໒. ທຸຕິຍທສພລສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໒. ທຸຕິຍໍ ຠຄວຕາ ອຕ຺ຕໂນ ອຊ຺ຌາສຍສ຺ສ ວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ທສພລສມນ຺ນາຄໂຕຕິ ທສຫິ ພເລຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ພລຎ຺ຈ ນາເມຕໍ ທຸວິຘໍ ກາຍພລຎ຺ຈ ຎາຓພລຎ຺ຈ. ເຕສຸ ຕຖາຄຕສ຺ສ ກາຍພລໍ ຫຕ຺ຖິກຸລານຸສາເຣນ ເວທິຕພ຺ພໍ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ໂປຣາເຓຫິ –

‘‘ກາຬາວກຎ຺ຈ ຄງ຺ເຄຍ຺ຍໍ, ປຓ຺ຑຣໍ ຕມ຺ພປິງ຺ຄລໍ;

ຄນ຺ຘມງ຺ຄລເຫມຎ຺ຈ, ອຸໂປສຖຉທ຺ທນ຺ຕິເມ ທສາ’’ຕິ.(ມ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໑.໑໔໘; ວິຠ. ອຏ຺ຐ. ໗໖໐); –

ອິມານິ ທສ ຫຕ຺ຖິກຸລານິ. ຕຕ຺ຖ ກາຬາວກນ຺ຕິ ປກຕິຫຕ຺ຖິກຸລໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຍໍ ທສນ຺ນໍ ປຸຣິສານໍ ກາຍພລໍ, ຕໍ ເອກສ຺ສ ກາຬາວກສ຺ສ ຫຕ຺ຖິໂນ. ຍໍ ທສນ຺ນໍ ກາຬາວການໍ ພລໍ, ຕໍ ເອກສ຺ສ ຄງ຺ເຄຍ຺ຍສ຺ສ. ຍໍ ທສນ຺ນໍ ຄງ຺ເຄຍ຺ຍານໍ, ຕໍ ເອກສ຺ສ ປຓ຺ຑຣສ຺ສ. ຍໍ ທສນ຺ນໍ ປຓ຺ຑຣານໍ, ຕໍ ເອກສ຺ສ ຕມ຺ພສ຺ສ. ຍໍ ທສນ຺ນໍ ຕມ຺ພານໍ, ຕໍ ເອກສ຺ສ ປິງ຺ຄລສ຺ສ. ຍໍ ທສນ຺ນໍ ປິງ຺ຄລານໍ, ຕໍ ເອກສ຺ສ ຄນ຺ຘຫຕ຺ຖິໂນ. ຍໍ ທສນ຺ນໍ ຄນ຺ຘຫຕ຺ຖີນໍ, ຕໍ ເອກສ຺ສ ມງ຺ຄລສ຺ສ. ຍໍ ທສນ຺ນໍ ມງ຺ຄລານໍ, ຕໍ ເອກສ຺ສ ເຫມວຕສ຺ສ. ຍໍ ທສນ຺ນໍ ເຫມວຕານໍ, ຕໍ ເອກສ຺ສ ອຸໂປສຖສ຺ສ. ຍໍ ທສນ຺ນໍ ອຸໂປສຖານໍ, ຕໍ ເອກສ຺ສ ຉທ຺ທນ຺ຕສ຺ສ. ຍໍ ທສນ຺ນໍ ຉທ຺ທນ຺ຕານໍ, ຕໍ ເອກສ຺ສ ຕຖາຄຕສ຺ສ. ນາຣາຍນສງ຺ຆາຕພລນ຺ຕິປິ ອິທເມວ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕເທຕໍ ປກຕິຫຕ຺ຖິຄຓນາຍ ຫຕ຺ຖີນໍ ໂກຏິສຫສ຺ສານໍ, ປຸຣິສຄຓນາຍ ທສນ຺ນໍ ປຸຣິສໂກຏິສຫສ຺ສານໍ ພລໍ ໂຫຕິ. ອິທໍ ຕາວ ຕຖາຄຕສ຺ສ ກາຍພລໍ. ‘‘ທສພລສມນ຺ນາຄໂຕ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ເອຕໍ ສງ຺ຄຫໍ ນ ຄຈ຺ຉຕິ. ເອຕຎ຺ຫິ ພາຫິຣກໍ ລາມກໍ ຕິຣຈ຺ຉານຄຕານໍ ສີຫາທີນມ຺ປິ ໂຫຕິ. ເອຕຎ຺ຫິ ນິສ຺ສາຍ ທຸກ຺ຂປຣິຎ຺ຎາ ວາ ສມຸທຍປ຺ປຫານໍ ວາ ມຄ຺ຄຠາວນາ ວາ ຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍາ ວາ ນຕ຺ຖິ. ອຎ຺ຎໍ ປນ ທສສຸ ຐາເນສຸ ອກມ຺ປນຕ຺ເຖນ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠນຕ຺ເຖນ ຈ ທສວິຘໍ ຎາຓພລໍ ນາມ ອຕ຺ຖິ. ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ທສພລສມນ຺ນາຄໂຕ’’ຕິ.

ກຕມໍ ປນ ຕນ຺ຕິ? ຐານາຏ຺ຐານາທີນໍ ຍຖາຠູຕໍ ຊານນໍ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ຐານຎ຺ຈ ຐານໂຕ ອຏ຺ຐານຎ຺ຈ ອຏ຺ຐານໂຕ ຊານນໍ ເອກໍ, ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນານໍ ກມ຺ມສມາທານານໍ ຐານໂສ ເຫຕຸໂສ ຍຖາຠູຕໍ ວິປາກຊານນໍ ເອກໍ, ສພ຺ພຕ຺ຖຄາມິນິປຏິປທາຊານນໍ ເອກໍ, ອເນກຘາຕຸນານາຘາຕຸໂລກຊານນໍ ເອກໍ, ປຣສຕ຺ຕານໍ ປຣປຸຄ຺ຄລານໍ ນານາຘິມຸຕ຺ຕິກຕາຊານນໍ ເອກໍ, ເຕສໍເຍວ ອິນ຺ທ຺ຣິຍປໂຣປຣິຍຕ຺ຕຊານນໍ ເອກໍ, ຌານວິໂມກ຺ຂສມາຘິສມາປຕ຺ຕີນໍ ສໍກິເລສໂວທານວຸຏ຺ຐານຊານນໍ ເອກໍ, ປຸພ຺ເພນິວາສຊານນໍ ເອກໍ, ສຕ຺ຕານໍ ຈຸຕູປປາຕຊານນໍ ເອກໍ, ອາສວກ຺ຂຍຊານນໍ ເອກນ຺ຕິ. ອຠິຘມ຺ເມ ປນ –

‘‘ອິຘ ຕຖາຄໂຕ ຐານຎ຺ຈ ຐານໂຕ ອຏ຺ຐານຎ຺ຈ ອຏ຺ຐານໂຕ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ. ຍມ຺ປິ ຕຖາຄໂຕ ຐານຎ຺ຈ ຐານໂຕ ອຏ຺ຐານຎ຺ຈ ອຏ຺ຐານໂຕ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ. ອິທມ຺ປິ ຕຖາຄຕສ຺ສ ຕຖາຄຕພລໍ ໂຫຕິ, ຍໍ ພລໍ ອາຄມ຺ມ ຕຖາຄໂຕ ອາສຠໍ ຐານໍ ປຏິຊານາຕິ, ປຣິສາສຸ ສີຫນາທໍ ນທຕິ, ພ຺ຣຫ຺ມຈກ຺ກໍ ປວຕ຺ເຕຕີ’’ຕິ.

ອາທິນາ (ວິຠ. ໗໖໐) ນເຍນ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ອາຄຕາເນວ. ອຕ຺ຖວຓ຺ຓນາປິ ເນສໍ ວິຠງ຺ຄຏ຺ຐກຖາຍຎ຺ເຈວ (ວິຠ. ອຏ຺ຐ. ໗໖໐) ປປຎ຺ຈສູທນິຍາ ຈ ມຊ຺ຌິມຏ຺ຐກຖາຍ (ມ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໑.໑໔໘) ສພ຺ພາກາຣໂຕ ວຸຕ຺ຕາ. ສາ ຕຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ຄເຫຕພ຺ພາ.

ຈຕູຫິ ຈ ເວສາຣຊ຺ເຊຫີຕິ ເອຕ຺ຖ ສາຣຊ຺ຊປຏິປກ຺ຂໍ ເວສາຣຊ຺ຊໍ, ຈຕູສຸ ຐາເນສຸ ເວສາຣຊ຺ຊຠາວໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂນ຺ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປນ຺ນໂສມນສ຺ສມຍຎາຓສ຺ເສຕໍ ນາມໍ. ກຕເມສຸ ຈຕູສຸ? ‘‘ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ເຕ ປຏິຊານໂຕ ອິເມ ຘມ຺ມາ ອນຠິສມ຺ພຸທ຺ຘາ’’ຕິອາທີສຸ ໂຈທນາວຕ຺ຖູສຸ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ປາຬິ –

‘‘ຈຕ຺ຕາຣິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ເວສາຣຊ຺ຊານິ…ເປ…. ກຕມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ? ‘ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ເຕ ປຏິຊານໂຕ ອິເມ ຘມ຺ມາ ອນຠິສມ຺ພຸທ຺ຘາ’ຕິ ຕຕ຺ຣ ວຕ ມໍ ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ເທໂວ ວາ ມາໂຣ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມາ ວາ ໂກຈິ ວາ ໂລກສ຺ມິໍ ສຫ ຘມ຺ເມນ ປຏິໂຈເທສ຺ສຕີຕິ ນິມິຕ຺ຕເມຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ນ ສມນຸປສ຺ສາມິ. ເອຕມຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິມິຕ຺ຕໍ ອສມນຸປສ຺ສນ຺ໂຕ ເຂມປ຺ປຕ຺ໂຕ ອຠຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ເວສາຣຊ຺ຊປ຺ປຕ຺ໂຕ ວິຫຣາມິ. ‘ຂີຓາສວສ຺ສ ເຕ ປຏິຊານໂຕ ອິເມ ອາສວາ ອປຣິກ຺ຂີຓາ’ຕິ ຕຕ຺ຣ ວຕ ມໍ…ເປ… ‘ເຍ ໂຂ ປນ ເຕ ອນ຺ຕຣາຍິກາ ຘມ຺ມາ ວຸຕ຺ຕາ, ເຕ ປຏິເສວໂຕ ນາລໍ ອນ຺ຕຣາຍາຍາ’ຕິ ຕຕ຺ຣ ວຕ ມໍ…ເປ… ‘ຍສ຺ສ ໂຂ ປນ ເຕ ອຕ຺ຖາຍ ຘມ຺ໂມ ເທສິໂຕ, ໂສ ນ ນິຍ຺ຍາຕິ ຕກ຺ກຣສ຺ສ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂກ຺ຂຍາຍາ’ຕິ ຕຕ຺ຣ ວຕ ມໍ ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ…ເປ… ເວສາຣຊ຺ຊປ຺ປຕ຺ໂຕ ວິຫຣາມີ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໔.໘).

ອາສຠໍ ຐານນ຺ຕິ ເສຏ຺ຐຏ຺ຐານໍ ອຸຕ຺ຕມຏ຺ຐານໍ. ອາສຠາ ວາ ປຸພ຺ພພຸທ຺ຘາ, ເຕສໍ ຐານນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອປິຈ ຄວສຕເຊຏ຺ຐໂກ ອຸສໂຠ, ຄວສຫສ຺ສເຊຏ຺ຐໂກ ວສໂຠ, ວຊສຕເຊຏ຺ຐໂກ ວາ ອຸສໂຠ, ວຊສຫສ຺ສເຊຏ຺ຐໂກ ວສໂຠ, ສພ຺ພຄວເສຏ຺ໂຐ ສພ຺ພປຣິສ຺ສຍສໂຫ ເສໂຕ ປາສາທິໂກ ມຫາຠາຣວໂຫ ອສນິສຕສທ຺ເທຫິປິ ອສມ຺ປກມ຺ປິໂຍ ນິສໂຠ, ໂສ ອິຘ ອຸສໂຠຕິ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ອິທມ຺ປິ ຫິ ຕສ຺ສ ປຣິຍາຍວຈນໍ. ອຸສຠສ຺ສ ອິທນ຺ຕິ ອາສຠໍ. ຐານນ຺ຕິ ຈຕູຫິ ປາເທຫິ ປຖວິໍ ອຸປ຺ປີເຬຕ຺ວາ ອວຏ຺ຐານໍ (ມ. ນິ. ໑.໑໕໐). ອິທໍ ປນ ອາສຠໍ ວິຍາຕິ ອາສຠໍ. ຍເຖວ ຫິ ນິສຠສງ຺ຂາໂຕ ອຸສໂຠ ອຸສຠພເລນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຈຕູຫິ ປາເທຫິ ປຖວິໍ ອຸປ຺ປີເຬຕ຺ວາ ອຈລຏ຺ຐາເນນ ຕິຏ຺ຐຕິ, ເອວໍ ຕຖາຄໂຕປິ ທສຫິ ຕຖາຄຕພເລຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຈຕູຫິ ເວສາຣຊ຺ຊປາເທຫິ ອຏ຺ຐປຣິສປຖວິໍ ອຸປ຺ປີເຬຕ຺ວາ ສເທວເກ ໂລເກ ເກນຈິ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິເກນ ປຈ຺ຈາມິຕ຺ເຕນ ອກມ຺ປິໂຍ ອຈລຏ຺ຐາເນນ ຕິຏ຺ຐຕິ. ເອວໍ ຕິຏ຺ຐມາໂນ ຈ ຕໍ ອາສຠໍ ຐານໍ ປຏິຊານາຕິ ອຸປຄຈ຺ຉຕິ ນ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຕິ, ອຕ຺ຕນິ ອາໂຣເປຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອາສຠໍ ຐານໍ ປຏິຊານາຕີ’’ຕິ.

ປຣິສາສູຕິ ‘‘ອຏ຺ຐ ໂຂ ອິມາ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ປຣິສາ. ກຕມາ ອຏ຺ຐ? ຂຕ຺ຕິຍປຣິສາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓປຣິສາ ຄຫປຕິປຣິສາ ສມຓປຣິສາ ຈາຕຸມຫາຣາຊິກປຣິສາ ຕາວຕິໍສປຣິສາ ມາຣປຣິສາ ພ຺ຣຫ຺ມປຣິສາ’’ຕິ, ອິມາສຸ ອຏ຺ຐສຸ ປຣິສາສຸ. ສີຫນາທໍ ນທຕີຕິ ເສຏ຺ຐນາທໍ ອຠີຕນາທໍ ນທຕິ, ສີຫນາທສທິສໍ ວາ ນາທໍ ນທຕິ. ອຍມຕ຺ໂຖ ສີຫນາທສຸຕ຺ເຕນ ທີເປຕພ຺ໂພ. ຍຖາ ວາ ສີໂຫ ສຫນໂຕ ເຈວ ຫນນໂຕ ຈ ສີໂຫຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ເອວໍ ຕຖາຄໂຕ ໂລກຘມ຺ມານໍ ສຫນໂຕ ປຣປ຺ປວາທານຎ຺ຈ ຫນນໂຕ ສີໂຫຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອວໍ ວຸຕ຺ຕສ຺ສ ສີຫສ຺ສ ນາທໍ ສີຫນາທໍ. ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ສີໂຫ ສີຫພເລນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ສພ຺ພຕ຺ຖ ວິສາຣໂທ ວິຄຕໂລມຫໍໂສ ສີຫນາທໍ ນທຕິ, ເອວໍ ຕຖາຄຕສີໂຫປິ ຕຖາຄຕພເລຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອຏ຺ຐສຸ ປຣິສາສຸ ວິສາຣໂທ ວິຄຕໂລມຫໍໂສ, ‘‘ອິຕິ ຣູປ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ນເຍນ ນານາວິຘເທສນາວິລາສສມ຺ປນ຺ນໍ ສີຫນາທໍ ນທຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ປຣິສາສຸ ສີຫນາທໍ ນທຕີ’’ຕິ.

ພ຺ຣຫ຺ມຈກ຺ກໍ ປວຕ຺ເຕຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ພ຺ຣຫ຺ມນ຺ຕິ ເສຏ຺ຐໍ ອຸຕ຺ຕມໍ, ວິສຸທ຺ຘສ຺ສ ຘມ຺ມຈກ຺ກສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ຕໍ ປນ ຘມ຺ມຈກ຺ກໍ ທຸວິຘໍ ໂຫຕິ ປຏິເວຘຎາຓຎ຺ຈ ເທສນາຎາຓຎ຺ຈ. ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຎາປຠາວິຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ອຣິຍຜລາວຫໍ ປຏິເວຘຎາຓໍ, ກຣຸຓາປຠາວິຕໍ ສາວການໍ ອຣິຍຜລາວຫໍ ເທສນາຎາຓໍ. ຕຕ຺ຖ ປຏິເວຘຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານໍ ອຸປ຺ປນ຺ນນ຺ຕິ ທຸວິຘໍ. ຕຎ຺ຫິ ອຠິນິກ຺ຂມນໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານໍ, ຜລກ຺ຂເຓ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ນາມ. ຕຸສິຕຠວນໂຕ ວາ ຍາວ ມຫາໂພຘິປລ຺ລງ຺ເກ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານໍ, ຜລກ຺ຂເຓ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ນາມ. ທີປງ຺ກຣໂຕ ວາ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານໍ, ຜລກ຺ຂເຓ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ນາມ. ເທສນາຎາຓມ຺ປິ ປວຕ຺ຕມານໍ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ ທຸວິຘໍ. ຕຎ຺ຫິ ຍາວ ອຎ຺ຎາສິໂກຓ຺ຑຎ຺ຎສ຺ສ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄາ ປວຕ຺ຕມານໍ, ຜລກ຺ຂເຓ ປວຕ຺ຕໍ ນາມ. ເຕສຸ ປຏິເວຘຎາຓໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣໍ, ເທສນາຎາຓໍ ໂລກິຍໍ. ອຸຠຍມ຺ປິ ປເນຕໍ ອຎ຺ເຎຫິ ອສາຘາຣຓໍ ພຸທ຺ຘານໍເຍວ ໂອຣສຎາຓໍ.

ອິທານິ ຍໍ ອິມິນາ ຎາເຓນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ສີຫນາທໍ ນທຕິ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ອິຕິ ຣູປນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອິຕິ ຣູປນ຺ຕິ ອິທໍ ຣູປໍ ເອຕ຺ຕກໍ ຣູປໍ, ອິໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ຣູປໍ ນຕ຺ຖີຕິ ຣຸປ຺ປນສຠາວຎ຺ເຈວ ຠູຕຸປາທາຍເຠທຎ຺ຈ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ລກ຺ຂຓຣສປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານປທຏ຺ຐານວເສນ ອນວເສສຣູປປຣິຄ຺ຄໂຫ ວຸຕ຺ໂຕ. ອິຕິ ຣູປສ຺ສ ສມຸທໂຍຕິ ອິມິນາ ເອວໍ ປຣິຄ຺ຄຫິຕສ຺ສ ຣູປສ຺ສ ສມຸທໂຍ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕຕ຺ຖ ອິຕີຕິ ເອວໍ ສມຸທໂຍ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕສ຺ສ ວິຕ຺ຖາໂຣ ‘‘ອວິຊ຺ຊາສມຸທຍາ ຣູປສມຸທໂຍ ຕຓ຺ຫາສມຸທຍາ, ກມ຺ມສມຸທຍາ ອາຫາຣສມຸທຍາ ຣູປສມຸທໂຍຕິ ນິພ຺ພຕ຺ຕິລກ຺ຂຓໍ ປສ຺ສນ຺ໂຕປິ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ອຸທຍໍ ປສ຺ສຕີ’’ຕິ (ປຏິ. ມ. ໑.໕໐) ເອວໍ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອຕ຺ຖງ຺ຄເມປິ ‘‘ອວິຊ຺ຊານິໂຣຘາ ຣູປນິໂຣໂຘ…ເປ… ວິປຣິຓາມລກ຺ຂຓໍ ປສ຺ສນ຺ໂຕປິ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ນິໂຣຘໍ ປສ຺ສຕີ’’ຕິ ອຍໍ ວິຕ຺ຖາໂຣ.

ອິຕິ ເວທນາຕິອາທີສຸປິ ອຍໍ ເວທນາ ເອຕ຺ຕກາ ເວທນາ, ອິໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ເວທນາ ນຕ຺ຖິ, ອຍໍ ສຎ຺ຎາ, ອິເມ ສງ຺ຂາຣາ, ອິທໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ເອຕ຺ຕກໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ອິໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ນຕ຺ຖີຕິ ເວທຍິຕສຎ຺ຊານນອຠິສງ຺ຂຣຓວິຊານນສຠາວຎ຺ເຈວ ສຸຂາທິຣູປສຎ຺ຎາທິຜສ຺ສາທິຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓາທິເຠທຎ຺ຈ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ລກ຺ຂຓຣສປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານປທຏ຺ຐານວເສນ ອນວເສສເວທນາສຎ຺ຎາສງ຺ຂາຣວິຎ຺ຎາຓປຣິຄ຺ຄໂຫ ວຸຕ຺ໂຕ. ອິຕິ ເວທນາຍ ສມຸທໂຍຕິອາທີຫິ ປນ ເອວໍ ປຣິຄ຺ຄຫິຕານໍ ເວທນາສຎ຺ຎາສງ຺ຂາຣວິຎ຺ຎາຓານໍ ສມຸທໂຍ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕຕ຺ຣາປິ ອິຕີຕິ ເອວໍ ສມຸທໂຍ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕສມ຺ປິ ວິຕ຺ຖາໂຣ ‘‘ອວິຊ຺ຊາສມຸທຍາ ເວທນາສມຸທໂຍ’’ຕິ (ປຏິ. ມ. ໑.໕໐) ຣູເປ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອຍໍ ປນ ວິເສໂສ – ຕີສຸ ຂນ຺ເຘສຸ ‘‘ອາຫາຣສມຸທຍາ’’ຕິ ອວຕ຺ວາ ‘‘ຜສ຺ສສມຸທຍາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ເຘ ‘‘ນາມຣູປສມຸທຍາ’’ຕິ. ອຕ຺ຖງ຺ຄມປທມ຺ປິ ເຕສໍເຍວ ວເສນ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ. ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ປນ ອຸທຍພ຺ພຍວິນິຈ຺ຉໂຍ ສພ຺ພາກາຣປຣິປູໂຣ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ ວຸຕ຺ໂຕ.

ອິມສ຺ມິໍ ສຕິ ອິທໍ ໂຫຕີຕິ ອຍມ຺ປິ ອປໂຣ ສີຫນາໂທ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ອິມສ຺ມິໍ ອວິຊ຺ຊາທິເກ ປຈ຺ຈເຍ ສຕິ ອິທໍ ສງ຺ຂາຣາທິກໍ ຜລໍ ໂຫຕິ. ອິມສ຺ສຸປ຺ປາທາ ອິທໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ອິມສ຺ສ ອວິຊ຺ຊາທິກສ຺ສ ປຈ຺ຈຍສ຺ສ ອຸປ຺ປາທາ ອິທໍ ສງ຺ຂາຣາທິກໍ ຜລໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ອິມສ຺ມິໍ ອສຕິ ອິທໍ ນ ໂຫຕີຕິ ອິມສ຺ມິໍ ອວິຊ຺ຊາທິເກ ປຈ຺ຈເຍ ອສຕິ ອິທໍ ສງ຺ຂາຣາທິກໍ ຜລໍ ນ ໂຫຕິ. ອິມສ຺ສ ນິໂຣຘາ ອິທໍ ນິຣຸຊ຺ຌຕີຕິ ອິມສ຺ສ ອວິຊ຺ຊາທິກສ຺ສ ປຈ຺ຈຍສ຺ສ ນິໂຣຘາ ອິທໍ ສງ຺ຂາຣາທິກໍ ຜລໍ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ. ອິທານິ ຍຖາ ຕໍ ໂຫຕິ ເຈວ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ ຈ, ຕໍ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ທສ຺ເສຕຸໍ ຍທິທໍ ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາຣາຕິອາທິມາຫ.

ເອວໍ ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕຕິ ເອວໍ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘວິຠຊນາທິວເສນ ສຸຏ຺ຐຸ ອກ຺ຂາໂຕ ກຖິໂຕ. ຘມ຺ໂມຕິ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘປຈ຺ຈຍາກາຣຘມ຺ໂມ. ອຸຕ຺ຕາໂນຕິ ອນິກຸຊ຺ຊິໂຕ. ວິວໂຏຕິ ວິວຣິຕ຺ວາ ຐປິໂຕ. ປກາສິໂຕຕິ ທີປິໂຕ ໂຊຕິໂຕ. ຉິນ຺ນປິໂລຕິໂກຕິ ປິໂລຕິກາ ວຸຈ຺ຈຕິ ຉິນ຺ນໍ ຠິນ຺ນໍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ສິພ຺ພິຕຄຓ຺ຐິຕໍ ຊິຓ຺ຓວຕ຺ຖໍ, ຕໍ ຍສ຺ສ ນຕ຺ຖີຕິ ອຏ຺ຐຫຕ຺ຖໍ ນວຫຕ຺ຖໍ ວາ ອຫຕສາຏກໍ ນິວຕ຺ໂຖ, ໂສ ຉິນ຺ນປິໂລຕິໂກ ນາມ. ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ຕາທິໂສ. ນ ເຫຕ຺ຖ ໂກຫຎ຺ຎາທິວເສນ ຉິນ຺ນຠິນ຺ນສິພ຺ພິຕຄຓ຺ຐິຕຠາໂວ ອຕ຺ຖິ. ອປິຈ ຂຸທ຺ທກສາຏໂກປິ ປິໂລຕິກາຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ສາ ຍສ຺ສ ນຕ຺ຖິ, ອຏ຺ຐນວຫຕ຺ໂຖ ມຫາປໂຏ ອຕ຺ຖິ, ໂສປິ ຉິນ຺ນປິໂລຕິໂກ, ອປຄຕປິໂລຕິໂກຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕາທິໂສ ອຍໍ ຘມ຺ໂມ. ຍຖາ ຫິ ຈຕຸຫຕ຺ຖໍ ສາຏກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິຄ຺ຄຫຓໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ປຸຣິໂສ ອິໂຕ ຈິໂຕ ຈ ອຎ຺ຉນ຺ໂຕ ກິລມຕິ, ເອວໍ ພາຫິຣກສມເຍ ປພ຺ພຊິຕາ ອຕ຺ຕໂນ ປຣິຕ຺ຕກໍ ຘມ຺ມໍ ‘‘ເອວໍ ສຕິ ເອວໍ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ກປ຺ເປຕ຺ວາ ກປ຺ເປຕ຺ວາ ວຑ຺ເຒນ຺ຕາ ກິລມນ຺ຕິ. ຍຖາ ປນ ອຏ຺ຐຫຕ຺ຖນວຫຕ຺ເຖນ ປຣິຄ຺ຄຫຓໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ຍຖາຣຸຈິ ປາຣຸປຕິ ນ ກິລມຕິ, ນຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ອຎ຺ຉິຕ຺ວາ ວຑ຺ຒນກິຈ຺ຈໍ; ເອວໍ ອິມສ຺ມິມ຺ປິ ຘມ຺ເມ ກປ຺ເປຕ຺ວາ ກປ຺ເປຕ຺ວາ ວິຠຊນກິຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖິ, ເຕຫິ ເຕຫິ ກາຣເຓຫິ ມຍາວ ອຍໍ ຘມ຺ໂມ ສຸວິຠຕ຺ໂຕ ສຸວິຕ຺ຖາຣິໂຕຕິ ອິທມ຺ປິ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ຉິນ຺ນປິໂລຕິໂກ’’ຕິ ອາຫ. ອປິຈ ກຈວໂຣປິ ປິໂລຕິກາຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ອິມສ຺ມິຎ຺ຈ ສາສເນ ສມຓກຈວຣໍ ນາມ ປຕິຏ຺ຐາຕຸໍ ນ ລຠຕິ. ເຕເນວາຫ –

‘‘ກາຣຓ຺ຑວໍ ນິທ຺ຘມຖ, ກສມ຺ພຸໍ ອປກສ຺ສຖ;

ຕໂຕ ປລາເປ ວາເຫຖ, ອສ຺ສມເຓ ສມຓມານິເນ.

‘‘ນິທ຺ຘມິຕ຺ວານ ປາປິຈ຺ເຉ, ປາປອາຈາຣໂຄຈເຣ;

ສຸທ຺ຘາ ສຸທ຺ເຘຫິ ສໍວາສໍ, ກປ຺ປຍວ຺ໂຫ ປຕິສ຺ສຕາ;

ຕໂຕ ສມຄ຺ຄາ ນິປກາ, ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕໍ ກຣິສ຺ສຖາ’’ຕິ. (ອ. ນິ. ໘.໑໐);

ອິຕິ ສມຓກຈວຣສ຺ສ ຉິນ຺ນຕ຺ຕາປິ ອຍໍ ຘມ຺ໂມ ຉິນ຺ນປິໂລຕິໂກ ນາມ ໂຫຕິ.

ອລເມວາຕິ ຍຸຕ຺ຕເມວ. ສທ຺ຘາປພ຺ພຊິເຕນາຕິ ສທ຺ຘາຍ ປພ຺ພຊິເຕນ. ກຸລປຸຕ຺ເຕນາຕິ ທ຺ເວ ກຸລປຸຕ຺ຕາ ອາຈາຣກຸລປຸຕ຺ໂຕ ຊາຕິກຸລປຸຕ຺ໂຕ ຈ. ຕຕ຺ຖ ໂຍ ຍໂຕ ກຸໂຕຈິ ກຸລາ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ສີລາທໂຍ ປຎ຺ຈ ຘມ຺ມກ຺ຂນ຺ເຘ ປູເຣຕິ, ອຍໍ ອາຈາຣກຸລປຸຕ຺ໂຕ ນາມ. ໂຍ ປນ ຍສກຸລປຸຕ຺ຕາທໂຍ ວິຍ ຊາຕິສມ຺ປນ຺ນກຸລາ ປພ຺ພຊິໂຕ, ອຍໍ ຊາຕິກຸລປຸຕ຺ໂຕ ນາມ. ເຕສຸ ອິຘ ອາຈາຣກຸລປຸຕ຺ໂຕ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ສເຈ ປນ ຊາຕິກຸລປຸຕ຺ໂຕ ອາຈາຣວາ ໂຫຕິ, ອຍໍ ອຸຕ຺ຕໂມເຍວ. ເອວຣູເປນ ກຸລປຸຕ຺ເຕນ. ວີຣິຍໍ ອາຣຠິຕຸນ຺ຕິ ຈຕຸຣງ຺ຄສມນ຺ນາຄຕໍ ວີຣິຍໍ ກາຕຸໍ. ອິທານິສ຺ສ ຈຕຸຣງ຺ຄໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ກາມໍ ຕໂຈ ຈາຕິອາທິມາຫ. ເອຕ຺ຖ ຫິ ຕໂຈ ເອກໍ ອງ຺ຄໍ, ນ຺ຫາຣຸ ເອກໍ, ອຏ຺ຐິ ເອກໍ, ມໍສໂລຫິຕໍ ເອກນ຺ຕິ. ອິທຎ຺ຈ ປນ ຈຕຸຣງ຺ຄສມນ຺ນາຄຕໍ ວີຣິຍໍ ອຘິຏ຺ຐຫນ຺ເຕນ ນວສຸ ຐາເນສຸ ສມາຘາຕພ຺ພໍ ປຸເຣຠຕ຺ເຕ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ເຕ ປຸຣິມຍາເມ ມຊ຺ຌິມຍາເມ ປຈ຺ຉິມຍາເມ ຄມເນ ຐາເນ ນິສຊ຺ຊາຍ ສຍເນຕິ.

ທຸກ຺ຂໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຸສີໂຕ ວິຫຣຕີຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສາສເນ ໂຍ ກຸສີໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ, ໂສ ທຸກ຺ຂໍ ວິຫຣຕິ. ພາຫິຣສມເຍ ປນ ໂຍ ກຸສີໂຕ, ໂສ ສຸຂໍ ວິຫຣຕິ. ໂວກິຓ຺ໂຓຕິ ມິສ຺ສີຠູໂຕ. ສທຕ຺ຖນ຺ຕິ ໂສຠນໍ ວາ ອຕ຺ຖໍ ສກໍ ວາ ອຕ຺ຖໍ, ອຸຠເຍນາປິ ອຣຫຕ຺ຕເມວ ອຘິປ຺ເປຕໍ. ປຣິຫາເປຕີຕິ ຫາເປຕິ ນ ປາປຸຓາຕິ. ກຸສີຕປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຫິ ຉ ທ຺ວາຣານິ ອຄຸຕ຺ຕານິ ໂຫນ຺ຕິ, ຕີຓິ ກມ຺ມານິ ອປຣິສຸທ຺ຘານິ, ອາຊີວຏ຺ຐມກໍ ສີລໍ ອປຣິໂຍທາຕໍ, ຠິນ຺ນາຊີໂວ ກຸລູປໂກ ໂຫຕິ. ໂສ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ ອກ຺ຂິມ຺ຫິ ປຕິຕຣຊໍ ວິຍ ອຸປຆາຕກໂຣ ຫຸຕ຺ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວິຫຣຕິ, ປີຐມທ຺ທໂນ ເຈວ ໂຫຕິ ລຓ຺ຑປູຣໂກ ຈ, ສຕ຺ຖຸ ອຊ຺ຌາສຍໍ ຄເຫຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ທຸລ຺ລຠໍ ຂຓໍ ວິຣາເຘຕິ, ເຕນ ຠຸຕ຺ໂຕ ຣຏ຺ຐປິຓ຺ໂຑປິ ນ ມຫປ຺ຜໂລ ໂຫຕິ.

ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ຈ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວຕິ ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ປຸຄ຺ຄໂລ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ສາສເນ ສຸຂໍ ວິຫຣຕິ. ພາຫິຣສມເຍ ປນ ໂຍ ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ, ໂສ ທຸກ຺ຂໍ ວິຫຣຕິ. ປວິວິຕ຺ໂຕຕິ ວິວິຕ຺ໂຕ ວິຍຸຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ. ສທຕ຺ຖໍ ປຣິປູເຣຕີຕິ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ. ອາຣທ຺ຘວີຣິຍສ຺ສ ຫິ ຉ ທ຺ວາຣານິ ສຸຄຸຕ຺ຕານິ ໂຫນ຺ຕິ, ຕີຓິ ກມ຺ມານິ ປຣິສຸທ຺ຘານິ, ອາຊີວຏ຺ຐມກໍ ສີລໍ ປຣິໂຍທາຕໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ ອກ຺ຂິມ຺ຫິ ສຸສີຕລຎ຺ຊນໍ ວິຍ ຘາຕຸຄຕຈນ຺ທນໍ ວິຍ ຈ ມນາໂປ ຫຸຕ຺ວາ ສຸຂໍ ວິຫຣຕິ, ສຕ຺ຖຸ ອຊ຺ຌາສຍໍ ຄເຫຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ. ສຕ຺ຖາ ຫິ –

‘‘ຈິຣໍ ຊີວ ມຫາວີຣ, ກປ຺ປໍ ຕິຏ຺ຐ ມຫາມຸນີ’’ຕິ –

ເອວໍ ໂຄຕມິຍາ ວນ຺ທິໂຕ, ‘‘ນ ໂຂ, ໂຄຕມິ, ຕຖາຄຕາ ເອວໍ ວນ຺ທິຕພ຺ພາ’’ຕິ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຕາຍ ຍາຈິໂຕ ວນ຺ທິຕພ຺ພາກາຣໍ ອາຈິກ຺ຂນ຺ໂຕ ເອວມາຫ –

‘‘ອາຣທ຺ຘວີຣິເຍ ປຫິຕຕ຺ເຕ, ນິຈ຺ຈໍ ທຬ຺ຫປຣກ຺ກເມ;

ສມຄ຺ເຄ ສາວເກ ປສ຺ສ, ເອສາ ພຸທ຺ຘານ ວນ຺ທນາ’’ຕິ. (ອປ. ເຖຣີ ໒.໒.໑໗໑);

ເອວໍ ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ສຕ຺ຖຸ ອຊ຺ຌາສຍໍ ຄເຫຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ, ທຸລ຺ລຠໍ ຂຓໍ ນ ວິຣາເຘຕິ. ຕສ຺ສ ຫິ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາໂທ ຘມ຺ມເທສນາ ສງ຺ຆສຸປ຺ປຏິປຕ຺ຕິ ສຜລາ ໂຫຕິ ສອຸທ຺ຣຍາ, ຣຏ຺ຐປິຓ຺ໂຑປິ ເຕນ ຠຸຕ຺ໂຕ ມຫປ຺ຜໂລ ໂຫຕິ.

ຫີເນນ ອຄ຺ຄສ຺ສາຕິ ຫີນາຍ ສທ຺ຘາຍ ຫີເນນ ວີຣິເຍນ ຫີນາຍ ສຕິຍາ ຫີເນນ ສມາຘິນາ ຫີນາຍ ປຎ຺ຎາຍ ອຄ຺ຄສງ຺ຂາຕສ຺ສ ອຣຫຕ຺ຕສ຺ສ ປຕ຺ຕິ ນາມ ນ ໂຫຕິ. ອຄ຺ເຄນ ຈ ໂຂຕິ ອຄ຺ເຄຫິ ສທ຺ຘາທີຫິ ອຄ຺ຄສ຺ສ ອຣຫຕ຺ຕສ຺ສ ປຕ຺ຕິ ໂຫຕິ. ມຓ຺ຑເປຍ຺ຍນ຺ຕິ ປສນ຺ນຏ຺ເຐນ ມຓ຺ຑໍ, ປາຕພ຺ພຏ຺ເຐນ ເປຍ຺ຍໍ. ຍຎ຺ຫິ ປິວິຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣວີຖິຍໍ ປຕິໂຕ ວິສຎ຺ຎີ ອຕ຺ຕໂນ ສາຏກາທີນມ຺ປິ ອສ຺ສາມິໂກ ໂຫຕິ, ຕໍ ປສນ຺ນມ຺ປິ ນ ປາຕພ຺ພໍ, ມຍ຺ຫໍ ປນ ສາສນໍ ເອວໍ ປສນ຺ນຎ຺ຈ ປາຕພ຺ພຎ຺ຈາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ມຓ຺ຑເປຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ອາຫ.

ຕຕ຺ຖ ຕິວິໂຘ ມຓ຺ໂຑ – ເທສນາມຓ຺ໂຑ, ປຏິຄ຺ຄຫມຓ຺ໂຑ, ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍມຓ຺ໂຑຕິ. ກຕໂມ ເທສນາມຓ຺ໂຑ? ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣິຍສຈ຺ຈານໍ ອາຈິກ຺ຂນາ ເທສນາ ປຎ຺ຎາປນາ ປຏ຺ຐປນາ ວິວຣຓາ ວິຠຊນາ ອຸຕ຺ຕານີກມ຺ມໍ, ຈຕຸນ຺ນໍ ສຕິປຏ຺ຐານານໍ…ເປ… ອຣິຍສ຺ສ ອຏ຺ຐງ຺ຄິກສ຺ສ ມຄ຺ຄສ຺ສ ອາຈິກ຺ຂນາ…ເປ… ອຸຕ຺ຕານີກມ຺ມໍ, ອຍໍ ເທສນາມຓ຺ໂຑ. ກຕໂມ ປຏິຄ຺ຄຫມຓ຺ໂຑ? ຠິກ຺ຂູ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອຸປາສກາ ອຸປາສິກາໂຍ ເທວາ ມນຸສ຺ສາ ເຍ ວາ ປນຎ຺ເຎປິ ເກຈິ ວິຎ຺ຎາຕາໂຣ, ອຍໍ ປຏິຄ຺ຄຫມຓ຺ໂຑ. ກຕໂມ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍມຓ຺ໂຑ? ອຍເມວ ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ…ເປ… ສມ຺ມາສມາຘິ, ອຍໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍມຓ຺ໂຑ. ອປິຈ ອຘິໂມກ຺ຂມຓ຺ໂຑ ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍໍ, ອສ຺ສທ຺ຘິຍໍ ກສໂຏ, ອສ຺ສທ຺ຘິຍໍ ກສຏໍ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍສ຺ສ ອຘິໂມກ຺ຂມຓ຺ຑໍ ປິວຕີຕິ ມຓ຺ຑເປຍ຺ຍນ຺ຕິອາທິນາປິ (ປຏິ. ມ. ໑.໒໓໘) ນເຍເນຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ສຕ຺ຖາ ສມ຺ມຸຂີຠູໂຕຕິ ອິທເມຕ຺ຖ ກາຣຓວຈນໍ. ຍສ຺ມາ ສຕ຺ຖາ ສມ຺ມຸຂີຠູໂຕ, ຕສ຺ມາ ວີຣິຍສມ຺ປໂຍຄໍ ກຕ຺ວາ ປິວຖ ເອຕໍ ມຓ຺ຑໍ. ພາຫິຣກຎ຺ຫິ ເຠສຊ຺ຊມຓ຺ຑມ຺ປິ ເວຊ຺ຊສ຺ສ ອສມ຺ມຸຂາ ປິວນ຺ຕານໍ ປມາຓໍ ວາ ອຸຄ຺ຄມນໍ ວາ ນິຄ຺ຄມນໍ ວາ ນ ຊານາມາຕິ ອາສງ຺ກາ ໂຫຕິ. ເວຊ຺ຊສມ຺ມຸຂາ ປນ ‘‘ເວຊ຺ໂຊ ຊານິສ຺ສຕີ’’ຕິ ນິຣາສງ຺ກາ ປິວນ຺ຕິ. ເອວເມວ ອມ຺ຫາກໍ ຘມ຺ມສ຺ສາມິ ສຕ຺ຖາ ສມ຺ມຸຂີຠູໂຕຕິ ວີຣິຍໍ ກຕ຺ວາ ປິວຖາຕິ ມຓ຺ຑປາເນ ເນສໍ ນິໂຍເຊນ຺ໂຕ ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂເວຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສຜລາຕິ ສານິສໍສາ. ສອຸທ຺ຣຍາຕິ ສວຑ຺ຒິ. ອິທານິ ນິໂຍຊນານຸຣູປໍ ສິກ຺ຂິຕພ຺ພຕໍ ນິທ຺ທິສນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕຕ຺ຖໍ ວາ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອຕ຺ຕຕ຺ຖນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖຠູຕໍ ອຣຫຕ຺ຕໍ. ອປ຺ປມາເທນ ສມ຺ປາເທຕຸນ຺ຕິ ອປ຺ປມາເທນ ສພ຺ພກິຈ຺ຈານິ ກາຕຸໍ. ປຣຕ຺ຖນ຺ຕິ ປຈ຺ຈຍທາຍການໍ ມຫປ຺ຜລານິສໍສໍ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ. ທຸຕິຍໍ.