໑໐. ວິຠງ຺ຄສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໓໒. ທສເມ ໂກສຊ຺ຊສຫຄໂຕຕິ ອິຘ ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິກໂຣນ຺ໂຕ ນິສີທຕິ. ອຖສ຺ສ ຈິຕ຺ເຕ ລີນາກາໂຣ ໂອກ຺ກມຕິ, ໂສ ‘‘ລີນາກາໂຣ ເມ ໂອກ຺ກນ຺ໂຕ’’ຕິ ຎຕ຺ວາ ອປາຍຠເຍນ ຈິຕ຺ຕໍ ຕຊ຺ເຊຕ຺ວາ ປຸນ ຉນ຺ທໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິ ກໂຣຕິ. ອຖສ຺ສ ປຸນ ລີນາກາໂຣ ໂອກ຺ກມຕິ. ໂສ ປຸນ ອປາຍຠເຍນ ຈິຕ຺ຕໍ ຕຊ຺ເຊຕ຺ວາ ຉນ຺ທໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິ ກໂຣຕີຕິ ເອວມສ຺ສ ໂກສຊ຺ເຊນ ໂວກິຓ຺ຓຕ຺ຕາ ຉນ຺ໂທ ໂກສຊ຺ຊສຫຄໂຕ ນາມ ໂຫຕິ. ໂກສຊ຺ຊສມ຺ປຍຸຕ຺ໂຕຕິ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ.

ອຸທ຺ຘຈ຺ຈສຫຄໂຕຕິ ອິຘ ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິກໂຣນ຺ໂຕ ນິສີທຕິ. ອຖສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸທ຺ຘຈ຺ເຈ ປຕຕິ. ໂສ ພຸທ຺ຘຘມ຺ມສງ຺ຆຄຸເຓ ອາວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ຫາເສຕ຺ວາ ໂຕເສຕ຺ວາ ກມ຺ມນິຍໍ ກຕ຺ວາ ປຸນ ຉນ຺ທໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິ ກໂຣຕິ. ອຖສ຺ສ ປຸນ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸທ຺ຘຈ຺ເຈ ປຕຕິ. ໂສ ປຸນ ພຸທ຺ຘຘມ຺ມສງ຺ຆຄຸເຓ ອາວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ຫາເສຕ຺ວາ ໂຕເສຕ຺ວາ ກມ຺ມນິຍໍ ກຕ຺ວາ ຉນ຺ທໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິ ກໂຣຕີຕິ ເອວມສ຺ສ ອຸທ຺ຘຈ຺ເຈນ ໂວກິຓ຺ຓຕ຺ຕາ ຉນ຺ໂທ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈສຫຄໂຕ ນາມ ໂຫຕິ.

ຖິນມິທ຺ຘສຫຄໂຕຕິ ອິຘ ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິກໂຣນ຺ໂຕ ນິສີທຕິ. ອຖສ຺ສ ຖິນມິທ຺ຘໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ໂສ ‘‘ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ເມ ຖິນມິທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ ຎຕ຺ວາ ອຸທເກນ ມຸຂໍ ປຸຎ຺ຉິຕ຺ວາ, ກຓ຺ເຓ ອາກຑ຺ຒິຕ຺ວາ ປຄຸຓໍ ຘມ຺ມໍ ສຊ຺ຌາຍິຕ຺ວາ ທິວາ ຄຫິຕໍ ວາ ອາໂລກສຎ຺ຎໍ ມນສິກຣິຕ຺ວາ ຖິນມິທ຺ຘໍ ວິໂນເທຕ຺ວາ ປຸນ ຉນ຺ທໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິ ກໂຣຕິ. ອຖສ຺ສ ປຸນ ຖິນມິທ຺ຘໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ໂສ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ປຸນ ຖິນມິທ຺ຘໍ ວິໂນເທຕ຺ວາ ຉນ຺ທໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິ ກໂຣຕີຕິ ເອວມສ຺ສ ຖິນມິທ຺ເຘນ ໂວກິຓ຺ຓຕ຺ຕາ ຉນ຺ໂທ ຖິນມິທ຺ຘສຫຄໂຕ ນາມ ໂຫຕິ.

ອນຸວິກ຺ຂິຕ຺ໂຕຕິ ອິຘ ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິກໂຣນ຺ໂຕ ນິສີທຕິ. ອຖສ຺ສ ກາມຄຸຓາຣມ຺ມເຓ ຈິຕ຺ຕໍ ວິກ຺ຂິປຕິ. ໂສ ‘‘ພຫິທ຺ຘາ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ເມ ຈິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ຎຕ຺ວາ ອນມຕຄ຺ຄ (ສໍ. ນິ. ໒.໑໒໔-໑໒໕) ເທວທູຕ- (ມ. ນິ. ໓.໒໖໑) ເຈໂລປມ (ສໍ. ນິ. ໕.໑໑໐໔) ອນາຄຕຠຍສຸຕ຺ຕາທີນິ (ອ. ນິ. ໕.໗໗) ອາວຊ຺ເຊນ຺ໂຕ ສຸຕ຺ຕທຓ຺ເຑນ ຈິຕ຺ຕໍ ຕຊ຺ເຊຕ຺ວາ ກມ຺ມນິຍໍ ກຕ຺ວາ ປຸນ ຉນ຺ທໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິ ກໂຣຕິ. ອຖສ຺ສ ປຸນ ຈິຕ຺ຕໍ ວິກ຺ຂິປຕິ. ໂສ ປຸນ ສຸຕ຺ຕທຓ຺ເຑນ ຈິຕ຺ຕໍ ກມ຺ມນິຍໍ ກຕ຺ວາ ຉນ຺ທໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິ ກໂຣຕີຕິ ເອວມສ຺ສ ກາມວິຕກ຺ກໂວກິຓ຺ຓຕ຺ຕາ ຉນ຺ໂທ ພຫິທ຺ຘາ ປຎ຺ຈ ກາມຄຸເຓ ອາຣພ຺ຠ ອນຸວິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ອນຸວິສໂຏ ໂຫຕິ.

ຍຖາ ປຸເຣ ຕຖາ ປຈ຺ຉາຕິ ກມ຺ມຏ຺ຐານວເສນປິ ເທສນາວເສນປິ ປຸຣິມປຈ຺ຉິມຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ກຖໍ? ກມ຺ມຏ຺ຐາເນ ຕາວ ກມ຺ມຏ຺ຐານສ຺ສ ອຠິນິເວໂສ ປຸເຣ ນາມ, ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຉາ ນາມ. ຕຕ຺ຖ ໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ມູລກມ຺ມຏ຺ຐາເນ ອຠິນິວິສິຕ຺ວາ ອຕິລີນາທີສຸ ຈຕູສຸ ຐາເນສຸ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ໂອກ຺ກມນໍ ປຏິເສເຘຕ຺ວາ, ທຸຏ຺ຐໂຄເຓ ໂຍເຊຕ຺ວາ ສາເຣນ຺ໂຕ ວິຍ ຈຕຸຣສ຺ສຆຏິກໍ ໂອຕາເຣນ຺ໂຕ ວິຍ ຈຕຸນ຺ນໍ ຐານານໍ ເອກຏ຺ຐາເນປິ ອສຊ຺ຊນ຺ໂຕ ສງ຺ຂາເຣ ສມ຺ມສິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ. ອຍມ຺ປິ ຍຖາ ປຸເຣ ຕຖາ ປຈ຺ຉາ ວິຫຣຕິ ນາມ. ອຍໍ ກມ຺ມຏ຺ຐານວເສນ ປຸຣິມປຈ຺ຉິມຕາ. ເທສນາວເສນ ປນ ເກສາ ປຸເຣ ນາມ, ມຕ຺ຖລຸງ຺ຄໍ ປຈ຺ຉາ ນາມ. ຕຕ຺ຖ ໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ເກເສສຸ ອຠິນິວິສິຕ຺ວາ ວຓ຺ຓສຓ຺ຐານາທິວເສນ ເກສາທໂຍ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ຈຕູສຸ ຐາເນສຸ ອສຊ຺ຊນ຺ໂຕ ຍາວ ມຕ຺ຖລຸງ຺ຄາ ຠາວນໍ ປາເປຕິ, ອຍມ຺ປິ ຍຖາ ປຸເຣ ຕຖາ ປຈ຺ຉາ ວິຫຣຕິ ນາມ. ເອວໍ ເທສນາວເສນ ປຸຣິມປຈ຺ຉິມຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ຍຖາ ປຈ຺ຉາ ຕຖາ ປຸເຣຕິ ອິທໍ ປຸຣິມສ຺ເສວ ເວວຈນໍ.

ຍຖາ ອໂຘ ຕຖາ ອຸທ຺ຘນ຺ຕິ ອິທໍ ສຣີຣວເສນ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເຕເນວາຫ ‘‘ອຸທ຺ຘໍ ປາທຕລາ ອໂຘ ເກສມຕ຺ຖກາ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ປາທຕລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ເກສມຕ຺ຖກາ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາຣວເສນ ວາ ປາທງ຺ຄຸລິອຄ຺ຄປພ຺ພຏ຺ຐິໂຕ ຍາວ ສີສກຏາຫໍ, ສີສກຏາຫໂຕ ຍາວ ປາທງ຺ຄຸລີນໍ ອຄ຺ຄປພ຺ພຏ຺ຐີນິ, ຕາວ ອຏ຺ຐິວເສນ ວາ ຠາວນໍ ປາເປຕິ ຈຕູສຸ ຐາເນສຸ ເອກຏ຺ຐາເນປິ ອສຊ຺ຊນ຺ໂຕ. ອຍໍ ຍຖາ ອຸທ຺ຘໍ ຕຖາ ອໂຘ, ຍຖາ ອໂຘ ຕຖາ ອຸທ຺ຘໍ ວິຫຣຕິ ນາມ.

ເຍຫິ ອາກາເຣຫີຕິ ເຍຫິ ໂກຏ຺ຐາເສຫິ. ເຍຫິ ລິງ຺ເຄຫີຕິ ເຍຫິ ສຓ຺ຐາເນຫິ. ເຍຫິ ນິມິຕ຺ເຕຫີຕິ ເຍຫິ ອຸປຏ຺ຐາເນຫິ. ອາໂລກສຎ຺ຎາ ສຸຄ຺ຄຫິຕາ ໂຫຕີຕິ ໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ອງ຺ຄເຓ ນິສີທິຕ຺ວາ ອາໂລກສຎ຺ຎໍ ມນສິ ກໂຣຕິ, ກາເລນ ນິມີເລຕິ, ກາເລນ ອຸມ຺ມີເລຕິ. ອຖສ຺ສ ຍທາ ນິມີເລນ຺ຕສ຺ສາປິ ອຸມ຺ມີເລຕ຺ວາ ໂອໂລເກນ຺ຕສ຺ສ ວິຍ ເອກສທິສເມວ ອຸປຏ຺ຐາຕິ, ຕທາ ອາໂລກສຎ຺ຎາ ຊາຕາ ນາມ ໂຫຕິ. ‘‘ທິວາສຎ຺ຎາ’’ຕິປິ ຕສ຺ເສວ ນາມໍ. ສາ ຈ ປນ ຣຕ຺ຕິໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານາ ສຸຄ຺ຄຫິຕາ ນາມ ໂຫຕິ. ສ຺ວາຘິຏ຺ຐິຕາຕິປິ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ. ສຸຏ຺ຐຸ ອຘິຏ຺ຐິຕາ ສຸຏ຺ຐຸ ຐປິຕາ ສ຺ວາຘິຏ຺ຐິຕາ ນາມ ວຸຈ຺ຈຕິ. ສາ ອຕ຺ຖໂຕ ສຸຄ຺ຄຫິຕາເຍວ. ໂຍ ວາ ອາໂລເກນ ຖິນມິທ຺ຘໍ ວິໂນເທຕ຺ວາ ຉນ຺ທໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິ ກໂຣຕິ, ຕສ຺ສ ທິວາປິ ອາໂລກສຎ຺ຎາ ສຸຄ຺ຄຫິຕາ ສ຺ວາຘິຏ຺ຐິຕາ ນາມ. ຣຕ຺ຕິ ວາ ໂຫຕຸ ທິວາ ວາ ເຍນ ອາໂລເກນ ຖິນມິທ຺ຘໍ ວິໂນເທຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິ ກໂຣຕິ, ຕສ຺ມິໍ ຖິນມິທ຺ຘວິໂນທເນ ອາໂລເກ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ສຎ຺ຎາ ສຸຄ຺ຄຫິຕາເຍວ ນາມ. ວີຣິຍາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ຉນ຺ນໍ ອຠິຎ຺ຎານໍ ປາທກິທ຺ຘິ ກຖິຕາ.

ປາສາທກມ຺ປນວຄ຺ໂຄ ທຸຕິໂຍ.