໑. ເທວທຫສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑. ເອວໍ ເມ ສຸຕນ຺ຕິ ເທວທຫສຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ເທວທຫໍ ນາມາຕິ ເທວາ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ຣາຊາໂນ, ຕຕ຺ຖ ຈ ສກ຺ຍຣາຊູນໍ ມງ຺ຄລໂປກ຺ຂຣຓີ ອໂຫສິ ປາສາທິກາ ອາຣກ຺ຂສມ຺ປນ຺ນາ, ສາ ເທວານໍ ທຫຕ຺ຕາ ‘‘ເທວທຫ’’ນ຺ຕິ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ. ຕທຸປາທາຍ ໂສປິ ນິຄໂມ ເທວທຫນ຺ຕ຺ເວວ ສງ຺ຂໍ ຄໂຕ. ຠຄວາ ຕໍ ນິຄມໍ ນິສ຺ສາຍ ລຸມ຺ພິນິວເນ ວິຫຣຕິ. ສພ຺ພໍ ຕໍ ປຸພ຺ເພກຕເຫຕູຕິ ປຸພ຺ເພ ກຕກມ຺ມປຈ຺ຈຍາ. ອິມິນາ ກມ຺ມເວທນຎ຺ຈ ກິຣິຍເວທນຎ຺ຈ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ເອກໍ ວິປາກເວທນເມວ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ເອວໍ ວາທິໂນ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິຄຓ຺ຐາຕິ ອິມິນາ ປຸພ຺ເພ ອນິຍເມຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ ນິຍເມຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕິ.

ອຫຸວມ຺ເຫວ ມຍນ຺ຕິ ອິທໍ ຠຄວາ ເຕສໍ ອຊານນຠາວໍ ຊານນ຺ໂຕວ ເກວລໍ ກລິສາສນໍ ອາໂຣເປຕຸກາໂມ ປຸຈ຺ຉຕິ. ເຍ ຫິ ‘‘ມຍໍ ອຫຸວມ຺ຫາ’’ຕິປິ ນ ຊານນ຺ຕິ, ເຕ ກຖໍ ກມ຺ມສ຺ສ ກຕຠາວໍ ວາ ອກຕຠາວໍ ວາ ຊານິສ຺ສນ຺ຕິ. ອຸຕ຺ຕຣິປຸຈ຺ຉາຍປິ ເອເສວ ນໂຍ.

໒. ເອວໍ ສນ຺ເຕຕິ ຈູຬທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ເຘ (ມ. ນິ. ໑.໑໗໙-໑໘໐) ມຫານິຄຓ຺ຐສ຺ສ ວຈເນ ສຈ຺ເຈ ສນ຺ເຕຕິ ອຕ຺ໂຖ, ອິຘ ປນ ເອຕ຺ຕກສ຺ສ ຐານສ຺ສ ຕຸມ຺ຫາກໍ ອຊານນຠາເວ ສນ຺ເຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນ ກລ຺ລນ຺ຕິ ນ ຍຸຕ຺ຕໍ.

໓. ຄາຬ຺ຫູປເລປເນນາຕິ ພຫລູປເລປເນນ, ປຸນປ຺ປຸນໍ ວິສຣຎ຺ຊິເຕນ, ນ ປນ ຂລິຍາ ລິຕ຺ເຕນ ວິຍ. ເອສນິຍາຕິ ເອສນິສລາກາຍ ອນ຺ຕມໂສ ນນ຺ຕກວຏ຺ຏິຍາປິ. ເອເສຍ຺ຍາຕິ ຄມ຺ຠີຣໍ ວາ ອຸຕ຺ຕານໍ ວາຕິ ວີມໍເສຍ຺ຍ. ອຄທງ຺ຄາຣນ຺ຕິ ຌາມຫຣີຕກສ຺ສ ວາ ອາມລກສ຺ສ ວາ ຈຸຓ຺ຓໍ. ໂອທເຫຍ຺ຍາຕິ ປກ຺ຂິເປຍ຺ຍ. ອໂຣໂຄຕິອາທິ ມາຄຓ຺ຑິຍສຸຕ຺ເຕ (ມ. ນິ. ໒.໒໑໓) ວຸຕ຺ຕເມວ.

ເອວເມວ ໂຂຕິ ເອຕ຺ຖ ອິທໍ ໂອປມ຺ມສໍສນ຺ທນໍ, ສລ຺ເລນ ວິທ຺ຘສ຺ສ ຫິ ວິທ຺ຘກາເລ ເວທນາຍ ປາກຏກາໂລ ວິຍ ອິເມສໍ ‘‘ມຍໍ ປຸພ຺ເພ ອຫຸວມ຺ຫາ ວາ ໂນ ວາ, ປາປກມ຺ມໍ ອກຣມ຺ຫາ ວາ ໂນ ວາ, ເອວຣູປໍ ວາ ປາປໍ ກຣມ຺ຫາ’’ຕິ ຊານນກາໂລ ສິຍາ. ວຓມຸຂສ຺ສ ປຣິກນ຺ຕນາທີສຸ ຈຕູສຸ ກາເລສຸ ເວທນາຍ ປາກຏກາໂລ ວິຍ ‘‘ເອຕ຺ຕກໍ ວາ ໂນ ທຸກ຺ຂໍ ນິຊ຺ຊິຓ຺ຓໍ, ເອຕ຺ຕເກ ວາ ນິຊ຺ຊິຓ຺ເຓ ສພ຺ພເມວ ທຸກ຺ຂໍ ນິຊ຺ຊິຓ຺ຓໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ສຸທ຺ຘນ຺ເຕ ປຕິຏ຺ຐິຕາ ນາມ ຠວິສ຺ສາມາ’’ຕິ ຊານນກາໂລ ສິຍາ. ອປຣຠາເຄ ຜາສຸຠາວຊານນກາໂລ ວິຍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ປຫານາຍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອຸປສມ຺ປທາຍ ຊານນກາໂລ ສິຍາ. ເອວເມຕ຺ຖ ເອກາຍ ອຸປມາຍ ຕໂຍ ອຕ຺ຖາ, ຈຕູຫິ ອຸປມາຫິ ເອໂກ ອຕ຺ໂຖ ປຣິທີປິໂຕ.

໔. ອິເມ ປນ ຕໂຕ ເອກມ຺ປິ ນ ຊານນ຺ຕິ, ວິຣຊ຺ຌິຕ຺ວາ ຄເຕ ສລ຺ເລ ອວິທ຺ໂຘວ ‘‘ວິທ຺ໂຘສິ ມຍາ’’ຕິ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິກສ຺ສ ວຈນປ຺ປມາເຓເນວ ‘‘ວິທ຺ໂຘສ຺ມີ’’ຕິ ສຎ຺ຎໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ທຸກ຺ຂປ຺ປຕ຺ຕປຸຣິໂສ ວິຍ ເກວລໍ ມຫານິຄຓ຺ຐສ຺ສ ວຈນປ຺ປມາເຓນ ສພ຺ພເມຕໍ ສທ຺ທຫນ຺ຕາ ເອວໍ ສລ຺ໂລປມາຍ ຠຄວຕາ ນິຄ຺ຄຫິຕາ ປຈ຺ຈາຫຣິຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ຕາ ຍຖາ ນາມ ທຸພ຺ພໂລ ສຸນໂຂ ມິຄໍ ອຸຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ສາມິກສ຺ສ ອຠິມຸຂໍ ກຣິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕນາ ໂອສກ຺ກຕິ, ເອວໍ ມຫານິຄຓ຺ຐສ຺ສ ມຕ຺ຖເກ ວາທໍ ປກ຺ຂິປນ຺ຕາ ນິຄຓ຺ໂຐ, ອາວຸໂສຕິອາທີມາຫໍສຸ.

໕. ອຖ ເນ ຠຄວາ ສາຈຣິຍເກ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ປຎ຺ຈ ໂຂ ອິເມຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຣາຍສ຺ມນ຺ຕານນ຺ຕິ ເຕສຸ ປຎ຺ຈສຸ ຘມ຺ເມສຸ ອາຍສ຺ມນ຺ຕານໍ. ກາ ອຕີຕໍເສ ສຕ຺ຖຣິ ສທ຺ຘາຕິ ອຕີຕໍສວາທິມ຺ຫິ ສຕ຺ຖຣິ ກາ ສທ຺ຘາ. ຍາ ອຕີຕວາທໍ ສທ຺ທຫນ຺ຕານໍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ມຫານິຄຓ຺ຐສ຺ສ ສທ຺ຘາ, ສາ ກຕມາ? ກິໍ ຠູຕຕ຺ຖາ ອຠູຕຕ຺ຖາ, ຠູຕວິປາກາ ອຠູຕວິປາກາຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ເສສປເທສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ສຫຘມ຺ມິກນ຺ຕິ ສເຫຕຸກໍ ສກາຣຓໍ. ວາທປຏິຫາຣນ຺ຕິ ປຈ຺ຈາຄມນກວາທໍ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ເຕສໍ ‘‘ອປເນຖ ສທ຺ຘໍ, ສພ຺ພທຸພ຺ພລາ ເອສາ’’ຕິ ສທ຺ຘາເຉທກວາທໍ ນາມ ທສ຺ເສຕິ.

໖. ອວິຊ຺ຊາ ອຎ຺ຎາຓາຕິ ອວິຊ຺ຊາຍ ອຎ຺ຎາເຓນ. ສມ຺ໂມຫາຕິ ສມ຺ໂມເຫນ. ວິປຈ຺ເຈຖາຕິ ວິປຣີຕໂຕ ສທ຺ທຫຖ, ວິປລ຺ລາສຄ຺ຄາຫໍ ວາ ຄຓ຺ຫຖາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໗. ທິຏ຺ຐຘມ຺ມເວທນີຍນ຺ຕິ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ອຕ຺ຕຠາເວ ວິປາກທາຍກໍ. ອຸປກ຺ກເມນາຕິ ປໂຍເຄນ. ປຘາເນນາຕິ ວີຣິເຍນ. ສມ຺ປຣາຍເວທນີຍນ຺ຕິ ທຸຕິເຍ ວາ ຕຕິເຍ ວາ ອຕ຺ຕຠາເວ ວິປາກທາຍກໍ. ສຸຂເວທນີຍນ຺ຕິ ອິຏ຺ຐາຣມ຺ມຓວິປາກທາຍກໍ ກຸສລກມ຺ມໍ. ວິປຣີຕໍ ທຸກ຺ຂເວທນີຍໍ. ປຣິປກ຺ກເວທນີຍນ຺ຕິ ປຣິປກ຺ເກ ນິປ຺ຜນ຺ເນ ອຕ຺ຕຠາເວ ເວທນີຍໍ, ທິຏ຺ຐຘມ຺ມເວທນີຍສ຺ເສເວຕໍ ອຘິວຈນໍ. ອປຣິປກ຺ກເວທນີຍນ຺ຕິ ອປຣິປກ຺ເກ ອຕ຺ຕຠາເວ ເວທນີຍໍ, ສມ຺ປຣາຍເວທນີຍສ຺ເສເວຕໍ ອຘິວຈນໍ. ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ອຍເມຕ຺ຖ ວິເສໂສ – ຍໍ ປຐມວເຍ ກຕໍ ປຐມວເຍ ວາ ມຊ຺ຌິມວເຍ ວາ ປຈ຺ຉິມວເຍ ວາ ວິປາກໍ ເທຕິ, ມຊ຺ຌິມວເຍ ກຕໍ ມຊ຺ຌິມວເຍ ວາ ປຈ຺ຉິມວເຍ ວາ ວິປາກໍ ເທຕິ, ປຈ຺ຉິມວເຍ ກຕໍ ຕຕ຺ເຖວ ວິປາກໍ ເທຕິ, ຕໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມເວທນີຍໍ ນາມ. ຍໍ ປນ ສຕ຺ຕທິວສພ຺ຠນ຺ຕເຣ ວິປາກໍ ເທຕິ, ຕໍ ປຣິປກ຺ກເວທນີຍໍ ນາມ. ຕໍ ກຸສລມ຺ປິ ໂຫຕິ ອກຸສລມ຺ປິ.

ຕຕ຺ຣິມານິ ວຕ຺ຖູນິ – ປຸຓ຺ໂຓ ນາມ ກິຣ ທຸຄ຺ຄຕມນຸສ຺ໂສ ຣາຊຄເຫ ສຸມນເສຏ຺ຐິໍ ນິສ຺ສາຍ ວສຕິ. ຕເມນໍ ເອກທິວສໍ ນຄຣມ຺ຫິ ນກ຺ຂຕ຺ເຕ ສງ຺ຆຸຏ຺ເຐ ເສຏ຺ຐິ ອາຫ – ‘‘ສເຈ ອຊ຺ຊ ກສິສ຺ສສິ, ທ຺ເວ ຈ ໂຄເຓ ນງ຺ຄລຎ຺ຈ ລຠິສ຺ສສິ. ກິໍ ນກ຺ຂຕ຺ຕໍ ກີຬິສ຺ສສິ, ກສິສ຺ສສີ’’ຕິ. ກິໍ ເມ ນກ຺ຂຕ຺ເຕນ, ກສິສ຺ສາມີຕິ? ເຕນ ຫິ ເຍ ໂຄເຓ ອິຈ຺ຉສິ, ເຕ ຄເຫຕ຺ວາ ກສາຫີຕິ. ໂສ ກສິຕຸໍ ຄໂຕ. ຕໍ ທິວສໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖໂຣ ນິໂຣຘາ ວຸຏ຺ຐາຍ ‘‘ກສ຺ສ ສງ຺ຄຫໍ ກໂຣມີ’’ຕິ? ອາວຊ຺ຊນ຺ໂຕ ປຸຓ຺ຓໍ ທິສ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ອາທາຍ ຕສ຺ສ ກສນຏ຺ຐານໍ ຄໂຕ. ປຸຓ຺ໂຓ ກສິໍ ຐເປຕ຺ວາ ເຖຣສ຺ສ ທນ຺ຕກຏ຺ຐໍ ທຕ຺ວາ ມຸໂຂທກໍ ອທາສິ. ເຖໂຣ ສຣີຣໍ ປຏິຊຄ຺ຄິຕ຺ວາ ກມ຺ມນ຺ຕສ຺ສ ອວິທູເຣ ນິສີທິ ຠຕ຺ຕາຠິຫາຣໍ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ. ອຖສ຺ສ ຠຣິຍໍ ຠຕ຺ຕໍ ອາຫຣນ຺ຕິໍ ທິສ຺ວາ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄເຍວ ອຕ຺ຕານໍ ທສ຺ເສສິ.

ສາ ສາມິກສ຺ສ ອາຫຏຠຕ຺ຕໍ ເຖຣສ຺ສ ປຕ຺ເຕ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປຸນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ຠຕ຺ຕໍ ສມ຺ປາເທຕ຺ວາ ທິວາ ອຄມາສິ. ປຸຓ຺ໂຓ ເອກວາຣໍ ກສິຕ຺ວາ ນິສີທິ. ສາປິ ຠຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕີ ອາຫ – ‘‘ສາມິ ປາໂຕວ ເຕ ຠຕ຺ຕໍ ອາຫຣິຍິຕ຺ຖ, ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ປນ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣໍ ທິສ຺ວາ ຕໍ ຕສ຺ສ ທຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ປຈິຕ຺ວາ ອາຫຣນ຺ຕິຍາ ເມ ອຸສ຺ສູໂຣ ຊາໂຕ, ມາ ກຸຊ຺ຌິ ສາມີ’’ຕິ. ຠທ຺ທກໍ ເຕ ຠທ຺ເທ ກຕໍ, ມຍາ ເຖຣສ຺ສ ປາໂຕວ ທນ຺ຕກຏ຺ຐຎ຺ຈ ມຸໂຂທກຎ຺ຈ ທິນ຺ນໍ, ອມ຺ຫາກໍເຍວາເນນ ປິຓ຺ຑປາໂຕປິ ປຣິຠຸຕ຺ໂຕ, ອຊ຺ຊ ເຖເຣນ ກຕສມຓຘມ຺ມສ຺ສ ມຍໍ ຠາຄິໂນ ຊາຕາຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ປສາເທສິ. ເອກວາຣໍ ກສິຕຏ຺ຐານໍ ສຸວຓ຺ຓເມວ ອໂຫສິ. ໂສ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ກສິຕຏ຺ຐານໍ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ວິຊ຺ໂຊຕມານໍ ທິສ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍ ຍຏ຺ຐິຍາ ປຫຣິຕ຺ວາ ຣຕ຺ຕສຸວຓ຺ຓຠາວໍ ຊານິຕ຺ວາ ‘‘ຣຎ຺ໂຎ ອກເຖຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ນ ສກ຺ກາ’’ຕິ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ອາໂຣເຈສິ. ຣາຊາ ຕໍ ສພ຺ພໍ ສກເຏຫິ ອາຫຣາເປຕ຺ວາ ຣາຊງ຺ຄເຓ ຣາສິໍ ກາເຣຕ຺ວາ ‘‘ກສ຺ສິມສ຺ມິໍ ນຄເຣ ເອຕ຺ຕກໍ ສຸວຓ຺ຓໍ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິ. ກສ຺ສຈິ ນຕ຺ຖີຕິ ຈ ວຸຕ຺ເຕ ເສຏ຺ຐິຏ຺ຐານມສ຺ສ ອທາສິ. ໂສ ປຸຓ຺ຓເສຏ຺ຐິ ນາມ ຊາໂຕ.

ອປຣມ຺ປິ ວຕ຺ຖຸ – ຕສ຺ມິໍເຍວ ຣາຊຄເຫ ກາຬເວຬິໂຍ ນາມ ທຸຄ຺ຄໂຕ ອຕ຺ຖິ. ຕສ຺ສ ຠຣິຍາ ປຓ຺ຓມ຺ພິລຍາຄຸໍ ປຈິ. ມຫາກສ຺ສປຕ຺ເຖໂຣ ນິໂຣຘາ ວຸຏ຺ຐາຍ ‘‘ກສ຺ສ ສງ຺ຄຫໍ ກໂຣມີ’’ຕິ ອາວຊ຺ຊນ຺ໂຕ ຕໍ ທິສ຺ວາ ຄນ຺ຕ຺ວາ ເຄຫທ຺ວາເຣ ອຏ຺ຐາສິ. ສາ ປຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສພ຺ພໍ ຕຕ຺ຖ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ເຖຣສ຺ສ ອທາສິ, ເຖໂຣ ວິຫາຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ອຸປນາເມສິ. ສຕ຺ຖາ ອຕ຺ຕໂນ ຍາປນມຕ຺ຕໍ ຄຓ຺ຫິ, ເສສໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຠິກ຺ຂຸສຕານໍ ປໂຫສິ. ກາຬວຬິໂຍປິ ຕໍ ຐານໍ ປຕ຺ໂຕ ຈູຬກໍ ລຠິ. ມຫາກສ຺ສໂປ ສຕ຺ຖາຣໍ ກາຬວຬິຍສ຺ສ ວິປາກໍ ປຸຈ຺ຉິ. ສຕ຺ຖາ ‘‘ອິໂຕ ສຕ຺ຕເມ ທິວເສ ເສຏ຺ຐິຈ຺ຉຕ຺ຕໍ ລຠິສ຺ສຕີ’’ຕິ ອາຫ. ກາຬວຬິໂຍ ຕໍ ກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຠຣິຍາຍ ອາໂຣເຈສິ.

ຕທາ ຈ ຣາຊາ ນຄຣໍ ອນຸສຎ຺ຈຣນ຺ໂຕ ພຫິນຄເຣ ຊີວສູເລ ນິສິນ຺ນໍ ປຸຣິສໍ ອທ຺ທສ. ປຸຣິໂສ ຣາຊານໍ ທິສ຺ວາ ອຸຈ຺ຈາສທ຺ທໍ ອກາສິ ‘‘ຕຸມ຺ຫາກໍ ເມ ຠຸຎ຺ຊນຠຕ຺ຕໍ ປຫິຓຖ ເທວາ’’ຕິ. ຣາຊາ ‘‘ເປເສສ຺ສາມີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ສາຍມາສຠຕ຺ເຕ ອຸປນີເຕ ສຣິຕ຺ວາ ‘‘ອິມໍ ຫຣິຕຸໍ ສມຕ຺ຖໍ ຊານາຖາ’’ຕິ ອາຫ, ນຄເຣ ສຫສ຺ສຠຓ຺ຑິກໍ ຈາເຣສຸໍ. ຕຕິຍວາເຣ ກາຬວຬິຍສ຺ສ ຠຣິຍາ ອຄ຺ຄເຫສິ. ອຖ ນໍ ຣຎ຺ໂຎ ທສ຺ເສສຸໍ, ສາ ປຸຣິສເວສໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຎ຺ຈາວຸຘສນ຺ນທ຺ຘາ ຠຕ຺ຕປາຕິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ນຄຣາ ນິກ຺ຂມິ. ພຫິນຄເຣ ຕາເລ ອຘິວຕ຺ໂຖ ທີຆຕາໂລ ນາມ ຍກ຺ໂຂ ຕໍ ຣຸກ຺ຂມູເລນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ຕິຏ຺ຐ ຕິຏ຺ຐ ຠກ຺ໂຂສິ ເມ’’ຕິ ອາຫ. ນາຫໍ ຕວ ຠກ຺ໂຂ, ຣາຊທູໂຕ ອຫນ຺ຕິ. ກຕ຺ຖ ຄຈ຺ຉສີຕິ. ຊີວສູເລ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ສນ຺ຕິກນ຺ຕິ. ມມປິ ເອກໍ ສາສນໍ ຫຣິຕຸໍ ສກ຺ຂິສ຺ສສີຕິ. ອາມ ສກ຺ຂິສ຺ສາມີຕິ. ‘‘ທີຆຕາລສ຺ສ ຠຣິຍາ ສຸມນເທວຣາຊຘີຕາ ກາຬີ ປຸຕ຺ຕໍ ວິຊາຕາ’’ຕິ ອາໂຣເຈຍ຺ຍາສິ. ອິມສ຺ມິໍ ຕາລມູເລ ສຕ຺ຕ ນິຘິກຸມ຺ຠິໂຍ ອຕ຺ຖິ, ຕາ ຕ຺ວໍ ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍາສີຕິ. ສາ ‘‘ທີຆຕາລສ຺ສ ຠຣິຍາ ສຸມນເທວຣາຊຘີຕາ ກາຬີ ປຸຕ຺ຕໍ ວິຊາຕາ’’ຕິ ອຸຄ຺ໂຆເສນ຺ຕີ ອຄມາສິ.

ສຸມນເທໂວ ຍກ຺ຂສມາຄເມ ນິສິນ຺ໂນ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ເອໂກ ມນຸສ຺ໂສ ອມ຺ຫາກໍ ປິຍປວຕ຺ຕິໍ ອາຫຣຕິ, ປກ຺ໂກສຖ ນ’’ນ຺ຕິ ສາສນໍ ສຸຕ຺ວາ ປສນ຺ໂນ ‘‘ອິມສ຺ສ ຣຸກ຺ຂສ຺ສ ປຣິມຓ຺ຑລຈ຺ຉາຍາຍ ຜຣຓຏ຺ຐາເນ ນິຘິກຸມ຺ຠິໂຍ ຕຸຍ຺ຫໍ ທມ຺ມີ’’ຕິ ອາຫ. ຊີວສູເລ ນິສິນ຺ນປຸຣິໂສ ຠຕ຺ຕໍ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ມຸຂປຸຎ຺ຉນກາເລ ອິຕ຺ຖິຜສ຺ໂສຕິ ຎຕ຺ວາ ຈູຬາຍ ຑໍສິ, ສາ ອສິນາ ອຕ຺ຕໂນ ຈູຬໍ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ສນ຺ຕິກໍເຍວ ຄຕາ. ຣາຊາ ຠຕ຺ຕໂຠຊິຕຠາໂວ ກຖໍ ຊານິຕພ຺ໂພຕິ? ຈູຬສຎ຺ຎາຍາຕິ ວຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ອາຈິກ຺ຂິຕ຺ວາ ຕໍ ຘນໍ ອາຫຣາເປສິ. ຣາຊາ ອຎ຺ຎສ຺ສ ເອຕ຺ຕກໍ ຘນໍ ນາມ ອຕ຺ຖີຕິ. ນຕ຺ຖິ ເທວາຕິ. ຣາຊາ ຕສ຺ສາ ປຕິໍ ຕສ຺ມິໍ ນຄເຣ ຘນເສຏ຺ຐິໍ ອກາສິ. ມລ຺ລິກາຍປິ ເທວິຍາ ວຕ຺ຖຸ ກເຖຕພ຺ພໍ. ອິມານິ ຕາວ ກຸສລກມ຺ເມ ວຕ຺ຖູນິ.

ນນ຺ທມາຓວໂກ ປນ ອຸປ຺ປລວຓ຺ຓາຍ ເຖຣິຍາ ວິປ຺ປຏິປຊ຺ຊິ, ຕສ຺ສ ມຎ຺ຈໂຕ ອຸຏ຺ຐາຍ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ມຫາປຖວີ ຠິຊ຺ຊິຕ຺ວາ ໂອກາສມທາສິ, ຕຕ຺ເຖວ ມຫານຣກໍ ປວິຏ຺ໂຐ. ນນ຺ໂທປິ ໂຄຆາຕໂກ ປຓ຺ຓາສ ວສ຺ສານິ ໂຄຆາຕກກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ເອກທິວສໍ ໂຠຊນກາເລ ມໍສໍ ອລຠນ຺ໂຕ ເອກສ຺ສ ຊີວມານກໂຄຓສ຺ສ ຊິວ຺ຫໍ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ອງ຺ຄາເຣສຸ ປຈາເປຕ຺ວາ ຂາທິຕຸໍ ອາຣທ຺ໂຘ. ອຖສ຺ສ ຊິວ຺ຫາ ມູເລ ຉິຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຠຕ຺ຕປາຕິຍໍເຍວ ປຕິຕາ, ໂສ ວິຣວນ຺ໂຕ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ນິຣເຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ນນ຺ໂທປິ ຍກ຺ໂຂ ອຎ຺ເຎນ ຍກ຺ເຂນ ສທ຺ຘິໍ ອາກາເສນ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣໍ ນໂວໂຣປິເຕຫິ ເກເສຫິ ຣຕ຺ຕິຠາເຄ ອພ຺ໂຠກາເສ ນິສິນ຺ນໍ ທິສ຺ວາ ສີເສ ປຫຣິຕຸກາໂມ ອິຕຣສ຺ສ ຍກ຺ຂສ຺ສ ອາໂຣເຈຕ຺ວາ ເຕນ ວາຣິຍມາໂນປິ ປຫາຣໍ ທຕ຺ວາ ຑຍ຺ຫາມິ ຑຍ຺ຫາມີຕິ ວິຣວນ຺ໂຕ ຕສ຺ມິໍເຍວ ຐາເນ ຠູມິໍ ປວິສິຕ຺ວາ ມຫານິຣເຍ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕຕິ ອິມານິ ອກຸສລກມ຺ເມ ວຕ຺ຖູນິ.

ຍໍ ປນ ອນ຺ຕມໂສ ມຣຓສນ຺ຕິເກປິ ກຕໍ ກມ຺ມໍ ຠວນ຺ຕເຣ ວິປາກໍ ເທຕິ, ຕໍ ສພ຺ພໍ ສມ຺ປຣາຍເວທນີຍໍ ນາມ. ຕຕ຺ຖ ໂຍ ອປຣິຫີນສ຺ສ ຌານສ຺ສ ວິປາໂກ ນິພ຺ພຕ຺ຕິສ຺ສຕິ, ໂສ ອິຘ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕວິປາໂກຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕສ຺ສ ມູລຠູຕໍ ກມ຺ມໍ ເນວ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມເວທນີຍໍ ນ ສມ຺ປຣາຍເວທນີຍນ຺ຕິ, ນ ວິຈາຣິຕໍ, ກິຎ຺ຈາປິ ນ ວິຈາຣິຕໍ, ສມ຺ປຣາຍເວທນີຍເມວ ປເນຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ໂຍ ປຐມມຄ຺ຄາທີນໍ ຠວນ຺ຕເຣ ຜລສມາປຕ຺ຕິວິປາໂກ, ໂສ ອິຘ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕຄຸໂຓຕ຺ເວວ ວຸຕ຺ໂຕ. ກິຎ຺ຈາປິ ເອວໍ ວຸຕ຺ໂຕ, ມຄ຺ຄກມ຺ມໍ ປນ ປຣິປກ຺ກເວທນີຍນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ມຄ຺ຄເຈຕນາເຍວ ຫິ ສພ຺ພລຫຸໍ ຜລທາຍິກາ ອນນ຺ຕຣຜລຕ຺ຕາຕິ.

໘. ພຫຸເວທນີຍນ຺ຕິ ສຎ຺ຎາຠວູປຄໍ. ອປ຺ປເວທນີຍນ຺ຕິ ອສຎ຺ຎາຠວູປຄໍ. ສເວທນີຍນ຺ຕິ ສວິປາກໍ ກມ຺ມໍ. ອເວທນີຍນ຺ຕິ ອວິປາກໍ ກມ຺ມໍ. ເອວໍ ສນ຺ເຕຕິ ອິເມສໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມເວທນີຍາທີນໍ ກມ຺ມານໍ ອຸປກ຺ກເມນ ສມ຺ປຣາຍເວທນີຍາທິ ຠາວກາຣຓສ຺ສ ອລາເຠ ສຕິ. ອຜໂລຕິ ນິປ຺ຜໂລ ນິຣຕ຺ຖໂກຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ອນິຍ຺ຍານິກສາສເນ ປໂຍຄສ຺ສ ອຜລຕໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຘານຈ຺ເຉທກວາໂທ ນາມ ທສ຺ສິໂຕຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ສຫຘມ຺ມິກາ ວາທານຸວາທາຕິ ປເຣຫິ ວຸຕ຺ຕກາຣເຓນ ສກາຣຓາ ຫຸຕ຺ວາ ນິຄຓ຺ຐານໍ ວາທາ ຈ ອນຸວາທາ ຈ. ຄາຣຍ຺ຫໍ ຐານໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ວິຎ຺ຎູຫິ ຄຣຫິຕພ຺ພໍ ກາຣຓໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ‘‘ວາທານຸປ຺ປຕ຺ຕາ ຄາຣຍ຺ຫຏ຺ຐານາ’’ຕິປິ ປາໂຐ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ປເຣຫິ ວຸຕ຺ເຕນ ກາຣເຓນ ສກາຣຓາ ນິຄຓ຺ຐານໍ ວາທໍ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕາ ຕໍ ວາທໍ ໂສເສນ຺ຕາ ມິລາເປນ຺ຕາ ທຸກ຺ກຏກມ຺ມກາຣິໂນຕິອາທໂຍ ທສ ຄາຣຍ຺ຫຏ຺ຐານາ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ.

໙. ສງ຺ຄຕິຠາວເຫຕູຕິ ນິຍຕິຠາວກາຣຓາ. ປາປສງ຺ຄຕິກາຕິ ປາປນິຍຕິໂນ. ອຠິຊາຕິເຫຕູຕິ ຉຬຠິຊາຕິເຫຕຸ.

໑໐. ເອວໍ ນິຄຓ຺ຐານໍ ອຸປກ຺ກມສ຺ສ ອຜລຕໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ນິຍ຺ຍານິກສາສເນ ອຸປກ຺ກມສ຺ສ ວີຣິຍສ຺ສ ຈ ສຜລຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອນທ຺ຘຠູຕນ຺ຕິ ອນຘິຠູຕໍ. ທຸກ຺ເຂນ ອນຘິຠູໂຕ ນາມ ມນຸສ຺ສຕ຺ຕຠາໂວ ວຸຈ຺ຈຕິ, ນ ຕໍ ອທ຺ຘຠາເວຕິ ນາຠິຠວຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕມ຺ປິ ນານປ຺ປກາຣາຍ ທຸກ຺ກຣກາຣິກາຍ ປໂຍເຊນ຺ໂຕ ທຸກ຺ເຂນ ອທ຺ຘຠາເວຕິ ນາມ. ເຍ ປນ ສາສເນ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອາຣຎ຺ຎກາ ວາ ໂຫນ຺ຕິ ຣຸກ຺ຂມູລິກາທໂຍ ວາ, ເຕ ທຸກ຺ເຂນ ນ ອທ຺ຘຠາເວນ຺ຕິ ນາມ. ນິຍ຺ຍານິກສາສນສ຺ມິຎ຺ຫິ ວີຣິຍໍ ສມ຺ມາວາຍາໂມ ນາມ ໂຫຕິ.

ເຖໂຣ ປນາຫ – ໂຍ ອິສ຺ສຣກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ສຕ຺ຕວສ຺ສິໂກ ຫຸຕ຺ວາ ອລງ຺ກຕປ຺ປຏິຍຕ຺ໂຕ ປິຕຸອງ຺ເກ ນິສິນ຺ໂນ ຆເຣ ຠຕ຺ຕກິຈ຺ຈໍ ກຕ຺ວາ ນິສິນ຺ເນນ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ ອນຸໂມທນາຍ ກຣິຍມານາຍ ຕິສ຺ໂສ ສມ຺ປຕ຺ຕິໂຍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ສຈ຺ເຈສຸ ປກາສິເຕສຸ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ, ມາຕາປິຕູຫິ ວາ ‘‘ປພ຺ພຊິສ຺ສສິ ຕາຕາ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ ‘‘ອາມ ປພ຺ພຊິສ຺ສາມີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ນ຺ຫາເປຕ຺ວາ ອລງ຺ກຣິຕ຺ວາ ວິຫາຣໍ ນີໂຕ ຕຈປຎ຺ຈກໍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ນິສິນ຺ໂນ ເກເສສຸ ໂອຫາຣິຍມາເນສຸ ຂຸຣຄ຺ເຄເຍວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ, ນວປພ຺ພຊິໂຕ ວາ ປນ ມໂນສິລາເຕລມກ຺ຂິເຕນ ສີເສນ ປຸນທິວເສ ມາຕາປິຕູຫິ ເປສິຕໍ ກາຊຠຕ຺ຕໍ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ວິຫາເຣ ນິສິນ຺ໂນວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ, ອຍໍ ນ ທຸກ຺ເຂນ ອຕ຺ຕານໍ ອທ຺ຘຠາເວຕິ ນາມ. ອຍໍ ປນ ອຸກ຺ກຏ຺ຐສກ຺ກາໂຣ. ໂຍ ທາສິກຸຈ຺ຉິຍໍ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ອນ຺ຕມໂສ ຣຊຕມຸທ຺ທິກມ຺ປິ ປິຬນ຺ຘິຕ຺ວາ ໂຄຣກປິຍງ຺ຄຸມຕ຺ເຕນາປິ ສຣີຣໍ ວິລິມ຺ເປຕ຺ວາ ‘‘ປພ຺ພາເຊຖ ນ’’ນ຺ຕິ ນີໂຕ ຂຸຣຄ຺ເຄ ວາ ປຸນທິວເສ ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ, ອຍມ຺ປິ ນ ອນທ຺ຘຠູຕໍ ອຕ຺ຕານໍ ທຸກ຺ເຂນ ອທ຺ຘຠາເວຕິ ນາມ.

ຘມ຺ມິກໍ ສຸຂໍ ນາມ ສງ຺ຆໂຕ ວາ ຄຓໂຕ ວາ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ຈຕຸປຈ຺ຈຍສຸຂໍ. ອນຘິມຸຈ຺ຉິໂຕຕິ ຕຓ຺ຫາມຸຈ຺ຉນາຍ ອມຸຈ຺ຉິໂຕ. ຘມ຺ມິກຎ຺ຫິ ສຸຂໍ ນ ປຣິຈ຺ຈຊາມີຕິ ນ ຕຕ຺ຖ ເຄໂຘ ກາຕພ຺ໂພ. ສງ຺ຆໂຕ ຫິ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ສລາກຠຕ຺ຕໍ ວາ ວສ຺ສາວາສິກໍ ວາ ‘‘ອິທມຕ຺ຖໍ ເອຕ’’ນ຺ຕິ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ຠິກ຺ຂູນໍ ອນ຺ຕເຣ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ໂຕ ປຕ຺ຕນ຺ຕເຣ ປທຸມໍ ວິຍ ສີລສມາຘິວິປສ຺ສນາມຄ຺ຄຜເລຫິ ວຑ຺ຒຕິ. ອິມສ຺ສາຕິ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນານໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຂນ຺ຘານໍ ມູລຠູຕສ຺ສ. ທຸກ຺ຂນິທານສ຺ສາຕິ ຕຓ຺ຫາຍ. ສາ ຫິ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘທຸກ຺ຂສ຺ສ ນິທານໍ. ສງ຺ຂາຣໍ ປທຫໂຕຕິ ສມ຺ປໂຍຄວີຣິຍໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ. ວິຣາໂຄ ໂຫຕີຕິ ມຄ຺ເຄນ ວິຣາໂຄ ໂຫຕິ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ ‘‘ສງ຺ຂາຣປຘາເນນ ເມ ອິມສ຺ສ ທຸກ຺ຂນິທານສ຺ສ ວິຣາໂຄ ໂຫຕີ’’ຕິ ເອວໍ ປຊານາຕີຕິ ອິມິນາ ສຸຂາປຏິປທາ ຂິປ຺ປາຠິຎ຺ຎາ ກຖິຕາ. ທຸຕິຍວາເຣນ ຕສ຺ສ ສມ຺ປໂຍຄວີຣິຍສ຺ສ ມຊ຺ຌຕ຺ຕຕາກາໂຣ ກຖິໂຕ. ໂສ ຍສ຺ສ ຫິ ຂ຺ວາສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ອຍໍ ສງ຺ເຂປຕ຺ໂຖ – ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ ຍສ຺ສ ທຸກ຺ຂນິທານສ຺ສ ສງ຺ຂາຣປຘາເນນ ວິຣາໂຄ ໂຫຕິ, ສງ຺ຂາຣໍ ຕຕ຺ຖ ປທຫຕິ, ມຄ຺ຄປຘາເນນ ປທຫຕິ. ຍສ຺ສ ປນ ທຸກ຺ຂນິທານສ຺ສ ອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂໂຕ ອຸເປກ຺ຂໍ ຠາເວນ຺ຕສ຺ສ ວິຣາໂຄ ໂຫຕິ, ອຸເປກ຺ຂໍ ຕຕ຺ຖ ຠາເວຕິ, ມຄ຺ຄຠາວນາຍ ຠາເວຕິ. ຕສ຺ສາຕິ ຕສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ.

໑໑. ປຏິພທ຺ຘຈິຕ຺ໂຕຕິ ຉນ຺ທຣາເຄນ ພທ຺ຘຈິຕ຺ໂຕ. ຕິພ຺ພຈ຺ຉນ຺ໂທຕິ ພຫລຈ຺ຉນ຺ໂທ. ຕິພ຺ພາເປກ຺ໂຂຕິ ພຫລປຕ຺ຖໂນ. ສນ຺ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິນ຺ຕິ ເອກໂຕ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິໍ. ສຎ຺ຊຄ຺ຆນ຺ຕິນ຺ຕິ ມຫາຫສິຕໍ ຫສມານໍ. ສໍຫສນ຺ຕິນ຺ຕິ ສິຕໍ ກຸຣຸມານໍ.

ເອວເມວ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວຕິ ເອຕ຺ຖ ອິທໍ ໂອປມ຺ມວິຠາວນໍ – ເອໂກ ຫິ ປຸຣິໂສ ເອກິສ຺ສາ ອິຕ຺ຖິຍາ ສາຣຕ຺ໂຕ ຆາສຈ຺ຉາທນມາລາລງ຺ກາຣາທີນິ ທຕ຺ວາ ຆເຣ ວາເສຕິ. ສາ ຕໍ ອຕິຈຣິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ເສວຕິ. ໂສ ‘‘ນູນ ອຫໍ ອສ຺ສາ ອນຸຣູປໍ ສກ຺ກາຣໍ ນ ກໂຣມີ’’ຕິ ສກ຺ກາຣໍ ວຑ຺ເຒສິ. ສາ ຠິຍ຺ໂຍໂສມຕ຺ຕາຍ ອຕິຈຣຕິເຍວ. ໂສ – ‘‘ອຍໍ ສກ຺ກຣິຍມານາປິ ອຕິຈຣເຕວ, ຆເຣ ເມ ວສມານາ ອນຕ຺ຖມ຺ປິ ກເຣຍ຺ຍ, ນີຫຣາມິ ນ’’ນ຺ຕິ ປຣິສມຊ຺ເຌ ອລໍວຈນີຍໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ມາ ປຸນ ເຄຫໍ ປາວິສີ’’ຕິ ວິສ຺ສຊ຺ເຊສິ. ສາ ເກນຈິ ອຸປາເຍນ ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ສນ຺ຖວໍ ກາຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ຕີ ນຏນຈ຺ຈກາທີຫິ ສທ຺ຘິໍ ວິຈຣຕິ. ຕສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ຕໍ ທິສ຺ວາ ເນວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ໂທມນສ຺ສໍ, ໂສມນສ຺ສໍ ປນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ.

ຕຕ຺ຖ ປຸຣິສສ຺ສ ອິຕ຺ຖິຍາ ສາຣຕ຺ຕກາໂລ ວິຍ ອິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຕ຺ຕຠາເວ ອາລໂຍ. ຆາສຈ຺ຉາທນາທີນິ ທຕ຺ວາ ຆເຣ ວສາປນກາໂລ ວິຍ ອຕ຺ຕຠາວສ຺ສ ປຏິຊຄ຺ຄນກາໂລ. ຕສ຺ສາ ອຕິຈຣຓກາໂລ ວິຍ ຊຄ຺ຄິຍມານສ຺ເສວ ອຕ຺ຕຠາວສ຺ສ ປິຕ຺ຕປໂກປາທີນໍ ວເສນ ສາພາຘຕາ. ‘‘ອຕ຺ຕໂນ ອນຸຣູປໍ ສກ຺ກາຣໍ ອລຠນ຺ຕີ ອຕິຈຣຕີ’’ຕິ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ສກ຺ກາຣວຑ຺ຒນໍ ວິຍ ‘‘ເຠສຊ຺ຊໍ ອລຠນ຺ໂຕ ເອວໍ ໂຫຕີ’’ຕິ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ເຠສຊ຺ຊກຣຓກາໂລ. ສກ຺ກາເຣ ວຑ຺ຒິເຕປິ ປຸນ ອຕິຈຣຓໍ ວິຍ ປິຕ຺ຕາທີສຸ ເອກສ຺ສ ເຠສຊ຺ເຊ ກຣິຍມາເນ ເສສານໍ ປໂກປວເສນ ປຸນ ສາພາຘຕາ. ປຣິສມຊ຺ເຌ ອລໍວຈນີຍໍ ກຕ຺ວາ ເຄຫາ ນິກ຺ກຑ຺ຒນໍ ວິຍ ‘‘ອິທານິ ເຕ ນາຫໍ ທາໂສ ນ ກມ຺ມກໂຣ, ອນມຕຄ຺ເຄ ສໍສາເຣ ຕໍເຍວ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ໂຕ ວິຈຣິໍ, ໂກ ເມ ຕຍາ ອຕ຺ໂຖ, ຉິຊ຺ຊ ວາ ຠິຊ຺ຊ ວາ’’ຕິ ຕສ຺ມິໍ ອນເປກ຺ຂຕໍ ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວີຣິຍໍ ຖິຣໍ ກຕ຺ວາ ມຄ຺ເຄນ ກິເລສສມຸຄ຺ຆາຕນໍ. ນຏນຈ຺ຈກາທີຫິ ນຈ຺ຈມານໍ ວິຈຣນ຺ຕິໍ ທິສ຺ວາ ຍຖາ ຕສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ໂທມນສ຺ສໍ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ໂສມນສ຺ສເມວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ເອວເມວ ອິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ຕສ຺ສ ປິຕ຺ຕປໂກປາທີນໍ ວເສນ ອາພາຘິກໍ ອຕ຺ຕຠາວໍ ທິສ຺ວາ ໂທມນສ຺ສໍ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ‘‘ມຸຈ຺ຈິສ຺ສາມິ ວຕ ຂນ຺ຘປຣິຫາຣທຸກ຺ຂໂຕ’’ຕິ ໂສມນສ຺ສເມວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ. ອຍໍ ປນ ອຸປມາ ‘‘ປຏິພທ຺ຘຈິຕ຺ຕສ຺ສ ໂທມນສ຺ສໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອປ຺ປຏິພທ຺ຘຈິຕ຺ຕສ຺ສ ນຕ຺ເຖຕນ຺ຕິ ຎຕ຺ວາ ອິຕ຺ຖິຍາ ຉນ຺ທຣາຄໍ ປຊຫຕິ, ເອວມຍໍ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ຂາຣໍ ວາ ປທຫນ຺ຕສ຺ສ ອຸເປກ຺ຂໍ ວາ ຠາເວນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ຂນິທານໍ ປຫີຍຕິ, ໂນ ອຎ຺ຎຖາຕິ ຎຕ຺ວາ ຕທຸຠຍໍ ສມ຺ປາເທນ຺ໂຕ ທຸກ຺ຂນິທານໍ ປຊຫຕີ’’ຕິ ເອຕມຕ຺ຖໍ ວິຠາເວຕຸໍ ອາຄຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

໑໒. ຍຖາ ສຸຂໍ ໂຂ ເມ ວິຫຣໂຕຕິ ເຍນ ສຸເຂນ ວິຫຣິຕຸໍ ອິຈ຺ຉາມິ ເຕນ, ເມ ວິຫຣໂຕ. ປທຫໂຕຕິ ເປເສນ຺ຕສ຺ສ. ເອຕ຺ຖ ຈ ຍສ຺ສ ສຸຂາ ປຏິປທາ ອສປ຺ປາຍາ, ສຸຂຸມຈີວຣານິ ຘາເຣນ຺ຕສ຺ສ ປາສາທິເກ ເສນາສເນ ວສນ຺ຕສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ວິກ຺ຂິປຕິ, ທຸກ຺ຂາ ປຏິປທາ ສປ຺ປາຍາ, ຉິນ຺ນຠິນ຺ນານິ ຖູລຈີວຣານິ ຘາເຣນ຺ຕສ຺ສ ສຸສານຣຸກ຺ຂມູລາທີສຸ ວສນ຺ຕສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ເອກຄ຺ຄໍ ໂຫຕິ, ຕໍ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ເອວເມວ ໂຂຕິ ເອຕ຺ຖ ອິທໍ ໂອປມ຺ມສໍສນ຺ທນໍ, ອຸສຸກາໂຣ ວິຍ ຫິ ຊາຕິຊຣາມຣຓຠີໂຕ ໂຍຄີ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ, ວງ຺ກກຸຏິລຊິມ຺ຫເຕຊນໍ ວິຍ ວງ຺ກກຸຏິລຊິມ຺ຫຈິຕ຺ຕໍ, ທ຺ເວ ອລາຕາ ວິຍ ກາຍິກເຈຕສິກວີຣິຍໍ, ເຕຊນໍ ອຸຊຸໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ກຎ຺ຊິກເຕລໍ ວິຍ ສທ຺ຘາ, ນມນທຓ຺ຑໂກ ວິຍ ໂລກຸຕ຺ຕຣມຄ຺ໂຄ, ອຸສ຺ສຸກາຣສ຺ສ ວງ຺ກກຸຏິລຊິມ຺ຫເຕຊນໍ ກຎ຺ຊິກເຕເລນ ສິເນເຫຕ຺ວາ ອລາເຕສຸ ຕາເປຕ຺ວາ ນມນທຓ຺ຑເກນ ອຸຊຸກຣຓໍ ວິຍ ອິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ວງ຺ກກຸຏິລຊິມ຺ຫຈິຕ຺ຕໍ ສທ຺ຘາຍ ສິເນເຫຕ຺ວາ ກາຍິກເຈຕສິກວີຣິເຍນ ຕາເປຕ຺ວາ ໂລກຸຕ຺ຕຣມຄ຺ເຄນ ອຸຊຸກຣຓໍ, ອຸສຸກາຣສ຺ເສວ ເອວໍ ອຸຊຸກເຕນ ເຕຊເນນ ສປຕ຺ຕໍ ວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ສມ຺ປຕ຺ຕິອນຸຠວນໍ ວິຍ ອິມສ຺ສ ໂຍຄິໂນ ຕຖາ ອຸຊຸກເຕນ ຈິຕ຺ເຕນ ກິເລສຄຓໍ ວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ປາສາທິເກ ເສນາສເນ ນິໂຣຘວຣຕລຄຕສ຺ສ ຜລສມາປຕ຺ຕິສຸຂານຸຠວນໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອິຘ ຕຖາຄໂຕ ສຸຂາປຏິປທາຂິປ຺ປາຠິຎ຺ຎຠິກ຺ຂຸໂນ, ທຸກ຺ຂາປຏິປທາທນ຺ຘາຠິຎ຺ຎຠິກ຺ຂຸໂນ ຈ ປຏິປຕ຺ຕິໂຍ ກຖິຕາ, ອິຕເຣສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ນ ກຖິຕາ, ຕາ ກເຖຕຸໍ ອິມໍ ເທສນໍ ອາຣຠິ. ອິມາສຸ ວາ ທ຺ວີສຸ ກຖິຕາສຸ ອິຕຣາປິ ກຖິຕາວ ໂຫນ຺ຕິ, ອາຄມນີຍປຏິປທາ ປນ ນ ກຖິຕາ, ຕໍ ກເຖຕຸໍ ອິມໍ ເທສນໍ ອາຣຠິ. ສຫາຄມນີຍາປິ ວາ ປຏິປທາ ກຖິຕາວ, ອທສ຺ສິຕໍ ປນ ເອກໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາທໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ເອກສ຺ສ ກຸລປຸຕ຺ຕສ຺ສ ນິກ຺ຂມນເທສນໍ ອຣຫຕ຺ເຕນ ວິນິວຏ຺ເຏສ຺ສາມີຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ອິມໍ ເທສນໍ ອາຣຠິ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ.

ປປຎ຺ຈສູທນິຍາ ມຊ຺ຌິມນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍ

ເທວທຫສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.