໕. ຈູຬກມ຺ມວິຠງ຺ຄສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໘໙. ເອວໍ ເມ ສຸຕນ຺ຕິ ຈູຬກມ຺ມວິຠງ຺ຄສຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ສຸໂຠຕິ ໂສ ກິຣ ທສ຺ສນີໂຍ ອໂຫສິ ປາສາທິໂກ, ເຕນສ຺ສ ອງ຺ຄສຸຠຕາຍ ສຸໂຠຕ຺ເວວ ນາມໍ ອກໍສຸ. ມາຓໂວຕິ ປນ ຕໍ ຕຣຸຓກາເລ ໂວຫຣິໍສຸ, ໂສ ມຫລ຺ລກກາເລປິ ເຕເນວ ໂວຫາເຣນ ໂວຫຣິຍຕິ. ໂຕເທຍ຺ຍປຸຕ຺ໂຕຕິ ໂຕເທຍ຺ຍສ຺ສ ນາມ ປເສນທິຣຎ຺ໂຎ ປຸໂຣຫິຕພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ປຸຕ຺ໂຕ. ໂສ ກິຣ ສາວຕ຺ຖິຍາ ອວິທູເຣ ຕຸທິຄາໂມ ນາມ ອຕ຺ຖິ, ຕສ຺ສ ອຘິປຕິຕ຺ຕາ ໂຕເທຍ຺ໂຍຕິ ສງ຺ຂໍ ຄໂຕ. ມຫາຘໂນ ປນ ໂຫຕິ ສຕ຺ຕາສີຕິໂກຏິວິຠໂວ ປຣມມຈ຺ຉຣີ, ‘‘ທທໂຕ ໂຠຄານໍ ອປຣິກ຺ຂໂຍ ນາມ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ກສ຺ສຈິ ກິຎ຺ຈິ ນ ເທຕິ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ –

‘‘ອຎ຺ຊນານໍ ຂຍໍ ທິສ຺ວາ, ວມ຺ມິການຎ຺ຈ ສຎ຺ຈຍໍ;

ມຘູນຎ຺ຈ ສມາຫາຣໍ, ປຓ຺ຑິໂຕ ຆຣມາວເສ’’ຕິ.

ເອວໍ ອທານເມວ ສິກ຺ຂາເປສິ. ຘຸຣວິຫາເຣ ວສໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຍາຄຸອຸຬຸງ຺ຄມຕ຺ຕໍ ວາ ຠຕ຺ຕກຏຈ຺ຉຸມຕ຺ຕໍ ວາ ອທຕ຺ວາ ຘນໂລເຠນ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ຕສ຺ມິໍເຍວ ຆເຣ ສຸນໂຂ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ. ສຸໂຠ ຕໍ ສຸນຂໍ ອຕິວິຍ ປິຍາຍຕິ, ອຕ຺ຕໂນ ຠຸຎ຺ຊນກຠຕ຺ຕໍເຍວ ໂຠເຊຕິ, ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ວຣສຍເນ ສຍາເປຕິ. ອຖ ຠຄວາ ເອກທິວສໍ ປຈ຺ຈູສສມເຍ ໂລກໍ ໂວໂລເກນ຺ໂຕ ຕໍ ສຸນຂໍ ທິສ຺ວາ – ‘‘ໂຕເທຍ຺ຍພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຘນໂລເຠນ ອຕ຺ຕໂນວ ຆເຣ ສຸນໂຂ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ, ອຊ຺ຊ ມຍິ ສຸຠສ຺ສ ຆຣໍ ຄເຕ ມໍ ທິສ຺ວາ ສຸນໂຂ ຠຸກ຺ກາຣໍ ກຣິສ຺ສຕິ, ອຖສ຺ສາຫໍ ເອກໍ ວຈນໍ ວກ຺ຂາມິ, ໂສ ‘ຊານາຕິ ມໍ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ’ຕິ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຸທ຺ຘນຏ຺ຐາເນ ນິປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ. ຕໂຕນິທານໍ ສຸຠສ຺ສ ມຍາ ສທ຺ຘິໍ ເອໂກ ກຖາສລ຺ລາໂປ ຠວິສ຺ສຕິ, ໂສ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ສຣເຓສຸ ປຕິຏ຺ຐຫິສ຺ສຕິ, ສຸນໂຂ ປນ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ນິຣເຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕິສ຺ສຕີ’’ຕິ ອິມໍ ມາຓວສ຺ສ ສຣເຓສຸ ປຕິຏ຺ຐານຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ຠຄວາ ຕໍ ທິວສໍ ສຣີຣປຏິຊຄ຺ຄນໍ ກຕ຺ວາ ເອກໂກວ ຄາມໍ ປວິສິຕ຺ວາ ນິກ຺ຂນ຺ເຕ ມາຓເວ ຕໍ ຆຣໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປາວິສິ.

ສຸນໂຂ ຠຄວນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ຠຸກ຺ກາຣໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ຠຄວໂຕ ສມີປໍ ຄໂຕ. ຕໂຕ ນໍ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ໂຕເທຍ຺ຍ ຕ຺ວໍ ປຸພ຺ເພປິ ມໍ ໂຠ ໂຠຕິ ປຣິຠວິຕ຺ວາ ສຸນໂຂ ຊາໂຕ, ອິທານິປິ ຠຸກ຺ກາຣໍ ກຕ຺ວາ ອວີຈິໍ ຄມິສ຺ສສີ’’ຕິ. ສຸນໂຂ ຕໍ ສຸຕ຺ວາ – ‘‘ຊານາຕິ ມໍ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ’’ຕິ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ຫຸຕ຺ວາ ຄີວໍ ໂອນາເມຕ຺ວາ ອຸທ຺ຘນນ຺ຕເຣ ຉາຣິກາຍໍ ນິປນ຺ໂນ. ມນຸສ຺ສາ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ສຍເນ ສຍາເປຕຸໍ ນາສກ຺ຂິໍສຸ. ສຸໂຠ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ – ‘‘ເກນາຍໍ ສຸນໂຂ ສຍນາ ໂອໂຣປິໂຕ’’ຕິ ອາຫ. ມນຸສ຺ສາ ນ ເກນຈີຕິ ວຕ຺ວາ ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ມາຓໂວ ສຸຕ຺ວາ – ‘‘ມມ ປິຕາ ພ຺ຣຫ຺ມໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ, ໂຕເທຍ຺ໂຍ ນາມ ສຸນໂຂ ນຕ຺ຖິ. ສມໂຓ ປນ ໂຄຕໂມ ປິຕຣໍ ສຸນຂໍ ກໂຣຕິ, ຍໍກິຎ຺ຈິ ເອສ ມຸຂາຣຸຬ຺ຫໍ ຠາສຕີ’’ຕິ ກຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ມຸສາວາເທນ ນິຄ຺ຄເຫຕຸກາໂມ ວິຫາຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ປຸຈ຺ຉິ.

ຠຄວາປິ ຕສ຺ສ ຕເຖວ ວຕ຺ວາ ອວິສໍວາທນຕ຺ຖໍ ອາຫ – ‘‘ອຕ຺ຖິ ປນ ເຕ ມາຓວ ປິຕຣາ ອນກ຺ຂາຕໍ ຘນ’’ນ຺ຕິ. ອຕ຺ຖິ, ໂຠ ໂຄຕມ, ສຕສຫສ຺ສຄ຺ຆນິກາ ສຸວຓ຺ຓມາລາ ສຕສຫສ຺ສຄ຺ຆນິກາ ສຸວຓ຺ຓປາທຸກາ ສຕສຫສ຺ສຄ຺ຆນິກາ ສຸວຓ຺ຓປາຕິ ສຕສຫສ຺ສຎ຺ຈ ກຫາປຓນ຺ຕິ. ຄຈ຺ຉ ຕໍ ສຸນຂໍ ອປ຺ໂປທກປາຍາສໍ ໂຠຊາເປຕ຺ວາ ສຍເນ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ອີສກໍ ນິທ຺ທໍ ໂອກ຺ກນ຺ຕກາເລ ປຸຈ຺ຉ, ສພ຺ພໍ ເຕ ອາຈິກ຺ຂິສ຺ສຕິ. ອຖ ນໍ ຊາເນຍ຺ຍາສິ ‘‘ປິຕາ ເມ ເອໂສ’’ຕິ. ມາຓໂວ – ‘‘ສເຈ ສຈ຺ຈໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ຘນໍ ລຈ຺ຉາມິ, ໂນ ເຈ, ສມຓໍ ໂຄຕມໍ ມຸສາວາເທນ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມີ’’ຕິ ທ຺ວີຫິປິ ກາຣເຓຫິ ຕຸຏ຺ໂຐ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕຖາ ອກາສິ. ສຸນໂຂ – ‘‘ຎາໂຕມ຺ຫິ ອິມິນາ’’ຕິ ໂຣທິຕ຺ວາ ຫຸໍ ຫຸນ຺ຕິ ກໂຣນ຺ໂຕ ຘນນິຘານຏ຺ຐານໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປາເທນ ປຖວິໍ ຂຓິຕ຺ວາ ສຎ຺ຎໍ ອທາສິ, ມາຓໂວ ຘນໍ ຄເຫຕ຺ວາ – ‘‘ຠວປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ນາມ ເອວໍ ສຸຂຸມໍ ປຏິສນ຺ຘິອນ຺ຕຣໍ ປາກຏໍ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ, ອທ຺ຘາ ເອສ ສພ຺ພຎ຺ຎູ’’ຕິ ຠຄວຕິ ປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ຈຸທ຺ທສ ປຎ຺ເຫ ອຠິສງ຺ຂຣິ. ອງ຺ຄວິຊ຺ຊາປາຐໂກ ກິເຣສ, ເຕນສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອິທໍ ຘມ຺ມປຓ຺ຓາກາຣໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສມຓໍ ໂຄຕມໍ ປຎ຺ເຫ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມີ’’ຕິ ທຸຕິຍຄມເນນ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ເຕນ ປຸຏ຺ຐປຎ຺ເຫ ປນ ຠຄວາ ເອກປ຺ປຫາເຣເນວ ວິສ຺ສຊ຺ເຊນ຺ໂຕ ກມ຺ມສ຺ສກາຕິອາທິມາຫ.

ຕຕ຺ຖ ກມ຺ມໍ ເອເຕສໍ ສກໍ ອຕ຺ຕໂນ ຠຓ຺ຑກນ຺ຕິ ກມ຺ມສ຺ສກາ. ກມ຺ມສ຺ສ ທາຍາທາຕິ ກມ຺ມທາຍາທາ, ກມ຺ມໍ ເອເຕສໍ ທາຍຊ຺ຊໍ ຠຓ຺ຑກນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກມ຺ມໍ ເອເຕສໍ ໂຍນິ ກາຣຓນ຺ຕິ ກມ຺ມໂຍນີ. ກມ຺ມໍ ເອເຕສໍ ພນ຺ຘູຕິ ກມ຺ມພນ຺ຘູ, ກມ຺ມຎາຕກາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກມ຺ມໍ ເອເຕສໍ ປຏິສຣຓໍ ປຕິຏ຺ຐາຕິ ກມ຺ມປຏິສຣຓາ. ຍທິທໍ ຫີນປ຺ປຓີຕຕາຍາຕິ ຍໍ ອິທໍ ‘‘ຕ຺ວໍ ຫີໂນ ຠວ, ຕ຺ວໍ ປຓີໂຕ, ຕ຺ວໍ ອປ຺ປາຍຸໂກ, ຕ຺ວໍ ທີຆາຍຸໂກ…ເປ… ຕ຺ວໍ ທຸປ຺ປຎ຺ໂຎ ຠວ, ຕ຺ວໍ ປຎ຺ຎວາ’’ຕິ ເອວໍ ຫີນປ຺ປຓີຕຕາຍ ວິຠຊນໍ, ຕໍ ນ ອຎ຺ໂຎ ໂກຈິ ກໂຣຕິ, ກມ຺ມເມວ ເອວໍ ສຕ຺ເຕ ວິຠຊຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນ ມາຓໂວ ກຖິຕສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ສຎ຺ຊານາສິ, ຆນທຸສ຺ສປຏ຺ເຏນສ຺ສ ມຸຂໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ມຘຸຣໍ ປຸຣໂຕ ຐປິຕໍ ວິຍ ອໂຫສິ. ມານນິສ຺ສິໂຕ ກິເຣສ ປຓ຺ຑິຕມານີ, ອຕ຺ຕນາ ສມໍ ນ ປສ຺ສຕິ. ອຖສ຺ສ ‘‘ກິໍ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ກເຖຕິ, ຍມຫໍ ຊານາມິ, ຕເທວ ກເຖຕີຕິ ອຍໍ ມາໂນ ມາ ອໂຫສີ’’ຕິ ມານຠຎ຺ຊນຕ຺ຖໍ ຠຄວາ ‘‘ອາທິໂຕວ ທຸປ຺ປຏິວິຊ຺ຌໍ ກຕ຺ວາ ກເຖສ຺ສາມິ, ຕໂຕ ‘ນາຫໍ ໂຠ ໂຄຕມ ຊານາມິ, ວິຕ຺ຖາເຣນ ເມ ປາກຏໍ ກຕ຺ວາ ກເຖຖາ’ຕິ ມໍ ຍາຈິສ຺ສຕິ, ອຖສ຺ສາຫໍ ຍາຈິຕກາເລ ກເຖສ຺ສາມິ, ເອວຎ຺ຈສ຺ສ ສາຕ຺ຖກໍ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ທຸປ຺ປຏິວິຊ຺ຌໍ ກຕ຺ວາ ກເຖສິ.

ອິທານິ ໂສ ອຕ຺ຕໂນ ອປ຺ປຏິວິທ຺ຘຠາວໍ ປກາເສນ຺ໂຕ ນ ໂຂ ອຫນ຺ຕິອາທິມາຫ.

໒໙໐. ສມຕ຺ເຕນາຕິ ປຣິປຸຓ຺ເຓນ. ສມາທິນ຺ເນນາຕິ ຄຫິເຕນ ປຣາມຏ຺ເຐນ. ອປ຺ປາຍຸກສໍວຕ຺ຕນິກາ ເອສາ, ມາຓວ, ປຏິປທາ ຍທິທໍ ປາຓາຕິປາຕີຕິ ຍໍ ອິທໍ ປາຓາຕິປາຕກມ຺ມໍ, ເອສາ ອປ຺ປາຍຸກສໍວຕ຺ຕນິກາ ປຏິປທາຕິ.

ກຖໍ ປເນສາ ອປ຺ປາຍຸກຕໍ ກໂຣຕິ? ຈຕ຺ຕາຣິ ຫິ ກມ຺ມານິ ອຸປປີຬກໍ ອຸປຈ຺ເຉທກໍ ຊນກໍ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠກນ຺ຕິ. ພລວກມ຺ເມນ ຫິ ນິພ຺ພຕ຺ຕໍ ປວຕ຺ເຕ ອຸປປີຬກໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ອຕ຺ຖໂຕ ເອວໍ ວທຕິ ນາມ – ‘‘ສຈາຫໍ ປຐມຕຣໍ ຊາເນຍ຺ຍໍ, ນ ເຕ ອິຘ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕຸໍ ທເທຍ຺ຍໍ, ຈຕູສຸເຍວ ຕໍ ອປາເຍສຸ ນິພ຺ພຕ຺ຕາເປຍ຺ຍໍ. ໂຫຕຸ, ຕ຺ວໍ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ນິພ຺ພຕ຺ຕ, ອຫໍ ອຸປປີຬກກມ຺ມໍ ນາມ ຕໍ ປີເຬຕ຺ວາ ນິໂຣຊໍ ນິຍູສໍ ກສຏໍ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຕໍ ຕາທິສໍ ກໂຣຕິ. ກິໍ ກໂຣຕິ? ປຣິສ຺ສຍໍ ອຸປເນຕິ, ໂຠເຄ ວິນາເສຕິ.

ຕຕ຺ຖ ທາຣກສ຺ສ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິຍໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ມາຕຸ ອສ຺ສາໂທ ວາ ສຸຂໍ ວາ ນ ໂຫຕິ, ມາຕາປິຕູນໍ ປີຬາວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ເອວໍ ປຣິສ຺ສຍໍ ອຸປເນຕິ. ທາຣກສ຺ສ ປນ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິມ຺ຫິ ນິພ຺ພຕ຺ຕກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ເຄເຫ ໂຠຄາ ອຸທກໍ ປຕ຺ວາ ໂລຓໍ ວິຍ ຣາຊາທີນໍ ວເສນ ນສ຺ສນ຺ຕິ, ກຸມ຺ຠໂທຫນເຘນຸໂຍ ຂີຣໍ ນ ເທນ຺ຕິ, ສູຣຕາ ໂຄຓາ ຈຓ຺ຑາ ໂຫນ຺ຕິ, ກາຓາ ໂຫນ຺ຕິ, ຂຸຊ຺ຊາ ໂຫນ຺ຕິ, ໂຄມຓ຺ຑເລ ໂຣໂຄ ປຕຕິ, ທາສາທໂຍ ວຈນໍ ນ ກໂຣນ຺ຕິ, ວາປິຕໍ ສສ຺ສໍ ນ ຊາຍຕິ, ເຄຫຄຕໍ ເຄເຫ, ອຣຎ຺ຎຄຕໍ ອຣຎ຺ເຎ ນສ຺ສຕິ, ອນຸປຸພ຺ເພນ ຆາສຈ຺ຉາທນມຕ຺ຕໍ ທຸລ຺ລຠໍ ໂຫຕິ, ຄພ຺ຠປຣິຫາໂຣ ນ ໂຫຕິ, ວິຊາຕກາເລ ມາຕຸຖຎ຺ຎໍ ຉິຊ຺ຊຕິ, ທາຣໂກ ປຣິຫາຣໍ ອລຠນ຺ໂຕ ປີຬິໂຕ ນິໂຣໂຊ ນິຍູໂສ ກສໂຏ ໂຫຕິ, ອິທໍ ອຸປປີຬກກມ຺ມໍ ນາມ.

ທີຆາຍຸກກມ຺ເມນ ປນ ນິພ຺ພຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປຈ຺ເຉທກກມ຺ມໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ອາຍຸໍ ຉິນ຺ທຕິ. ຍຖາ ຫິ ປຸຣິໂສ ອຏ຺ຐຸສຠຄມນໍ ກຕ຺ວາ ສຣໍ ຂິເປຍ຺ຍ ຕມຎ຺ໂຎ ຘນຸໂຕ ວິມຸຕ຺ຕມຕ຺ຕໍ ມຸຄ຺ຄເຣນ ປຫຣິຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວ ປາເຕຍ຺ຍ, ເອວໍ ທີຆາຍຸກກມ຺ເມນ ນິພ຺ພຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປຈ຺ເຉທກກມ຺ມໍ ອາຍຸໍ ຉິນ຺ທຕິ. ກິໍ ກໂຣຕິ? ໂຈຣານໍ ອຏວິໍ ປເວເສຕິ, ວາຬມຈ຺ໂຉທກໍ ໂອຕາເຣຕິ, ອຎ຺ຎຕຣໍ ວາ ປນ ສປຣິສ຺ສຍຏ຺ຐານໍ ອຸປເນຕິ, ອິທໍ ອຸປຈ຺ເຉທກກມ຺ມໍ ນາມ, ‘‘ອຸປຆາຕກ’’ນ຺ຕິປິ ເອຕສ຺ເສວ ນາມໍ.

ປຏິສນ຺ຘິນິພ຺ພຕ຺ຕກໍ ປນ ກມ຺ມໍ ຊນກກມ຺ມໍ ນາມ. ອປ຺ປໂຠຄກຸລາທີສຸ ນິພ຺ພຕ຺ຕສ຺ສ ໂຠຄສມ຺ປທາທິກຣເຓນ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠກກມ຺ມໍ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠກກມ຺ມໍ ນາມ.

ອິເມສຸ ຈຕູສຸ ປຸຣິມານິ ທ຺ເວ ອກຸສລາເນວ, ຊນກໍ ກຸສລມ຺ປິ ອກຸສລມ຺ປິ, ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠກໍ ກຸສລເມວ. ຕຕ຺ຖ ປາຓາຕິປາຕກມ຺ມໍ ອຸປຈ຺ເຉທກກມ຺ເມນ ອປ຺ປາຍຸກສໍວຕ຺ຕນິກໍ ໂຫຕິ. ປາຓາຕິປາຕິນາ ວາ ກຕໍ ກຸສລກມ຺ມໍ ອຸຬາຣໍ ນ ໂຫຕິ, ທີຆາຍຸກປຏິສນ຺ຘິໍ ຊເນຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ. ເອວໍ ປາຓາຕິປາໂຕ ອປ຺ປາຍຸກສໍວຕ຺ຕນິໂກ ໂຫຕິ. ປຏິສນ຺ຘິເມວ ວາ ນິຍາເມຕ຺ວາ ອປ຺ປາຍຸກໍ ກໂຣຕິ, ສນ຺ນິຏ຺ຐານເຈຕນາຍ ວາ ນິຣເຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ, ປຸພ຺ພາປຣເຈຕນາຫິ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ອປ຺ປາຍຸໂກ ໂຫຕິ.

ທີຆາຍຸກສໍວຕ຺ຕນິກາ ເອສາ ມາຓວ ປຏິປທາຕິ ເອຕ຺ຖ ປຣິຕ຺ຕກມ຺ເມນປິ ນິພ຺ພຕ຺ຕໍ ປວຕ຺ເຕ ເອຕໍ ປາຓາຕິປາຕາ ວິຣຕິກມ຺ມໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ອຕ຺ຖໂຕ ເອວໍ ວທຕິ ນາມ – ‘‘ສຈາຫໍ ປຐມຕຣໍ ຊາເນຍ຺ຍໍ, ນ ເຕ ອິຘ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕຸໍ ທເທຍ຺ຍໍ, ເທວໂລເກເຍວ ຕໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕາເປຍ຺ຍໍ. ໂຫຕຸ, ຕ຺ວໍ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ອຫໍ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠກກມ຺ມໍ ນາມ ຖມ຺ຠໍ ເຕ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠໍ ກໂຣຕິ. ກິໍ ກໂຣຕິ? ປຣິສ຺ສຍໍ ນາເສຕິ, ໂຠເຄ ອຸປ຺ປາເທຕິ.

ຕຕ຺ຖ ທາຣກສ຺ສ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິຍໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ມາຕາປິຕູນໍ ສຸຂເມວ ສາຕເມວ ໂຫຕິ. ເຍປິ ປກຕິຍາ ມນຸສ຺ສາມນຸສ຺ສປຣິສ຺ສຍາ ໂຫນ຺ຕິ, ເຕ ສພ຺ເພ ອປຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ເອວໍ ປຣິສ຺ສຍໍ ນາເສຕິ. ທາຣກສ຺ສ ປນ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິມ຺ຫິ ນິພ຺ພຕ຺ຕກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ເຄເຫ ໂຠຄານໍ ປມາຓໍ ນ ໂຫຕິ, ນິຘິກຸມ຺ຠິໂຍ ປຸຣໂຕປິ ປຈ຺ຉໂຕປິ ເຄຫໍ ປວຏ຺ຏມານາ ປວິສນ຺ຕິ. ມາຕາປິຕໂຣ ປເຣຫິ ຐປິຕຘນສ຺ສາປິ ສມ຺ມຸຂີຠາວໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ເຘນຸໂຍ ພຫຸຂີຣາ ໂຫນ຺ຕິ, ໂຄຓາ ສຸຂສີລາ ໂຫນ຺ຕິ, ວປ຺ປຏ຺ຐາເນ ສສ຺ສານິ ສມ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ວຑ຺ຒິຍາ ວາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ, ຕາວກາລິກໍ ວາ ທິນ຺ນໍ ຘນໍ ອໂຈທິຕາ ສຍເມວ ອາຫຣິຕ຺ວາ ເທນ຺ຕິ, ທາສາທໂຍ ສຸວຈາ ໂຫນ຺ຕິ, ກມ຺ມນ຺ຕາ ນ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ. ທາຣໂກ ຄພ຺ຠໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປຣິຫາຣໍ ລຠຕິ, ໂກມາຣິກເວຊ຺ຊາ ສນ຺ນິຫິຕາວ ໂຫນ຺ຕິ. ຄຫປຕິກຸເລ ຊາໂຕ ເສຏ຺ຐິຏ຺ຐານໍ, ອມຈ຺ຈກຸລາທີສຸ ຊາໂຕ ເສນາປຕິຏ຺ຐານາທີນິ ລຠຕິ. ເອວໍ ໂຠເຄ ອຸປ຺ປາເທຕິ. ໂສ ອປຣິສ຺ສໂຍ ສໂຠໂຄ ຈິຣໍ ຊີວຕີຕິ. ເອວໍ ອປາຓາຕິປາຕກມ຺ມໍ ທີຆາຍຸກສໍວຕ຺ຕນິກໍ ໂຫຕິ.

ອປາຓາຕິປາຕິນາ ວາ ກຕໍ ອຎ຺ຎມ຺ປິ ກຸສລໍ ອຸຬາຣໍ ໂຫຕິ, ທີຆາຍຸກປຏິສນ຺ຘິໍ ຊເນຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ, ເອວມ຺ປິ ທີຆາຍຸກສໍວຕ຺ຕນິກໍ ໂຫຕິ. ປຏິສນ຺ຘິເມວ ວາ ນິຍາເມຕ຺ວາ ທີຆາຍຸກໍ ກໂຣຕິ. ສນ຺ນິຏ຺ຐານເຈຕນາຍ ວາ ເທວໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ, ປຸພ຺ພາປຣເຈຕນາຫິ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ທີຆາຍຸໂກ ໂຫຕິ. ອິມິນາ ນເຍນ ສພ຺ພປຎ຺ຫວິສ຺ສຊ຺ຊເນສຸ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ວິເຫຐນກມ຺ມາທີນິປິ ຫິ ປວຕ຺ເຕ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ອຕ຺ຖໂຕ ຕເຖວ ວທມານານິ ວິຍ ອຸປປີຬເນນ ນິພ຺ໂຠຄຕໍ ອາປາເທຕ຺ວາ ປຏິຊຄ຺ຄນໍ ອລຠນ຺ຕສ຺ສ ໂຣຄຸປ຺ປາທນາທີຫິ ວາ, ວິເຫຐກາທີຫິ ກຕສ຺ສ ກຸສລສ຺ສ ອນຸຬາຣຕາຍ ວາ, ອາທິໂຕວ ປຏິສນ຺ຘິນິຍາມເນນ ວາ, ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ປຸພ຺ພາປຣເຈຕນາວເສນ ວາ ພຫ຺ວາພາຘຕາທີນິ ກໂຣນ຺ຕິ, ອປາຓາຕິປາໂຕ ວິຍ ຈ ອວິເຫຐນາທີນິປິ ອປ຺ປາພາຘຕາທີນີຕິ.

໒໙໓. ເອຕ຺ຖ ປນ ອິສ຺ສາມນໂກຕິ ອິສ຺ສາສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ. ອຸປທຸສ຺ສຕີຕິ ອິສ຺ສາວເສເນວ ອຸປກ຺ໂກສນ຺ໂຕ ທຸສ຺ສຕິ. ອິສ຺ສໍ ພນ຺ຘຕີຕິ ຍວກລາປໍ ພນ຺ຘນ຺ໂຕ ວິຍ ຍຖາ ນ ນສ຺ສຕິ ເອວໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ວິຍ ຐເປຕິ. ອປ຺ເປສກ຺ໂຂຕິ ອປ຺ປປຣິວາໂຣ, ຣຕ຺ຕິໍ ຂິຕ຺ໂຕ ວິຍ ສໂຣ ນ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ອຸຈ຺ຉິຏ຺ຐຫຕ຺ໂຖ ນິສີທິຕ຺ວາ ອຸທກທາຍກມ຺ປິ ນ ລຠຕິ.

໒໙໔. ນ ທາຕາ ໂຫຕີຕິ ມຈ຺ຉຣິຍວເສນ ນ ທາຕາ ໂຫຕິ. ເຕນ ກມ຺ເມນາຕິ ເຕນ ມຈ຺ຉຣິຍກມ຺ເມນ.

໒໙໕. ອຠິວາເທຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຠິວາທນາຣຫໍ ພຸທ຺ຘໍ ວາ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘໍ ວາ ອຣິຍສາວກໍ ວາ. ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐາຕພ຺ພາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອິມສ຺ມິໍ ປນ ປຎ຺ຫວິສ຺ສຊ຺ຊເນ ອຸປປີຬກອຸປຕ຺ຖມ຺ຠກກມ຺ມານິ ນ ຄເຫຕພ຺ພານິ. ນ ຫິ ປວຕ຺ເຕ ນີຈກຸລິນໍ ວາ ອຸຈ຺ຈາກຸລິນໍ ວາ ສກ຺ກາ ກາຕຸໍ, ປຏິສນ຺ຘິເມວ ປນ ນິຍາເມຕ຺ວາ ນີຈກຸລິຍໍ ກມ຺ມໍ ນີຈກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕິ, ອຸຈ຺ຈາກຸລິຍໍ ກມ຺ມໍ ອຸຈ຺ຈາກຸເລ.

໒໙໖. ນ ປຣິປຸຈ຺ຉິຕາ ໂຫຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ອປຣິປຸຈ຺ຉເນນ ນິຣເຍ ນ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ. ອປຣິປຸຈ຺ຉໂກ ປນ ‘‘ອິທໍ ກາຕພ຺ພໍ, ອິທໍ ນ ກາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ນ ຊານາຕິ, ອຊານນ຺ໂຕ ກາຕພ຺ພໍ ນ ກໂຣຕິ, ອກາຕພ຺ພໍ ກໂຣຕິ. ເຕນ ນິຣເຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ, ອິຕໂຣ ສຄ຺ເຄ. ອິຕິ ໂຂ, ມາຓວ…ເປ… ຍທິທໍ ຫີນປ຺ປຓີຕຕາຍາຕິ ສຕ຺ຖາ ເທສນໍ ຍຖານຸສນ຺ຘິໍ ປາເປສິ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ.

ປປຎ຺ຈສູທນິຍາ ມຊ຺ຌິມນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍ

ຈູຬກມ຺ມວິຠງ຺ຄສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ສຸຠສຸຕ຺ຕນ຺ຕິປິ ວຸຈ຺ຈຕິ.