໕. ສຸຠາສິຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໑໓. ປຎ຺ຈເມ ອງ຺ເຄຫີຕິ ກາຣເຓຫິ, ອວຍເວຫິ ວາ. ມຸສາວາທາເວຣມຓິອາທີນິ ຫິ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຸຠາສິຕວາຈາຍ ກາຣຓານິ, ສຈ຺ຈວຈນາທໂຍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອວຍວາ. ກາຣຓຕ຺ເຖ ຈ ອງ຺ຄສທ຺ເທ ‘‘ຈຕູຫີ’’ຕິ ນິສ຺ສກ຺ກວຈນໍ ໂຫຕິ, ອວຍວຕ຺ເຖ ກຣຓວຈນໍ. ສມນ຺ນາຄຕາຕິ ສມນຸອາຄຕາ ປວຕ຺ຕາ ຍຸຕ຺ຕາ ຈ. ວາຈາຕິ ສມຸລ຺ລປນວາຈາ, ຍາ ‘‘ວາຈາ ຄິຣາ ພ຺ຍປ຺ປໂຖ’’ຕິ (ຘ. ສ. ໖໓໖) ຈ, ‘‘ເນລາ ກຓ຺ຓສຸຂາ’’ຕິ (ທີ. ນິ. ໑.໙) ຈ ອາຄຕາ. ‘‘ຍາ ປນ ວາຈາຍ ເຈ ກຕໍ ກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈ ‘‘ຍາ ຈຕູຫິ ວຈີທຸຈ຺ຈຣິເຕຫິ ອາຣຕິ…ເປ… ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ສມ຺ມາວາຈາ’’ຕິ (ວິຠ. ໒໐໖) ເອວໍ ວິຣຕິ ຈ, ‘‘ຜຣຸສວາຈາ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາເສວິຕາ ຠາວິຕາ ພຫຸລີກຕາ ນິຣຍສໍວຕ຺ຕນິກາ ໂຫຕີ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໘.໔໐) ເອວໍ ເຈຕນາ ຈ ວາຈາຕິ ອາຄຕາ, ນ ສາ ອິຘ ອຘິປ຺ເປຕາ. ກສ຺ມາ? ອຠາສິຕພ຺ພໂຕ. ສຸຠາສິຕາຕິ ສຸຏ຺ຐຸ ຠາສິຕາ. ເຕນສ຺ສາ ອຕ຺ຖາວຫຕໍ ທີເປຕິ. ໂນ ທຸພ຺ຠາສິຕາຕິ ນ ທຸຏ຺ຐຸ ຠາສິຕາ. ເຕນສ຺ສາ ອນຕ຺ຖາວຫນປຫານຕໍ ທີເປຕິ. ອນວຊ຺ຊາຕິ ຣາຄາທິວຊ຺ຊຣຫິຕາ. ອິມິນາສ຺ສາ ກາຣຓສຸທ຺ຘິໍ ຈຕຸໂທສາຠາວຎ຺ຈ ທີເປຕິ. ອນນຸວຊ຺ຊາຕິ ອນຸວາທວິມຸຕ຺ຕາ. ອິມິນາສ຺ສາ ສພ຺ພາກາຣສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ທີເປຕິ. ວິຎ຺ຎູນນ຺ຕິ ປຓ຺ຑິຕານໍ. ເຕນ ນິນ຺ທາປສໍສາສຸ ພາລາ ອປ຺ປມາຓາຕິ ທີເປຕິ.

ສຸຠາສິຕໍເຍວ ຠາສຕີຕິ ປຸຄ຺ຄລາຘິຏ຺ຐານາຍ ເທສນາຍ ຈຕູສຸ ວາຈງ຺ເຄສຸ ອຎ຺ຎຕຣນິທ຺ໂທສວຈນເມຕໍ. ໂນ ທຸພ຺ຠາສິຕນ຺ຕິ ຕສ຺ເສວ ວາຈງ຺ຄສ຺ສ ປຏິປກ຺ຂຠາສນນິວາຣຓໍ. ໂນ ທຸພ຺ຠາສິຕນ຺ຕິ ອິມິນາ ມິຈ຺ຉາວາຈປ຺ປຫານໍ ທີເປຕິ. ສຸຠາສິຕນ຺ຕິ ອິມິນາ ປຫີນມິຈ຺ຉາວາເຈນ ຠາສິຕພ຺ພວຈນລກ຺ຂຓໍ. ອງ຺ຄປຣິທີປນຕ຺ຖໍ ປເນຕ຺ຖ ອຠາສິຕພ຺ພໍ ປຸພ຺ເພ ອວຕ຺ວາ ຠາສິຕພ຺ພເມວາຫ. ເອສ ນໂຍ ຘມ຺ມໍເຍວາຕິອາທີສຸປິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ປຐເມນ ປິສຸຓໂທສຣຫິຕໍ ສມຄ຺ຄກຣຓໍ ວຈນໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ທຸຕິເຍນ ສມ຺ຜປ຺ປລາປໂທສຣຫິຕໍ ຘມ຺ມໂຕ ອນເປຕໍ ມນ຺ຕາວຈນໍ, ອິຕເຣຫິ ທ຺ວີຫິ ຜຣຸສາລິກຣຫິຕານິ ປິຍສຈ຺ຈວຈນານິ. ອິເມຫິ ໂຂຕິ ອາທິນາ ຕານິ ອງ຺ຄານິ ປຈ຺ຈກ຺ຂໂຕ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຕໍ ວາຈໍ ນິຄເມຕິ. ຍຎ຺ຈ ອຎ຺ເຎ ປຏິຎ຺ຎາທີຫິ ອວຍເວຫິ, ນາມາທີຫິ ປເທຫິ, ລິງ຺ຄວຈນວິຠຕ຺ຕິກາລກາຣກສມ຺ປຕ຺ຕີຫິ ຈ ສມນ຺ນາຄຕໍ ມຸສາວາທາທິວາຈມ຺ປິ ສຸຠາສິຕນ຺ຕິ ມຎ຺ຎນ຺ຕິ, ຕໍ ປຏິເສເຘຕິ. ອວຍວາທິສມນ຺ນາຄຕາປິ ຫິ ຕຖາຣູປີ ວາຈາ ທຸພ຺ຠາສິຕາວ ໂຫຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຈ ປເຣສຎ຺ຈ ອນຕ຺ຖາວຫຕ຺ຕາ. ອິເມຫິ ປນ ຈຕູຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ສເຈປິ ມິລກ຺ຂຸຠາສາປຣິຍາປນ຺ນາ ຆຏເຈຏິກາຄີຕິກປຣິຍາປນ຺ນາປິ ໂຫຕິ, ຕຖາປິ ສຸຠາສິຕາວ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣຫິຕສຸຂາວຫຕ຺ຕາ. ຕຖາ ຫິ ມຄ຺ຄປສ຺ເສ ສສ຺ສໍ ຣກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ສີຫຬເຈຏິກາຍ ສີຫຬເກເນວ ຊາຕິຊຣາມຣຓຍຸຕ຺ຕໍ ຄີຕິກໍ ຄາຍນ຺ຕິຍາ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ ມຄ຺ຄໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕາ ສຏ຺ຐິມຕ຺ຕາ ວິປສ຺ສກາ ຠິກ຺ຂູ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິໍສຸ. ຕຖາ ຕິສ຺ໂສ ນາມ ອາຣທ຺ຘວິປສ຺ສໂກ ຠິກ຺ຂຸ ປທຸມສຣສມີເປນ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ປທຸມສເຣ ປທຸມານິ ຠຎ຺ຊິຕ຺ວາ –

‘‘ປາໂຕວ ຜຸລ຺ລິຕໂກກນທໍ, ສູຣິຍາໂລເກນ ຠິຊ຺ຊິຍເຕ;

ເອວໍ ມນຸສ຺ສຕ຺ຕໍ ຄຕາ ສຕ຺ຕາ, ຊຣາຠິເວເຄນ ມທ຺ທິຍນ຺ຕີ’’ຕິ. –

ອິມໍ ຄີຕິກໍ ຄາຍນ຺ຕິຍາ ເຈຏິກາຍ ສຸຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ໂຕ.

ພຸທ຺ຘນ຺ຕເຣປິ ອຎ຺ຎຕໂຣ ປຸຣິໂສ ສຕ຺ຕຫິ ປຸຕ຺ເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ອຏວິໂຕ ອາຄມ຺ມ ອຎ຺ຎຕຣາຍ ອິຕ຺ຖິຍາ ມຸສເລນ ຕຓ຺ຑຸເລ ໂກຏ຺ເຏນ຺ຕິຍາ –

‘‘ຊຣາຍ ປຣິມທ຺ທິຕໍ ເອຕໍ, ມິລາຕຉວິຈມ຺ມນິສ຺ສິຕໍ;

ມຣເຓນ ຠິຊ຺ຊຕິ ເອຕໍ, ມຈ຺ຈຸສ຺ສ ຆາສມາມິສໍ.

‘‘ກິມີນໍ ອາລຍໍ ເອຕໍ, ນານາກຸຓເປນ ປູຣິຕໍ;

ອສຸຈິສ຺ສ ຠາຊນໍ ເອຕໍ, ກທລິກ຺ຂນ຺ຘສມໍ ອິທ’’ນ຺ຕິ. –

ອິມໍ ຄີຕິກໍ ສຸຕ຺ວາ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂນ຺ໂຕ ສຫ ປຸຕ຺ເຕຫິ ປຈ຺ເຈກໂພຘິໍ ປຕ຺ໂຕ. ເອວໍ ອິເມຫິ ຈຕູຫິ ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ວາຈາ ສເຈປິ ມິລກ຺ຂຸຠາສາປຣິຍາປນ຺ນາ ຆຏເຈຏິກາຄີຕິກປຣິຍາປນ຺ນາປິ ໂຫຕິ, ຕຖາປິ ສຸຠາສິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ສຸຠາສິຕຕ຺ຕາ ເອວ ຈ ອນວຊ຺ຊາ ຈ ອນນຸວຊ຺ຊາ ຈ ວິຎ຺ຎູນໍ ອຕ຺ຖຕ຺ຖິການໍ ອຕ຺ຖປຏິສຣຓານໍ, ໂນ ພ຺ຍຎ຺ຊນປຏິສຣຓານນ຺ຕິ.

ສາຣຸປ຺ປາຫີຕິ ອນຸຈ຺ຉວິກາຫິ. ອຠິຕ຺ຖວີຕິ ປສໍສິ. ນ ຕາປເຍຕິ ວິປ຺ປຏິສາເຣນ ນ ຕາເປຍ຺ຍ ນ ວິພາເຘຍ຺ຍ. ປເຣຕິ ປເຣຫິ ຠິນ຺ທນ຺ໂຕ ນາຠິຠເວຍ຺ຍ ນ ພາເຘຍ຺ຍ. ອິຕິ ອິມາຍ ຄາຖາຍ ອປິສຸຓວາຈາວເສນ ຠຄວນ຺ຕໍ ໂຖເມຕິ. ປຏິນນ຺ທິຕາຕິ ປິຍາຍິຕາ. ຍໍ ອນາທາຍາຕິ ຍໍ ວາຈໍ ຠາສນ຺ໂຕ ປເຣສໍ ປາປານິ ອປ຺ປິຍານິ ຜຣຸສວຈນານິ ອນາທາຍ ອຕ຺ຖພ຺ຍຎ຺ຊນມຘຸຣໍ ປິຍເມວ ຠາສຕິ, ຕໍ ວາຈໍ ຠາເສຍ຺ຍາຕິ ປິຍວາຈາວເສນ ອຠິຕ຺ຖວິ.

ອມຕາຕິ ສາຘຸຠາເວນ ອມຕສທິສາ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຫຕໍ – ‘‘ສຈ຺ຈໍ ຫເວ ສາທຸຕຣໍ ຣສານ’’ນ຺ຕິ (ສໍ. ນິ. ໑.໒໔໖) ນິພ຺ພານາມຕປຈ຺ຈຍຕ຺ຕາ ວາ ອມຕາ. ເອສ ຘມ຺ໂມ ສນນ຺ຕໂນຕິ ຍາ ອຍໍ ສຈ຺ຈວາຈາ ນາມ, ເອສ ໂປຣາໂຓ ຘມ຺ໂມ ຈຣິຍາ ປເວຓີ. ອິທເມວ ຫິ ໂປຣາຓານໍ ອາຈິຓ຺ຓໍ, ນ ເຕ ອລິກໍ ຠາສິໍສຸ. ເຕເນວາຫ – ສຈ຺ເຈ ອຕ຺ເຖ ຈ ຘມ຺ເມ ຈ, ອາຫຸ ສນ຺ໂຕ ປຕິຏ຺ຐິຕາຕິ.

ຕຕ຺ຖ ສຈ຺ເຈ ປຕິຏ຺ຐິຕຕ຺ຕາວ ອຕ຺ຕໂນ ຈ ປເຣສຎ຺ຈ ອຕ຺ເຖ ປຕິຏ຺ຐິຕາ, ອຕ຺ເຖ ປຕິຏ຺ຐິຕຕ຺ຕາ ເອວ ຘມ຺ເມ ປຕິຏ຺ຐິຕາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ສຈ຺ຈວິເສສນເມວ ວາ ເອຕໍ. ອິທໍ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ສຈ຺ເຈ ປຕິຏ຺ຐິຕາ, ກີທິເສ? ອຕ຺ເຖ ຈ ຘມ຺ເມ ຈ, ຍໍ ປເຣສໍ ອຕ຺ຖໂຕ ອນເປຕຕ຺ຕາ ອຕ຺ຖໍ ອນຸປໂຣຘກຣໍ, ຘມ຺ມໂຕ ອນເປຕຕ຺ຕາ ຘມ຺ມໍ ຘມ຺ມິກເມວ ອຕ຺ຖໍ ສາເຘຕີຕິ. ອິຕິ ອິມາຍ ຄາຖາຍ ສຈ຺ຈວຈນວເສນ ອຠິຕ຺ຖວິ.

ເຂມນ຺ຕິ ອຠຍໍ ນິຣຸປທ຺ທວໍ. ເກນ ກາຣເຓນາຕິ ເຈ. ນິພ຺ພານປຕ຺ຕິຍາ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕກິຣິຍາຍ, ຍສ຺ມາ ກິເລສນິພ຺ພານໍ ປາເປຕິ, ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂສ຺ສ ຈ ອນ຺ຕກິຣິຍາຍ ສໍວຕ຺ຕຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຖ ວາ ຍໍ ພຸທ຺ໂຘ ນິພ຺ພານປຕ຺ຕິຍາ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕກິຣິຍາຍາຕິ ທ຺ວິນ຺ນໍ ນິພ຺ພານຘາຕູນໍ ອຕ຺ຖາຍ ເຂມມຄ຺ຄປ຺ປກາສນໂຕ ເຂມໍ ວາຈໍ ຠາສຕິ, ສາ ເວ ວາຈານມຸຕ຺ຕມາຕິ ສາ ວາຈາ ສພ຺ພວາຈານໍ ເສຏ຺ຐາຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ອິຕິ ອິມາຍ ຄາຖາຍ ມນ຺ຕາວຈນວເສນ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິຕ຺ຖວນ຺ໂຕ ອຣຫຕ຺ຕນິກູເຏນ ເທສນໍ ນິຏ຺ຐເປສີຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.