໓. ກິນ຺ຕິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໔. ເອວໍ ເມ ສຸຕນ຺ຕິ ກິນ຺ຕິສຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ປິສິນາຣາຍນ຺ຕິ ເອວໍນາມເກ ມຓ຺ຑລປເທເສ. ພລິຫຣເຓຕິ ຕສ຺ມິໍ ວນສຓ຺ເຑ ຠູຕານໍ ພລິໍ ອາຫຣນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ໂສ ພລິຫຣຓນ຺ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ຈີວຣເຫຕູຕິ ຈີວຣກາຣຓາ, ຈີວຣໍ ປຈ຺ຈາສີສມາໂນຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິຕິຠວາຠວເຫຕູຕິ ເອວໍ ອິມໍ ເທສນາມຍໍ ປຸຎ຺ຎກິຣິຍວຕ຺ຖຸໍ ນິສ຺ສາຍ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ຠເວ ສຸຂໍ ເວທິສ຺ສາມີຕິ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕີຕິ ກິໍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ເອວໍ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໓໕. ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາຕິອາທໂຍ ສຕ຺ຕຕິໍສ ໂພຘິປກ຺ຂິຍຘມ຺ມາ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣາວ ກຖິຕາ. ຕຕ຺ຖາຕິ ເຕສຸ ສຕ຺ຕຕິໍສາຍ ຘມ຺ເມສຸ. ສິຍໍສູຕິ ຠເວຍ຺ຍຸໍ. ອຠິຘມ຺ເມຕິ ວິສິຏ຺ເຐ ຘມ຺ເມ, ອິເມສຸ ສຕ຺ຕຕິໍສໂພຘິປກ຺ຂິຍຘມ຺ເມສູຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຕ຺ຣ ເຈຕິ ອິທມ຺ປິ ໂພຘິປກ຺ຂິຍຘມ຺ເມສ຺ເວວ ຠຸມ຺ມໍ. ອຕ຺ຖໂຕ ເຈວ ນານໍ ພ຺ຍຎ຺ຊນໂຕ ຈາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ກາໂຍວ ສຕິປຏ຺ຐານໍ ເວທນາວ ສຕິປຏ຺ຐານ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ອຕ຺ຖໂຕ ນານໍ ໂຫຕິ, ‘‘ສຕິປຏ຺ຐານາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ປນ ພ຺ຍຎ຺ຊນໂຕ ນານໍ ນາມ ໂຫຕິ. ຕທມິນາປີຕິ ຕໍ ຕຸມ຺ເຫ ອິມິນາປິ ກາຣເຓນ ຊານາຖາຕິ ອຕ຺ຖຎ຺ຈ ພ຺ຍຎ຺ຊນຎ຺ຈ ສມາເນຕ຺ວາ ອຖສ຺ສ ຈ ອຎ຺ຎຖາ ຄຫິຕຠາໂວ ພ຺ຍຎ຺ຊນສ຺ສ ຈ ມິຈ຺ຉາ ໂຣປິຕຠາໂວ ທສ຺ເສຕພ຺ໂພ. ໂຍ ຘມ຺ໂມ ໂຍ ວິນໂຍຕິ ເອຕ຺ຖ ອຕ຺ຖຎ຺ຈ ພ຺ຍຎ຺ຊນຎ຺ຈ ວິຎ຺ຎາປນກາຣຓເມວ ຘມ຺ໂມ ຈ ວິນໂຍ ຈ.

໓໗. ອຕ຺ຖໂຕ ຫິ ໂຂ ສເມຕີຕິ ສຕິເຍວ ສຕິປຏ຺ຐານນ຺ຕິ ຄຫິຕາ. ພ຺ຍຎ຺ຊນໂຕ ນານນ຺ຕິ ເກວລໍ ພ຺ຍຎ຺ຊນເມວ ສຕິປຏ຺ຐາໂນຕິ ວາ ສຕິປຏ຺ຐານາຕິ ວາ ມິຈ຺ຉາ ໂຣເປຖ. ອປ຺ປມຕ຺ຕກໍ ໂຂຕິ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ອປ຺ປມຕ຺ຕກໍ ນາມ ໂຫຕິ. ປຣິຕ຺ຕມຕ຺ຕໍ ຘນິຕໍ ກຕ຺ວາ ໂຣປິເຕປິ ຫິ ນິພ຺ພຸຕິໍ ປຕ຺ຕຸໍ ສກ຺ກາ ໂຫຕິ.

ຕຕ຺ຣິທໍ ວຕ຺ຖຸ – ວິຊຍາຣາມວິຫາຣວາສີ ກິເຣໂກ ຂີຓາສວຕ຺ເຖໂຣ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ສຸຕ຺ຕໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ກເຖນ຺ໂຕ – ‘‘ສມຸທ຺ໂຘ ສມຸທ຺ໂຘຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອສ຺ສຸຕວາ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຠາສຕີ’’ຕິ ຘນິຕໍ ກຕ຺ວາ ອາຫ. ເອໂກ ຠິກ຺ຂຸ ‘‘ສມຸທ຺ໂຘ ນາມ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ອາຫ. ອາວຸໂສ, ສມຸທ຺ໂຘຕິ ວຸຕ຺ເຕປິ ສມຸທ຺ໂທຕິ ວຸຕ຺ເຕປິ ມຍໍ ໂລຓສາຄຣເມວ ຊານາມ, ຕຸມ຺ເຫ ປນ ໂນ ອຕ຺ຖຄເວສກາ, ພ຺ຍຎ຺ຊນຄເວສກາ, ຄຈ຺ຉຖ ມຫາວິຫາເຣ ປຄຸຓພ຺ຍຎ຺ຊນານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ສນ຺ຕິເກ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ໂສຘາເປຖາຕິ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ອກເຖຕ຺ວາວ ອຸຏ຺ຐາເປສິ. ໂສ ອປຣຠາເຄ ມຫາວິຫາເຣ ເຠຣິໍ ປຫຣາເປຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ຈຕູສຸ ມຄ຺ເຄສຸ ປຎ຺ຫໍ ກເຖຕ຺ວາວ ປຣິນິພ຺ພຸໂຕ. ເອວໍ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ອປ຺ປມຕ຺ຕກໍ ນາມ ໂຫຕິ.

ວິນຍໍ ປນ ປຕ຺ວາ ໂນ ອປ຺ປມຕ຺ຕກໍ. ສາມເຓຣປພ຺ພຊ຺ຊາປິ ຫິ ອຸຠໂຕສຸທ຺ຘິໂຕ ວຏ຺ຏຕິ, ອຸປສມ຺ປທາທິກມ຺ມານິປິ ສິຖິລາທີນໍ ຘນິຕາທິກຣຓມຕ຺ເຕເນວ ກຸປ຺ປນ຺ຕິ. ອິຘ ປນ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

໓໘. ອຖ ຈຕຸຕ຺ຖວາເຣ ວິວາໂທ ກສ຺ມາ? ສຎ຺ຎາຍ ວິວາໂທ. ‘‘ອຫໍ ສຕິເມວ ສຕິປຏ຺ຐານໍ ວທາມິ, ອຍໍ ‘ກາໂຍ ສຕິປຏ຺ຐານ’ນ຺ຕິ ວທຕີ’’ຕິ ຫິ ເນສໍ ສຎ຺ຎາ ໂຫຕິ. ພ຺ຍຎ຺ຊເນປິ ເອເສວ ນໂຍ.

໓໙. ນ ໂຈທນາຍ ຕຣິຕພ຺ພນ຺ຕິ ນ ໂຈທນຕ຺ຖາຍ ເວຄາຍິຕພ຺ພໍ. ເອກຈ຺ໂຈ ຫິ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ນລາເຏ ເຕ ສາສປມຕ຺ຕາ ປິຬກາ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ ‘‘ມຍ຺ຫໍ ນລາເຏ ສາສປມຕ຺ຕໍ ປິຬກໍ ປສ຺ສສິ, ອຕ຺ຕໂນ ນລາເຏ ຕາລປກ຺ກມຕ຺ຕໍ ມຫາຄຓ຺ຑໍ ນ ປສ຺ສສີ’’ຕິ ວທຕິ. ຕສ຺ມາ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸປປຣິກ຺ຂິຕພ຺ໂພ. ອທຬ຺ຫທິຏ຺ຐີຕິ ອນາທານທິຏ຺ຐີ ສຸໍສຸມາຣໍ ຫທເຍ ປກ຺ຂິປນ຺ໂຕ ວິຍ ທຬ຺ຫໍ ນ ຄຓ຺ຫາຕິ.

ອຸປຆາໂຕຕິ ຈຓ຺ຑຠາເວນ ວຓຆຏ຺ຏິຕສ຺ສ ວິຍ ທຸກ຺ຂຸປ຺ປຕ຺ຕິ. ສຸປ຺ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄີຕິ ‘‘ກິໍ ນາມ ອຫໍ ອາປນ຺ໂນ, ກທາ ອາປນ຺ໂນ’’ຕິ ວາ ‘‘ຕ຺ວໍ ອາປນ຺ໂນ, ຕວ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ອາປນ຺ໂນ’’ຕິ ວາ ເອກໍ ທ຺ເວ ວາເຣ ວຕ຺ວາປິ ‘‘ອສຸກໍ ນາມ ອສຸກທິວເສ ນາມ, ຠນ຺ເຕ, ອາປນ຺ນຕ຺ຖ, ສຓິກໍ ອນຸສ຺ສຣຖາ’’ຕິ ສຣິຕ຺ວາ ຕາວເທວ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕິ. ວິເຫສາຕິ ພຫຸໍ ອຕ຺ຖຎ຺ຈ ກາຣຓຎ຺ຈ ອາຫຣນ຺ຕສ຺ສ ກາຍຈິຕ຺ຕກິລມໂຖ. ສກ຺ໂກມີຕິ ເອວຣູໂປ ຫິ ປຸຄ຺ຄໂລ ໂອກາສໍ ກາເຣຕ຺ວາ ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປນ຺ນຕ຺ຖ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ ‘‘ກທາ ກິສ຺ມິໍ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ອສຸກທິວເສ ອສຸກສ຺ມິໍ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ນ ສຣາມິ, ອາວຸໂສ’’ຕິ ວທຕິ, ຕໂຕ ‘‘ສຓິກໍ, ຠນ຺ເຕ, ສຣຖາ’’ຕິ ພຫຸໍ ວຕ຺ວາ ສາຣິໂຕ ສຣິຕ຺ວາ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ສກ຺ໂກມີ’’ຕິ. ອິມິນາ ນເຍນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ອຸເປກ຺ຂາ ນາຕິມຎ຺ຎິຕພ຺ພາຕິ ອຸເປກ຺ຂາ ນ ອຕິກ຺ກມິຕພ຺ພາ, ກຕ຺ຕພ຺ພາ ຊເນຕພ຺ພາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂຍ ຫິ ເອວຣູປໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ຐິຕກໍເຍວ ປສ຺ສາວໍ ກໂຣນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາປິ ‘‘ນນຸ, ອາວຸໂສ, ນິສີທິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວທຕິ, ໂສ ອຸເປກ຺ຂໍ ອຕິມຎ຺ຎຕິ ນາມ.

໔໐. ວຈີສໍຫາໂຣຕິ ວຈນສຎ຺ຈາໂຣ. ອິເມຫິ ກຖິຕໍ ອມູສໍ ອນ຺ຕຣໍ ປເວເສຍ຺ຍ, ຕຸມ຺ເຫ ອິເມຫິ ອິທຎ຺ຈິທຎ຺ຈ ວຸຕ຺ຕາຕິ ອມູຫິ ກຖິຕໍ ອິເມສໍ ອນ຺ຕຣໍ ປເວເສຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທິຏ຺ຐິປຬາໂສຕິອາທີຫິ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອນາຣາຘນິຍຠາໂວ ກຖິໂຕ. ຕໍ ຊານມາໂນ ສມາໂນ ຄຣເຫຍ຺ຍາຕິ ຕໍ ສຕ຺ຖາ ຊານມາໂນ ສມາໂນ ນິນ຺ເທຍ຺ຍ ອມ຺ເຫຕິ. ເອຕໍ ປນາວຸໂສ, ຘມ຺ມນ຺ຕິ ເອຕໍ ກລຫຠຓ຺ຑນຘມ຺ມໍ.

ຕຎ຺ເຈຕິ ຕໍ ສຎ຺ຎຕ຺ຕິກາຣກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ. ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍາຕິ ມຍາ ເອເຕ ສຸທ຺ຘນ຺ເຕ ປຕິຏ຺ຐາປິຕາຕິ ອວຕ຺ວາ ເຍນ ກາຣເຓນ ສຎ຺ຎຕ຺ຕິ ກຕາ, ຕເທວ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ. ຕາຫໍ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ຘມ຺ໂມຕິ ສາຣຓີຍຘມ຺ໂມ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ນ ເຈວ ອຕ຺ຕານນ຺ຕິອາທີສຸ ‘‘ພ຺ຣຫ຺ມໂລກປ຺ປມາໂຓ ເຫສ ອຄ຺ຄິ ອຸຏ຺ຐາສິ, ໂກ ເອຕມຎ຺ຎຕ຺ຣ ມຍາ ນິພ຺ພາເປຕຸໍ ສມຕ຺ໂຖ’’ຕິ ຫິ ວທນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕານໍ ອຸກ຺ກໍເສຕິ ນາມ. ‘‘ເອຕ຺ຕກາ ຊນາ ວິຈຣນ຺ຕິ, ໂອກາໂສ ລທ຺ຘຸໍ ນ ສກ຺ກາ, ເອໂກປິ ເອຕ຺ຕກມຕ຺ຕໍ ນິພ຺ພາເປຕຸໍ ສມຕ຺ໂຖ ນາມ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ວທມາໂນ ປຣໍ ວມ຺ເຠຕິ ນາມ. ຕທຸຠຍມ຺ເປສ ນ ກໂຣຕິ. ຘມ຺ໂມ ປເນຕ຺ຖ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ພ຺ຍາກຣຓໍ, ເຕສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ສຎ຺ຎຕ຺ຕິກຣຓໍ ອນຸຘມ຺ໂມ, ຕເທວ ພ຺ຍາກໂຣຕິ ນາມ. ນ ຈ ໂກຈິ ສຫຘມ຺ມິໂກຕິ ອຎ຺ໂຎ ຈສ຺ສ ໂກຈິ ສເຫຕຸໂກ ປເຣຫິ ວຸຕ຺ໂຕ ວາໂທ ວາ ອນຸວາໂທ ວາ ຄຣຫິຕພ຺ພຠາວໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ.

ປປຎ຺ຈສູທນິຍາ ມຊ຺ຌິມນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍ

ກິນ຺ຕິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.