໓. ນານາຕິຕ຺ຖິຍວຄ຺ໂຄ

໑-໒. ສິວສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໑໐໒. ຕຕິຍວຄ຺ຄສ຺ສ ປຐມໍ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖເມວ. ປຐມໍ.

໑໐໓. ທຸຕິເຍ ປຏິກຈ຺ເຈວາຕິ ປຐມໍເຍວ. ອກ຺ຂຈ຺ຉິນ຺ໂນວຌາຍຕີຕິ ອກ຺ຂຈ຺ຉິນ຺ໂນ ອວຌາຍຕິ, ພລວຈິນ຺ຕນໍ ຈິນ຺ເຕຕິ. ທຸຕິຍຄາຖາຍ ອກ຺ຂຈ຺ຉິນ຺ໂນວາຕິ ອກ຺ຂຈ຺ຉິນ຺ໂນ ວິຍ. ທຸຕິຍໍ.

໓-໔. ເສຣີສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໑໐໔. ຕຕິເຍ ທາຍໂກຕິ ທານສີໂລ. ທານປຕີຕິ ຍໍ ທານໍ ເທມິ, ຕສ຺ສ ປຕິ ຫຸຕ຺ວາ ເທມິ, ນ ທາໂສ ນ ສຫາໂຍ. ໂຍ ຫິ ອຕ຺ຕນາ ມຘຸຣໍ ຠຸຎ຺ຊຕິ, ປເຣສໍ ອມຘຸຣໍ ເທຕິ, ໂສ ທານສງ຺ຂາຕສ຺ສ ເທຍ຺ຍຘມ຺ມສ຺ສ ທາໂສ ຫຸຕ຺ວາ ເທຕິ. ໂຍ ຍໍ ອຕ຺ຕນາ ຠຸຎ຺ຊຕິ, ຕເທວ ເທຕິ, ໂສ ສຫາໂຍ ຫຸຕ຺ວາ ເທຕິ. ໂຍ ປນ ອຕ຺ຕນາ ເຍນ ເຕນ ຍາເປຕິ, ປເຣສໍ ມຘຸຣໍ ເທຕິ, ໂສ ປຕິ ເຊຏ຺ຐໂກ ສາມິ ຫຸຕ຺ວາ ເທຕິ. ອຫໍ ‘‘ຕາທິໂສ ອໂຫສິ’’ນ຺ຕິ ວທຕິ.

ຈຕູສຸ ທ຺ວາເຣສຸຕິ ຕສ຺ສ ກິຣ ຣຎ຺ໂຎ ສິນ຺ຘວຣຏ຺ຐໍ ໂສຘິວາກຣຏ຺ຐນ຺ຕິ ທ຺ເວ ຣຏ຺ຐານິ ອເຫສຸໍ, ນຄຣໍ ໂຣຣຸວໍ ນາມ. ຕສ຺ສ ເອເກກສ຺ມິໍ ທ຺ວາເຣ ເທວສິກໍ ສຕສຫສ຺ສໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອນ຺ໂຕນຄເຣ ວິນິຈ຺ຉຍຏ຺ຐາເນ ສຕສຫສ຺ສໍ. ໂສ ພຫຸຫິຣຎ຺ຎສຸວຓ຺ຓໍ ຣາສິຠູຕໍ ທິສ຺ວາ ກມ຺ມສ຺ສກຕຎາຓໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ຈຕູສຸ ທ຺ວາເຣສຸ ທານສາລາໂຍ ກາເຣຕ຺ວາ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ທ຺ວາເຣ ອຸຏ຺ຐິຕອາເຍນ ທານໍ ເທຖາຕິ ອມຈ຺ເຈ ຐເປສິ. ເຕນາຫ – ‘‘ຈຕູສຸ ທ຺ວາເຣສຸ ທານໍ ທີຍິຕ຺ຖາ’’ຕິ.

ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓກປຓທ຺ຘິກວນິພ຺ພກຍາຈການນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ສມຓາຕິ ປພ຺ພຊ຺ຊູປຄຕາ. ພ຺ຣາຫ຺ມຓາຕິ ໂຠວາທິໂນ. ສມິຕປາປພາຫິຕປາເປ ປນ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມເຓ ເອສ ນາລຕ຺ຖ. ກປຓາຕິ ທຸຄ຺ຄຕາ ທລິທ຺ທມນຸສ຺ສາ ກາຓກຸຓິອາທໂຍ. ອທ຺ຘິກາຕິ ປຖາວິໂນ. ວນິພ຺ພກາຕິ ເຍ ‘‘ອິຏ຺ຐໍ, ທິນ຺ນໍ, ກນ຺ຕໍ, ມນາປໍ, ກາເລນ, ອນວຊ຺ຊໍ ທິນ຺ນໍ, ທທໍ ຈິຕ຺ຕໍ ປສາເທຍ຺ຍ, ຄຈ຺ຉຕຸ ຠວໍ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ນເຍນ ທານສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ໂຖມຍມານາ ວິຈຣນ຺ຕິ. ຍາຈກາຕິ ເຍ ‘‘ປສຕມຕ຺ຕໍ ເທຖ, ສຣາວມຕ຺ຕໍ ເທຖາ’’ຕິອາທີນິ ຈ ວຕ຺ວາ ຍາຈມານາ ວິຈຣນ຺ຕິ. ອິຕ຺ຖາຄາຣສ຺ສ ທານໍ ທີຍິຕ຺ຖາຕິ ປຐມທ຺ວາຣສ຺ສ ລທ຺ຘຕ຺ຕາ ຕຕ຺ຖ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນກສຕສຫສ຺ເສ ອຎ຺ຎມ຺ປິ ຘນໍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ອມຈ຺ເຈ ຫາເຣຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ອມຈ຺ເຈ ຐເປຕ຺ວາ ຣຎ຺ຎາ ທິນ຺ນທານໂຕ ຣາຊິຕ຺ຖິໂຍ ມຫນ຺ຕຕຣໍ ທານໍ ອທໍສຸ. ຕໍ ສນ຺ຘາເຍວມາຫ. ມມ ທານໍ ປຏິກ຺ກມີຕິ ຍໍ ມມ ທານໍ ຕຕ຺ຖ ທີຍິຕ຺ຖ, ຕໍ ປຏິນິວຕ຺ຕິ. ເສສທ຺ວາເຣສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ໂກຈີຕິ ກຕ຺ຖຈິ. ທີຆຣຕ຺ຕນ຺ຕິ ອສີຕິວສ຺ສສຫສ຺ສານິ. ເອຕ຺ຕກໍ ກິຣ ກາລໍ ຕສ຺ສ ຣຎ຺ໂຎ ທານໍ ທີຍິຕ຺ຖ. ຕຕິຍໍ.

໑໐໕. ຈຕຸຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖເມວ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ຊນ຺ຕຸສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໐໖. ປຎ຺ຈເມ ໂກສເລສຸ ວິຫຣນ຺ຕີຕິ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວາ ວິຫຣນ຺ຕິ. ອຸທ຺ຘຕາຕິ ອກປ຺ປິເຍ ກປ຺ປິຍສຎ຺ຎິຕາຍ ຈ ກປ຺ປິເຍ ອກປ຺ປິຍສຎ຺ຎິຕາຍ ຈ ອນວຊ຺ເຊ ສາວຊ຺ຊສຎ຺ຎິຕາຍ ຈ ສາວຊ຺ເຊ ອນວຊ຺ຊສຎ຺ຎິຕາຍ ຈ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈປກຕິກາ ຫຸຕ຺ວາ. ອຸນ຺ນຬາຕິ ອຸຄ຺ຄຕນຬາ, ອຸຏ຺ຐິຕຕຸຈ຺ຉມານາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຈປລາຕິ ປຕ຺ຕຈີວຣມຓ຺ຑນາທິນາ ຈາປລ຺ເລນ ຍຸຕ຺ຕາ. ມຸຂຣາຕິ ມຸຂຂຣາ, ຂຣວຈນາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ວິກິຓ຺ຓວາຈາຕິ ອສໍຍຕວຈນາ, ທິວສມ຺ປິ ນິຣຕ຺ຖກວຈນປລາປິໂນ. ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕິໂນຕິ ນຏ຺ຐສ຺ສຕິໂນ ສຕິວິຣຫິຕາ, ອິຘ ກຕໍ ເອຕ຺ຖ ປມຸສ຺ສນ຺ຕິ. ອສມ຺ປຊານາຕິ ນິປ຺ປຎ຺ຎາ. ອສມາຫິຕາຕິ ອປ຺ປນາອຸປຈາຣສມາຘິຣຫິຕາ, ຈຓ຺ຑໂສເຕ ພທ຺ຘນາວາສທິສາ. ວິພ຺ຠນ຺ຕຈິຕ຺ຕາຕິ ອນວຏ຺ຐິຕຈິຕ຺ຕາ, ປນ຺ຖາຣຸຬ຺ຫພາລມິຄສທິສາ. ປາກຕິນ຺ທ຺ຣິຍາຕິ ສໍວຣາຠາເວນ ຄິຫິກາເລ ວິຍ ວິວຏອິນ຺ທ຺ຣິຍາ.

ຊນ຺ຕູຕິ ເອວໍນາມໂກ ເທວປຸຕ຺ໂຕ. ຕທຫຸໂປສເຖຕິ ຕສ຺ມິໍ ອຫຸ ອຸໂປສເຖ, ອຸໂປສຖທິວເສຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປນ຺ນຣເສຕິ ຈາຕຸທ຺ທສິກາທິປຏິກ຺ເຂໂປ. ອຸປສງ຺ກມີຕິ ໂຈທນຕ຺ຖາຍ ອຸປຄໂຕ. ໂສ ກິຣ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອິເມ ຠິກ຺ຂູ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຄເຫຕ຺ວາ ນິກ຺ຂນ຺ຕາ, ອິທານິ ປມຕ຺ຕາ ວິຫຣນ຺ຕິ, ນ ໂຂ ປເນເຕ ປາຏິເຍກ຺ກໍ ນິສິນ຺ນຏ຺ຐາເນ ໂຈທິຍມານາ ກຖໍ ຄຓ຺ຫິສ຺ສນ຺ຕິ, ສມາຄມນກາເລ ໂຈທິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອຸໂປສຖທິວເສ ເຕສໍ ສນ຺ນິປຕິຕຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ອຸປສງ຺ກມິ. ຄາຖາຫິ ອຊ຺ຌຠາສີຕິ ສພ຺ເພສໍ ມຊ຺ເຌ ຐຕ຺ວາ ຄາຖາ ອຠາສິ.

ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ຄຸຓກຖາຍ ສທ຺ຘິໍ ນິຄ຺ຄຸຓສ຺ສ ອຄຸໂຓ ປາກໂຏ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ຄຸຓໍ ຕາວ ກເຖນ຺ໂຕ ສຸຂຊີວິໂນ ປຸເຣ ອາສຸນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສຸຂຊີວິໂນ ປຸເຣ ອາສຸນ຺ຕິ ປຸພ຺ເພ ຠິກ຺ຂູ ສຸປ຺ໂປສາ ສຸຠຣາ ອເຫສຸໍ, ອຸຈ຺ຈນີຈກຸເລສຸ ສປທານໍ ຈຣິຕ຺ວາ ລທ຺ເຘນ ມິສ຺ສກປິຓ຺ເຑນ ຍາເປສຸນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນ ເອວມາຫ. ອນິຈ຺ຉາຕິ ນິຕ຺ຕຓ຺ຫາ ຫຸຕ຺ວາ.

ເອວໍ ໂປຣາຓກຠິກ຺ຂູນໍ ວຓ຺ຓໍ ກເຖຕ຺ວາ ອິທານິ ເຕສໍ ອວຓ຺ຓໍ ກເຖນ຺ໂຕ ທຸປ຺ໂປສນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຄາເມ ຄາມຓິກາ ວິຍາຕິ ຍຖາ ຄາເມ ຄາມກຸຏາ ນານປ຺ປກາເຣນ ຊນໍ ປີເຬຕ຺ວາ ຂີຣທຘິຕຓ຺ຑຸລາທີນິ ອາຫຣາເປຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ, ເອວໍ ຕຸມ຺ເຫປິ ອເນສນາຍ ຐິຕາ ຕຸມ຺ຫາກໍ ຊີວິກໍ ກປ຺ເປຖາຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນ ວທຕິ. ນິປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ອຸທ຺ເທສປຣິປຸຈ຺ຉາມນສິກາເຣຫິ ອນຕ຺ຖິກາ ຫຸຕ຺ວາ ສຍນມ຺ຫິ ຫຕ຺ຖປາເທ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ນິປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ປຣາຄາເຣສູຕິ ປຣເຄເຫສຸ, ກຸລສຸຓ຺ຫາທີສູຕິ ອຕ຺ໂຖ. ມຸຈ຺ຉິຕາຕິ ກິເລສມຸຈ຺ຉາຍ ມຸຈ຺ຉິຕາ.

ເອກຈ຺ເຈຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຍຸຕ຺ຕເກເຍວ. ອປວິທ຺ຘາຕິ ຉຑ຺ຑິຕກາ. ອນາຖາຕິ ອປຕິຏ຺ຐາ. ເປຕາຕິ ສຸສາເນ ຉຑ຺ຑິຕາ ກາລງ຺ກຕມນຸສ຺ສາ. ຍຖາ ຫິ ສຸສາເນ ຉຑ຺ຑິຕາ ນານາສກຸຓາທີຫິ ຂຊ຺ຊນ຺ຕິ, ຎາຕກາປິ ເນສໍ ນາຖກິຈ຺ຈໍ ນ ກໂຣນ຺ຕິ, ນ ຣກ຺ຂນ຺ຕິ, ນ ໂຄປຍນ຺ຕິ, ເອວເມວໍ ເອວຣູປາປິ ອາຈຣິຍຸປຊ຺ຌາຍາທີນໍ ສນ຺ຕິກາ ໂອວາທານຸສາສນິໍ ນ ລຠນ຺ຕີຕິ ອປວິທ຺ຘາ ອນາຖາ, ຍຖາ ເປຕາ, ຕເຖວ ໂຫນ຺ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ໂຣຫິຕສ຺ສສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໐໗. ຉຏ຺ເຐ ຍຕ຺ຖາຕິ ຈກ຺ກວາຬໂລກສ຺ສ ເອໂກກາເສ ຠຸມ຺ມໍ. ນ ຈວຕິ ນ ອຸປປຊ຺ຊຕີຕິ ອິທໍ ອປຣາປຣໍ ຈຸຕິປຏິສນ຺ຘິວເສນ ຄຫິຕໍ. ຄມເນນາຕິ ປທຄມເນນ. ນາຫໍ ຕໍ ໂລກສ຺ສ ອນ຺ຕນ຺ຕິ ສຕ຺ຖາ ສງ຺ຂາຣໂລກສ຺ສ ອນ຺ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ຎາເຕຍ຺ຍນ຺ຕິອາທີສຸ ຎາຕພ຺ພໍ, ທຏ຺ຐພ຺ພໍ, ປຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອິຕິ ເທວປຸຕ຺ເຕນ ຈກ຺ກວາຬໂລກສ຺ສ ອນ຺ໂຕ ປຸຈ຺ຉິໂຕ, ສຕ຺ຖາຣາ ສງ຺ຂາຣໂລກສ຺ສ ກຖິໂຕ. ໂສ ປນ ອຕ຺ຕໂນ ປຎ຺ເຫນ ສທ຺ຘິໍ ສຕ຺ຖຸ ພ຺ຍາກຣຓໍ ສເມຕີຕິ ສຎ຺ຎາຍ ປສໍສນ຺ໂຕ ອຈ຺ຉຣິຍນ຺ຕິອາທິມາຫ.

ທຬ຺ຫຘມ຺ໂມຕິ ທຬ຺ຫຘນຸ, ອຸຕ຺ຕມປ຺ປມາເຓນ ຘນຸນາ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ຘນຸຄ຺ຄໂຫຕິ ຘນຸອາຈຣິໂຍ. ສຸສິກ຺ຂິໂຕຕິ ທສ ທ຺ວາທສ ວສ຺ສານິ ຘນຸສິປ຺ປໍ ສິກ຺ຂິໂຕ. ກຕຫຕ຺ໂຖຕິ ອຸສຠປ຺ປມາເຓປິ ວາລຄ຺ຄໍ ວິຊ຺ຌິຕຸໍ ສມຕ຺ຖຠາເວນ ກຕຫຕ຺ໂຖ. ກຕູປາສໂນຕິ ກຕສຣກ຺ເຂໂປ ທສ຺ສິຕສິປ຺ໂປ. ອສເນນາຕິ ກຓ຺ເຑນ. ອຕິປາເຕຍ຺ຍາຕິ ອຕິກ຺ກເມຍ຺ຍ. ຍາວຕາ ໂສ ຕາລຈ຺ຉາຍໍ ອຕິກ຺ກເມຍ຺ຍ, ຕາວຕາ ກາເລນ ເອກຈກ຺ກວາຬໍ ອຕິກ຺ກມາມີຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຊວສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ທສ຺ເສຕິ.

ປຸຣຕ຺ຖິມາ ສມຸທ຺ທາ ປຈ຺ຉິໂມຕິ ຍຖາ ປຸຣຕ຺ຖິມສມຸທ຺ທາ ປຈ຺ຉິມສມຸທ຺ໂທ ທູເຣ, ເອວໍ ເມ ທູເຣ ປທວີຕິຫາໂຣ ອໂຫສີຕິ ວທຕິ. ໂສ ກິຣ ປາຈີນຈກ຺ກວາຬມຸຂວຏ຺ຏິຍໍ ຐິໂຕ ປາທໍ ປສາເຣຕ຺ວາ ປຈ຺ຉິມຈກ຺ກວາຬມຸຂວຏ຺ຏິຍໍ ອກ຺ກມຕິ, ປຸນ ທຸຕິຍໍ ປາທໍ ປສາເຣຕ຺ວາ ປຣຈກ຺ກວາຬມຸຂວຏ຺ຏິຍໍ ອກ຺ກມຕິ. ອິຈ຺ຉາຄຕນ຺ຕິ ອິຈ຺ຉາ ເອວ. ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວາຕິ ນິປ຺ປປຎ຺ຈຕໍ ທສ຺ເສຕິ. ຠິກ຺ຂາຈາຣກາເລ ກິເຣສ ນາຄລຕາທນ຺ຕກຏ຺ຐໍ ຂາທິຕ຺ວາ ອໂນຕຕ຺ເຕ ມຸຂໍ ໂຘວິຕ຺ວາ ກາເລ ສມ຺ປຕ຺ເຕ ອຸຕ຺ຕຣກຸຣຸມ຺ຫິ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ຈກ຺ກວາຬມຸຂວຏ຺ຏິຍໍ ນິສິນ຺ໂນ ຠຕ຺ຕກິຈ຺ຈໍ ກໂຣຕິ, ຕຕ຺ຖ ມຸຫຸຕ຺ຕໍ ວິສ຺ສມິຕ຺ວາ ປຸນ ຊວຕິ. ວສ຺ສສຕາຍຸໂກຕິ ຕທາ ທີຆາຍຸກກາໂລ ໂຫຕິ, ອຍໍ ປນ ວສ຺ສສຕາວສິຏ຺ເຐ ອາຍຸມ຺ຫິ ຄມນໍ ອາຣຠິ. ວສ຺ສສຕຊີວີຕິ ຕໍ ວສ຺ສສຕໍ ອນນ຺ຕຣາເຍນ ຊີວນ຺ໂຕ. ອນ຺ຕຣາວ ກາລງ຺ກໂຕຕິ ຈກ຺ກວາຬໂລກສ຺ສ ອນ຺ຕໍ ອປ຺ປຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣາວ ມໂຕ. ໂສ ປນ ຕຕ຺ຖ ກາລໍ ກຕ຺ວາປິ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ຈກ຺ກວາເຬ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ອປ຺ປຕ຺ວາຕິ ສງ຺ຂາຣໂລກສ຺ສ ອນ຺ຕໍ ອປ຺ປຕ຺ວາ. ທຸກ຺ຂສ຺ສາຕິ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂສ຺ສ. ອນ຺ຕກິຣິຍນ຺ຕິ ປຣິຍນ຺ຕກຣຓໍ. ກເຬວເຣຕິ ອຕ຺ຕຠາເວ. ສສຎ຺ຎິມ຺ຫິ ສມນເກຕິ ສສຎ຺ເຎ ສຈິຕ຺ເຕ. ໂລກນ຺ຕິ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈໍ. ໂລກສມຸທຍນ຺ຕິ ສມຸທຍສຈ຺ຈໍ. ໂລກນິໂຣຘນ຺ຕິ ນິໂຣຘສຈ຺ຈໍ. ປຏິປທນ຺ຕິ ມຄ຺ຄສຈ຺ຈໍ. ອິຕິ – ‘‘ນາຫໍ, ອາວຸໂສ, ອິມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຈ຺ຈານິ ຕິຓກຏ຺ຐາທີສຸ ປຎ຺ຎເປມິ, ອິມສ຺ມິໍ ປນ ຈາຕຸມຫາຠູຕິເກ ກາຍສ຺ມິໍ ເຍວ ປຎ຺ຎເປມີ’’ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ສມິຕາວີຕິ ສມິຕປາໂປ. ນາສີສຕີຕິ ນ ປຕ຺ເຖຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໑໐໘-໑໐໙. ສຕ຺ຕມຏ຺ຐມານິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖາເນວ. ສຕ຺ຕມໍ, ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ສຸສິມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໑໐. ນວເມ ຕຸຍ຺ຫມ຺ປິ ໂນ, ອານນ຺ທ, ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ຣຸຈ຺ຈຕີຕິ ສຕ຺ຖາ ເຖຣສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ກເຖຕຸກາໂມ, ວຓ຺ໂຓ ຈ ນາເມສ ວິສຠາຄປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ກເຖຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ກຖິໂຕ ຫິ ມຕ຺ຖກໍ ນ ປາປຸຓາຕິ. ໂສ ຫິ ‘‘ອສຸໂກ ນາມ ຠິກ຺ຂຸ ສີລວາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ. ‘‘ກິໍ ຕສ຺ສ ສີລໍ? ໂຄຣູປສີໂລ ໂສ. ກິໍ ຕຍາ ອຎ຺ໂຎ ສີລວາ ນ ທິຏ຺ຐປຸພ຺ໂພ’’ຕິ ວາ? ‘‘ປຎ຺ຎວາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ, ‘‘ກິໍ ປຎ຺ໂຎ ໂສ? ກິໍ ຕຍາ ອຎ຺ໂຎ ປຎ຺ຎວາ ນ ທິຏ຺ຐປຸພ຺ໂພ’’ຕິ? ວາ, ອາທີນິ ວຕ຺ວາ ວຓ຺ຓກຖາຍ ອນ຺ຕຣາຍໍ ກໂຣຕິ. ອານນ຺ທຕ຺ເຖໂຣ ປນ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ ສຠາໂຄ, ປຓີຕານິ ລຠິຕ຺ວາ ເຖຣສ຺ສ ເທຕິ, ອຕ຺ຕໂນ ອຸປຏ຺ຐາກທາຣເກ ປພ຺ພາເຊຕ຺ວາ ເຖຣສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ອຸປຊ຺ຌໍ ຄຓ຺ຫາເປຕິ, ອຸປສມ຺ປາເທຕິ. ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖໂຣປິ ອານນ຺ທຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຕເຖວ ກໂຣຕິ. ກິໍ ກາຣຓາ? ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສ຺ສ ຄຸເຓສຸ ປສີທິຕ຺ວາ. ອານນ຺ທຕ຺ເຖໂຣ ຫິ – ‘‘ອມ຺ຫາກໍ ເຊຏ຺ຐຠາຕິໂກ ເອກໍ ອສງ຺ຂ຺ເຍຍ຺ຍໍ ສຕສຫສ຺ສຎ຺ຈ ກປ຺ເປ ປາຣມິໂຍ ປູເຣຕ຺ວາ ໂສຬສວິຘໍ ປຎ຺ຎໍ ປຏິວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ຘມ຺ມເສນາປຕິຏ຺ຐາເນ ຐິໂຕ’’ຕິ ເຖຣສ຺ສ ຄຸເຓສຸ ປສີທິຕ຺ວາວ ເຖຣໍ ມມາຍຕິ. ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖໂຣປິ – ‘‘ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ມຍາ ກຕ຺ຕພ຺ພໍ ມຸໂຂທກທານາທິກິຈ຺ຈໍ ສພ຺ພໍ ອານນ຺ໂທ ກໂຣຕິ. ອານນ຺ທໍ ນິສ຺ສາຍ ອຫໍ ອິຈ຺ຉິຕິຈ຺ຉິຕໍ ສມາປຕ຺ຕິໍ ສມາປຊ຺ຊິຕຸໍ ລຠາມີ’’ຕິ ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ຄຸເຓສຸ ປສີທິຕ຺ວາວ ຕໍ ມມາຍຕິ. ຕສ຺ມາ ຠຄວາ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ກເຖຕຸກາໂມ ອານນ຺ທຕ຺ເຖຣສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ກເຖຕຸໍ ອາຣທ຺ໂຘ.

ຕຕ຺ຖ ຕຸຍ຺ຫມ຺ປີຕິ ສມ຺ປິຓ຺ຑນຕ຺ໂຖ ປິ-ກາໂຣ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອານນ຺ທ, ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ອາຈາໂຣ ໂຄຈໂຣ ວິຫາໂຣ ອຠິກ຺ກໂມ ປຏິກ຺ກໂມ ອາໂລກິຕວິໂລກິຕໍ ສມິຎ຺ຊິຕປສາຣຓໍ ມຍ຺ຫໍ ຣຸຈ຺ຈຕິ, ອສີຕິມຫາເຖຣານໍ ຣຸຈ຺ຈຕິ, ສເທວກສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ຣຸຈ຺ຈຕິ. ຕຸຍ຺ຫມ຺ປິ ຣຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ?

ຕໂຕ ເຖໂຣ ສາຏກນ຺ຕເຣ ລທ຺ໂຘກາໂສ ພລວມລ຺ໂລ ວິຍ ຕຸຏ຺ຐມານໂສ ຫຸຕ຺ວາ – ‘‘ສຕ຺ຖາ ມຍ຺ຫໍ ປິຍສຫາຍສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ກຖາເປຕຸກາໂມ. ລຠິສ຺ສາມິ ໂນ ອຊ຺ຊ, ທີປຘຊຠູຕໍ ມຫາຊມ຺ພຸໍ ວິຘຸນນ຺ໂຕ ວິຍ ວລາຫກນ຺ຕຣໂຕ ຈນ຺ທໍ ນີຫຣິຕ຺ວາ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ວິຍ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ກເຖຕຸ’’ນ຺ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ປຐມຕຣໍ ຕາວ ຈຕູຫິ ປເທຫິ ປຸຄ຺ຄລປລາເປ ຫຣນ຺ໂຕ ກສ຺ສ ຫິ ນາມ, ຠນ຺ເຕ, ອພາລສ຺ສາຕິອາທິມາຫ. ພາໂລ ຫິ ພາລຕາຍ, ທຸຏ຺ໂຐ ໂທສຕາຍ, ມູຬ຺ໂຫ ໂມເຫນ, ວິປລ຺ລຕ຺ຖຈິຕ຺ໂຕ ອຸມ຺ມຕ຺ຕໂກ ຈິຕ຺ຕວິປລ຺ລາເສນ ວຓ຺ຓໍ ‘‘ວຓ຺ໂຓ’’ຕິ ວາ ອວຓ຺ຓໍ ‘‘ອວຓ຺ເຓ’’ຕິ ວາ, ‘‘ອຍໍ ພຸທ຺ໂຘ, ອຍໍ ສາວໂກ’’ຕິ ວາ ນ ຊານາຕິ. ອພາລາທໂຍ ປນ ຊານນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ອພາລສ຺ສາຕິອາທິມາຫ. ນ ຣຸຈ຺ເຈຍ຺ຍາຕິ ພາລາທີນໍເຍວ ຫິ ໂສ ນ ຣຸຈ຺ເຈຍ຺ຍ, ນ ອຎ຺ຎສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ນ ຣຸຈ຺ເຈຍ຺ຍ.

ເອວໍ ປຸຄ຺ຄລປລາເປ ຫຣິຕ຺ວາ ອິທານິ ໂສຬສຫິ ປເທຫິ ຍຖາຠູຕໍ ວຓ຺ຓໍ ກເຖນ຺ໂຕ ປຓ຺ຑິໂຕ, ຠນ຺ເຕຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ປຓ຺ຑິໂຕຕິ ປຓ຺ຑິຈ຺ເຈນ ສມນ຺ນາຄໂຕ, ຈຕູສຸ ໂກສລ຺ເລສຸ ຐິຕສ຺ເສຕໍ ນາມໍ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ – ‘‘ຍໂຕ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ຘາຕຸກຸສໂລ ຈ ໂຫຕິ ອາຍຕນກຸສໂລ ຈ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທກຸສໂລ ຈ ຐານາຏ຺ຐານກຸສໂລ ຈ, ເອຕ຺ຕາວຕາ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ‘ປຓ຺ຑິໂຕ ຠິກ຺ຂູ’ຕິ ອລໍ ວຈນາຍາ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໓.໑໒໔). ມຫາປຎ຺ໂຎຕິອາທີສຸ ມຫາປຎ຺ຎາທີຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຕ຺ຣິທໍ ມຫາປຎ຺ຎາທີນໍ ນານຕ຺ຕໍ (ປຏິ. ມ. ໓.໔) – ກຕມາ ມຫາປຎ຺ຎາ? ມຫນ຺ເຕ ສີລກ຺ຂນ຺ເຘ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີຕິ ມຫາປຎ຺ຎາ, ມຫນ຺ເຕ ສມາຘິກ຺ຂນ຺ເຘ, ປຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ເຘ, ວິມຸຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ເຘ, ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນກ຺ຂນ຺ເຘ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີຕິ ມຫາປຎ຺ຎາ. ມຫນ຺ຕານິ ຐານາຏ຺ຐານານິ, ມຫາວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິໂຍ, ມຫນ຺ຕານິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ, ມຫນ຺ເຕ ສຕິປຏ຺ຐາເນ, ສມ຺ມປ຺ປຘາເນ, ອິທ຺ຘິປາເທ, ມຫນ຺ຕານິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ, ພລານິ, ໂພຊ຺ຌງ຺ຄານິ, ມຫນ຺ເຕ ອຣິຍມຄ຺ເຄ, ມຫນ຺ຕານິ ສາມຎ຺ຎຜລານິ, ມຫາອຠິຎ຺ຎາໂຍ, ມຫນ຺ຕໍ ປຣມຕ຺ຖໍ ນິພ຺ພານໍ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີຕິ ມຫາປຎ຺ຎາ.

ສາ ປນ ເຖຣສ຺ສ ເທໂວໂຣຫນໍ ກຕ຺ວາ ສງ຺ກສ຺ສນຄຣທ຺ວາເຣ ຐິເຕນ ສຕ຺ຖາຣາ ປຸຖຸຊ຺ຊນປຎ຺ຈເກ ປຎ຺ເຫ ປຸຈ຺ຉິເຕ ຕໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊນ຺ຕສ຺ສ ປາກຏາ ຊາຕາ.

ກຕມາ ປຸຖຸປຎ຺ຎາ? ປຸຖຸ ນານາຂນ຺ເຘສຸ, (ຎາຓໍ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ປຸຖຸປຎ຺ຎາ.) ປຸຖຸ ນານາຘາຕູສຸ, ປຸຖຸ ນານາອາຍຕເນສຸ, ປຸຖຸ ນານາປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາເທສຸ, ປຸຖຸ ນານາສຸຎ຺ຎຕມນຸປລພ຺ເຠສຸ, ປຸຖຸ ນານາອຕ຺ເຖສຸ, ຘມ຺ເມສຸ ນິຣຸຕ຺ຕີສຸ ປຏິຠາເນສຸ, ປຸຖຸ ນານາສີລກ຺ຂນ຺ເຘສຸ, ປຸຖຸ ນານາສມາຘິ-ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິ-ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນກ຺ຂນ຺ເຘສຸ, ປຸຖຸ ນານາຐານາຏ຺ຐາເນສຸ, ປຸຖຸ ນານາວິຫາຣສມາປຕ຺ຕີສຸ, ປຸຖຸ ນານາອຣິຍສຈ຺ເຈສຸ, ປຸຖຸ ນານາສຕິປຏ຺ຐາເນສຸ, ສມ຺ມປ຺ປຘາເນສຸ, ອິທ຺ຘິປາເທສຸ, ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ, ພເລສຸ, ໂພຊ຺ຌງ຺ເຄສຸ, ປຸຖຸ ນານາອຣິຍມຄ຺ເຄສຸ, ສາມຎ຺ຎຜເລສຸ, ອຠິຎ຺ຎາສຸ, ປຸຖຸ ນານາຊນສາຘາຣເຓ ຘມ຺ເມ ສມຕິກ຺ກມ຺ມ ປຣມຕ຺ເຖ ນິພ຺ພາເນ ຎາຓໍ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ປຸຖຸປຎ຺ຎາ.

ກຕມາ ຫາສປຎ຺ຎາ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ຫາສພຫຸໂລ ເວທພຫຸໂລ ຕຸຏ຺ຐິພຫຸໂລ ປາໂມຊ຺ຊພຫຸໂລ ສີລໍ ປຣິປູເຣຕິ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໍວຣໍ ປຣິປູເຣຕິ, ໂຠຊເນ ມຕ຺ຕຎ຺ຎຸຕໍ, ຊາຄຣິຍານຸໂຍຄໍ, ສີລກ຺ຂນ຺ຘໍ, ສມາຘິກ຺ຂນ຺ຘໍ, ປຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ຘໍ, ວິມຸຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ຘໍ, ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນກ຺ຂນ຺ຘໍ ປຣິປູເຣຕີຕິ, ຫາສປຎ຺ຎາ. ຫາສພຫຸໂລ ປາໂມຊ຺ຊພຫຸໂລ ຐານາຏ຺ຐານໍ ປຏິວິຊ຺ຌຕີຕິ ຫາສປຎ຺ຎາ. ຫາສພຫຸໂລ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິໂຍ ປຣິປູເຣຕີຕິ ຫາສປຎ຺ຎາ. ຫາສພຫຸໂລ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ປຏິວິຊ຺ຌຕິ. ສຕິປຏ຺ຐາເນ, ສມ຺ມປ຺ປຘາເນ, ອິທ຺ຘິປາເທ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ, ພລານິ, ໂພຊ຺ຌງ຺ຄານິ, ອຣິຍມຄ຺ຄໍ ຠາເວຕີຕິ ຫາສປຎ຺ຎາ. ຫາສພຫຸໂລ ສາມຎ຺ຎຜລານິ ສຈ຺ຉິກໂຣຕິ, ອຠິຎ຺ຎາໂຍ ປຏິວິຊ຺ຌຕີຕິ ຫາສປຎ຺ຎາ, ຫາສພຫຸໂລ ເວທຕຸຏ຺ຐິປາໂມຊ຺ຊພຫຸໂລ ປຣມຕ຺ຖໍ ນິພ຺ພານໍ ສຈ຺ຉິກໂຣຕີຕິ ຫາສປຎ຺ຎາ.

ເຖໂຣ ຈ ສຣໂທ ນາມ ຕາປໂສ ຫຸຕ຺ວາ ອໂນມທສ຺ສິສ຺ສ ຠຄວໂຕ ປາທມູເລ ອຄ຺ຄສາວກປຕ຺ຖນໍ ປຏ຺ຐເປສິ. ຕໍກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຫາສພຫຸໂລ ສີລປຣິປູຣຓາທີນິ ອກາສີຕິ ຫາສປຎ຺ໂຎ.

ກຕມາ ຊວນປຎ຺ຎາ? ຍໍກິຎ຺ຈິ ຣູປໍ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ…ເປ… ຍໍ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ວາ, ສພ຺ພໍ ຣູປໍ ອນິຈ຺ຈໂຕ ຂິປ຺ປໍ ຊວຕີຕິ ຊວນປຎ຺ຎາ. ທຸກ຺ຂໂຕ ຂິປ຺ປໍ, ອນຕ຺ຕໂຕ ຂິປ຺ປໍ ຊວຕີຕິ ຊວນປຎ຺ຎາ. ຍາ ກາຈິ ເວທນາ…ເປ… ຍາ ກາຈິ ສຎ຺ຎາ… ເຍ ເກຈິ ສງ຺ຂາຣາ… ຍໍກິຎ຺ຈິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ…ເປ… ສພ຺ພໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອນິຈ຺ຈໂຕ, ທຸກ຺ຂໂຕ, ອນຕ຺ຕໂຕ ຂິປ຺ປໍ ຊວຕີຕິ ຊວນປຎ຺ຎາ. ຈກ຺ຂຸ…ເປ… ຊຣາມຣຓໍ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ອນິຈ຺ຈໂຕ, ທຸກ຺ຂໂຕ, ອນຕ຺ຕໂຕ ຂິປ຺ປໍ ຊວຕີຕິ ຊວນປຎ຺ຎາ. ຣູປໍ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ອນິຈ຺ຈໍ ຂຍຏ຺ເຐນ, ທຸກ຺ຂໍ ຠຍຏ຺ເຐນ, ອນຕ຺ຕາ ອສາຣກຏ຺ເຐນາຕິ ຕຸລຍິຕ຺ວາ ຕີຣຍິຕ຺ວາ ວິຠາວຍິຕ຺ວາ ວິຠູຕໍ ກຕ຺ວາ ຣູປນິໂຣເຘ ນິພ຺ພາເນ ຂິປ຺ປໍ ຊວຕີຕິ ຊວນປຎ຺ຎາ. ເວທນາ… ສຎ຺ຎາ… ສງ຺ຂາຣາ… ວິຎ຺ຎາຓໍ… ຈກ຺ຂຸ…ເປ… ຊຣາມຣຓໍ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ອນິຈ຺ຈໍ ຂຍຏ຺ເຐນ…ເປ… ວິຠູຕໍ ກຕ຺ວາ ຊຣາມຣຓນິໂຣເຘ ນິພ຺ພາເນ ຂິປ຺ປໍ ຊວຕີຕິ ຊວນປຎ຺ຎາ. ຣູປໍ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ…ເປ… ວິຎ຺ຎາຓໍ. ຈກ຺ຂຸ…ເປ… ຊຣາມຣຓໍ ອນິຈ຺ຈໍ ສງ຺ຂຕໍ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ຂຍຘມ຺ມໍ ວຍຘມ຺ມໍ ວິຣາຄຘມ຺ມໍ ນິໂຣຘຘມ຺ມນ຺ຕິ ຕຸລຍິຕ຺ວາ ຕີຣຍິຕ຺ວາ ວິຠາວຍິຕ຺ວາ ວິຠູຕໍ ກຕ຺ວາ ຊຣາມຣຓນິໂຣເຘ ນິພ຺ພາເນ ຂິປ຺ປໍ ຊວຕີຕິ ຊວນປຎ຺ຎາ.

ກຕມາ ຕິກ຺ຂປຎ຺ຎາ? ຂິປ຺ປໍ ກິເລເສ ຉິນ຺ທຕີຕິ ຕິກ຺ຂປຎ຺ຎາ. ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ກາມວິຕກ຺ກໍ ນາຘິວາເສຕິ, ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ພ຺ຍາປາທວິຕກ຺ກໍ… ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ວິຫິໍສາວິຕກ຺ກໍ… ອຸປ຺ປນ຺ນຸປ຺ປນ຺ເນ ປາປເກ ອກຸສເລ ຘມ຺ເມ… ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ຣາຄໍ… ໂທສໍ… ໂມຫໍ… ໂກຘໍ… ອຸປນາຫໍ… ມກ຺ຂໍ… ປຬາສໍ… ອິສ຺ສໍ… ມຈ຺ຉຣິຍໍ… ມາຍໍ… ສາເຐຍ຺ຍໍ… ຖມ຺ຠໍ… ສາຣມ຺ຠໍ… ມານໍ… ອຕິມານໍ… ມທໍ… ປມາທໍ… ສພ຺ເພ ກິເລເສ… ສພ຺ເພ ທຸຈ຺ຈຣິເຕ… ສພ຺ເພ ອຠິສງ຺ຂາເຣ… ສພ຺ເພ ຠວຄາມິກມ຺ເມ ນາຘິວາເສຕິ ປຊຫຕິ ວິໂນເທຕິ, ພ຺ຍນ຺ຕີກໂຣຕິ, ອນຠາວໍ ຄເມຕີຕິ ຕິກ຺ຂປຎ຺ຎາ. ເອກສ຺ມິໍ ອາສເນ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຈ ອຣິຍມຄ຺ຄາ, ຈຕ຺ຕາຣິ ຈ ສາມຎ຺ຎຜລານິ, ຈຕສ຺ໂສ ຈ ປຏິສມ຺ຠິທາໂຍ, ຉ ຈ ອຠິຎ຺ຎາໂຍ ອຘິຄຕາ ໂຫນ຺ຕິ ສຈ຺ຉິກຕາ ຜສ຺ສິຕາ ປຎ຺ຎາຍາຕິ ຕິກ຺ຂປຎ຺ຎາ.

ເຖໂຣ ຈ ຠາຄິເນຍ຺ຍສ຺ສ ທີຆນຂປຣິພ຺ພາຊກສ຺ສ ເວທນາປຣິຄ຺ຄຫສຸຕ຺ເຕ ເທສິຍມາເນ ຐິຕໂກວ ສພ຺ພກິເລເສ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ສາວກປາຣມິຎາຓໍ ປຏິວິທ຺ຘກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຕິກ຺ຂປຎ຺ໂຎ ນາມ ຊາໂຕ. ເຕນາຫ – ‘‘ຕິກ຺ຂປຎ຺ໂຎ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ.

ກຕມາ ນິພ຺ເພຘິກປຎ຺ຎາ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ສພ຺ພສງ຺ຂາເຣສຸ ອຸພ຺ເພຄພຫຸໂລ ໂຫຕິ ອຸຕ຺ຕາສພຫຸໂລ ອຸກ຺ກຓ຺ຐນພຫຸໂລ ອຣຕິພຫຸໂລ ອນຠິຣຕິພຫຸໂລ ພຫິມຸໂຂ ນ ຣມຕິ ສພ຺ພສງ຺ຂາເຣສຸ, ອນິພ຺ພິທ຺ຘປຸພ຺ພໍ ອປ຺ປທາລິຕປຸພ຺ພໍ ໂລຠກ຺ຂນ຺ຘໍ ນິພ຺ພິຊ຺ຌຕິ ປທາເລຕີຕິ ນິພ຺ເພຘິກປຎ຺ຎາ. ອນິພ຺ພິທ຺ຘປຸພ຺ພໍ ອປ຺ປທາລິຕປຸພ຺ພໍ ໂທສກ຺ຂນ຺ຘໍ… ໂມຫກ຺ຂນ຺ຘໍ… ໂກຘໍ… ອຸປນາຫໍ…ເປ… ສພ຺ເພ ຠວຄາມິກມ຺ເມ ນິພ຺ພິຊ຺ຌຕິ ປທາເລຕີຕິ ນິພ຺ເພຘິກປຎ຺ຎາ.

ອປ຺ປິຈ຺ໂຉຕິ ສນ຺ຕຄຸຓນິຄຸຫນຕາ, ປຈ຺ຈຍປຏິຄ຺ຄຫເຓ ຈ ມຕ຺ຕຎ຺ຎຸຕາ, ເອຕໍ ອປ຺ປິຈ຺ຉລກ຺ຂຓນ຺ຕິ ອິມິນາ ລກ຺ຂເຓນ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐຕິ ຈຕູສຸ ປຈ຺ຈເຍສຸ ຍຖາລາຠສນ຺ໂຕໂສ ຍຖາພລສນ຺ໂຕໂສ ຍຖາສາຣຸປ຺ປສນ຺ໂຕໂສຕິ, ອິເມຫິ ຕີຫິ ສນ຺ໂຕເສຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ປວິວິຕ຺ໂຕຕິ ກາຍວິເວໂກ ຈ ວິເວກຏ຺ຐກາຍານໍ ເນກ຺ຂມ຺ມາຠິຣຕານໍ, ຈິຕ຺ຕວິເວໂກ ຈ ປຣິສຸທ຺ຘຈິຕ຺ຕານໍ ປຣມໂວທານປ຺ປຕ຺ຕານໍ, ອຸປຘິວິເວໂກ ຈ ນິຣຸປຘີນໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ວິສງ຺ຂາຣຄຕານນ຺ຕິ, ອິເມສໍ ຕິຓ຺ຓໍ ວິເວການໍ ລາຠີ. ອສໍສຏ຺ໂຐຕິ ທສ຺ສນສໍສຄ຺ໂຄ ສວນສໍສຄ຺ໂຄ ສມຸລ຺ລປນສໍສຄ຺ໂຄ ປຣິໂຠຄສໍສຄ຺ໂຄ ກາຍສໍສຄ຺ໂຄຕິ, ອິເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ ສໍສຄ຺ເຄຫິ ວິຣຫິໂຕ. ອຍຎ຺ຈ ປຎ຺ຈວິໂຘ ສໍສຄ຺ໂຄ ຣາຊູຫິ ຣາຊມຫາມຕ຺ເຕຫິ ຕິຕ຺ຖິເຍຫິ ຕິຕ຺ຖິຍສາວເກຫິ ອຸປາສເກຫິ ອຸປສິກາຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ຠິກ຺ຂຸນີຫີຕິ ອຏ຺ຐຫິ ປຸຄ຺ຄເລຫິ ສທ຺ຘິໍ ຊາຍຕິ, ໂສ ສພ຺ໂພປິ ເຖຣສ຺ສ ນຕ຺ຖີຕິ ອສໍສຏ຺ໂຐ.

ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍຕິ ປຄ຺ຄຫິຕວີຣິໂຍ ປຣິປຸຓ຺ຓວີຣິໂຍ. ຕຕ຺ຖ ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ຄມເນ ອຸປ຺ປນ຺ນກິເລສສ຺ສ ຐານໍ ປາປຸຓິຕຸໍ ນ ເທຕິ, ຐາເນ ອຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ນິສຊ຺ຊໍ, ນິສຊ຺ຊາຍ ອຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ເສຍ຺ຍໍ ປາປຸຓິຕຸໍ ນ ເທຕິ, ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ອິຣິຍາປເຖ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ເຖວ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ເຖໂຣ ປນ ຈຕຸຈຕ຺ຕາລີສ ວສ຺ສານິ ມຎ຺ເຈ ປິຏ຺ຐິໍ ນ ປສາເຣຕິ. ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ’’ຕິ ອາຫ. ວຕ຺ຕາຕິ ໂອຘຸນນວຕ຺ຕາ. ຠິກ຺ຂູນໍ ອຊ຺ຌາຈາຣໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອຊ຺ຊ ກເຖສ຺ສາມິ, ສ຺ເວ ກເຖສ຺ສາມີ’’ຕິ ກຖາວວຕ຺ຖານໍ ນ ກໂຣຕິ, ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ເຍວ ຐາເນ ໂອວທຕິ ອນຸສາສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ວຈນກ຺ຂໂມຕິ ວຈນໍ ຂມຕິ. ເອໂກ ຫິ ປຣສ຺ສ ໂອວາທໍ ເທຕິ, ສຍໍ ປນ ອຎ຺ເຎນ ໂອວທິຍມາໂນ ກຸຊ຺ຌຕິ. ເຖໂຣ ປນ ປຣສ຺ສປິ ໂອວາທໍ ເທຕິ, ສຍໍ ໂອວທິຍມາໂນປິ ສິຣສາ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉຕິ. ເອກທິວສໍ ກິຣ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣໍ ສຕ຺ຕວສ຺ສິໂກ ສາມເຓໂຣ – ‘‘ຠນ຺ເຕ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຕຸມ຺ຫາກໍ ນິວາສນກຓ຺ໂຓ ໂອລມ຺ພຕີ’’ຕິ ອາຫ. ເຖໂຣ ກິຎ຺ຈິ ອວຕ຺ວາວ ເອກມນ຺ຕໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຣິມຓ຺ຑລໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ອາຄມ຺ມ ‘‘ເອຕ຺ຕກໍ ວຏ຺ຏຕິ ອາຈຣິຍາ’’ຕິ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄຍ຺ຫ ອຏ຺ຐາສິ.

‘‘ຕທຫຸ ປພ຺ພຊິໂຕ ສນ຺ໂຕ, ຊາຕິຍາ ສຕ຺ຕວສ຺ສິໂກ;

ໂສປິ ມໍ ອນຸສາເສຍ຺ຍ, ສມ຺ປຏິຈ຺ຉາມິ ມຕ຺ຖເກ’’ຕິ. (ມິ. ປ. ໖.໔.໘) –

ອາຫ.

ໂຈທໂກຕິ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ໂອຕິຓ຺ເຓ ວາ ອໂນຕິຓ຺ເຓ ວາ ວີຕິກ຺ກມໍ ທິສ຺ວາ – ‘‘ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸນາ ນາມ ເອວໍ ນິວາເສຕພ຺ພໍ, ເອວໍ ປາຣຸປິຕພ຺ພໍ, ເອວໍ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ, ເອວໍ ຐາຕພ຺ພໍ, ເອວໍ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ເອວໍ ຂາທິຕພ຺ພໍ, ເອວໍ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ຕນ຺ຕິວເສນ ອນຸສິຏ຺ຐິໍ ເທຕິ.

ປາປຄຣຫີຕິ ປາປປຸຄ຺ຄເລ ນ ປສ຺ເສ, ນ ເຕສໍ ວຈນໍ ສຸເຓ, ເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ເອກຈກ຺ກວາເຬປິ ນ ວເສຍ຺ຍໍ.

‘‘ມາ ເມ ກທາຈິ ປາປິຈ຺ໂຉ, ກຸສີໂຕ ຫີນວີຣິໂຍ;

ອປ຺ປສ຺ສຸໂຕ ອນາທໂຣ, ສເມໂຕ ອຫຸ ກຕ຺ຖຈີ’’ຕິ. –

ເອວໍ ປາປປຸຄ຺ຄເລປິ ຄຣຫຕິ, ‘‘ສມເຓນ ນາມ ຣາຄວສິເກນ ໂທສໂມຫວສິເກນ ນ ໂຫຕພ຺ພໍ, ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ຣາໂຄ ໂທໂສ ໂມໂຫ ປຫາຕພ຺ໂພ’’ຕິ ເອວໍ ປາປຘມ຺ເມປິ ຄຣຫຕີຕິ ທ຺ວີຫິ ກາຣເຓຫິ ‘‘ປາປຄຣຫີ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ ວທຕິ.

ເອວໍ ອາຍສ຺ມຕາ ອານນ຺ເທນ ໂສຬສຫິ ປເທຫິ ເຖຣສ຺ສ ຍຖາຠູຕວຓ຺ຓປ຺ປກາສເນ ກເຕ – ‘‘ກິໍ ອານນ຺ໂທ ອຕ຺ຕໂນ ປິຍສຫາຍສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ກເຖຕຸໍ ນ ລຠຕິ, ກເຖຕຸ ກິໍ ປນ ເຕນ ກຖິຕໍ ຕເຖວ ໂຫຕິ, ກິໍ ໂສ ສພ຺ພຎ຺ຎູ’’ຕິ? ໂກຈິ ປາປປຸຄ຺ຄໂລ ວຕ຺ຕຸໍ ມາ ລຠຕູຕິ ສຕ຺ຖາ ຕໍ ວຓ຺ຓຠຓນໍ ອກຸປ຺ປໍ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຠາສິຕໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ຊິນມຸທ຺ທິກາຍ ລຎ຺ຉນ຺ໂຕ ເອວເມຕນ຺ຕິອາທິມາຫ.

ເອວໍ ຕຖາຄເຕນ ຈ ອານນ຺ທຕ຺ເຖເຣນ ຈ ມຫາເຖຣສ຺ສ ວຓ຺ເຓ ກຖິຍມາເນ ຠຸມຏ຺ຐກາ ເທວຕາ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ເອເຕເຫວ ໂສຬສຫິ ປເທຫິ ວຓ຺ຓໍ ກຖຍິໍສຸ. ຕໂຕ ອາກາສຏ຺ຐກເທວຕາ ສີຕວລາຫກາ ອຸຓ຺ຫວລາຫກາ ຈາຕຸມຫາຣາຊິກາຕິ ຍາວ ອກນິຏ຺ຐພ຺ຣຫ຺ມໂລກາ ເທວຕາ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ເອເຕເຫວ ໂສຬສຫິ ປເທຫິ ວຓ຺ຓໍ ກຖຍິໍສຸ. ເອເຕນຸປາເຍນ ເອກຈກ຺ກວາຬໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ທສສຸ ຈກ຺ກວາຬສຫສ຺ເສສຸ ເທວຕາ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ກຖຍິໍສຸ. ອຖາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ສທ຺ຘິວິຫາຣິໂກ ສຸສີໂມ ເທວປຸຕ຺ໂຕ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອິມາ ເທວຕາ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ນກ຺ຂຕ຺ຕກີຬໍ ປຫາຍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວາ ມຍ຺ຫໍ ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ເສວ ວຓ຺ຓໍ ກເຖນ຺ຕິ, ຄຈ຺ຉາມິ ຕຖາຄຕສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ, ຄນ຺ຕ຺ວາ ເອຕເທວ ວຓ຺ຓຠຓນໍ ເທວຕາຠາສິຕໍ ກໂຣມີ’’ຕິ, ໂສ ຕຖາ ອກາສິ. ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ອຖ ໂຂ ສຸສີໂມຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ອຸຈ຺ຈາວຈາຕິ ອຎ຺ເຎສຸ ຐາເນສຸ ປຓີຕໍ ອຸຈ຺ຈໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຫີນໍ ອວຈໍ. ອິຘ ປນ ອຸຈ຺ຈາວຈາຕິ ນານາວິຘາ ວຓ຺ຓນິຠາ. ຕສ຺ສາ ກິຣ ເທວປຣິສາຍ ນີລຏ຺ຐານໍ ອຕິນີລໍ, ປີຕກຏ຺ຐານໍ ອຕິປີຕກໍ, ໂລຫິຕຏ຺ຐານໍ ອຕິໂລຫິຕໍ, ໂອທາຕຏ຺ຐານໍ ອຈ຺ໂຈທາຕນ຺ຕິ, ຈຕຸພ຺ພິຘາ ວຓ຺ຓນິຠາ ປາຕຸຠວິ. ເຕເນວ ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມາຕິ ຈຕສ຺ໂສ ອຸປມາ ອາຄຕາ. ຕຕ຺ຖ ສຸໂຠຕິ ສຸນ຺ທໂຣ. ຊາຕິມາຕິ ຊາຕິສມ຺ປນ຺ໂນ. ສຸປຣິກມ຺ມກໂຕຕິ ໂຘວນາທິປຣິກມ຺ເມນ ສຸຏ຺ຐຸ ປຣິກມ຺ມກໂຕ. ປຓ຺ຑຸກມ຺ພເລ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕຕິ ຣຕ຺ຕກມ຺ພເລ ຐປິໂຕ. ເອວເມວນ຺ຕິ ຣຕ຺ຕກມ຺ພເລ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕມຓິ ວິຍ ສພ຺ພາ ເອກປ຺ປຫາເຣເນວ ວິໂຣຈິຕຸໍ ອາຣທ຺ຘາ. ນິກ຺ຂນ຺ຕິ ອຕິເຣກປຎ຺ຈສຸວຓ຺ເຓນ ກຕປິຬນ຺ຘນໍ. ຕຎ຺ຫິ ຆຏ຺ຏນມຊ຺ຊນກ຺ຂມໍ ໂຫຕິ. ຊມ຺ໂພນທນ຺ຕິ ມຫາຊມ຺ພຸສາຂາຍ ປວຕ຺ຕນທິຍໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕໍ, ມຫາຊມ຺ພຸຜລຣເສ ວາ ປຖວິຍໍ ປວິຏ຺ເຐ ສຸວຓ຺ຓງ຺ກຸຣາ ອຸຏ຺ຐຫນ຺ຕິ, ເຕນ ສຸວຓ຺ເຓນ ກຕປິຬນ຺ຘນນ຺ຕິປິ ອຕ຺ໂຖ. ທກ຺ຂກມ຺ມາຣປຸຕ຺ຕອຸກ຺ກາມຸຂສຸກຸສລສມ຺ປຫຏ຺ຐນ຺ຕິ ສຸກຸສເລນ ກມ຺ມາຣປຸຕ຺ເຕນ ອຸກ຺ກາມຸເຂ ປຈິຕ຺ວາ ສມ຺ປຫຏ຺ຐໍ. ຘາຕຸວິຠງ຺ເຄ (ມ. ນິ. ໓.໓໕໗ ອາທໂຍ) ອກຕຠຓ຺ຑໍ ຄຫິຕໍ, ອິຘ ປນ ກຕຠຓ຺ຑໍ.

ວິທ຺ເຘຕິ ທູຣີຠູເຕ. ເທເວຕິ ອາກາເສ. ນຠໍ ອພ຺ຠຸສ຺ສກ຺ກມາໂນຕິ ອາກາສໍ ອຠິລງ຺ຆນ຺ໂຕ. ອິມິນາ ຕຣຸຓສູຣິຍຠາໂວ ທສ຺ສິໂຕ. ໂສຣໂຕຕິ ໂສຣຈ຺ເຈນ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ທນ຺ໂຕຕິ ນິພ຺ພິເສວໂນ. ສຕ຺ຖຸວຓ຺ຓາຠໂຕຕິ ສຕ຺ຖາຣາ ອາຠຕວຓ຺ໂຓ. ສຕ຺ຖາ ຫິ ອຏ຺ຐປຣິສມຊ຺ເຌ ນິສີທິຕ຺ວາ ‘‘ເສວຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລາເນ’’ຕິອາທິນາ (ມ. ນິ. ໓.໓໗໑) ນເຍນ ເຖຣສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ອາຫຣີຕິ ເຖໂຣ ອາຠຕວຓ຺ໂຓ ນາມ ໂຫຕິ. ກາລໍ ກງ຺ຂຕີຕິ ປຣິນິພ຺ພານກາລໍ ປຕ຺ເຖຕິ. ຂີຓາສໂວ ຫິ ເນວ ມຣຓໍ ອຠິນນ຺ທຕິ, ນ ຊີວິຕໍ ປຕ຺ເຖຕິ, ທິວສສງ຺ເຂປໍ ເວຕນໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຐິຕປຸຣິໂສ ວິຍ ກາລໍ ປນ ປຕ຺ເຖຕິ, ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕເນວາຫ –

‘‘ນາຠິນນ຺ທາມິ ມຣຓໍ, ນາຠິນນ຺ທາມິ ຊີວິຕໍ;

ກາລຎ຺ຈ ປຏິກງ຺ຂາມິ, ນິພ຺ພິສໍ ຠຕໂກ ຍຖາ’’ຕິ. (ເຖຣຄາ. ໑໐໐໑-໑໐໐໒); ນວມໍ;

໑໐. ນານາຕິຕ຺ຖິຍສາວກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໑໑. ທສເມ ນານາຕິຕ຺ຖິຍສາວກາຕິ ເຕ ກິຣ ກມ຺ມວາທິໂນ ອເຫສຸໍ, ຕສ຺ມາ ທານາທີນິ ປຸຎ຺ຎານິ ກຕ຺ວາ ສຄ຺ເຄ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ, ເຕ ‘‘ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ສຕ຺ຖຣິ ປສາເທນ ນິພ຺ພຕ຺ຕມ຺ຫາ’’ຕິ ສຎ຺ຎິໂນ ຫຸຕ຺ວາ ‘‘ຄຈ຺ຉາມ ທສພລສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ຐຕ຺ວາ ອມ຺ຫາກໍ ສຕ຺ຖາຣານໍ ວຓ຺ຓໍ ກເຖສ຺ສາມາ’’ຕິ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ປຈ຺ເຈກຄາຖາຫິ ກຖຍິໍສຸ. ຕຕ຺ຖ ຉິນ຺ທິຕມາຣິເຕຕິ ຉິນ຺ທິເຕ ຈ ມາຣິເຕ ຈ. ຫຕຊານີສູຕິ ໂປຖເນ ຈ ຘນຊານີສຸ ຈ. ປຸຎ຺ຎໍ ວາ ປນາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ປຸຎ຺ຎມ຺ປິ ນ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ສງ຺ເຂປໂຕ ປຸຎ຺ຎາປຸຎ຺ຎານໍ ວິປາໂກ ນຕ຺ຖີຕິ ວທຕິ. ສ ເວ ວິສ຺ສາສມາຈິກ຺ຂີຕິ ໂສ – ‘‘ເອວໍ ກຕປາປານມ຺ປິ ກຕປຸຎ຺ຎານມ຺ປິ ວິປາໂກ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ວທນ຺ໂຕ ສຕ຺ຕານໍ ວິສ຺ສາສໍ ອວສ຺ສຍໍ ປຕິຏ຺ຐໍ ອາຈິກ຺ຂຕິ, ຕສ຺ມາ ມານນໍ ວນ຺ທນໍ ປູຊນໍ ອຣຫຕີຕິ ວທຕິ.

ຕໂປຊິຄຸຈ຺ຉາຍາຕິ ກາຍກິລມຖຕເປນ ປາປຊິຄຸຈ຺ຉເນນ. ສຸສໍວຸຕຕ຺ໂຕຕິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປິຫິໂຕ ວາ. ເຊຄຸຈ຺ຉີຕິ ຕເປນ ປາປຊິຄຸຈ຺ຉໂກ. ນິປໂກຕິ ປຓ຺ຑິໂຕ. ຈາຕຸຍາມສຸສໍວຸໂຕຕິ ຈາຕຸຍາເມນ ສຸສໍວຸໂຕ. ຈາຕຸຍາໂມ ນາມ ສພ຺ພວາຣິວາຣິໂຕ ຈ ໂຫຕິ ສພ຺ພວາຣິຍຸຕ຺ໂຕ ຈ ສພ຺ພວາຣິຘຸໂຕ ຈ ສພ຺ພວາຣິຜຸໂຏ ຈາຕິ ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ ໂກຏ຺ຐາສາ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພວາຣິວາຣິໂຕຕິ ວາຣິຕສພ຺ພອຸທໂກ, ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕສພ຺ພສີໂຕທໂກຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂສ ກິຣ ສີໂຕທເກ ສຕ຺ຕສຎ຺ຎີ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ນ ວລຎ຺ເຊຕິ. ສພ຺ພວາຣິຍຸຕ຺ໂຕຕິ ສພ຺ເພນ ປາປວາຣເຓນ ຍຸໂຕ. ສພ຺ພວາຣິຘຸໂຕຕິ ສພ຺ເພນ ປາປວາຣເຓນ ຘຸຕປາໂປ. ສພ຺ພວາຣິຜຸໂຏຕິ ສພ຺ເພນ ປາປວາຣເຓນ ຜຸຏ຺ໂຐ. ທິຏ຺ຐໍ ສຸຕຎ຺ຈ ອາຈິກ຺ຂນ຺ຕິ ທິຏ຺ຐໍ ‘‘ທິຏ຺ຐໍ ເມ’’ຕິ ສຸຕໍ ‘‘ສຸຕໍ ເມ’’ຕິ ອາຈິກ຺ຂນ຺ໂຕ, ນ ນິຄຸຫນ຺ໂຕ. ນ ຫິ ນູນ ກິພ຺ພິສີຕິ ເອວຣູໂປ ສຕ຺ຖາ ກິພ຺ພິສກາຣໂກ ນາມ ນ ໂຫຕິ.

ນານາຕິຕ຺ຖິເຍຕິ ໂສ ກິຣ ນານາຕິຕ຺ຖິຍານໍເຍວ ອຸປຏ຺ຐາໂກ, ຕສ຺ມາ ເຕ ອາຣພ຺ຠ ວທຕິ. ປກຸຘໂກ ກາຕິຍາໂນຕິ ປກຸໂຘ ກຈ຺ຈາຍໂນ. ນິຄຓ຺ໂຐຕິ ນາຏປຸຕ຺ໂຕ. ມກ຺ຂລິປູຣຓາເສຕິ ມກ຺ຂລິ ຈ ປູຣໂຓ ຈ. ສາມຎ຺ຎປ຺ປຕ຺ຕາຕິ ສມຓຘມ຺ເມ ໂກຏິປ຺ປຕ຺ຕາ. ນ ຫິ ນູນ ເຕຕິ ສປ຺ປຸຣິເສຫິ ນ ທູເຣ, ເຕເຍວ ໂລເກ ສປ຺ປຸຣິສາຕິ ວທຕິ. ປຈ຺ຈຠາສີຕິ ‘‘ອຍໍ ອາໂກຏໂກ ອິເມສໍ ນຄ຺ຄນິສ຺ສິຣິການໍ ທສພລສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ຐຕ຺ວາ ວຓ຺ຓໍ ກເຖຕີຕິ ເຕສໍ ອວຓ຺ຓໍ ກເຖສ຺ສາມີ’’ຕິ ປຕິອຠາສີຕິ.

ຕຕ຺ຖ ສຫາຈຣິເຕນາຕິ ສຫ ຈຣິຕມຕ຺ເຕນ. ຉໂວ ສິຄາໂລຕິ ລາມໂກ ກາລສິຄາໂລ. ໂກຕ຺ຖຸໂກຕິ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ. ສງ຺ກສ຺ສຣາຈາໂຣຕິ ອາສງ຺ກິຕສມາຈາໂຣ. ນ ສຕໍ ສຣິກ຺ໂຂຕິ ປຓ຺ຑິຕານໍ ສປ຺ປຸຣິສານໍ ສທິໂສ ນ ໂຫຕິ, ກິໍ ຕ຺ວໍ ກາລສິຄາລສທິເສ ຕິຕ຺ຖິເຍ ສີເຫ ກໂຣສີຕິ?

ອນ຺ວາວິສິຕ຺ວາຕິ ‘‘ອຍໍ ເອວຣູປານໍ ສຕ຺ຖາຣານໍ ອວຓ຺ຓໍ ກເຖຕິ, ເຕເນວ ນໍ ມຸເຂນ ວຓ຺ຓໍ ກຖາເປສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ສຣີເຣ ອນຸອາວິສິ ອຘິມຸຈ຺ຈິ, ເອວໍ ອນ຺ວາວິສິຕ຺ວາ. ອາຍຸຕ຺ຕາຕິ ຕໂປຊິຄຸຈ຺ຉເນ ຍຸຕ຺ຕປຍຸຕ຺ຕາ. ປາລຍໍ ປວິເວກິຍນ຺ຕິ ປວິເວກໍ ປາລຍນ຺ຕາ. ເຕ ກິຣ ‘‘ນ຺ຫາປິຕປວິເວກໍ ປາເລສ຺ສາມາ’’ຕິ ສຍໍ ເກເສ ລຸຎ຺ຈນ຺ຕິ. ‘‘ຈີວຣປວິເວກໍ ປາເຕສ຺ສາມາ’’ຕິ ນຄ຺ຄາ ວິຈຣນ຺ຕິ. ‘‘ປິຓ຺ຑປາຕປວິເວກໍ ປາເລສ຺ສາມາ’’ຕິ ສຸນຂາ ວິຍ ຠູມິຍໍ ວາ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ ຫຕ຺ເຖສຸ ວາ. ‘‘ເສນາສນປວິເວກໍ ປາເລສ຺ສາມາ’’ຕິ ກຓ຺ຏກເສຍ຺ຍາທີນິ ກປ຺ເປນ຺ຕິ. ຣູເປ ນິວິຏ຺ຐາຕິ ຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐີຫິ ຣູເປ ປຕິຏ຺ຐິຕາ. ເທວໂລກາຠິນນ຺ທິໂນຕິ ເທວໂລກປຕ຺ຖນກາມາ. ມາຕິຍາຕິ ມຈ຺ຈາ, ເຕ ເວ ມຈ຺ຈາ ປຣໂລກຕ຺ຖາຍ ສມ຺ມາ ອນຸສາສນ຺ຕີຕິ ວທຕິ.

ອິຕິ ວິທິຕ຺ວາຕິ ‘‘ອຍໍ ປຐມໍ ເອເຕສໍ ອວຓ຺ຓໍ ກເຖຕ຺ວາ ອິທານິ ວຓ຺ຓໍ ກເຖຕິ, ໂກ ນຸ ໂຂ ເອໂສ’’ຕິ ອາວຊ຺ເຊນ຺ໂຕ ຊານິຕ຺ວາວ. ເຍ ຈນ຺ຕລິກ຺ຂສ຺ມິໍ ປຠາສວຓ຺ຓາຕິ ເຍ ອນ຺ຕລິກ຺ເຂ ຈນ຺ໂທຠາສສູຣິໂຍຠາສສຎ຺ຌາຣາຄອິນ຺ທຘນຸຕາຣກຣູປານໍ ປຠາສວຓ຺ຓາ. ສພ຺ເພວ ເຕ ເຕຕິ ສພ຺ເພວ ເຕ ຕຍາ. ນມຸຈີຕິ ມາຣໍ ອາລປຕິ. ອາມິສໍວ ມຈ຺ຉານໍ ວຘາຍ ຂິຕ຺ຕາຕິ ຍຖາ ມຈ຺ຉານໍ ວຘຕ຺ຖາຍ ພຬິສລຄ຺ຄໍ ອາມິສໍ ຂິປຕິ, ເອວໍ ຕຍາ ປສໍສມາເນນ ເອເຕ ຣູປາ ສຕ຺ຕານໍ ວຘາຍ ຂິຕ຺ຕາຕິ ວທຕິ.

ມາຓວຄາມິໂຍຕິ ອຍໍ ກິຣ ເທວປຸຕ຺ໂຕ ພຸທ຺ຘຸປຏ຺ຐາໂກ. ຣາຊຄຫີຍານນ຺ຕິ ຣາຊຄຫປພ຺ພຕານໍ. ເສໂຕຕິ ເກລາໂສ. ອຆຄາມິນນ຺ຕິ ອາກາສຄາມີນໍ. ອຸທຘິນນ຺ຕິ ອຸທກນິຘານານໍ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ຍຖາ ຣາຊຄຫີຍານໍ ປພ຺ພຕານໍ ວິປຸໂລ ເສຏ຺ໂຐ, ຫິມວນ຺ຕປພ຺ພຕານໍ ເກລາໂສ, ອາກາສຄາມີນໍ ອາທິຈ຺ໂຈ, ອຸທກນິຘານານໍ ສມຸທ຺ໂທ, ນກ຺ຂຕ຺ຕານໍ ຈນ຺ໂທ, ເອວໍ ສເທວກສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ພຸທ຺ໂຘ ເສຏ຺ໂຐຕິ. ທສມໍ.

ນານາຕິຕ຺ຖິຍວຄ຺ໂຄ ຕຕິໂຍ.

ອິຕິ ສາຣຕ຺ຖປ຺ປກາສິນິຍາ

ສໍຍຸຕ຺ຕນິກາຍ-ອຏ຺ຐກຖາຍ

ເທວປຸຕ຺ຕສໍຍຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.