໑໘. ສມຸທ຺ທວຄ຺ໂຄ

໑. ປຐມສມຸທ຺ທສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໒໘. ສມຸທ຺ທວຄ຺ຄສ຺ສ ປຐເມ ຈກ຺ຂຸ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຣິສສ຺ສ ສມຸທ຺ໂທຕິ ຍທິ ທຸປ຺ປູຣຓຏ຺ເຐນ ຍທິ ວາ ສມຸທ຺ທນຏ຺ເຐນ ສມຸທ຺ໂທ, ຈກ຺ຂຸເມວ ສມຸທ຺ໂທ. ຕສ຺ສ ຫິ ປຖວິໂຕ ຍາວ ອກນິຏ຺ຐພ຺ຣຫ຺ມໂລກາ ນີລາທິອາຣມ຺ມຓໍ ສໂມສຣນ຺ຕໍ ປຣິປຸຓ຺ຓຠາວໍ ກາຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ເອວໍ ທຸປ຺ປູຣຓຏ຺ເຐນປິ ສມຸທ຺ໂທ. ຈກ຺ຂຸ ຈ ເຕສຸ ເຕສຸ ນີລາທີສຸ ອາຣມ຺ມເຓສຸ ສມຸທ຺ທຕິ, ອສໍວຸຕໍ ຫຸຕ຺ວາ ໂອສຣມານໍ ກິເລສຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ກາຣຓຠາເວນ ສໂທສຄມເນນ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ສມຸທ຺ທນຏ຺ເຐນປິ ສມຸທ຺ໂທ. ຕສ຺ສ ຣູປມໂຍ ເວໂຄຕິ ສມຸທ຺ທສ຺ສ ອປ຺ປມາໂຓ ອູມິມໂຍ ເວໂຄ ວິຍ ຕສ຺ສາປິ ຈກ຺ຂຸສມຸທ຺ທສ຺ສ ສໂມສຣນ຺ຕສ຺ສ ນີລາທິເຠທສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓສ຺ສ ວເສນ ອປ຺ປເມຍ຺ໂຍ ຣູປມໂຍ ເວໂຄ ເວທິຕພ຺ໂພ. ໂຍ ຕໍ ຣູປມຍໍ ເວຄໍ ສຫຕີຕິ ໂຍ ຕໍ ຈກ຺ຂຸສມຸທ຺ເທ ສໂມສຏໍ ຣູປມຍໍ ເວຄໍ, ມນາເປ ຣູເປ ຣາຄໍ, ອມນາເປ ໂທສໍ, ອສມເປກ຺ຂິເຕ ໂມຫນ຺ຕິ ເອວໍ ຣາຄາທິກິເລເສ ອນຸປ຺ປາເທນ຺ໂຕ ອຸເປກ຺ຂກຠາເວນ ສຫຕິ.

ສອູມິນ຺ຕິອາທີສຸ ກິເລສອູມີຫິ ສອູມິໍ. ກິເລສາວຏ຺ເຏຫິ ສາວຏ຺ຏໍ. ກິເລສຄາເຫຫິ ສຄາຫໍ. ກິເລສຣກ຺ຂເສຫິ ສຣກ຺ຂສໍ. ໂກຘູປາຍາສສ຺ສ ຈ ວເສນ ສອູມິໍ. ວຸຕຎ຺ເຫຕໍ ‘‘ອູມິຠຍນ຺ຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂກຘູປາຍາສສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນ’’ນ຺ຕິ (ອິຕິວຸ. ໑໐໙; ມ. ນິ. ໒.໑໖໒; ອ. ນິ. ໔.໑໒໒). ກາມຄຸຓວເສນ ສາວຏ຺ຏໍ. ວຸຕຎ຺ເຫຕໍ ‘‘ອາວຏ຺ຏຄ຺ຄາໂຫຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈນ຺ເນຕໍ ກາມຄຸຓານໍ ອຘິວຈນ’’ນ຺ຕິ (ສໍ. ນິ. ໔.໒໔໑). ມາຕຸຄາມວເສນ ສຄາຫໍ ສຣກ຺ຂສໍ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ‘‘ຄາຫຣກ຺ຂໂສຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ມາຕຸຄາມສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນ’’ນ຺ຕິ (ອິຕິວຸ. ໑໐໙). ເສສວາເຣສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ສຠຍໍ ທຸຕ຺ຕຣໍ ອຈ຺ຈຕຣີຕິ ອູມິຠເຍນ ສຠຍໍ ທຸຣຕິກ຺ກມໍ ອຕິກ຺ກມິ. ໂລກນ຺ຕຄູຕິ ສງ຺ຂາຣໂລກສ຺ສ ອນ຺ຕໍ ຄໂຕ. ປາຣຄໂຕຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ນິພ຺ພານໍ ຄໂຕຕິ ກຖີຍຕິ.

໒-໓. ທຸຕິຍສມຸທ຺ທສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໒໒໙-໒໓໐. ທຸຕິເຍ ສມຸທ຺ໂທຕິ ສມຸທ຺ທນຏ຺ເຐນ ສມຸທ຺ໂທ, ກິເລທນຏ຺ເຐນ ເຕມນຏ຺ເຐນາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເຍຠຸຍ຺ເຍນາຕິ ຐເປຕ຺ວາ ອຣິຍສາວເກ. ສມຸນ຺ນາຕິ ກິລິນ຺ນາ ຕິນ຺ຕາ ນິມຸຄ຺ຄາ. ຕນ຺ຕາກຸລກຊາຕາຕິອາທິ ເຫຏ຺ຐາ ວິຕ຺ຖາຣິຕເມວ. ມຈ຺ຈຸຊໂຫຕິ ຕໂຍ ມຈ຺ຈູ ຊຫິຕ຺ວາ ຐິໂຕ. ນິຣຸປຘີຕິ ຕີຫິ ອຸປຘີຫິ ອນຸປຘິ. ອປຸນພ຺ຠວາຍາຕິ ນິພ຺ພານຕ຺ຖາຍ. ອໂມຫຍີ ມຈ຺ຈຸຣາຊນ຺ຕິ ຍຖາ ຕສ຺ສ ຄຕິໍ ນ ຊານາຕິ, ເອວໍ ມຈ຺ຈຸຣາຊານໍ ໂມເຫຕ຺ວາ ຄໂຕ. ຕຕິຍໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

໔-໖. ຂີຣຣຸກ຺ໂຂປມສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໒໓໑-໒໓໓. ຈຕຸຕ຺ເຖ ອປ຺ປຫີນຏ຺ເຐນ ອຕ຺ຖິ, ເຕເນວາຫ ໂສ ອປ຺ປຫີໂນຕິ. ປຣິຕ຺ຕາຕິ, ປພ຺ພຕມຕ຺ຕມ຺ປິ ຣູປໍ ອນິຏ຺ຐໍ ອຣຊນີຍໍ ປຣິຕ຺ຕໍ ນາມ ໂຫຕິ, ເອວຣູປາປິສ຺ສ ຣູປາ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິຍາທິຍນ຺ຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ໂກ ປນ ວາໂທ ອຘິມຕ຺ຕານນ຺ຕິ ອິຏ຺ຐາຣມ຺ມຓໍ ປນສ຺ສ ຣຊນີຍໍ ວຕ຺ຖຸ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິຍາທິຍຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ກາ ກຖາ? ເອຕ຺ຖ ຈ ນຂປິຏ຺ຐິປມາຓມ຺ປິ ມຓິມຸຕ຺ຕາທິ ຣຊນີຍໍ ວຕ຺ຖຸ ອຘິມຕ຺ຕາຣມ຺ມຓເມວາຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ທຫໂຣຕິອາທີນິ ຕີຓິປິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎເວວຈນາເນວ. ອາຠິນ຺ເທຍ຺ຍາຕິ ປຫເຣຍ຺ຍ ປທາເລຍ຺ຍ ວາ. ປຎ຺ຈເມ ຕທຸຠຍນ຺ຕິ ຕໍ ອຸຠຍໍ. ຉຏ຺ຐໍ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

໗. ອຸທາຍີສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໓໔. ສຕ຺ຕເມ ອເນກປຣິຍາເຍນາຕິ ອເນເກຫິ ກາຣເຓຫິ. ອິຕິປາຍນ຺ຕິ ອິຕິປິ ອຍໍ. ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ອນິຈ຺ເຈນ ອນຕ຺ຕລກ຺ຂຓໍ ກຖິຕໍ.

໘. ອາທິຕ຺ຕປຣິຍາຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໓໕. ອຏ຺ຐເມ ອນຸພ຺ຍຎ຺ຊນໂສ ນິມິຕ຺ຕຄ຺ຄາໂຫຕິ ‘‘ຫຕ຺ຖາ ໂສຠນາ ປາທາ ໂສຠນາ’’ຕິ ເອວໍ ອນຸພ຺ຍຎ຺ຊນວເສນ ນິມິຕ຺ຕຄ຺ຄາໂຫ. ນິມິຕ຺ຕຄ຺ຄາໂຫຕິ ຫິ ສໍສນ຺ເທຕ຺ວາ ຄຫຓໍ, ອນຸພ຺ຍຎ຺ຊນຄ຺ຄາໂຫຕິ ວິຠຕ຺ຕິຄຫຓໍ. ນິມິຕ຺ຕຄ຺ຄາໂຫ ກຸມ຺ຠີລສທິໂສ ສພ຺ພເມວ ຄຓ຺ຫາຕິ, ອນຸພ຺ຍຎ຺ຊນຄ຺ຄາໂຫ ຣຕ຺ຕປາສທິໂສ ວິຠຊິຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖປາທາທີສຸ ຕໍ ຕໍ ໂກຏ຺ຐາສໍ. ອິເມ ປນ ທ຺ເວ ຄາຫາ ເອກຊວນວາເຣປິ ລພ຺ຠນ຺ຕິ, ນານາຊວນວາເຣ ວຕ຺ຕພ຺ພເມວ ນຕ຺ຖິ.

ນິມິຕ຺ຕສ຺ສາທຄຖິຕນ຺ຕິ ນິມິຕ຺ຕສ຺ສາເທນ ຄນ຺ຖິຕໍ ພທ຺ຘໍ. ວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ກມ຺ມວິຎ຺ຎາຓໍ. ຕສ຺ມິໍ ເຈ ສມເຍ ກາລໍ ກເຣຍ຺ຍາຕິ ນ ໂກຈິ ສໍກິລິຏ຺ເຐນ ຈິຕ຺ເຕນ ກາລໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ນາມ ອຕ຺ຖິ. ສພ຺ພສຕ຺ຕານຎ຺ຫິ ຠວງ຺ເຄເນວ ກາລກິຣິຍາ ໂຫຕິ. ກິເລສຠຍໍ ປນ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ເອວມາຫ. ສມຍວເສນ ວາ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຈກ຺ຂຸທ຺ວາຣສ຺ມິຎ຺ຫິ ອາປາຖຄເຕ ອາຣມ຺ມເຓ ຣຕ຺ຕຈິຕ຺ຕໍ ວາ ທຸຏ຺ຐຈິຕ຺ຕໍ ວາ ມູຬ຺ຫຈິຕ຺ຕໍ ວາ ອາຣມ຺ມຓຣສໍ ອນຸຠວິຕ຺ວາ ຠວງ຺ຄໍ ໂອຕຣຕິ, ຠວງ຺ເຄ ຐຕ຺ວາ ກາລກິຣິຍໍ ກໂຣຕິ. ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ກາລໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ທ຺ເວວ ຄຕິໂຍ ປາຏິກງ຺ຂາ, ອິມສ຺ສ ສມຍສ຺ສ ວເສເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ອິມໍ ຂ຺ວາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທີນວນ຺ຕິ ອິມໍ ອເນການິ ວສ຺ສສຕສຫສ຺ສານິ ນິຣເຍ ອນຸຠວິຕພ຺ພໍ ທຸກ຺ຂໍ ສມ຺ປສ຺ສມາໂນ ເອວໍ ວທາມິ ຕຕ຺ຕາຍ ອໂຍສລາກາຍ ອກ຺ຂີນິ ອຎ຺ຊາເປຕຸກາໂມຕິ. ອິມິນາ ນເຍນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອໂຍສງ຺ກຸນາຕິ ອຍສູເລນ. ສມ຺ປລິມຏ຺ຐນ຺ຕິ ທ຺ເວປິ ກຓ຺ຓຈ຺ຉິທ຺ທານິ ວິນິວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ປຖວິຍໍ ອາໂກຏນວເສນ ສມ຺ປລິມຏ຺ຐໍ.

ຕຕິຍວາເຣ ສມ຺ປລິມຏ຺ຐນ຺ຕິ ນຂຈ຺ເຉທນໍ ປເວເສຕ຺ວາ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ສຫຘຸນຏ຺ເຐນ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ປາຕນວເສນ ສມ຺ປລິມຏ຺ຐໍ. ຈຕຸຕ຺ຖວາເຣ ສມ຺ປລິມຏ຺ຐນ຺ຕິ ພນ຺ຘນມູລໍ ເຉຕ຺ວາ ປາຕນວເສນ ສມ຺ປລິມຏ຺ຐໍ. ປຎ຺ຈມວາເຣ ສມ຺ປລິມຏ຺ຐນ຺ຕິ ຕິຂິຓາຍ ສຕ຺ຕິຍາ ກາຍປສາທໍ ອຸປ຺ປາເຏຕ຺ວາ ປຕນວເສນ ສມ຺ປລິມຏ຺ຐໍ. ສຕ຺ຕິຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ມຫຕີ ທຓ຺ຑກວາສິ ເວທິຕພ຺ພາ. ໂສຕ຺ຕນ຺ຕິ ນິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນິທ຺ໂທກ຺ກມນໍ. ຍຖາຣູປານໍ ວິຕກ຺ການໍ ວສໍ ຄໂຕ ສງ຺ຆໍ ຠິນ຺ເທຍ຺ຍາຕິ ອິມິນາ ວິຕກ຺ການໍ ຍາວ ສງ຺ຆເຠທາ ປາປກມ຺ມາວຫນຕາ ທສ຺ສິຕາ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

໙-໑໐. ປຐມຫຕ຺ຖປາໂທປມສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໒໓໖-໒໓໗. ນວເມ ຫຕ຺ເຖສຸ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕີຕິ ຫຕ຺ເຖສຸ ວິຊ຺ຊມາເນສຸ. ທສເມ ນ ໂຫຕີຕິ ວຸຈ຺ຈມາເນ ພຸຊ຺ຌນການໍ ອຊ຺ຌາສຍວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ທ຺ວີສຸປິ ເຈເຕສຸ ວິປາກສຸຂທຸກ຺ຂເມວ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏໍ ກຖິຕນ຺ຕິ.

ສມຸທ຺ທວຄ຺ໂຄ ນິຏ຺ຐິໂຕ.