໑໓. ຄຫປຕິວຄ຺ໂຄ

໑-໓. ເວສາລີສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໑໒໔-໑໒໖. ຄຫປຕິວຄ຺ຄສ຺ສ ປຐເມ ອຸຄ຺ໂຄຕິ ປຓີຕທາຍການໍ ອຄ຺ຄອຸຄ຺ໂຄ, ໂສ ຠຄວຕາ ‘‘ເອຕທຄ຺ຄໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມມ ສາວການໍ ປຓີຕທາຍການໍ ຍທິທໍ ອຸຄ຺ໂຄ ຄຫປຕີ’’ຕິ ເອວໍ ເອຕທຄ຺ເຄ ຐປິໂຕ. ເສສເມເຕສຸ ເຈວ ທ຺ວີສຸ, ຕຕິເຍ ຈ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖເມວ.

໔-໕. ຠາຣທ຺ວາຊສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໑໒໗-໑໒໘. ຈຕຸຕ຺ເຖ ປິຓ຺ຑໍ ອຸລມາໂນ ປຣິເຍສມາໂນ ປພ຺ພຊິໂຕຕິ ປິຓ຺ໂຑໂລ. ໂສ ກິຣ ປຣິຊິຓ຺ຓໂຠໂຄ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອໂຫສິ. ອຖ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ລາຠສກ຺ກາຣໍ ທິສ຺ວາ ປິຓ຺ຑຕ຺ຖາຍ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິໂຕ. ໂສ ມຫນ຺ຕໍ ກປລ຺ລປຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຈຣຕິ, ເຕນ ກປລ຺ລປູຣໍ ຍາຄຸໍ ປິວຕິ, ກປລ຺ລປູເຣ ປູເວ ຂາທຕິ, ກປລ຺ລປູຣໍ ຠຕ຺ຕໍ ຠຸຎ຺ຊຕິ. ອຖສ຺ສ ມຫຄ຺ຆສຠາວໍ ສຕ຺ຖຸ ອາໂຣຈຍິໍສຸ. ສຕ຺ຖາ ຕສ຺ສ ປຕ຺ຕຕ຺ຖວິກໍ ນານຸຊານິ. ເຫຏ຺ຐາມຎ຺ເຈ ປຕ຺ຕໍ ນິກ຺ກຸຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຐເປຕິ. ໂສ ຐເປນ຺ໂຕປິ ຆໍສນ຺ໂຕວ ປຓາເມຕ຺ວາ ຐເປຕິ, ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕປິ ຆໍສນ຺ໂຕວ ອາກຑ຺ຒິຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫາຕິ. ຕໍ ຄຈ຺ຉນ຺ເຕ ກາເລ ຘໍສເນນ ປຣິກ຺ຂີຓໍ ນາຬິໂກທນມຕ຺ຕເມວ ຄຓ຺ຫນກໍ ຊາຕໍ. ຕໂຕ ສຕ຺ຖຸ ອາໂຣເຈສຸໍ, ອຖສ຺ສ ສຕ຺ຖາ ປຕ຺ຕຕ຺ຖວິກໍ ອນຸຊານິ. ເຖໂຣ ອປເຣນ ສມເຍນ ອິນ຺ທ຺ຣິຍຠາວນໍ ຠາເວຕ຺ວາ ອຄ຺ຄຜເລ ອຣຫຕ຺ເຕ ປຕິຏ຺ຐາສິ. ອິຕິ ໂສ ປິຓ຺ຑຕ຺ຖາຍ ປພ຺ພຊິຕຕ຺ຕາ ປິຓ຺ໂຑໂລ, ໂຄຕ຺ເຕນ ປນ ຠາຣທ຺ວາໂຊຕິ ອຸຠຍໍ ເອກໂຕ ກຕ຺ວາ ປິຓ຺ໂຑລຠາຣທ຺ວາໂຊຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ອຸປສງ຺ກມີຕິ ອຸຄ຺ຄຕຸຄ຺ຄເຕຫິ ມຫາອມຈ຺ເຈຫິ ປຣິວຸໂຕ ອຸປສງ຺ກມິ. ເຖໂຣ ກິຣ ເອກທິວສໍ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ກຕຠຕ຺ຕກິຈ຺ໂຈ ນິທາຆສມເຍ ສີຕຐາເນ ທິວາວິຫາຣໍ ນິສີທິສ຺ສາມີຕິ ອາກາເສນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຄງ຺ຄາຕີເຣ ອຸເທນສ຺ສ ຣຎ຺ໂຎ ອຸທປານໍ ນາມ ອຸຍ຺ຍານໍ ອຕ຺ຖິ, ຕຕ຺ຖ ປວິສິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ຣຸກ຺ຂມູເລ ທິວາວິຫາຣໍ ນິສີທິ ສີເຕນ ອຸທກວາເຕນ ພີຊິຍມາໂນ.

ອຸເທໂນປິ ໂຂ ນາມ ຣາຊາ ສຕ຺ຕາຫໍ ມຫາປານໍ ປິວິຕ຺ວາ ສຕ຺ຕເມ ທິວເສ ອຸຍ຺ຍານໍ ປຏິຊຄ຺ຄາເປຕ຺ວາ ມຫາຊນປຣິວາໂຣ ອຸຍ຺ຍານໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ມງ຺ຄລສິລາປຏ຺ເຏ ອຕ຺ຖຕາຍ ເສຍ຺ຍາຍ ນິປຊ຺ຊິ. ຕສ຺ສ ເອກາ ປຣິຈາຣິກາ ປາເທ ສມ຺ພາຫມານາ ນິສິນ຺ນາ. ຣາຊາ ກເມນ ນິທ຺ທໍ ໂອກ຺ກມິ. ຕສ຺ມິໍ ນິທ຺ທໍ ໂອກ຺ກນ຺ເຕ ນາຏກິຕ຺ຖິໂຍ ‘‘ຍສ຺ສຕ຺ຖາຍ ມຍໍ ຄີຕາທີນິ ປໂຍເຊຍ຺ຍາມ, ໂສ ນິທ຺ທໍ ອຸປຄໂຕ, ນ ຈ ນິທ຺ທາກາເລ ມຫາສທ຺ທໍ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ຕູຣິຍານິ ຐເປຕ຺ວາ ອຸຍ຺ຍານໍ ປກ຺ກນ຺ຕາ. ຕາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຜລາຜລານິ ຂາທມານາ ປຸປ຺ຜານິ ປິຬນ຺ຘມານາ ວິຈຣນ຺ຕິໂຍ ເຖຣໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ມາ ສທ຺ທໍ ກຣິຕ຺ຖາ’’ຕິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ນິວາຣຍມານາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ນິສີທິໍສຸ. ເຖໂຣ ‘‘ອິສ຺ສາ ປຫາຕພ຺ພາ, ມຈ຺ເຉຣໍ ວິໂນເທຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ນເຍນ ຕາສໍ ອນຸຣູປໍ ຘມ຺ມກຖໍ ກເຖສິ.

ສາປິ ໂຂ ຣຎ຺ໂຎ ປາເທ ສມ຺ພາຫມານາ ນິສິນ຺ນາ ອິຕ຺ຖີ ປາເທ ຈາເລຕ຺ວາ ຣາຊານໍ ປໂພເຘສິ. ໂສ ‘‘ກຫໍ ຕາ ຄຕາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິ. ກິໍ ຕາສໍ ຕຸມ຺ເຫຫິ? ຕາ ເອກໍ ສມຓໍ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ນິສິນ຺ນາຕິ. ຣາຊາ ກຸທ຺ໂຘ ອຸທ຺ຘເນ ປກ຺ຂິຕ຺ຕໂລຓໍ ວິຍ ຕຏຕຏາຍມາໂນ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ‘‘ຕມ຺ພກິປິລ຺ລິກາຫິ ນໍ ຂາທາເປສ຺ສາມີ’’ຕິ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ເອກສ຺ມິໍ ອໂສກຣຸກ຺ເຂ ຕມ຺ພກິປິລ຺ລິການໍ ປຸຏໍ ທິສ຺ວາ ຫຕ຺ເຖນາກຑ຺ຒິຕ຺ວາ ສາຂໍ ຄຓ຺ຫິຕຸໍ ນາສກ຺ຂິ. ກິປິລ຺ລິກປຸໂຏ ຉິຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ສີເສ ປຕິ, ສກລສຣີຣໍ ສາລິຖຸເສຫິ ປຣິກິຓ຺ຓໍ ວິຍ ທຓ຺ຑທີປິກາຫິ ຑຍ຺ຫມານໍ ວິຍ ຈ ອໂຫສິ. ເຖໂຣ ຣຎ຺ໂຎ ປທຸຏ຺ຐຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ອິທ຺ຘິຍາ ອາກາສໍ ປກ຺ຂນ຺ທິ. ຕາປິ ອິຕ຺ຖິໂຍ ອຸຏ຺ຐາຍ ຣຎ຺ໂຎ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສຣີຣໍ ປຸຎ຺ຉນ຺ຕິໂຍ ວິຍ ຠູມິຍໍ ປຕິຕປຕິຕາ ກິປິລ຺ລິກາໂຍ ຄເຫຕ຺ວາ ສຣີເຣ ຂິປມານາ ສພ຺ພາ ມຸຂສຕ຺ຕີຫິ ວິຊ຺ຌິໍສຸ – ‘‘ກິໍ ນາເມຕໍ, ອຎ຺ເຎ ຣາຊາໂນ ປພ຺ພຊິເຕ ທິສ຺ວາ ວນ຺ທນ຺ຕິ, ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ, ອຍໍ ປນ ຣາຊາ ກິປິລ຺ລິກປຸຏໍ ສີເສ ຠິນ຺ທິຕຸກາໂມ ຊາໂຕ’’ຕິ.

ຣາຊາ ອຕ຺ຕໂນ ອປຣາຘໍ ທິສ຺ວາ ອຸຍ຺ຍານປາລໍ ປກ຺ໂກສາເປຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ກິໍ ເອສ ປພ຺ພຊິໂຕ? ອຎ຺ເຎສຸປິ ທິວເສສຸ ອິຘ ອາຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ? ອາມ, ເທວາຕິ. ອິຘ ຕ຺ວໍ ອາຄຕທິວເສ ມຍ຺ຫໍ ອາໂຣເຈຍ຺ຍາສີຕິ. ເຖໂຣປິ ກຕິປາເຫເນວ ປຸນ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຣຸກ຺ຂມູເລ ນິສີທິ. ອຸຍ຺ຍານປາໂລ ທິສ຺ວາ – ‘‘ມຫນ຺ໂຕ ເມ ອຍໍ ປຓ຺ຓາກາໂຣ’’ຕິ ເວເຄນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ອາໂຣເຈສິ. ຣາຊາ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ສງ຺ຂປຓວາທິສທ຺ທໍ ນິວາເຣຕ຺ວາ ອຸຄ຺ຄຕຸຄ຺ຄເຕຫິ ອມຈ຺ເຈຫິ ສທ຺ຘິໍ ອຸຍ຺ຍານໍ ອຄມາສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອຸປສງ຺ກມີ’’ຕິ.

ອນິກີຬິຕາວິໂນ ກາເມສູຕິ ຍາ ກາເມສຸ ກາມກີຬາ, ຕໍ ອກີຬິຕປຸພ຺ພາ, ອປຣິຠຸຕ຺ຕກາມາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອທ຺ຘານຎ຺ຈ ອາປາເທນ຺ຕີຕິ ປເວຓິໍ ປຏິປາເທນ຺ຕິ, ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອນຸພນ຺ຘາເປນ຺ຕິ. ມາຕຸມຕ຺ຕີສູຕິ ມາຕຸປມາຓາສຸ. ໂລກສ຺ມິຎ຺ຫິ ມາຕາ ຠຄິນີ ຘີຕາຕິ ອິທໍ ຕິວິຘໍ ຄຣຸກາຣມ຺ມຓໍ ນາມ, ອິຕິ ຄຣຸກາຣມ຺ມເຓ ອຸປນິພນ຺ຘໍ ຈິຕ຺ຕໍ ວິໂມເຈຕຸໍ ນ ລຠຕີຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ເອວມາຫ. ອຖສ຺ສ ເຕນ ປຎ຺ເຫນ ຈິຕ຺ຕໍ ອໂນຕຣນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ຠຄວຕາ ປຏິກູລມນສິກາຣວເສນ ຈິຕ຺ຕູປນິພນ຺ຘນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາຣກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ກເຖສິ.

ອຠາວິຕກາຍາຕິ ອຠາວິຕປຎ຺ຈທ຺ວາຣິກກາຍາ. ເຕສໍ ຕໍ ທຸກ຺ກຣໍ ໂຫຕີຕິ ເຕສໍ ຕໍ ອສຸຠກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຠາເວຕຸໍ ທຸກ຺ກຣໍ ໂຫຕິ. ອິຕິສ຺ສ ອິມິນາປິ ຈິຕ຺ຕໍ ອໂນຕຣນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໍວຣສີລໍ ກເຖສິ. ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໍວຣສ຺ມິຎ຺ຫິ ອຸປນິພນ຺ຘຈິຕ຺ຕໍ ວິເຫເຐຕຸໍ ນ ລຠຕິ. ຣາຊາ ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ໂອຕິຓ຺ຓຈິຕ຺ໂຕ ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ໂຠ ຠາຣທ຺ວາຊາຕິອາທິມາຫ.

ອຣກ຺ຂິເຕເນວ ກາເຍນາຕິອາທີສຸ ຫຕ຺ຖປາເທ ກີຬາເປນ຺ໂຕ ຄີວໍ ປຣິວຕ຺ເຕນ຺ໂຕ ກາຍໍ ນ ຣກ຺ຂຕິ ນາມ, ນານປ຺ປກາຣໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ກເຖນ຺ໂຕ ວຈນໍ ນ ຣກ຺ຂຕິ ນາມ, ກາມວິຕກ຺ກາທໂຍ ວິຕກ຺ເກນ຺ໂຕ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ຣກ຺ຂຕິ ນາມ. ຣກ຺ຂິເຕເນວ ກາເຍນາຕິອາທີສຸ ວຸຕ຺ຕວິປຣິຍາເຍນ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ອຕິວິຍ ມໍ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ໂລຠຘມ຺ມາ ປຣິສຫນ຺ຕີຕິ ມໍ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ໂລໂຠ ອຘິຠວຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຸປຏ຺ຐິຕາຍ ສຕິຍາຕິ ກາຍຄຕາຍ ສຕິຍາ ສຸປຏ຺ຐິຕາຍ. ນ ມໍ ຕຖາ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍຕິ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ມໍ ຍຖາ ປຸພ຺ເພ, ນ ຕຖາ ໂລໂຠ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຣິສຫນ຺ຕີຕິ ປທສ຺ສ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິປິ ອຕ຺ໂຖເຍວ. ອິຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ຕໂຍ ກາຍາ ກຖິຕາ. ກຖໍ? ‘‘ອິມເມວ ກາຍ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຫິ ກຣຊກາໂຍ ກຖິໂຕ, ‘‘ຠາວິຕກາໂຍ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣິກກາໂຍ, ‘‘ຣກ຺ຂິເຕເນວ ກາເຍນາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ໂຈປນກາໂຍ, ກາຍວິຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຎ຺ຈມໍ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

໖. ໂຆສິຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໒໙. ຉຏ຺ເຐ ຣູປາ ຈ ມນາປາຕິ ຣູປາ ຈ ມນາປາ ສໍວິຊ຺ຊນ຺ຕິ. ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຕິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈ ສໍວິຊ຺ຊຕິ. ສຸຂເວທນິຍໍ ຜສ຺ສນ຺ຕິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ອຸປນິສ຺ສຍວເສນ ຊວນກາເລ ສຸຂເວທນາຍ ປຈ຺ຈຍຠູຕໍ ຜສ຺ສໍ. ສຸຂາ ເວທນາຕິ ເອກໍ ຜສ຺ສໍ ປຏິຈ຺ຈ ຊວນວເສນ ສຸຂເວທນາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ເສສປເທສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ອິຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ເຕວີສຕິ ຘາຕຸໂຍ ກຖິຕາ. ກຖໍ? ເອຕ຺ຖ ຫິ ຈກ຺ຂຸປສາໂທ ຈກ຺ຂຸຘາຕຸ, ຕສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓໍ ຣູປຘາຕຸ, ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸ, ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຍາ ສຫຊາຕາ ຕໂຍ ຂນ຺ຘາ ຘມ຺ມຘາຕຸ, ເອວໍ ປຎ຺ຈສຸ ທ຺ວາເຣສຸ ຈຕຸນ຺ນໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ວເສນ ວີສຕິ. ມໂນທ຺ວາເຣ ‘‘ມໂນຘາຕູ’’ຕິ ອາວຊ຺ຊນຈິຕ຺ຕໍ ຄຫິຕໍ, ອາຣມ຺ມຓຎ຺ເຈວ ຫທຍວຕ຺ຖຸ ຈ ຘມ຺ມຘາຕຸ, ວຕ຺ຖຸນິສ຺ສິຕໍ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕູຕິ ເອວໍ ເຕວີສຕິ ໂຫນ຺ຕິ. ເອວໍ ເຕວີສຕິຍາ ຘາຕູນໍ ວເສນ ຘາຕຸນານຕ຺ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາຕິ ທສ຺ເສຕິ.

໗-໘. ຫາລິທ຺ທິການິສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໑໓໐-໑໓໑. ສຕ຺ຕເມ ມນາປໍ ອິຕ຺ເຖຕນ຺ຕິ ປຊານາຕີຕິ ຍໍ ອເນນ ມນາປໍ ຣູປໍ ທິຏ຺ຐໍ, ຕໍ ອິຕ຺ເຖຕນ຺ຕິ ເອວເມຕໍ ມນາປເມວ ຕນ຺ຕິ ປຊານາຕິ. ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ສຸຂເວທນິຍຎ຺ຈ ຜສ຺ສໍ ປຏິຈ຺ຈາຕິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓຎ຺ເຈວ, ໂຍ ຈ ອຸປນິສ຺ສຍໂກຏິຍາ ວາ ອນນ຺ຕຣໂກຏິຍາ ວາ ສມນນ຺ຕຣໂກຏິຍາ ວາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໂກຏິຍາ ວາ ສຸຂເວທນາຍ ປຈ຺ຈໂຍ ຜສ຺ໂສ, ຕໍ ສຸຂເວທນິຍໍ ຜສ຺ສຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ສຸຂເວທນາຕິ. ເອສ ນໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ. ອິຕິ ອິເມສຸ ທ຺ວີສຸ ສຸຕ຺ເຕສຸ ກິຣິຍາມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸ ອາວຊ຺ຊນກິຈ຺ຈາ, ມໂນຘາຕຸເຍວ ວາ ສມານາ ມໂນຘາຕຸນາເມນ ວຸຕ຺ຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ອຏ຺ຐມໍ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

໙. ໂລຫິຈ຺ຈສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໓໒. ນວເມ ມກ຺ກຣກເຕຕິ ເອວໍນາມເກ ນຄເຣ ອຣຎ຺ຎກຸຏິກາຍນ຺ຕິ ອຣຎ຺ເຎ ກຕາຍ ປາຏິເຍກ຺ກາຍ ກຸຏິຍໍ, ນ ວິຫາຣປຈ຺ຈນ຺ຕກຸຏິຍໍ. ມາຓວກາຕິ ເຍປິ ຕຕ຺ຖ ມຫລ຺ລກາ, ເຕ ມຫລ຺ລກກາເລປິ ອນ຺ເຕວາສິກຕາຍ ມາຓວກາຕ຺ເວວ ວຸຕ຺ຕາ. ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສູຕິ ປາໂຕ ສິປ຺ປໍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ສາຍໍ ‘‘ອາຈຣິຍສ຺ສ ກຏ຺ຐານິ ອາຫຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ ອຣຎ຺ຎໍ ປວິສິຕ຺ວາ ວິຈຣນ຺ຕາ ເຍນ ສາ ກຸຏິກາ, ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ. ປຣິໂຕ ປຣິໂຕ ກຸຏິກາຍາຕິ ຕສ຺ສາ ກຸຏິກາຍ ສມນ຺ຕໂຕ ສມນ຺ຕໂຕ. ເສເລຍ຺ຍການີຕິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສ຺ສ ປິຏ຺ຐິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ລງ຺ຆິຕ຺ວາ ອິໂຕ ຈິໂຕ ຈງ຺ກມນກີຬນານິ.

ມຸຓ຺ຑກາຕິອາທີສຸ ມຸຓ຺ເຑ ມຸຓ຺ຑາຕິ, ສມເຓ ຈ ສມຓາຕິ ວຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ເຏຍ຺ຍ, ອິເມ ປນ ຫີເຬນ຺ຕາ ‘‘ມຸຓ຺ຑກາ ສມຓກາ’’ຕິ ອາຫໍສຸ. ອິພ຺ຠາຕິ ຄຫປຕິກາ. ກຓ຺ຫາຕິ ກຓ຺ຫາ, ກາຬກາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ພນ຺ຘຸປາທາປຈ຺ຈາຕິ ເອຕ຺ຖ ພນ຺ຘູຕິ ພ຺ຣຫ຺ມາ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ຕຎ຺ຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ປິຕາມໂຫຕິ ໂວຫຣນ຺ຕິ. ປາທານໍ ອປຈ຺ຈາ ປາທາປຈ຺ຈາ, ພ຺ຣຫ຺ມຸໂນ ປິຏ຺ຐິປາທໂຕ ຊາຕາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເຕສໍ ກິຣ ອຍໍ ລທ຺ຘິ ‘‘ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ພ຺ຣຫ຺ມຸໂນ ມຸຂໂຕ ນິກ຺ຂນ຺ຕາ, ຂຕ຺ຕິຍາ ອຸຣໂຕ, ເວສ຺ສາ ນາຠິໂຕ, ສຸທ຺ທາ ຊາຓຸໂຕ, ສມຓາ ປິຏ຺ຐິປາທໂຕ’’ຕິ. ຠຣຕການນ຺ຕິ ກຸຏິມ຺ພິການໍ. ກຸຏິມ຺ພິກາ ຫິ ຍສ຺ມາ ຣຏ຺ຐໍ ຠຣນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ຠຣຕາຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ອິເມ ປນ ປຣິຠວໍ ກຕ຺ວາ ວທມານາ ‘‘ຠຣຕການ’’ນ຺ຕິ ອາຫໍສຸ.

ວິຫາຣາ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາຕິ ‘‘ຣຕ຺ຕິຏ຺ຐກາປຣິຈ຺ຉນ຺ເນ ຣຊຕປຏ຺ຏສນ຺ນິຠສມວິປ຺ປກິຓ຺ຓວາລິເກ ຣມຓີເຍ ປຣິເວເຓ ກຏ຺ຐກລາເປ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ຂິປມານາ ວາລິກໍ ອາລຸເຬຕ຺ວາ, ຫຕ຺ເຖນ ຫຕ຺ຖໍ ອາທາຍ ປຓ຺ຓກຸຏິໍ ປຣິຍາຍນ຺ຕາ ‘ອິເມ ອິເມສໍ ຠຣຕການໍ ສກ຺ກຕາ, ອິເມ ອິເມສໍ ຠຣຕການໍ ສກ຺ກຕາ’ຕິ ປຸນປ຺ປຸນໍ ວິຣວນ຺ຕາ ອຕິວິຍ ອິເມ ມາຓວກາ ກີຬໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ວິຫາເຣ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຕ຺ຖິຠາວມ຺ປິ ນ ຊານນ຺ຕິ, ທສ຺ເສສ຺ສາມິ ເນສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຕ຺ຖິຠາວ’’ນ຺ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ປຓ຺ຓກຸຏິໂຕ ນິກ຺ຂມິ.

ສີລຸຕ຺ຕມາ ປຸພ຺ພຕຣາ ອເຫສຸນ຺ຕິ ຄຸຓວນ຺ຕານໍ ຄຸເຓ ກຖິເຕ ນິຄ຺ຄຸຓານໍ ຄຸຓາຠາໂວ ປາກໂຏວ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ໂປຣາຓກພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ຄຸເຓ ກເຖນ຺ໂຕ ເອວມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສີລຸຕ຺ຕມາຕິ ສີລເຊຏ຺ຐກາ. ສີລຎ຺ຫິ ເຕສໍ ອຸຕ຺ຕມໍ, ນ ຊາຕິໂຄຕ຺ຕໍ. ເຍ ປຸຣາຓໍ ສຣນ຺ຕີຕິ ເຍ ໂປຣາຓກໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຘມ຺ມໍ ສຣນ຺ຕິ. ອຠິຠຸຍ຺ຍ ໂກຘນ຺ຕິ ໂກຘໍ ອຠິຠວິຕ຺ວາ ເຕສໍ ທ຺ວາຣານິ ສຸຄຸຕ຺ຕານິ ສຸຣກ຺ຂິຕານິ ອເຫສຸໍ. ຘມ຺ເມ ຈ ຌາເນ ຈ ຣຕາຕິ ທສວິເຘ ກຸສລກມ຺ມປຖຘມ຺ເມ ອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິຌາເນສຸ ຈ ຣຕາ.

ເອວໍ ໂປຣາຓານໍ ຄຸຓໍ ກເຖຕ຺ວາ ອເຖຕຣຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ມານໍ ນິມ຺ມທ຺ເທນ຺ໂຕ ອິເມ ຈ ໂວກ຺ກມ຺ມ ຊປາມເສຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ໂວກ຺ກມ຺ມາຕິ ເອເຕຫິ ຄຸເຓຫິ ອປກ຺ກມິຕ຺ວາ. ຊປາມເສຕິ ມຍໍ ຊປາມ ສຊ຺ຌາຍາມາຕິ ເອຕ຺ຕເກເນວ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມ຺ຫາຕິ ມຎ຺ຎມານາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ມຍນ຺ຕິ ອິມິນາ ໂຄຕ຺ເຕນ ມຕ຺ຕາ ຫຸຕ຺ວາ ວິສມໍ ຈຣນ຺ຕິ, ວິສມານິ ກາຍກມ຺ມາທີນິ ກໂຣນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຸຖຸອຕ຺ຕທຓ຺ຑາຕິ ປຸຖຸ ອຕ຺ຕາ ທຓ຺ຑາ ເອເຕຫີຕິ ປຸຖຸອຕ຺ຕທຓ຺ຑາ, ຄຫິຕນານາວິຘທຓ຺ຑາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຕຓ຺ຫາຕຓ຺ເຫສູຕິ ສຕຓ຺ຫນິຕ຺ຕຓ຺ເຫສຸ. ອຄຸຕ຺ຕທ຺ວາຣສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ໂມຆາຕິ ອສໍວຸຕທ຺ວາຣສ຺ສ ສພ຺ເພປິ ວຕສມາທານາ ໂມຆາ ຠວນ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ. ຍຖາ ກິນ຺ຕິ? ສຸປິເນວ ລທ຺ຘໍ ປຸຣິສສ຺ສ ວິຕ຺ຕນ຺ຕິ ຍຖາ ສຸປິເນ ປຸຣິສສ຺ສ ລທ຺ຘໍ ມຓິມຸຕ຺ຕາທິນານາວິຘໍ ວິຕ຺ຕໍ ໂມຆໍ ໂຫຕິ, ປພຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ ກິຎ຺ຈິ ນ ປສ຺ສຕິ, ເອວໍ ໂມຆາ ຠວນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອນາສກາຕິ ເອກາຫທ຺ວີຫາທິວເສນ ອນາຫາຣກາ. ຖຓ຺ຑິລສາຍິກາ ຈາຕິ ຫຣິຕກຸສສນ຺ຖເຕ ຠູມິຠາເຄ ສຍນໍ, ປາໂຕ ສິນານຎ຺ຈ ຕໂຍ ຈ ເວທາຕິ ປາໂຕວ ອຸທກໍ ປວິສິຕ຺ວາ ນ຺ຫານຎ຺ເຈວ ຕໂຍ ຈ ເວທາ. ຂຣາຊິນໍ ຊຏາ ປງ຺ໂກຕິ ຂຣສມ຺ຜສ຺ສໍ ອຊິນຈມ຺ມຎ຺ເຈວ ຊຏາກລາໂປ ຈ ປງ຺ໂກ ຈ, ປງ຺ໂກ ນາມ ທນ຺ຕມລໍ. ມນ຺ຕາ ສີລພ຺ພຕໍ ຕໂປຕິ ມນ຺ຕາ ຈ ອຊສີລໂຄສີລສງ຺ຂາຕໍ ສີລໍ ອຊວຕໂຄວຕສງ຺ຂາຕໍ ວຕຎ຺ຈ. ອຍໍ ອິທານິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ຕໂປຕິ ວທຕິ. ກຸຫນາ ວງ຺ກທຓ຺ຑາ ຈາຕິ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນກູໂປ ວິຍ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໂທສໍ ໂກຫຎ຺ຎຎ຺ເຈວ ວງ຺ກທຓ຺ໂຑ, ຈ ອຸທຸມ຺ພຣປລາສເພຬຸວຣຸກ຺ຂານໍ ອຎ຺ຎຕຣໂຕ ຄຫິຕໍ ວງ຺ກທຓ຺ຑຎ຺ຈາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຸທກາຈມນານິ ຈາຕິ ອຸທເກນ ມຸຂປຣິມຊ຺ຊນານິ. ວຓ຺ຓາ ເອເຕ ພ຺ຣາຫ຺ມຓານນ຺ຕິ ເອເຕ ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ປຣິກ຺ຂາຣຠຓ຺ຑກວຓ຺ຓາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ກຕ ກິຎ຺ຈິກ຺ຂຠາວນາຕິ ກຕາ ກິຎ຺ຈິກ຺ຂຠາວນາ. ອຍເມວ ວາ ປາໂຐ, ອາມິສກິຎ຺ຈິກ຺ຂສ຺ສ ວຑ຺ຒນຕ຺ຖາຍ ກຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເອວໍ ເອຕຣຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ມານໍ ນິມ຺ມທ຺ທິຕ຺ວາ ປຸນ ໂປຣາຓກພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ວຓ຺ຓໍ ກເຖນ຺ໂຕ ຈິຕ຺ຕຎ຺ຈ ສຸສມາຫິຕນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສຸສມາຫິຕນ຺ຕິ ເຕສໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປຈາຣປ຺ປນາສມາຘີຫິ ສຸສມາຫິຕໍ ອໂຫສີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອຂິລນ຺ຕິ ມຸທຸ ອຖທ຺ຘໍ. ໂສ ມຄ຺ໂຄ ພ຺ຣຫ຺ມປຕ຺ຕິຍາຕິ ໂສ ເສຏ຺ຐປຕ຺ຕິຍາ ມຄ຺ໂຄ, ຕຸມ຺ເຫ ປນ ກິໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ນາມາຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ເອວມາຫ.

ອາຄມໍສຸ ນຸ ຂ຺ວິຘາຕິ ອາຄມໍສຸ ນຸ ໂຂ ອິຘ. ອຘິມຸຈ຺ຈຕີຕິ ກິເລສວເສນ ອຘິມຸຕ຺ໂຕ ຄິທ຺ໂຘ ໂຫຕິ. ພ຺ຍາປຊ຺ຊຕີຕິ ພ຺ຍາປາທວເສນ ປູຕິຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ປຣິຕ຺ຕເຈຕໂສຕິ ອນຸປຏ຺ຐິຕສຕິຕາຍ ສໍກິເລສຈິຕ຺ເຕນ ປຣິຕ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ. ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິນ຺ຕິ ຜລສມາຘິໍ. ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິນ຺ຕິ ຜລປຎ຺ຎໍ. ອປ຺ປມາຓເຈຕໂສຕິ ອຸປຏ຺ຐິຕສຕິຕາຍ ນິກ຺ກິເລສຈິຕ຺ເຕນ ອປ຺ປມາຓຈິຕ຺ໂຕ.

໑໐. ເວຣຫຈ຺ຈານິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໓໓. ທສເມ ກາມຓ຺ຑາຍນ຺ຕິ ເອວໍນາມເກ ນຄເຣ. ຍຄ຺ເຆຕິ ໂຈທນຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ. ເສສໍ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ.

ຄຫປຕິວຄ຺ໂຄ ເຕຣສໂມ.