໘. ວຕ຺ຕກ຺ຂນ຺ຘກໍ

ອາຄນ຺ຕຸກວຕ຺ຕກຖາ

໓໕໗. ວຕ຺ຕກ຺ຂນ຺ຘເກ ອິທານິ ອາຣາມໍ ປວິສິສ຺ສາມີຕິ ອິມິນາ ອຸປຈາຣສີມສມີປໍ ທສ຺ເສຕິ; ຕສ຺ມາ ອຸປຈາຣສີມໍ ປຕ຺ວາ ອຸປາຫນາໂອມຸຎ຺ຈນາທິ ສພ຺ພໍ ກາຕພ຺ພໍ. ຄເຫຕ຺ວາຕິ ອຸປາຫນທຓ຺ຑເກນ ຄເຫຕ຺ວາ. ປຏິກ຺ກມນ຺ຕີຕິ ສນ຺ນິປຕນ຺ຕິ. ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕພ຺ພນ຺ຕິ ປຕ຺ຖຣິຕພ຺ພໍ. ໂຄຈໂຣ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພຕິ ‘‘ໂຄຈຣຄາໂມ ອາສນ຺ເນ ອຸທາຫຸ ທູເຣ, ກາລສ຺ເສວ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕພ຺ພໍ ອຸທາຫຸ ທິວາ’’ຕິ ເອວໍ ຠິກ຺ຂາຈາໂຣ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ. ອໂຄຈໂຣ ນາມ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິການໍ ວາ ຄາໂມ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນຠິກ຺ໂຂ ວາ ຄາໂມ; ຍຕ຺ຖ ເອກສ຺ສ ວາ ທ຺ວິນ຺ນໍ ວາ ຠິກ຺ຂາ ທິຍ຺ຍຕິ, ໂສປິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ. ປານີຍໍ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພນ຺ຕິ ‘‘ກິໍ ອິມິສ຺ສາ ໂປກ຺ຂຣຓິຍາ ປານີຍໍເຍວ ປິວນ຺ຕິ, ນຫານາທິປຣິໂຠຄມ຺ປິ ກໂຣນ຺ຕີ’’ຕິ ເອວໍ ປານີຍຎ຺ເຈວ ປຣິໂຠຊນີຍຎ຺ຈ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ. ເກສຸຈິ ຐາເນສຸ ວາຬມິຄາ ວາ ອມນຸສ຺ສາ ວາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ກໍ ກາລໍ ປວິສິຕພ຺ພໍ, ກໍ ກາລໍ ນິກ຺ຂມິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ.

ພຫິ ຐິເຕນາຕິ ພຫິ ນິກ຺ຂມນ຺ຕສ຺ສ ອຫິໂນ ວາ ອມນຸສ຺ສສ຺ສ ວາ ມຄ຺ຄໍ ທຕ຺ວາ ຐິເຕນ ນິລ຺ໂລເກຕພ຺ໂພ. ສເຈ ອຸສ຺ສຫຕິ ໂສເຘຕພ຺ໂພຕິ ຍທິ ສກ຺ໂກຕິ, ສພ຺ໂພ ວິຫາໂຣ ໂສເຘຕພ຺ໂພ. ອສກ຺ໂກນ຺ເຕນ ອຕ຺ຕໂນ ວສໂນກາໂສ ຊຄ຺ຄິຕພ຺ໂພ. ສພ຺ພໍ ໂສເຘຕຸໍ ສກ຺ໂກນ຺ຕສ຺ສ ປນ ທສ຺ສິເຕ ວິຫາຣໂສຘນວຕ຺ເຕ ວິນິຈ຺ຉໂຍ ມຫາຂນ຺ຘເກ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ອາຄນ຺ຕຸກວຕ຺ຕກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ອາວາສິກວຕ຺ຕກຖາ

໓໕໙. ອາວາສິກວຕ຺ເຕ – ອາສນໍ ປຎ຺ຎເປຕພ຺ພນ຺ຕິ ເອວມາທິ ສພ຺ພໍ ວຸຑ຺ຒຕເຣ ອາຄເຕ ຈີວຣກມ຺ມໍ ວາ ນວກມ຺ມໍ ວາ ຐເປຕ຺ວາປິ ກາຕພ຺ພໍ. ເຈຕິຍງ຺ຄຓໍ ສມ຺ມຊ຺ຊນ຺ເຕນ ສມ຺ມຊ຺ຊນິໍ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ວຕ຺ຕໍ ກາຕຸໍ ອາຣຠິຕພ຺ພໍ. ປຓ຺ຑິໂຕ ຫິ ອາຄນ຺ຕຸໂກ ‘‘ສມ຺ມຊ຺ຊາຫິ ຕາວ ເຈຕິຍງ຺ຄຓ’’ນ຺ຕິ ວກ຺ຂຕິ. ຄິລານເຠສຊ຺ຊໍ ກໂຣນ຺ເຕນ ປນ ສເຈ ນາຕິອາຕຸໂຣ ຄິລາໂນ ໂຫຕິ, ເຠສຊ຺ຊໍ ອກຕ຺ວາ ວຕ຺ຕເມວ ກາຕພ຺ພໍ. ມຫາຄິລານສ຺ສ ປນ ເຠສຊ຺ຊເມວ ກາຕພ຺ພໍ. ປຓ຺ຑິໂຕ ຫິ ອາຄນ຺ຕຸໂກ ‘‘ກໂຣຫິ ຕາວ ເຠສຊ຺ຊ’’ນ຺ຕິ ວກ຺ຂຕິ. ປານີເຍນ ປຸຈ຺ຉນ຺ເຕນ ສເຈ ສກິໍ ອານີຕໍ ປານີຍໍ ສພ຺ພໍ ປິວຕິ, ‘‘ປຸນ ອາເນມີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພເຍວ. ອປິຈ ພີຊເນນປິ ພີຊິຕພ຺ໂພ, ພີຊນ຺ເຕນ ສກິໍ ປາທປິຏ຺ຐິຍໍ ພີຊິຕ຺ວາ ສກິໍ ມຊ຺ເຌ ສກິໍ ສີເສ ພີຊິຕພ຺ພໍ, ‘‘ອລໍ ໂຫຕູ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕນ ຕໂຕ ມນ຺ທຕຣໍ ພີຊິຕພ຺ພໍ. ປຸນ ‘‘ອລ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ເຕນ ຕໂຕ ມນ຺ທຕຣໍ ພີຊິຕພ຺ພໍ. ຕຕິຍວາຣໍ ວຸຕ຺ເຕນ ພີຊນີ ຐເປຕພ຺ພາ. ປາທາປິສ຺ສ ໂຘວິຕພ຺ພາ, ໂຘວິຕ຺ວາ ສເຈ ອຕ຺ຕໂນ ເຕລໍ ອຕ຺ຖິ, ເຕນ ມກ຺ເຂຕພ຺ພາ. ໂນ ເຈ ອຕ຺ຖິ, ຕສ຺ສ ສນ຺ຕເກນ ມກ຺ເຂຕພ຺ພາ. ອຸປາຫນາປຸຎ຺ຉນໍ ປນ ອຕ຺ຕໂນ ຣຸຈິວເສນ ກາຕພ຺ພໍ. ເຕເນວ ເຫຕ຺ຖ ‘‘ສເຈ ອຸສ຺ສຫຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ມາ ອຸປາຫນາ ອປຸຎ຺ຉນ຺ຕສ຺ສາປິ ອນາປຕ຺ຕິ. ‘‘ກຕ຺ຖ ມຍ຺ຫໍ ເສນາສນໍ ປາປຸຓາຕີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິເຕນ ເສນາສນໍ ປຎ຺ຎເປຕພ຺ພໍ, ‘‘ເອຕໍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ເສນາສນໍ ປາປຸຓາຕີ’’ຕິ ເອວໍ ອາຈິກ຺ຂິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປປ຺ໂຜເຏຕ຺ວາ ຫິ ປຕ຺ຖຣິຕຸໍ ປນ ວຏ຺ຏຕິເຍວ.

ນວກສ຺ສ ວຕ຺ເຕ – ປານີຍໍ ອາຈິກ຺ຂິຕພ຺ພນ຺ຕິ ‘‘ເອຕໍ ປານີຍໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປິວາຫີ’’ຕິ ອາຈິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ. ປຣິໂຠຊນີເຍປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເສສໍ ປຸຣິມສທິສເມວ. ມຫາອາວາເສປິ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕິກໍ ສມ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ ອາຄນ຺ຕຸກສ຺ສ ວຕ຺ຕໍ ອກາຕຸໍ ນ ລຠຕິ.

ອາວາສິກວຕ຺ຕກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ຄມິກວຕ຺ຕກຖາ

໓໖໐. ຄມິກວຕ຺ເຕສຸ ທາຣຸຠຓ຺ຑນ຺ຕິ ເສນາສນກ຺ຂນ຺ຘເກ ວຸຕ຺ຕໍ ມຎ຺ຈປີຐາທິ. ມຕ຺ຕິກາຠຓ຺ຑມ຺ປິ ຣຊນຠາຊນາທິ ສພ຺ພໍ ຕຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕປ຺ປເຠທເມວ. ຕໍ ສພ຺ພໍ ອຄ຺ຄິສາລາຍ ວາ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ວາ ຄຸຕ຺ຕຏ຺ຐາເນ ປຏິສາເມຕ຺ວາ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ອໂນວສ຺ສເກ ປພ຺ຠາເຣປິ ຐເປຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ເສນາສນໍ ອາປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຍໍ ປາສາຓປິຏ຺ຐິຍໍ ວາ ປາສາຓຕ຺ຖມ຺ເຠສຸ ວາ ກຕເສນາສນໍ, ຍຕ຺ຖ ອຸປຈິກາ ນາໂຣຫນ຺ຕິ, ຕໍ ອນາປຸຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສາປິ ອນາປຕ຺ຕິ. ຈຕູສຸ ປາສາຓເກສູຕິອາທິ ອຸປຈິການໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐາເນ ປຓ຺ຓສາລາທິເສນາສເນ ກຕ຺ຕພ຺ພາກາຣທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອປ຺ເປວ ນາມ ອງ຺ຄານິປິ ເສເສຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ອຍໍ ອຊ຺ໂຌກາເສ ຐປິຕມ຺ຫິ ອານິສໍໂສ. ໂອວສ຺ສກເຄເຫ ປນ ຕິເຓສຸ ຈ ມຕ຺ຕິກາປິຓ຺ເຑສຸ ຈ ອຸປຣິ ປຕນ຺ເຕສຸ ມຎ຺ຈປີຐານໍ ອງ຺ຄານິປິ ວິນສ຺ສນ຺ຕິ.

ຄມິກວຕ຺ຕກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ອນຸໂມທນວຕ຺ຕກຖາ

໓໖໒. ອນຸໂມທນວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ອິທ຺ຘໍ ອໂຫສີຕິ ສມ຺ປນ຺ນໍ ອໂຫສິ. ຈຕູຫິ ປຎ຺ຈຫີຕິ ສງ຺ຆຕ຺ເຖເຣນ ອນຸໂມທນຕ຺ຖາຍ ນິສິນ຺ເນ ເຫຏ຺ຐາ ປຏິປາຏິຍາ ຈຕູຫິ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ອນຸເຖເຣ ນິສິນ຺ເນ ມຫາເຖເຣນ ຈ ເຫຏ຺ຐາ ຈ ຕີຫິ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ປຎ຺ຈເມ ນິສິນ຺ເນ ອຸປຣິ ຈຕູຫິ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ສງ຺ຆຕ຺ເຖເຣນ ເຫຏ຺ຐາ ທຫຣຠິກ຺ຂຸສ຺ມິໍ ອຊ຺ຌິຏ຺ເຐປິ ສງ຺ຆຕ຺ເຖຣໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຈຕູຫິ ນິສີທິຕພ຺ພເມວ. ສເຈ ປນ ອນຸໂມທໂກ ຠິກ຺ຂຸ ‘‘ຄຈ຺ຉຖ ຠນ຺ເຕ, ອາຄເມຕພ຺ພກິຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ວທຕິ, ຄນ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ມຫາເຖເຣນ ‘‘ຄຈ຺ຉາມ ອາວຸໂສ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ຄຈ຺ຉຖາ’’ຕິ ວທຕິ, ເອວມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕິ. ‘‘ພຫິຄາເມ ອາຄເມສ຺ສາມາ’’ຕິ ອາໂຠຄໍ ກຕ຺ວາປິ ພຫິຄາມໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ນິສ຺ສິຕເກ ‘‘ຕຸມ຺ເຫ ຕສ຺ສ ອາຄມນໍ ອາຄເມຖາ’’ຕິ ວຕ຺ວາປິ ຄນ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິເຍວ. ສເຈ ປນ ມນຸສ຺ສາ ອຕ຺ຕໂນ ຣຸຈິເກນ ເອເກນ ອນຸໂມທນໍ ກາເຣນ຺ຕິ, ເນວ ຕສ຺ສ ອນຸໂມທໂຕ ອາປຕ຺ຕິ, ນ ມຫາເຖຣສ຺ສ ຠາໂຣ ໂຫຕິ. ອຸປນິສິນ຺ນກຖາຍເມວ ຫິ ມນຸສ຺ເສສຸ ກຖາເປນ຺ເຕສຸ ມຫາເຖໂຣ ອາປຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ, ມຫາເຖເຣນ ຈ ອນຸໂມທນາຍ ອຊ຺ຌິຏ຺ໂຐວ ອາຄເມຕພ຺ໂພຕິ ອິທເມຕ຺ຖ ລກ຺ຂຓໍ. ວຈ຺ຈິໂຕຕິ ສຎ຺ຊາຕວຈ຺ໂຈ; ວຈ຺ຈປີຬິໂຕຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ອນຸໂມທນວຕ຺ຕກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ຠຕ຺ຕຄ຺ຄວຕ຺ຕກຖາ

໓໖໔. ຠຕ຺ຕຄ຺ຄວຕ຺ເຕ ‘‘ອນ຺ໂຕຄາໂມ ວາ ໂຫຕຸ ວິຫາໂຣ ວາ, ມນຸສ຺ສານໍ ປຣິເວສນຏ຺ຐານໍ ຄຈ຺ຉນ຺ເຕນ ຈີວຣໍ ປາຣຸປິຕ຺ວາ ກາຍພນ຺ຘນໍ ພນ຺ຘນເມວ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ອຏ຺ຐກຖາສຸ ວຸຕ຺ຕໍ. ນ ເຖເຣ ຠິກ຺ຂູ ອນຸປຂຊ຺ຊາຕິ ເຖເຣ ຠິກ຺ຂູ ອຕິອລ຺ລີຍິຕ຺ວາ ນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ສເຈ ມຫາເຖຣສ຺ສ ນິສິນ຺ນາສເນນ ສມກໍ ອາສນໍ ໂຫຕິ, ພຫູສຸ ອາສເນສຸ ສຕິ ເອກໍ ທ຺ເວ ອາສນານິ ຐເປຕ຺ວາ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ຠິກ຺ຂູ ຄເຓຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາສເນສຸ ອນິສີທິຕ຺ວາ ມຫາເຖເຣນ ນິສີທາຕິ ວຸຕ຺ເຕນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ໂນ ເຈ ມຫາເຖໂຣ ວທຕິ, ‘‘ອິທໍ, ຠນ຺ເຕ, ອາສນໍ ອຸຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ‘‘ນິສີທາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ສເຈ ປນ ເອວໍ ອາປຸຈ຺ຉິເຕປິ ນ ວທຕິ, ນິສີທນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ; ມຫາເຖຣສ຺ເສວ ອາປຕ຺ຕິ. ນວໂກ ຫິ ເອວຣູເປ ອາສເນ ອນາປຸຈ຺ຉາ ນິສີທນ຺ໂຕ ອາປຊ຺ຊຕິ, ເຖໂຣ ອາປຸຈ຺ຉິເຕ ອນນຸຊານນ຺ໂຕ. ນ ສງ຺ຆາຏິໍ ໂອຕ຺ຖຣິຕ຺ວາຕິ ນ ສງ຺ຆາຏິໍ ອວຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ນິສີທິຕພ຺ພໍ.

ອຸໂຠຫິ ຫຕ຺ເຖຫີຕິ ປຕ຺ຕໂຘວນອຸທກໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ທກ຺ຂິໂຓທກໍ ປນ ປຸຣໂຕ ອາຘາຣເກ ປຕ຺ຕໍ ຐເປຕ຺ວາ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ສາຘຸກນ຺ຕິ ອຸທກສທ຺ທໍ ອກໂຣນ຺ເຕນ.

ສູປສ຺ສ ໂອກາໂສຕິ ຍຖາ ສູປສ຺ສ ໂອກາໂສ ໂຫຕິ; ເອວໍ ມຕ຺ຕາຍ ໂອທໂນ ຄຓ຺ຫິຕພ຺ໂພຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສມກໍ ສມ຺ປາເທຫີຕິ ອິທໍ ນ ເກວລໍ ສປ຺ປິອາທີສຸເຍວ ໂອທເນປິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ສປ຺ປິອາທີສຸ ປນ ຍໍ ອປ຺ປໍ ໂຫຕິ ເອກສ຺ສ ວາ ທ຺ວິນ຺ນໍ ວາ ອນຸຣູປກໍ, ຕໍ ສພ຺ເພສໍ ສມກໍ ສມ຺ປາເທຫີຕິ ວຸຕ຺ເຕ ມນຸສ຺ສານໍ ວິຫສາ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ຕາທິສໍ ສກິໍ ວາ ທ຺ວິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ເສສໍ ນ ຄເຫຕພ຺ພໍ.

ນ ຕາວ ເຖເຣນ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອິທໍ ຍໍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນຠິກ຺ຂຸກໍ ຠຕ຺ຕຄ຺ຄໍ, ຍຕ຺ຖ ມນຸສ຺ສາ ສພ຺ເພສໍ ປາເປຕ຺ວາ ທາຕຸກາມາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍໍ ປນ ມຫາຠຕ຺ຕຄ຺ຄໍ ໂຫຕິ, ຍຕ຺ຖ ເອກສ຺ມິໍ ປເທເສ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ, ເອກສ຺ມິໍ ປເທເສ ອຸທກໍ ທິຍ຺ຍຕິ, ຕຕ຺ຖ ຍຖາສຸຂໍ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ.

ນ ຕາວ ອຸທກນ຺ຕິ ອິທໍ ຫຕ຺ຖໂຘວນອຸທກໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອນ຺ຕຣາ ປິປາສິເຕນ ປນ ຄເລ ວິລຄ຺ຄາມິເສນ ວາ ປານີຍໍ ປິວິຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖາ ນ ໂຘວິຕພ຺ພາ. ສເຈ ມນຸສ຺ສາ ‘‘ໂຘວຖ ຠນ຺ເຕ ປຕ຺ຕຎ຺ຈ ຫຕ຺ເຖ ຈາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂູ ວາ ‘‘ຕຸມ຺ເຫ ອຸທກໍ ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ວຏ຺ຏຕິ.

ນິວຕ຺ຕນ຺ເຕນາຕິ ຠຕ຺ຕຄ຺ຄໂຕ ອຸຏ຺ຐາຍ ນິວຕ຺ຕນ຺ເຕນ ສງ຺ເຆນ ເອວໍ ນິວຕ຺ຕິຕພ຺ພນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ກຖໍ? ‘‘ນວເກຫີ’’ຕິ ສພ຺ພໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ສມ຺ພາເຘສຸ ຫິ ຆເຣສຸ ມຫາເຖຣານໍ ນິກ຺ຂມໂນກາໂສ ນ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອວໍ ນິວຕ຺ຕນ຺ເຕຫິ ປນ ນວເກຫິ ເຄຫທ຺ວາເຣ ຐຕ຺ວາ ເຖເຣສຸ ນິກ຺ຂນ຺ເຕສຸ ປຏິປາຏິຍາ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ສເຈ ປນ ມຫາເຖຣາ ຘຸເຣ ນິສິນ຺ນາ ໂຫນ຺ຕິ, ນວກາ ອນ຺ໂຕເຄເຫ, ເຖຣາສນໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປຏິປາຏິຍາ ເອວ ນິກ຺ຂມິຕພ຺ພໍ. ກາເຍນ ກາຍໍ ອຆຏ຺ເຏນ຺ເຕນ ຍຖາ ອນ຺ຕເຣນ ມນຸສ຺ສາ ຄນ຺ຕຸໍ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ເອວໍ ວິຣຬາຍ ປຏິປາຏິຍາ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ.

ຠຕ຺ຕຄ຺ຄວຕ຺ຕກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ປິຓ຺ຑຈາຣິກວຕ຺ຕກຖາ

໓໖໖. ປິຓ຺ຑຈາຣິກວຕ຺ເຕ – ກມ຺ມໍ ວາ ນິກ຺ຂິປຕີຕິ ກປ຺ປາສໍ ວາ ສຸປ຺ປໍ ວາ ມຸສລໍ ວາ ຍໍ ຄເຫຕ຺ວາ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ຐິຕາ ວາ ນິສິນ຺ນາ ວາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕໍ ນິກ຺ຂິປຕິ. ນ ຈ ຠິກ຺ຂາທາຍິກາຍາຕິ ອິຕ຺ຖີ ວາ ໂຫຕຸ ປຸຣິໂສ ວາ, ຠິກ຺ຂາທານສມເຍ ມຸຂໍ ນ ອຸລ຺ໂລເກຕພ຺ພໍ.

ປິຓ຺ຑຈາຣິກວຕ຺ຕກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ອາຣຎ຺ຎິກວຕ຺ຕກຖາ

໓໖໘. ອາຣຎ຺ຎິກວຕ຺ເຕ – ເສນາສນາ ໂອຕຣິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວສນຏ຺ຐານໂຕ ນິກ຺ຂມິຕພ຺ພໍ.

ປຕ຺ຕໍ ຖວິກາຍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ສເຈ ພຫິຄາເມ ອຸທກໍ ນຕ຺ຖິ, ອນ຺ໂຕຄາເມເຍວ ຠຕ຺ຕກິຈ຺ຈໍ ກຕ຺ວາ ອຖ ພຫິຄາເມ ອຕ຺ຖິ, ພຫິຄາເມ ຠຕ຺ຕກິຈ຺ຈໍ ກຕ຺ວາ ປຕ຺ໂຕ ໂຘວິຕ຺ວາ ໂວທໂກ ກຕ຺ວາ ຖວິກາຍ ປກ຺ຂິປິຕພ຺ໂພ.

ປຣິໂຠຊນີຍໍ ອຸປຏ຺ຐາເປຕພ຺ພນ຺ຕິ ສເຈ ຠາຊນານິ ນປ຺ປໂຫນ຺ຕິ, ປານີຍເມວ ປຣິໂຠຊນີຍມ຺ປິ ກຕ຺ວາ ອຸປຏ຺ຐາເປຕພ຺ພໍ. ຠາຊນໍ ອລຠນ຺ເຕນ ເວຬຸນາຬິກາຍປິ ອຸປຏ຺ຐາເປຕພ຺ພໍ. ຕມ຺ປິ ອລຠນ຺ຕສ຺ສ ຍຖາ ສມີເປ ອຸທກອາວາໂຏ ໂຫຕິ, ເອວໍ ກາຕພ຺ພໍ. ອຣຓິສຫິເຕ ສຕິ ອຄ຺ຄິໍ ອກາຕຸມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕິ. ຍຖາ ຈ ອາຣຎ຺ຎິກສ຺ສ, ເອວໍ ກນ຺ຕາຣປ຺ປຏິປນ຺ນສ຺ສາປິ ອຣຓິສຫິຕໍ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ. ຄຓວາສິໂນ ປນ ເຕນ ວິນາປິ ວຏ຺ຏຕິ. ນກ຺ຂຕ຺ຕາເນວ ນກ຺ຂຕ຺ຕປທານິ.

ອາຣຎ຺ຎິກວຕ຺ຕກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ເສນາສນວຕ຺ຕກຖາ

໓໖໙. ເສນາສນວຕ຺ເຕ – ທ຺ວາຣໍ ນາມ ຍສ຺ມາ ມຫາວຬຎ຺ຊໍ, ຕສ຺ມາ ຕຕ຺ຖ ອາປຸຈ຺ຉນກິຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖິ, ເສສານິ ປນ ອຸທ຺ເທສທານາທີນິ ອາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາວ ກາຕພ຺ພານິ. ເທວສິກມ຺ປິ ອາປຸຈ຺ຉິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອຖາປິ ‘‘ຠນ຺ເຕ ອາປຸຈ຺ຉິຕເມວ ໂຫຕູ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ວຸຑ຺ຒຕໂຣ ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉຕິ, ສຍເມວ ວາ ‘‘ຕ຺ວໍ ຍຖາສຸຂໍ ວິຫຣາຫີ’’ຕິ ວທຕິ; ເອວມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕິ. ສຠາຄສ຺ສ ວິສ຺ສາເສນາປິ ວຏ຺ຏຕິເຍວ. ເຍນ ວຸຑ຺ໂຒ ເຕນ ປຣິວຕ຺ຕິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວຸຑ຺ຒາຠິມຸເຂນ ປຣິວຕ຺ຕິຕພ຺ພໍ. ໂຠຊນສາລາທີສຸປິ ເອວເມວ ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ.

ເສນາສນວຕ຺ຕກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ຊນ຺ຕາຆຣວຕ຺ຕາທິກຖາ

໓໗໑. ຊນ຺ຕາຆຣວຕ຺ເຕ – ປຣິຠຓ຺ຑນ຺ຕິ ພຫິຊຄຕິ.

໓໗໓. ອາຈມນວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ – ສຕິ ອຸທເກຕິ ເອຕ຺ຖ ສເຈ ອຸທກໍ ອຕ຺ຖິ, ປຏິຈ຺ຉນ຺ນຏ຺ຐານໍ ປນ ນຕ຺ຖິ, ຠາຊເນນ ນີຫຣິຕ຺ວາ ອາຈມິຕພ຺ພໍ. ຠາຊເນ ອສຕິ ປຕ຺ເຕນ ນີຫຣິຕພ຺ພໍ. ປຕ຺ເຕປິ ອສຕິ ອສນ຺ຕໍ ນາມ ໂຫຕິ. ‘‘ອິທໍ ອຕິວິວຏໍ ປຸຣໂຕ ອຎ຺ຎໍ ອຸທກໍ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຄຕສ຺ສ ອຸທກໍ ອລຠນ຺ຕສ຺ເສວ ຠິກ຺ຂາຈາຣເວລາ ໂຫຕິ, ກຏ຺ເຐນ ວາ ເກນຈິ ວາ ປຸຎ຺ຉິຕ຺ວາ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ, ຠຸຎ຺ຊິຕຸມ຺ປິ ອນຸໂມທນມ຺ປິ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອາຄຕປຏິປາຏິຍາຕິ ວຈ຺ຈກຸຏິຍໍ ປສ຺ສາວຏ຺ຐາເນ ນ຺ຫານຕິຕ຺ເຖຕິ ຕີສຸປິ ອາຄຕປຏິປາຏິເຍວ ປມາຓໍ.

໓໗໔. ວຈ຺ຈກຸຏິວຕ຺ເຕ – ນ ທນ຺ຕກຏ຺ຐໍ ຂາທນ຺ເຕນາຕິ ອຍໍ ວຈ຺ຈກຸຏິຍາປິ ອວຈ຺ຈກຸຏິຍາປິ ສພ຺ພຕ຺ເຖວ ປຏິກ຺ເຂໂປ. ນ ຜຣຸເສນ ກຏ຺ເຐນາຕິ ຜາລິຕກຏ຺ເຐນ ວາ ຂເຣນ ວາ ຄຓ຺ຐິເກນ ວາ ກຓ຺ຏເກນ ວາ ສຸສິເຣນ ວາ ປູຕິນາ ວາ ນ ອວເລຂິຕພ຺ພໍ. ອວເລຂນກຏ຺ຐໍ ປນ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ປວິຏ຺ຐສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິ ນຕ຺ຖິ.

ນ ອາຈມນສຣາວເກຕິ ສພ຺ພສາຘາຣຓຏ຺ຐານໍ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຣ ຫິ ອຎ຺ເຎ ອຎ຺ເຎ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ອຸທກໍ ນ ເສເສຕພ຺ພໍ. ຍໍ ປນ ສງ຺ຆິເກປິ ວິຫາເຣ ເອກເທເສ ນິພທ຺ຘຄມນຕ຺ຖາຍ ກຕໍ ຐານໍ ໂຫຕິ ປຸຄ຺ຄລິກຏ຺ຐານໍ ວາ, ຕສ຺ມິໍ ວຏ຺ຏຕິ. ວິເຣຈນໍ ປິວິຕ຺ວາ ປຸນປ຺ປຸນໍ ປວິສນ຺ຕສ຺ສາປິ ວຏ຺ຏຕິເຍວ.

ອູຫຕາຕິ ອູຫທິຕາ; ພຫິ ວຈ຺ຈມກ຺ຂິຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂຘວິຕພ຺ພາຕິ ອຸທກໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ໂຘວິຕພ຺ພາ. ອຸທກໍ ອຕ຺ຖິ, ຠາຊນໍ ນຕ຺ຖິ, ອສນ຺ຕໍ ນາມ ໂຫຕິ. ຠາຊນໍ ອຕ຺ຖິ, ອຸທກໍ ນຕ຺ຖິ, ເອຕມ຺ປິ ອສນ຺ຕໍ. ອຸຠເຍ ປນ ອສຕິ ອສນ຺ຕເມວ, ກຏ຺ເຐນ ວາ ເກນຈິ ວາ ປຸຎ຺ຉິຕ຺ວາ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ.

ຊນ຺ຕາຆຣວຕ຺ຕາທິກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ວຕ຺ຕກ຺ຂນ຺ຘກວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.