໓. ສຕ຺ຕິວຄ຺ໂຄ

໑. ສຕ຺ຕິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໑. ສຕ຺ຕິວຄ຺ຄສ຺ສ ປຐເມ ສຕ຺ຕິຍາຕິ ເທສນາສີສເມຕໍ. ເອກໂຕຂາຣາທິນາ ສຕ຺ເຖນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂອມຏ຺ໂຐຕິ ປຫໂຕ. ຈຕ຺ຕາໂຣ ຫິ ປຫາຣາ ໂອມຏ຺ໂຐ ອຸມ຺ມຏ຺ໂຐ ມຏ຺ໂຐ ວິມຏ຺ໂຐຕິ. ຕຕ຺ຖ ອຸປຣິ ຐຕ຺ວາ ອໂຘມຸຂໍ ທິນ຺ນປຫາໂຣ ໂອມຏ຺ໂຐ ນາມ; ເຫຏ຺ຐາ ຐຕ຺ວາ ອຸທ຺ຘໍມຸຂໍ ທິນ຺ໂນ ອຸມ຺ມຏ຺ໂຐ ນາມ; ອຄ຺ຄຬສູຈິ ວິຍ ວິນິວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ຄໂຕ ມຏ຺ໂຐ ນາມ; ເສໂສ ສພ຺ໂພປິ ວິມຏ຺ໂຐ ນາມ. ອິມສ຺ມິໍ ປນ ຐາເນ ໂອມຏ຺ໂຐ ຄຫິໂຕ. ໂສ ຫິ ສພ຺ພທາຣຸໂຓ ທຸຣຸທ຺ຘຣສລ຺ໂລ ທຸຕ຺ຕິກິຈ຺ໂຉ ອນ຺ໂຕໂທໂສ ອນ຺ໂຕປຸພ຺ພໂລຫິໂຕວ ໂຫຕິ, ປຸພ຺ພໂລຫິຕໍ ອນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ວຓມຸຂໍ ປຣິໂຍນນ຺ຘິຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ. ປຸພ຺ພໂລຫິຕໍ ນິຫຣິຕຸກາເມຫິ ມຎ຺ເຈນ ສທ຺ຘິໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ອໂຘສິໂຣ ກາຕພ຺ໂພ ໂຫຕິ, ມຣຓໍ ວາ ມຣຓມຕ຺ຕໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ປາປຸຓາຕິ. ປຣິພ຺ພເຊຕິ ວິຫເຣຍ຺ຍ.

ອິມາຍ ຄາຖາຍ ກິໍ ກເຖຕິ? ຍຖາ ສຕ຺ຕິຍາ ໂອມຏ຺ໂຐ ປຸຣິໂສ ສລ຺ລຸພ຺ພຫນ-ວຓຕິກິຈ຺ຉນານໍ ອຕ຺ຖາຍ ວີຣິຍໍ ອາຣຠຕິ, ປໂຍຄໍ ກໂຣຕິ ປຣກ຺ກມຕິ. ຍຖາ ຈ ຑຍ຺ຫມາໂນ ມຕ຺ຖເກ ອາທິຕ຺ຕສີໂສ ຕສ຺ສ ນິພ຺ພາປນຕ຺ຖາຍ ວີຣິຍໍ ອາຣຠຕິ, ປໂຍຄໍ ກໂຣຕິ ປຣກ຺ກມຕິ, ເອວເມວ ຠິກ຺ຂຸ ກາມຣາຄໍ ປຫານາຍ ສໂຕ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ວິຫເຣຍ຺ຍ ຠຄວາຕິ ກເຖສິ.

ອຖ ຠຄວາ ຈິນ຺ເຕສິ – ອິມາຍ ເທວຕາຍ ອຸປມາ ຕາວ ທຬ຺ຫໍ ກຕ຺ວາ ອານີຕາ, ອຕ຺ຖໍ ປນ ປຣິຕ຺ຕກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຐິຕາ, ປຸນປ຺ປຸນໍ ກເຖນ຺ຕີປິ ເຫສາ ກາມຣາຄສ຺ສ ວິກ຺ຂມ຺ຠນປຫານເມວ ກເຖຍ຺ຍ. ຍາວ ຈ ກາມຣາໂຄ ມຄ຺ເຄນ ນ ສມຸຄ຺ຆາຏິຍຕິ, ຕາວ ອນຸພທ຺ໂຘວ ໂຫຕິ. ອິຕິ ຕເມວ ໂອປມ຺ມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຐມມຄ຺ຄວເສນ ເທສນໍ ວິນິວຏ຺ເຏຕ຺ວາ ເທເສນ຺ໂຕ ທຸຕິຍໍ ຄາຖມາຫ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ ປຸຣິມານຸສາເຣເນວ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ. ປຐມໍ.

໒. ຜຸສຕິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໒. ທຸຕິເຍ ນາຜຸສນ຺ຕໍ ຜຸສຕີຕິ ກມ຺ມໍ ອຜຸສນ຺ຕໍ ວິປາໂກ ນ ຜຸສຕິ, ກມ຺ມເມວ ວາ ອຜຸສນ຺ຕໍ ກມ຺ມໍ ນ ຜຸສຕິ. ກມ຺ມຎ຺ຫິ ນາກໂຣໂຕ ກຣິຍຕິ. ຜຸສນ຺ຕຎ຺ຈ ຕໂຕ ຜຸເສຕິ ກມ຺ມໍ ຜຸສນ຺ຕໍ ວິປາໂກ ຜຸສຕິ, ກມ຺ມເມວ ວາ ຜຸສຕິ. ກມ຺ມຎ຺ຫິ ກໂຣໂຕ ກຣິຍຕິ. ຕສ຺ມາ ຜຸສນ຺ຕໍ ຜຸສຕິ, ອປ຺ປທຸຏ຺ຐປໂທສິນນ຺ຕິ ຍສ຺ມາ ນ ອຜຸສນ຺ຕໍ ຜຸສຕິ, ຜຸສນ຺ຕຎ຺ຈ ຜຸສຕິ, ອຍໍ ກມ຺ມວິປາການໍ ຘມ຺ມຕາ, ຕສ຺ມາ ໂຍ ‘‘ອປ຺ປທຸຏ຺ຐສ຺ສ ນຣສ຺ສ ທຸສ຺ສຕິ, ສຸທ຺ຘສ຺ສ ໂປສສ຺ສ ອນງ຺ຄຓສ຺ສາ’’ຕິ ເອວໍ ວຸຕ຺ໂຕ ອປ຺ປທຸຏ຺ຐປໂທສີ ປຸຄ຺ຄໂລ, ຕໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ກມ຺ມໍ ຜຸສນ຺ຕເມວ ກມ຺ມໍ ຜຸສຕິ, ວິປາໂກ ວາ ຜຸສຕິ. ໂສ ຫິ ປຣສ຺ສ ອຸປຆາຕໍ ກາຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ ວາ ມາ ວາ, ອຕ຺ຕາ ປນາເນນ ຈຕູສຸ ອປາເຍສຸ ຐປິໂຕ ນາມ ໂຫຕິ. ເຕນາຫ ຠຄວາ – ‘‘ຕເມວ ພາລໍ ປຈ຺ເຈຕິ ປາປໍ, ສຸຂຸໂມ ຣໂຊ ປຏິວາຕໍວ ຂິຕ຺ໂຕ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ຊຏາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໓. ຕຕິເຍ ອນ຺ໂຕຊຏາຕິ ຄາຖາຍໍ ຊຏາຕິ ຕຓ຺ຫາຍ ຊາລິນິຍາ ອຘິວຈນໍ. ສາ ຫິ ຣູປາທີສຸ ອາຣມ຺ມເຓສຸ ເຫຏ຺ຐຸປຣິຍວເສນ ປຸນປ຺ປຸນໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ ສໍສິພ຺ພນຏ຺ເຐນ ເວຬຸຄຸມ຺ພາທີນໍ ສາຂາຊາລສງ຺ຂາຕາ ຊຏາ ວິຍາຕິ ຊຏາ. ສາ ປເນສາ ສກປຣິກ຺ຂາຣປຣປຣິກ຺ຂາເຣສຸ ສກອຕ຺ຕຠາວ-ປຣອຕ຺ຕຠາເວສຸ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາຍຕນ-ພາຫິຣາຍຕເນສຸ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ ອນ຺ໂຕຊຏາ ພຫິຊຏາຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕາຍ ເອວໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານາຍ ຊຏາຍ ຊຏິຕາ ປຊາ. ຍຖາ ນາມ ເວຬຸຊຏາທີຫິ ເວຬຸອາທໂຍ, ເອວໍ ຕາຍ ຕຓ຺ຫາຊຏາຍ ສພ຺ພາປິ ອຍໍ ສຕ຺ຕນິກາຍສງ຺ຂາຕາ ປຊາ ຊຏິຕາ ວິນທ຺ຘາ, ສໍສິພ຺ພິຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍສ຺ມາ ຈ ເອວໍ ຊຏິຕາ, ຕໍ ຕໍ ໂຄຕມ ປຸຈ຺ຉາມີຕິ ຕສ຺ມາ ຕໍ ປຸຈ຺ຉາມິ. ໂຄຕມາຕິ ຠຄວນ຺ຕໍ ໂຄຕ຺ເຕນ ອາລປຕິ. ໂກ ອິມໍ ວິຊຏເຍ ຊຏນ຺ຕິ ອິມໍ ເອວໍ ເຕຘາຕຸກໍ ຊເຏຕ຺ວາ ຐິຕໍ ຊຏໍ ໂກ ວິຊເຏຍ຺ຍ, ວິຊເຏຕຸໍ ໂກ ສມຕ຺ໂຖຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ.

ອຖສ຺ສ ຠຄວາ ຕມຕ຺ຖໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊນ຺ໂຕ ສີເລ ປຕິຏ຺ຐາຍາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສີເລ ປຕິຏ຺ຐາຍາຕິ ຈຕຸປາຣິສຸທ຺ຘິສີເລ ຐຕ຺ວາ. ເອຕ຺ຖ ຈ ຠຄວາ ຊຏາວິຊຏນໍ ປຸຈ຺ຉິໂຕ ສີລໍ ອາຣຠນ຺ໂຕ ນ ‘‘ອຎ຺ຎໍ ປຸຏ຺ໂຐ ອຎ຺ຎໍ ກເຖຕີ’’ຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຊຏາວິຊຏກສ຺ສ ຫິ ປຕິຏ຺ຐາທສ຺ສນຕ຺ຖເມຕ຺ຖ ສີລໍ ກຖິຕໍ.

ນໂຣຕິ ສຕ຺ໂຕ. ສປຎ຺ໂຎຕິ ກມ຺ມຊຕິເຫຕຸກປຏິສນ຺ຘິປຎ຺ຎາຍ ປຎ຺ຎວາ. ຈິຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎຎ຺ຈ ຠາວຍນ຺ຕິ ສມາຘິຎ຺ເຈວ ວິປສ຺ສນຎ຺ຈ ຠາວຍມາໂນ. ຈິຕ຺ຕສີເສນ ເຫຕ຺ຖ ອຏ຺ຐ ສມາປຕ຺ຕິໂຍ ກຖິຕາ, ປຎ຺ຎານາເມນ ວິປສ຺ສນາ. ອາຕາປີຕິ ວີຣິຍວາ. ວີຣິຍຎ຺ຫິ ກິເລສານໍ ອາຕາປນປຣິຕາປນຏ຺ເຐນ ‘‘ອາຕາໂປ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕທສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ອາຕາປີ. ນິປໂກຕິ ເນປກ຺ກໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຎ຺ຎາ, ຕາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິມິນາ ປເທນ ປາຣິຫາຣິຍປຎ຺ຎໍ ທສ຺ເສຕິ. ປາຣິຫາຣິຍປຎ຺ຎາ ນາມ ‘‘ອຍໍ ກາໂລ ອຸທ຺ເທສສ຺ສ, ອຍໍ ກາໂລ ປຣິປຸຈ຺ຉາຍາ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ກາຣາປິຕາ ປຣິຫຣິຕພ຺ພປຎ຺ຎາ. ອິມສ຺ມິຎ຺ຫິ ປຎ຺ຫາພ຺ຍາກຣເຓ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ປຎ຺ຎາ ອາຄຕາ. ຕຕ຺ຖ ປຐມາ ຊາຕິປຎ຺ຎາ, ທຸຕິຍາ ວິປສ຺ສນາປຎ຺ຎາ, ຕຕິຍາ ສພ຺ພກິຈ຺ຈປຣິຓາຍິກາ ປາຣິຫາຣິຍປຎ຺ຎາ.

ໂສ ອິມໍ ວິຊຏເຍ ຊຏນ຺ຕິ ໂສ ອິເມຫິ ສີລາທີຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ. ຍຖາ ນາມ ປຸຣິໂສ ປຖວິຍໍ ປຕິຏ຺ຐາຍ ສຸນິສິຕໍ ສຕ຺ຖໍ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ມຫນ຺ຕໍ ເວຬຸຄຸມ຺ພໍ ວິຊເຏຍ຺ຍ, ເອວເມວໍ ສີເລ ປຕິຏ຺ຐາຍ ສມາຘິສິລາຍໍ ສຸນິສິຕໍ ວິປສ຺ສນາປຎ຺ຎາສຕ຺ຖໍ ວີຣິຍພລປຄ຺ຄຫິເຕນ ປາຣິຫາຣິຍປຎ຺ຎາຫຕ຺ເຖນ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ສພ຺ພມ຺ປິ ຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕາເນ ປຕິຕໍ ຕຓ຺ຫາຊຏໍ ວິຊເຏຍ຺ຍ ສຎ຺ຉິນ຺ເທຍ຺ຍ ສມ຺ປທາເລຍ຺ຍາຕິ.

ເອຕ຺ຕາວຕາ ເສຂຠູມິໍ ກເຖຕ຺ວາ ອິທານິ ຊຏໍ ວິຊເຏຕ຺ວາ ຐິຕໍ ມຫາຂີຓາສວໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ເຍສນ຺ຕິອາທິມາຫ. ເອວໍ ຊຏໍ ວິຊເຏຕ຺ວາ ຐິຕໍ ຂີຓາສວໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຸນ ຊຏາຍ ວິຊຏໂນກາສໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຍຕ຺ຖ ນາມຎ຺ຈາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ນາມນ຺ຕິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຣູປິໂນ ຂນ຺ຘາ. ປຏິຆໍ ຣູປສຎ຺ຎາ ຈາຕິ ເອຕ຺ຖ ປຏິຆສຎ຺ຎາວເສນ ກາມຠໂວ ຄຫິໂຕ, ຣູປສຎ຺ຎາວເສນ ຣູປຠໂວ. ເຕສຸ ທ຺ວີສຸ ຄຫິເຕສຸ ອຣູປຠໂວ ຄຫິໂຕວ ໂຫຕິ ຠວສງ຺ເຂເປນາຕິ. ເອຕ຺ເຖສາ ຉິຊ຺ຊເຕ ຊຏາຕິ ເອຕ຺ຖ ເຕຠູມກວຏ຺ຏສ຺ສ ປຣິຍາທິຍນຏ຺ຐາເນ ເອສາ ຊຏາ ຉິຊ຺ຊຕິ, ນິພ຺ພານໍ ອາຄມ຺ມ ຉິຊ຺ຊຕິ ນິຣຸຊ຺ຌຕີຕິ ອຍໍ ອຕ຺ໂຖ ທສ຺ສິໂຕ ໂຫຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ມໂນນິວາຣຓສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໔. ຈຕຸຕ຺ເຖ ຍໂຕ ຍໂຕຕິ ປາປໂຕ ວາ ກລ຺ຍາຓໂຕ ວາ. ອຍໍ ກິຣ ເທວຕາ ‘‘ຍໍກິຎ຺ຈິ ກຸສລາທິເຠທໍ ໂລກິຍໍ ວາ ໂລກຸຕ຺ຕຣໍ ວາ ມໂນ, ຕໍ ນິວາເຣຕພ຺ພເມວ, ນ ອຸປ຺ປາເທຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ເອວໍລທ຺ຘິກາ. ສ ສພ຺ພໂຕຕິ ໂສ ສພ຺ພໂຕ. ອຖ ຠຄວາ – ‘‘ອຍໍ ເທວຕາ ອນິຍ຺ຍານິກກຖໍ ກເຖຕິ, ມໂນ ນາມ ນິວາເຣຕພ຺ພມ຺ປິ ອຕ຺ຖິ ຠາເວຕພ຺ພມ຺ປິ, ວິຠຊິຕ຺ວາ ນມສ຺ສາ ທສ຺ເສສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ທຸຕິຍຄາຖໍ ອາຫ. ຕຕ຺ຖ ນ ມໂນ ສໍຍຕຕ຺ຕມາຄຕນ຺ຕິ, ຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ນ ສພ຺ພໂຕ ມໂນ ນິວາຣເຍ’’ຕິ, ກຕຣໍ ຕໍ ມໂນ, ຍໍ ຕໍ ສພ຺ພໂຕ ນ ນິວາເຣຕພ຺ພນ຺ຕິ ເຈ. ມໂນ ສໍຍຕຕ຺ຕໍ ອາຄຕໍ, ຍໍ ມໂນ ຍຕ຺ຖ ສໍຍຕຠາວໍ ອາຄຕໍ, ‘‘ທານໍ ທສ຺ສາມິ, ສີລໍ ຣກ຺ຂິສ຺ສາມີ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ, ເອຕໍ ມໂນ ນ ນິວາເຣຕພ຺ພໍ, ອຎ຺ຎທຕ຺ຖຸ ພ຺ຣູເຫຕພ຺ພໍ ວຑ຺ເຒຕພ຺ພໍ. ຍໂຕ ຍໂຕ ຈ ປາປກນ຺ຕິ ຍໂຕ ຍໂຕ ອກຸສລໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕໂຕ ຕໂຕ ຈ ຕໍ ນິວາເຣຕພ຺ພນ຺ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ອຣຫນ຺ຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໕. ປຎ຺ຈເມ ກຕາວີຕິ ຈຕູຫິ ມຄ຺ເຄຫິ ກຕກິຈ຺ໂຈ. ອຫໍ ວທາມີຕິ ອຍໍ ເທວຕາ ວນສຓ຺ຑວາສິນີ, ສາ ອາຣຎ຺ຎການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ‘‘ອຫໍ ຠຸຎ຺ຊາມິ, ອຫໍ ນິສີທາມິ, ມມ ປຕ຺ໂຕ, ມມ ຈີວຣ’’ນ຺ຕິອາທິກຖາໂວຫາຣໍ ສຸຕ຺ວາ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຫໍ ອິເມ ຠິກ຺ຂູ ‘ຂີຓາສວາ’ຕິ ມຎ຺ຎາມິ, ຂີຓາສວານຎ຺ຈ ນາມ ເອວຣູປາ ອຕ຺ຕຸປລທ຺ຘິນິສ຺ສິຕກຖາ ໂຫຕິ, ນ ໂຫຕິ ນຸ ໂຂ’’ຕິ ຊານນຕ຺ຖໍ ເອວໍ ປຸຈ຺ຉຕິ.

ສາມຎ຺ຎນ຺ຕິ ໂລກນິຣຸຕ຺ຕິໍ ໂລກໂວຫາຣໍ. ກຸສໂລຕິ ຂນ຺ຘາທີສຸ ກຸສໂລ. ໂວຫາຣມຕ຺ເຕນາຕິ ອຸປລທ຺ຘິນິສ຺ສິຕກຖໍ ຫິຕ຺ວາ ໂວຫາຣເຠທໍ ອກໂຣນ຺ໂຕ ‘‘ອຫໍ, ມມາ’’ຕິ ວເທຍ຺ຍ. ‘‘ຂນ຺ຘາ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ, ຂນ຺ຘາ ນິສີທນ຺ຕິ, ຂນ຺ຘານໍ ປຕ຺ໂຕ, ຂນ຺ຘານໍ ຈີວຣ’’ນ຺ຕິ ຫິ ວຸຕ຺ເຕ ໂວຫາຣເຠໂທ ໂຫຕິ, ນ ໂກຈິ ຊານາຕິ. ຕສ຺ມາ ເອວໍ ອວຕ຺ວາ ໂລກໂວຫາເຣນ ໂວຫຣຕີຕິ.

ອຖ ເທວຕາ – ‘‘ຍທິ ທິຏ຺ຐິຍາ ວເສນ ນ ວທຕິ, ມານວເສນ ນຸ ໂຂ ວທຕີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ປຸນ ໂຍ ໂຫຕີຕິ ປຸຈ຺ຉິ. ຕຕ຺ຖ ມານໍ ນຸ ໂຂຕິ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ມານໍ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ມານວເສນ ວເທຍ຺ຍ ນຸ ໂຂຕິ. ອຖ ຠຄວາ – ‘‘ອຍໍ ເທວຕາ ຂີຓາສວໍ ສມານໍ ວິຍ ກໂຣຕີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ, ‘‘ຂີຓາສວສ຺ສ ນວວິໂຘປິ ມາໂນ ປຫີໂນ’’ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ປຏິຄາຖໍ ອາຫ. ຕຕ຺ຖ ວິຘູປິຕາຕິ ວິຘມິຕາ. ມານຄນ຺ຖສ຺ສາຕິ ມານາ ຈ ຄນ຺ຖາ ຈ ອສ຺ສ. ມຎ຺ຎຕນ຺ຕິ ມຎ຺ຎນໍ. ຕິວິຘມ຺ປິ ຕຓ຺ຫາ-ທິຏ຺ຐິ-ມານ-ມຎ຺ຎນໍ ໂສ ວີຕິວຕ຺ໂຕ, ອຕິກ຺ກນ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ປຊ຺ໂຊຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໖. ຉຏ຺ເຐ ປຸຏ຺ຐຸນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕຸໍ. ກຖໍ ຊາເນມູຕິ ກຖໍ ຊາເນຍ຺ຍາມ. ທິວາຣຕ຺ຕິນ຺ຕິ ທິວາ ຈ ຣຕ຺ຕິຎ຺ຈ. ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖາຕິ ຍຕ຺ຖ ຍຕ຺ເຖວ ປຊ຺ຊລິໂຕ ໂຫຕິ, ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ. ເອສາ ອາຠາຕິ ເອສາ ພຸທ຺ຘາຠາ. ກຕມາ ປນ ສາຕິ? ຎາຓາໂລໂກ ວາ ໂຫຕຸ ປີຕິອາໂລໂກ ວາ ປສາທາໂລໂກ ວາ ຘມ຺ມກຖາອາໂລໂກ ວາ, ສພ຺ໂພປິ ພຸທ຺ຘານໍ ປາຕຸຠາວາ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ອາໂລໂກ ພຸທ຺ຘາຠາ ນາມ. ອຍໍ ອນຸຕ຺ຕຣາ ສພ຺ພເສຏ຺ຐາ ອສທິສາຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ສຣສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໗. ສຕ຺ຕເມ ກຸໂຕ ສຣາ ນິວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ອິເມ ສໍສາຣສຣາ ກຸໂຕ ນິວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ກິໍ ອາຄມ຺ມ ນປ຺ປວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນ ຄາຘຕີຕິ ນ ປຕິຏ຺ຐາຕິ. ອໂຕຕິ ອໂຕ ນິພ຺ພານໂຕ. ເສສໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ມຫທ຺ຘນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໘. ອຏ຺ຐເມ ນິຘານຄຕໍ ມຸຕ຺ຕສາຣາທິ ມຫນ຺ຕໍ ຘນເມເຕສນ຺ຕິ ມຫທ຺ຘນາ. ສຸວຓ຺ຓຣຊຕຠາຊນາທິ ມຫາໂຠໂຄ ເອເຕສນ຺ຕິ ມຫາໂຠຄາ. ອຎ຺ຎມຎ຺ຎາຠິຄິຊ຺ຌນ຺ຕີຕິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ອຠິຄິຊ຺ຌນ຺ຕິ ປຕ຺ເຖນ຺ຕິ ປິເຫນ຺ຕິ. ອນລງ຺ກຕາຕິ ອຕິຕ຺ຕາ ອປຣິຍຕ຺ຕຊາຕາ. ອຸສ຺ສຸກ຺ກຊາເຕສູຕິ ນານາກິຈ຺ຈຊາເຕສຸ ອນຸປ຺ປນ຺ນານໍ ຣູປາທີນໍ ອຸປ຺ປາທນຕ຺ຖາຍ ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ອນຸຠວນຕ຺ຖາຍ ອຸສ຺ສຸກ຺ເກສຸ. ຠວໂສຕານຸສາຣີສູຕິ ວຏ຺ຏໂສຕໍ ອນຸສຣນ຺ເຕສຸ. ອນຸສ຺ສຸກາຕິ ອວາວຏາ. ອຄາຣນ຺ຕິ ມາຕຸຄາເມນ ສທ຺ຘິໍ ເຄຫໍ. ວິຣາຊິຍາຕິ ວິຣາເຊຕ຺ວາ. ເສສໍ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ຈຕຸຈກ຺ກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໙. ນວເມ ຈຕຸຈກ຺ກນ຺ຕິ ຈຕຸອິຣິຍາປຖໍ. ອິຣິຍາປໂຖ ຫິ ອິຘ ຈກ຺ກນ຺ຕິ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ນວທ຺ວາຣນ຺ຕິ ນວຫິ ວຓມຸເຂຫິ ນວທ຺ວາຣໍ. ປຸຓ຺ຓນ຺ຕິ ອສຸຈິປູຣໍ. ໂລເຠນ ສໍຍຸຕນ຺ຕິ ຕຓ຺ຫາຍ ສໍຍຸຕ຺ຕໍ. ກຖໍ ຍາຕ຺ຣາ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ເອຕສ຺ສ ເອວຣູປສ຺ສ ສຣີຣສ຺ສ ກຖໍ ນິຄ຺ຄມນໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ກຖໍ ມຸຕ຺ຕິ ປຣິມຸຕ຺ຕິ ສມຕິກ຺ກໂມ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ນທ຺ຘິນ຺ຕິ ອຸປນາຫໍ, ປຸພ຺ພກາເລ ໂກໂຘ, ອປຣກາເລ ອຸປນາໂຫຕິ ເອວໍ ປວຕ຺ຕໍ ພລວໂກຘນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວຣຕ຺ຕນ຺ຕິ ‘‘ເຉຕ຺ວາ ນທ຺ຘິ ວຣຕ຺ຕຎ຺ຈ, ສນ຺ທານໍ ສຫນຸກ຺ກມ’’ນ຺ຕິ ຄາຖາຍ (ຘ. ປ. ໓໙໘; ສຸ. ນິ. ໖໒໗) ຕຓ຺ຫາ ວຣຕ຺ຕາ, ທິຏ຺ຐິ ສນ຺ທານໍ ນາມ ຊາຕໍ. ອິຘ ປນ ປາຬິນິທ຺ທິຏ຺ເຐ ກິເລເສ ຐເປຕ຺ວາ ອວເສສາ ‘‘ວຣຕ຺ຕາ’’ຕິ ເວທິຕພ຺ພາ, ອິຕິ ກິເລສວຣຕ຺ຕຎ຺ຈ ເຉຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິຈ຺ຉາ ໂລຠນ຺ຕິ ເອໂກເຍວ ຘມ຺ໂມ ອິຈ຺ຉນຏ຺ເຐນ ອິຈ຺ຉາ, ລຸພ຺ຠນຏ຺ເຐນ ໂລໂຠຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ປຐມຸປ຺ປຕ຺ຕິກາ ວາ ທຸພ຺ພລາ ອິຈ຺ຉາ, ອປຣາປຣຸປ຺ປຕ຺ຕິໂກ ພລວາ ໂລໂຠ. ອລທ຺ຘປຕ຺ຖນາ ວາ ອິຈ຺ຉາ, ປຏິລທ຺ຘວຕ຺ຖຸມ຺ຫິ ໂລໂຠ. ສມູລໍ ຕຓ຺ຫນ຺ຕິ ອວິຊ຺ຊາມູເລນ ສມູລກໍ ຕຓ຺ຫໍ. ອພ຺ພຸຍ຺ຫາຕິ ອຄ຺ຄມຄ຺ເຄນ ອຸປ຺ປາເຏຕ຺ວາ. ເສສໍ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ເອຓິຊງ຺ຆສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໐. ທສເມ ເອຓິຊງ຺ຆນ຺ຕິ ເອຓິມິຄສ຺ສ ວິຍ ສຸວຏ຺ຏິຕຊງ຺ຆໍ. ກິສນ຺ຕິ ອຖູລໍ ສມສຣີຣໍ. ອຖ ວາ ອາຕເປນ ມິລາຕໍ ມາລາຄນ຺ຘວິເລປເນຫິ ອນຸປພ຺ຣູຫິຕສຣີຣນ຺ຕິປິ ອຕ຺ໂຖ. ວີຣນ຺ຕິ ວີຣິຍວນ຺ຕໍ. ອປ຺ປາຫາຣນ຺ຕິ ໂຠຊເນ ມຕ຺ຕຎ຺ຎຸຕາຍ ມິຕາຫາຣໍ, ວິກາລໂຠຊນປຏິກ຺ເຂປວເສນ ວາ ປຣິຕ຺ຕາຫາຣໍ. ອໂລລຸປນ຺ຕິ ຈຕູສຸ ປຈ຺ຈເຍສຸ ໂລລຸປ຺ປວິຣຫິຕໍ. ຣສຕຓ຺ຫາປຏິກ຺ເຂໂປ ວາ ເອສ. ສີຫໍເວກຈຣໍ ນາຄນ຺ຕິ ເອກຈຣໍ ສີຫໍ ວິຍ, ເອກຈຣໍ ນາຄໍ ວິຍ. ຄຓວາສິໂນ ຫິ ປມຕ຺ຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ເອກຈຣາ ອປ຺ປມຕ຺ຕາ, ຕສ຺ມາ ເອກຈຣາວ ຄຫິຕາຕິ. ປເວທິຕາຕິ ປກາສິຕາ ກຖິຕາ. ເອຕ຺ຖາຕິ ເອຕສ຺ມິໍ ນາມຣູເປ. ປຎ຺ຈກາມຄຸຓວເສນ ຫິ ຣູປໍ ຄຫິຕໍ, ມເນນ ນາມໍ, ອຸຠເຍຫິ ປນ ອວິນິຠຸຕ຺ຕຘມ຺ເມ ຄເຫຕ຺ວາ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາທິວເສນເປຕ຺ຖ ຠຸມ຺ມໍ ໂຍເຊຕພ຺ພນ຺ຕິ. ທສມໍ.

ສຕ຺ຕິວຄ຺ໂຄ ຕຕິໂຍ.