໑. ກມ຺ມກ຺ຂນ຺ຘກໍ

ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ມກຖາ

໑. ຈູຬວຄ຺ຄສ຺ສ ປຐເມ ກມ຺ມກ຺ຂນ຺ຘເກ ຕາວ ປຓ຺ຑຸກໂລຫິຕກາຕິ ປຓ຺ຑຸໂກ ເຈວ ໂລຫິຕໂກ ຈາຕິ ຉພ຺ພຄ຺ຄິເຍສຸ ທ຺ເວ ຊນາ; ເຕສໍ ນິສ຺ສິຕກາປິ ປຓ຺ຑຸກໂລຫິຕກາຕ຺ເວວ ປຎ຺ຎາຍນ຺ຕິ. ພລວາພລວໍ ປຏິມນ຺ເຕຖາຕິ ສຸຏ຺ຐຸພລວໍ ປຏິວທຖ. ອລມຕ຺ຖຕຣາຕິ ສມຕ຺ຖຕຣາ.

ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ມກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ອຘມ຺ມກມ຺ມທ຺ວາທສກກຖາ

໔. ອສມ຺ມຸຂາ ກຕນ຺ຕິອາທີສຸ ສງ຺ຆຘມ຺ມວິນຍປຸຄ຺ຄລສມ຺ມຸຂານໍ ວິນາ ກຕໍ, ຈຸທິຕກໍ ອປ຺ປຏິປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ກຕໍ, ຕສ຺ເສວ ອປ຺ປຏິຎ຺ຎາຍ ກຕໍ. ອເທສນາຄາມິນິຍາຕິ ປາຣາຊິກາປຕ຺ຕິຍາ ວາ ສງ຺ຆາທິເສສາປຕ຺ຕິຍາ ວາ. ເອຕ຺ຖ ປຸຣິມເກສຸ ຕີສຸ ຕິເກສຸ ນວ ປທາ ອຘມ຺ເມນກຕໍ ວຄ຺ເຄນກຕນ຺ຕິ ອິເມຫິ ສທ຺ຘິໍ ເອເກກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ນວ ຕິກາ ວຸຕ຺ຕາ. ເອວໍ ສພ຺ເພປິ ທ຺ວາທສ ຕິກາ ໂຫນ຺ຕິ. ປຏິປກ຺ຂວເສນ ສຸກ຺ກປກ຺ເຂສຸປິ ເອເຕເຍວ ທ຺ວາທສ ຕິກາ ວຸຕ຺ຕາ.

໖. ອນນຸໂລມິເກຫິ ຄິຫິສໍສຄ຺ເຄຫີຕິ ປພ຺ພຊິຕານໍ ອນນຸຈ຺ຉວິເກຫິ ສຫໂສກິຕາທີຫິ ຄິຫິສໍສຄ຺ເຄຫິ.

ຕິຓ຺ຓໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູນນ຺ຕິອາທິ ເອເກເກນາປິ ອງ຺ເຄນ ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ມໍ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຊ຺ຊນີຍສ຺ສ ຫິ ວິເສເສນ ຠຓ຺ຑນກາຣກຕ຺ຕໍ ອງ຺ຄໍ, ນິຍສ຺ສສ຺ສ ອຠິຓ຺ຫາປຕ຺ຕິກຕ຺ຕໍ, ປພ຺ພາຊນີຍສ຺ສ ກຸລທູສກຕ຺ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິເມສຸ ປນ ຕີສຸ ອງ຺ເຄສຸ ເຍນ ເກນຈິ ສພ຺ພານິປິ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຍທິ ເອວໍ ຍໍ ຈມ຺ເປຍ຺ຍກ຺ຂນ຺ຘເກ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ມາຣຫສ຺ສ ນິຍສ຺ສກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ…ເປ… ອຸປສມ຺ປທາຣຫໍ ອພ຺ເຠຕິ; ເອວໍ ໂຂ ອຸປາລິ ອຘມ຺ມກມ຺ມໍ ໂຫຕິ ອວິນຍກມ຺ມໍ, ເອວຎ຺ຈ ປນ ສງ຺ໂຆ ສາຕິສາໂຣ ໂຫຕີ’’ຕິ ອິທໍ ວິຣຸຊ຺ຌຕີຕິ. ອິທຎ຺ຈ ນ ວິຣຸຊ຺ຌຕິ. ກສ຺ມາ? ວຈນຕ຺ຖນານຕ຺ຕໂຕ, ‘‘ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ມາຣຫສ຺ສາ’’ຕິ ອິມສ຺ສ ຫິ ວຈນສ຺ສ ກມ຺ມສນ຺ນິຏ຺ຐານໍ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ຕິຓ຺ຓໍ, ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິອາທິວຈນສ຺ສ ອງ຺ຄສມ຺ຠໂວ, ຕສ຺ມາ ຍທາ ສງ຺ເຆນ ສນ຺ນິປຕິຕ຺ວາ ‘‘ອິທໍ ນາມ ອິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ກມ຺ມໍ ກໂຣມາ’’ຕິ ສນ຺ນິຏ຺ຐານໍ ກຕໍ ໂຫຕິ, ຕທາ ກມ຺ມາຣໂຫ ນາມ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ອິມິນາ ລກ຺ຂເຓນ ຕຊ຺ຊນີຍາທິກມ຺ມາຣຫສ຺ສ ນິຍສ຺ສກມ຺ມາທິກຣຓໍ ອຘມ຺ມກມ຺ມຎ຺ເຈວ ອວິນຍກມ຺ມຎ຺ຈາຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຍສ຺ສ ປນ ຠຓ຺ຑນກາຣກາທີສຸ ອງ຺ເຄສຸ ອຎ຺ຎຕຣໍ ອງ຺ຄໍ ອຕ຺ຖິ, ຕສ຺ສ ອາກງ຺ຂມາໂນ ສງ຺ໂຆ ຍຖານຸຎ຺ຎາເຕສຸ ອງ຺ເຄສຸ ຈ ກມ຺ເມສຸ ຈ ເຍນ ເກນຈິ ອງ຺ເຄນ ຍໍກິຎ຺ຈິ ກມ຺ມໍ ວວຕ຺ຖເປຕ຺ວາ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ກມ຺ມາຣຫໍ ກຕ຺ວາ ກມ຺ມໍ ກເຣຍ຺ຍ. ອຍເມຕ຺ຖ ວິນິຈ຺ຉໂຍ. ເອວໍ ປຸພ຺ເພນາປຣໍ ສເມຕິ.

ຕຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈາປິ ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ເມ ຠຓ຺ຑນກາຣກວເສນ ກມ຺ມວາຈາ ວຸຕ຺ຕາ, ອຖ ໂຂ ພາລສ຺ສ ອພ຺ຍຕ຺ຕສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິພຫຸລສ຺ສ ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ເຕນ ພາລອພ຺ຍຕ຺ຕວເສເນວ ກມ຺ມວາຈາ ກາຕພ຺ພາ. ເອວຎ຺ຫິ ຠູເຕນ ວຕ຺ຖຸນາ ກຕໍ ກມ຺ມໍ ໂຫຕິ, ນ ຈ ອຎ຺ຎສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ວຕ຺ຖຸນາ. ກສ຺ມາ? ຍສ຺ມາ ອິທມ຺ປິ ອນຸຎ຺ຎາຕນ຺ຕິ. ເອສ ນໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ. ອຏ຺ຐາຣສ ສມ຺ມາວຕ຺ຕນວຕ຺ຖູນິ ປາຣິວາສິກກ຺ຂນ຺ຘເກ ວຓ຺ຓຍິສ຺ສາມ.

ອຘມ຺ມກມ຺ມທ຺ວາທສກກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ນປ຺ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພອຏ຺ຐາຣສກາທິກຖາ

໘. ໂລມໍ ປາເຕນ຺ຕີຕິ ປນ຺ນໂລມາ ໂຫນ຺ຕິ; ຠິກ຺ຂູ ອນຸວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເນຕ຺ຖາຣໍ ວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ນິຕ຺ຖຣນ຺ຕານໍ ເອຕນ຺ຕິ ເນຕ຺ຖາຣໍ; ເຍນ ສກ຺ກາ ນິສ຺ສາຣຓາ ນິຕ຺ຖຣິຕຸໍ, ຕໍ ອຏ຺ຐາຣສວິຘໍ ສມ຺ມາວຕ຺ຕນໍ ວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກິຕ຺ຕກໍ ກາລໍ ວຕ຺ຕໍ ປູເຣຕພ຺ພນ຺ຕິ? ທສ ວາ ປຎ຺ຈ ວາ ທິວສານິ. ອິມສ຺ມິຎ຺ຫິ ກມ຺ມກ຺ຂນ຺ຘເກ ເອຕ຺ຕເກນ ວຕ຺ຕໍ ປູຣິຕເມວ ໂຫຕິ.

ນປ຺ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພອຏ຺ຐາຣສກາທິກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ນິຍສ຺ສກມ຺ມກຖາ

໑໑. ເສຍ຺ຍສກວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ – ອປິສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ປກຕາຕິ ອປິສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ນິຈ຺ຈໍ ພ຺ຍາວຏາ ໂຫນ຺ຕິ. ເສສໍ ຕຊ຺ຊນີເຍ ວຸຕ຺ຕສທິສເມວ.

ນິຍສ຺ສກມ຺ມກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ປພ຺ພາຊນີຍກມ຺ມກຖາ

໒໑. ອສ຺ສຊິປຸນພ຺ພສຸກວຕ຺ຖຸ ສງ຺ຆາທິເສສວຓ຺ຓນາຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

໒໗. ກາຍິເກນ ທເວນາຕິອາທີສຸ ປເນຕ຺ຖ ກາຍິໂກ ທໂວ ນາມ ກາຍກີຬາ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເສສປທທ຺ວເຍປິ ເອເສວ ນໂຍ. ກາຍິໂກ ອນາຈາໂຣ ນາມ ກາຍທ຺ວາເຣ ປຎ຺ຎຕ຺ຕສິກ຺ຂາປທວີຕິກ຺ກໂມ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເສສທ຺ວເຍປິ ເອເສວ ນໂຍ. ກາຍິກໍ ອຸປຆາຕິກໍ ນາມ ກາຍທ຺ວາເຣ ປຎ຺ຎຕ຺ຕສິກ຺ຂາປທສ຺ສ ອສິກ຺ຂນຠາເວນ ອຸປຫນນໍ ວຸຈ຺ຈຕິ; ນາສນໍ ວິນາສນນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສທ຺ວເຍປິ ເອເສວ ນໂຍ. ກາຍິໂກ ມິຈ຺ຉາຊີໂວ ນາມ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕເວຊ຺ຊກມ຺ມາທິວເສນ ເຕລປຈນອຣິຏ຺ຐປຈນາທີນິ. ວາຈສິໂກ ມິຈ຺ຉາຊີໂວ ນາມ ຄິຫີນໍ ສາສນສມ຺ປຏິຈ຺ຉນາໂຣຈນາທີນິ. ກາຍິກວາຈສິໂກ ນາມ ຕທຸຠຍໍ. ເສສໍ ຕຊ຺ຊນີເຍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

ປພ຺ພາຊນີຍກມ຺ມກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ປຏິສາຣຓີຍກມ຺ມກຖາ

໓໓. ສຸຘມ຺ມວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປນ – ອນປໂລເກຕ຺ວາຕິ ນ ອາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ. ເອຕທໂວຈາຕິ ກິໍ ເຕ ຄຫປຕິ ເຖຣານໍ ປຏິຍຕ຺ຕນ຺ຕິ ສພ຺ພໍ ວິວຣາເປຕ຺ວາ ທິສ຺ວາ ເອຕໍ ອໂວຈ. ເອກາ ຈ ໂຂ ອິຘ ນຕ຺ຖິ ຍທິທໍ ຕິລສໍຄຸຬິກາຕິ ຍາ ອຍໍ ຕິລສກ຺ຂລິກາ ນາມ ວຸຈ຺ຈຕິ, ສາ ນຕ຺ຖີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕສ຺ສ ກິຣ ຄຫປຕິໂນ ວໍເສ ອາທິມ຺ຫິ ເອໂກ ປູວິໂຍ ອໂຫສິ. ເຕນ ນໍ ເຖໂຣ ຊາຕິຍາ ຂຸໍເສຕຸກາໂມ ເອວມາຫ. ຍເທວ ກິຎ຺ຈີຕິ ເອວໍ ພຫຸໍ ພຸທ຺ຘວຈນໍ ຣຕນໍ ປຫາຍ ກິຎ຺ຈິເທວ ຕິລສໍຄຸຬິກາວຈນໍ ຠາສິຕໍ. ກຸກ຺ກຸຏໂປຕກອຸທາຫຣເຓນ ອິທໍ ທສ຺ເສຕິ ‘‘ຍຖາ ໂສ ເນວ ກາກວສ຺ສິຕໍ ນ ກຸກ຺ກຸຏວສ຺ສິຕໍ ອກາສິ, ເອວໍ ຕຍາປິ ເນວ ຠິກ຺ຂຸວຈນໍ ນ ຄິຫິວຈນໍ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ.

ປຏິສາຣຓີຍກມ຺ມກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ອຘມ຺ມກມ຺ມາທິທ຺ວາທສກກຖາ

໓໗. ອສມ຺ມຸຂາ ກຕນ຺ຕິອາທໂຍ ຕິກາ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣາ ເອວ.

໓໙. ອງ຺ຄສມນ຺ນາຄໂມ ປຸຣິເມຫິ ອສທິໂສ. ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ລາຠໍ ນ ລຠນ຺ຕິ; ເອວໍ ປຣິສກ຺ກນ຺ໂຕ ປຣກ຺ກມນ຺ໂຕ ອລາຠາຍ ປຣິສກ຺ກຕິ ນາມ. ເອສ ນໂຍ ອນຕ຺ຖາທີສຸ. ຕຕ຺ຖ ອນຕ຺ໂຖຕິ ອຕ຺ຖຠງ຺ໂຄ. ອນາວາໂສຕິ ຕສ຺ມິໍ ຐາເນ ອວສນໍ. ຄິຫີນໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ອວຓ຺ຓນ຺ຕິ ຄິຫີນໍ ສນ຺ຕິເກ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ. ຘມ຺ມິກໍ ປຏິສ຺ສວໍ ນ ສຈ຺ຈາເປຕີຕິ ຍຖາ ສຈ຺ໂຈ ໂຫຕິ, ເອວໍ ນ ກໂຣຕິ; ວສ຺ສາວາສໍ ປຏິສ຺ສຸຓິຕ຺ວາ ນ ຄຈ຺ຉຕິ, ອຎ຺ຎໍ ວາ ເອວຣູປໍ ກໂຣຕິ. ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຠິກ຺ຂເວຕິອາທິ ເອກງ຺ເຄນປິ ກມ຺ມາຣຫຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖຎ຺ເຈວ, ຕຊ຺ຊນີເຍ ຈ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

ອຘມ຺ມກມ຺ມາທິທ຺ວາທສກກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມກຖາ

໔໖. ຉນ຺ນວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ – ອາວາສປຣມ຺ປຣຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂເວ ສໍສຖາຕິ ສພ຺ພາວາເສສຸ ອາໂຣເຈຖ.

໕໐. ຠຓ຺ຑນກາຣໂກຕິອາທີສຸ ຠຓ຺ຑນາທິປຈ຺ຈຍາ ອາປນ຺ນໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ໂຣເປຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ອທສ຺ສເນເຍວ ກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພໍ. ຕິກາ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣາ ເອວ.

໕໑. ສມ຺ມາວຕ຺ຕນາຍໍ ປເນຕ຺ຖ ເຕຈຕ຺ຕາລີສ ວຕ຺ຕານິ. ຕຕ຺ຖ ນ ອນຸທ຺ຘໍເສຕພ຺ໂພຕິ ນ ໂຈເທຕພ຺ໂພ. ນ ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂູຫີຕິ ອຎ຺ໂຎ ຠິກ຺ຂຸ ອຎ຺ເຎຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ນ ຠິນ຺ທິຕພ຺ໂພ. ນ ຄິຫິທ຺ຘໂຊຕິ ໂອທາຕວຕ຺ຖານິ ອຈ຺ຉິນ຺ນທສປຸປ຺ຜທສານິ ຈ ນ ຘາເຣຕພ຺ພານິ. ນ ຕິຕ຺ຖິຍທ຺ຘໂຊຕິ ກຸສຈີຣາທີນິ ນ ຘາເຣຕພ຺ພານິ. ນ ອາສາເທຕພ຺ໂພຕິ ນ ອປສາເທຕພ຺ໂພ. ອນ຺ໂຕ ວາ ພຫິ ວາຕິ ວິຫາຣສ຺ສ ອນ຺ໂຕ ວາ ພຫິ ວາ. ນ ຕິຕ຺ຖິຍາທິປທຕ຺ຕຍໍ ອຸຕ຺ຕານເມວ. ເສສໍ ສພ຺ພໍ ປາຣິວາສິກກ຺ຂນ຺ຘເກ ວຓ຺ຓຍິສ຺ສາມ. ເສສໍ ຕຊ຺ຊນີເຍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ. ອາປຕ຺ຕິຍາ ອປ຺ປຏິກມ຺ເມ ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ອິມິນາ ສທິສເມວ.

໖໕. ອຣິຏ຺ຐວຕ຺ຖຸ ຂຸທ຺ທກວຓ຺ຓນາຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ຠຓ຺ຑນກາຣໂກ’’ຕິອາທີສຸ ຍໍ ທິຏ຺ຐິໍ ນິສ຺ສາຍ ຠຓ຺ຑນາທີນິ ກໂຣຕິ, ຕສ຺ສາ ອປ຺ປຏິນິສ຺ສຄ຺ເຄເຍວ ກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພໍ. ເສສໍ ຕຊ຺ຊນີເຍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ. ສມ຺ມາວຕ຺ຕນາຍມ຺ປິ ຫິ ອິຘ ເຕຈຕ຺ຕາລີສໍເຍວ ວຕ຺ຕານີຕິ.

ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ກມ຺ມກ຺ຂນ຺ຘກວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.