໘. ວາເສຏ຺ຐສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໔໕໔. ເອວໍ ເມ ສຸຕນ຺ຕິ ວາເສຏ຺ຐສຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ອິຈ຺ຉານງ຺ຄລວນສຓ຺ເຑຕິ ອິຈ຺ຉານງ຺ຄລຄາມສ຺ສ ອວິທູເຣ ວນສຓ຺ເຑ. ຈງ຺ກີຕິ ອາທໂຍ ປຎ຺ຈປິ ຊນາ ຣຎ຺ໂຎ ປເສນທິສ຺ສ ໂກສລສ຺ສ ປຸໂຣຫິຕາ ເອວ. ອຎ຺ເຎ ຈ ອຠິຎ຺ຎາຕາຕິ ອຎ຺ເຎ ຈ ພຫູ ອຠິຎ຺ຎາຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ. ເຕ ກິຣ ຉຏ຺ເຐ ຉຏ຺ເຐ ມາເສ ທ຺ວີສຸ ຐາເນສຸ ສນ຺ນິປຕນ຺ຕິ. ຍທາ ຊາຕິໍ ໂສເຘຕຸກາມາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕທາ ໂປກ຺ຂຣສາຕິສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ຊາຕິໂສຘນຕ຺ຖໍ ອຸກ຺ກຏ຺ຐາຍ ສນ຺ນິປຕນ຺ຕິ. ຍທາ ມນ຺ເຕ ໂສເຘຕຸກາມາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕທາ ອິຈ຺ຉານງ຺ຄເລ ສນ຺ນິປຕນ຺ຕິ. ອິມສ຺ມິໍ ກາເລ ມນ຺ຕໂສຘນຕ຺ຖໍ ສນ຺ນິປຕິໍສຸ. ອຍມນ຺ຕຣາ ກຖາຕິ ຍໍ ອຕ຺ຕໂນ ສຫາຍກຠາວານຸຣູປໍ ກຖໍ ກເຖນ຺ຕາ ອນຸວິຈຣິໍສຸ, ຕສ຺ສາ ກຖາຍ ອນ຺ຕຣາ ອຍມຎ຺ຎາ ກຖາ ອຸທປາທິ. ສີລວາຕິ ຄຸຓວາ. ວຕ຺ຕສມ຺ປນ຺ໂນຕິ ອາຈາຣສມ຺ປນ຺ໂນ.

໔໕໕. ອນຸຎ຺ຎາຕປຏິຎ຺ຎາຕາຕິ ສິກ຺ຂິຕາ ຕຸມ຺ເຫຕິ ເອວໍ ອາຈຣິເຍຫິ ອນຸຎ຺ຎາຕາ, ອາມ ອາຈຣິຍ ສິກ຺ຂິຕມ຺ຫາຕິ ເອວໍ ສຍຎ຺ຈ ປຏິຎ຺ຎາຕາ. ອສ຺ມາຕິ ຠວາມ. ອຫໍ ໂປກ຺ຂຣສາຕິສ຺ສ, ຕາຣຸກ຺ຂສ຺ສາຍໍ ມາຓໂວຕິ ອຫໍ ໂປກ຺ຂຣສາຕິສ຺ສ ເຊຏ຺ຐນ຺ເຕວາສີ ອຄ຺ຄສິສ຺ໂສ, ອຍໍ ຕາຣຸກ຺ຂສ຺ສາຕິ ທີເປຕິ.

ເຕວິຊ຺ຊານນ຺ຕິ ຕິເວທານໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ. ຍທກ຺ຂາຕນ຺ຕິ ຍໍ ອຕ຺ຖໂຕ ຈ ພ຺ຍຎ຺ຊນໂຕ ຈ ເອກໍ ປທມ຺ປິ ອກ຺ຂາຕໍ. ຕຕ຺ຣ ເກວລິໂນສ຺ມເສຕິ ຕໍ ສກລໍ ຊານນໂຕ ຕຕ຺ຖ ນິຏ຺ຐາຄຕມ຺ຫາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິທານິ ຕໍ ເກວລິຠາວໍ ອາວິກໂຣນ຺ໂຕ ປທກສ຺ມາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຊປ຺ເປ ອາຈຣິຍສາທິສາຕິ ກຖນຏ຺ຐາເນ ມຍໍ ອາຈຣິຍສທິສາເຍວ.

ກມ຺ມຸນາຕິ ທສກຸສລກມ຺ມປຖກມ຺ມຸນາ. ອຍຎ຺ຫິ ປຸພ຺ເພ ສຕ຺ຕວິຘໍ ກາຍວຈີກມ຺ມໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ຍໂຕ ໂຂ, ໂຠ, ສີລວາ ໂຫຕີ’’ຕິ ອາຫ, ຕິວິຘໍ ມໂນກມ຺ມໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ວຕ຺ຕສມ຺ປນ຺ໂນ’’ຕິ. ເຕນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຫິ ອາຈາຣສມ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ຈກ຺ຂຸມາຕິ ປຎ຺ຈຫິ ຈກ຺ຂູຫິ ຈກ຺ຂຸມນ຺ຕຠາເວນ ຠຄວນ຺ຕໍ ອາລປຕິ.

ຂຍາຕີຕນ຺ຕິ ອູນຠາວໍ ອຕີຕໍ, ປຣິປຸຓ຺ຓນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເປຈ຺ຈາຕິ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ. ນມສ຺ສນ຺ຕີຕິ ນໂມ ກໂຣນ຺ຕິ.

ຈກ຺ຂຸໍ ໂລເກ ສມຸປ຺ປນ຺ນນ຺ຕິ ອວິຊ຺ຊນ຺ຘກາເຣ ໂລເກ ຕໍ ອນ຺ຘກາຣໍ ວິຘມິຕ຺ວາ ໂລກສ຺ສ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກາທິອຕ຺ຖທສ຺ສເນນ ຈກ຺ຂຸ ຫຸຕ຺ວາ ສມຸປ຺ປນ຺ນໍ.

໔໕໖. ເອວໍ ວາເສຏ຺ເຐນ ໂຖເມຕ຺ວາ ຍາຈິໂຕ ຠຄວາ ທ຺ເວປິ ຊເນ ສງ຺ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ເຕສໍ ໂວ ອຫໍ ພ຺ຍກ຺ຂິສ຺ສນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ພ຺ຍກ຺ຂິສ຺ສນ຺ຕິ ພ຺ຍາກຣິສ຺ສາມິ. ອນຸປຸພ຺ພນ຺ຕິ ຕິຏ຺ຐຕຸ ຕາວ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຈິນ຺ຕາ, ຕິຓຣຸກ຺ຂກີຏປຏງ຺ຄໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອນຸປຏິປາຏິຍາ ອາຈິກ຺ຂິສ຺ສາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຊາຕິວິຠງ຺ຄນ຺ຕິ ຊາຕິວິຕ຺ຖາຣໍ. ອຎ຺ຎມຎ຺ຎາ ຫິ ຊາຕິໂຍຕິ ເຕສໍ ເຕສຎ຺ຫິ ປາຓານໍ ຊາຕິໂຍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎາ ນານປ຺ປກາຣາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຕິຓຣຸກ຺ເຂຕິ ອນຸປາທິນ຺ນກຊາຕິໍ ກຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ອຸປາທິນ຺ນກຊາຕິໍ ກເຖສ຺ສາມິ, ເອວໍ ຕສ຺ສ ຊາຕິເຠໂທ ປາກໂຏ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ອິມໍ ເທສນໍ ອາຣຠິ. ມຫາສີວຕ຺ເຖໂຣ ປນ ‘‘ກິໍ, ຠນ຺ເຕ, ອນຸປາທິນ຺ນກໍ ພີຊນານຕາຍ ນານໍ, ອຸປາທິນ຺ນໍ ກມ຺ມນານຕາຍາຕິ? ເອວໍ ວຕ຺ຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິໂຕ ອາມ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ກມ຺ມຎ຺ຫິ ໂຍນິຍໍ ຂິປຕິ. ໂຍນິສິທ຺ຘາ ອິເມ ສຕ຺ຕາ ນານາວຓ຺ຓາ ໂຫນ຺ຕີຕິ. ຕິຓຣຸກ຺ເຂຕິ ເອຕ຺ຖ ອນ຺ໂຕເຜຄ຺ຄູ ພຫິສາຣາ ອນ຺ຕມໂສ ຕາລນາຬິເກຣາທໂຍປິ ຕິຓາເນວ, ອນ຺ໂຕສາຣາ ປນ ພຫິເຜຄ຺ຄູ ສພ຺ເພ ຣຸກ຺ຂາ ນາມ. ນ ຈາປິ ປຏິຊານເຣຕິ ມຍໍ ຕິຓາ ມຍໍ ຣຸກ຺ຂາຕິ ວາ, ອຫໍ ຕິຓໍ, ອຫໍ ຣຸກ຺ໂຂຕິ ວາ ເອວໍ ນ ຊານນ຺ຕິ. ລິງ຺ຄໍ ຊາຕິມຍນ຺ຕິ ອຊານນ຺ຕານມ຺ປິ ຈ ເຕສໍ ຊາຕິມຍເມວ ສຓ຺ຐານໍ ອຕ຺ຕໂນ ມູລຠູຕຕິຓາທິສທິສເມວ ໂຫຕິ. ກິໍ ກາຣຓາ? ອຎ຺ຎມຎ຺ຎາ ຫິ ຊາຕິໂຍ. ຍສ຺ມາ ອຎ຺ຎາ ຕິຓຊາຕິ, ອຎ຺ຎາ ຣຸກ຺ຂຊາຕິ. ຕິເຓສຸປິ ອຎ຺ຎາ ຕາລຊາຕິ, ອຎ຺ຎາ ນາຬິເກຣຊາຕິ, ເອວໍ ວິຕ຺ຖາເຣຕພ຺ພໍ. ອິມິນາ ອິທໍ ທສ຺ເສຕິ – ຍໍ ຊາຕິວເສນ ນານາ ໂຫຕິ, ຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ປຏິຎ຺ຎໍ ປເຣສໍ ວາ ອຸປເທສໍ ວິນາປິ ອຎ຺ຎຊາຕິໂຕ ວິເສເສນ ຄຍ຺ຫຕິ. ຍທິ ຈ ຊາຕິຍາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຠເວຍ຺ຍ, ໂສປິ ອຕ຺ຕໂນ ປຏິຎ຺ຎໍ ປເຣສໍ ວາ ອຸປເທສໍ ວິນາ ຂຕ຺ຕິຍໂຕ ເວສ຺ສໂຕ ສຸທ຺ທໂຕ ວາ ວິເສເສນ ຄຍ຺ເຫຍ຺ຍ, ນ ຈ ຄຍ຺ຫຕິ. ຕສ຺ມາ ນ ຊາຕິຍາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓຕິ. ປຣໂຕ ປນ ‘‘ຍຖາ ເອຕາສຸ ຊາຕີສູ’’ຕິ ຄາຖາຍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ວຈີເຠເທເນວ ອາວິກຣິສ຺ສຕິ.

ເອວໍ ອນຸປາທິນ຺ນເກສຸ ຊາຕິໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອຸປາທິນ຺ນເກສຸ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຕໂຕ ກີເຏຕິອາທິມາຫ. ຍາວ ກຸນ຺ຖກິປິລ຺ລິເກຕິ ກຸນ຺ຖກິປິລ຺ລິກໍ ປຣິຍນ຺ຕໍ ກຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອຕ຺ຖ ຈ ເຍ ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ເຕ ປຏງ຺ຄາ ນາມ. ອຎ຺ຎມຎ຺ຎາ ຫິ ຊາຕິໂຍຕິ ເຕສມ຺ປິ ນີລຣຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓວເສນ ຊາຕິໂຍ ນານປ຺ປກາຣາວ ໂຫນ຺ຕິ.

ຂຸທ຺ທເກຕິ ກາຬກາທໂຍ. ມຫລ຺ລເກຕິ ສສພິຬາຣາທໂຍ.

ປາທູທເຣຕິ ອຸທຣປາເທ, ອຸທຣໍເຍວ ເນສໍ ປາທາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ທີຆປິຏ຺ຐິເກຕິ ສປ຺ປານຎ຺ຫິ ສີສໂຕ ຍາວ ນງ຺ຄຸຏ຺ຐາ ປິຏ຺ຐິເຍວ ໂຫຕິ, ເຕນ ເຕ ‘‘ທີຆປິຏ຺ຐິກາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ.

ອຸທເກຕິ ໂອທເກ, ອຸທກມ຺ຫິ ຊາເຕ.

ປກ຺ຂີຕິ ສກຸເຓ. ເຕ ຫິ ປຕ຺ເຕຫິ ຍນ຺ຕີຕິ ປຕ຺ຕຍານາ, ເວຫາສໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ວິຫງ຺ຄມາ.

ເອວໍ ຖລຊລາກາສໂຄຈຣານໍ ປາຓານໍ ຊາຕິເຠທໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ເຍນາຘິປ຺ປາເຍນ ຕໍ ທສ຺ເສຕິ, ຕໍ ອາວິກໂຣນ຺ໂຕ ຍຖາ ເອຕາສູຕິ ຄາຖມາຫ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ ສງ຺ເຂເປນ ວຸຕ຺ໂຕວ. ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ປເນຕ຺ຖ ຍໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ຕໍ ສຍເມວ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ນ ເກເສຫີຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ໂຍຊນາ – ຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ນຕ຺ຖິ ມນຸສ຺ເສສຸ ລິງ຺ຄຊາຕິມຍໍ ປຸຖູ’’ຕິ, ຕໍ ເອວໍ ນຕ຺ຖີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ? ນ ເກເສຫີຕິ. ນ ຫິ – ‘‘ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ເອທິສາ ເກສາ ໂຫນ຺ຕິ, ຂຕ຺ຕິຍານໍ ເອທິສາ’’ຕິ ນິຍໂມ ອຕ຺ຖິ ຍຖາ ຫຕ຺ຖິອສ຺ສມິຄາທີນນ຺ຕິ ອິມິນາ ນເຍນ ສພ຺ພໍ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ.

ລິງ຺ຄໍ ຊາຕິມຍໍ ເນວ, ຍຖາ ອຎ຺ຎາສຸ ຊາຕິສູຕິ ອິທໍ ປນ ວຸຕ຺ຕສ຺ເສວຕ຺ຖສ຺ສ ນິຄມນນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຕສ຺ສາຍໍ ໂຍຊນາ – ເອວໍ ຍສ຺ມາ ອິເມຫິ ເກສາທີຫິ ນຕ຺ຖິ ມນຸສ຺ເສສຸ ລິງ຺ຄໍ ຊາຕິມຍໍ ປຸຖຸ, ຕສ຺ມາ ເວທິຕພ຺ພເມຕໍ ‘‘ພ຺ຣາຫ຺ມຓາທິເຠເທສຸ ມນຸສ຺ເສສຸ ລິງ຺ຄໍ ຊາຕິມຍໍ ເນວ, ຍຖາ ອຎ຺ຎາສຸ ຊາຕິສູ’’ຕິ.

໔໕໗. ອິທານິ ເອວໍ ຊາຕິເຠເທ ອສຕິປິ ‘‘ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຂຕ຺ຕິໂຍ’’ຕິ ອິທໍ ນານຕ຺ຕໍ ຍຖາ ຊາຕໍ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຕນ຺ຕິ ຄາຖມາຫ. ຕຕ຺ຖ ໂວກາຣນ຺ຕິ ນານຕ຺ຕໍ. ອຍໍ ປເນຕ຺ຖ ສງ຺ເຂປຕ຺ໂຖ – ຍຖາ ຫິ ຕິຣຈ຺ຉານານໍ ໂຍນິສິທ຺ຘເມວ ເກສາທິສຓ຺ຐາເນນ ນານຕ຺ຕໍ, ຕຖາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາທີນໍ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ສຣີເຣ ຕໍ ນຕ຺ຖິ. ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ຍເທຕໍ ‘‘ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຂຕ຺ຕິໂຍ’’ຕິ ໂວກາຣໍ, ຕໍ ໂວກາຣຎ຺ຈ ມນຸສ຺ເສສຸ ສມຎ຺ຎາຍ ປວຸຈ຺ຈຕິ, ໂວຫາຣມຕ຺ເຕເນວ ປວຸຈ຺ຈຕີຕິ.

ເອຕ຺ຕາວຕາ ຠຄວາ ຠາຣທ຺ວາຊສ຺ສ ວາທໍ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ອິທານິ ຍທິ ຊາຕິຍາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຠເວຍ຺ຍ, ອາຊີວສີລາຈາຣວິປນ຺ໂນປິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຠເວຍ຺ຍ. ຍສ຺ມາ ປນ ໂປຣາຓາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ຕສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຠາວໍ ນ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ, ໂລເກ ຈ ອຎ຺ເຎປິ ປຓ຺ຑິຕມນຸສ຺ສາ, ຕສ຺ມາ ວາເສຏ຺ຐສ຺ສ ວາທໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ໂຍ ຫິ ໂກຈິ ມນຸສ຺ເສສູຕິ ອຏ຺ຐ ຄາຖາ ອາຫ. ຕຕ຺ຖ ໂຄຣກ຺ຂນ຺ຕິ ເຂຕ຺ຕຣກ຺ຂໍ, ກສິກມ຺ມນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ໂຄຕິ ຫິ ປຖວິຍາ ນາມໍ, ຕສ຺ມາ ເອວມາຫ. ປຸຖຸສິປ຺ເປນາຕິ ຕນ຺ຕວາຍກມ຺ມາທິນານາສິປ຺ເປນ. ໂວຫາຣນ຺ຕິ ວຓິຊ຺ຊໍ. ປຣເປສ຺ເສນາຕິ ປເຣສໍ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈກມ຺ເມນ. ອິສ຺ສຕ຺ຖນ຺ຕິ ອາວຸຘຊີວິກໍ, ອຸສຸຎ຺ຈ ສຕ຺ຕິໍ ຈາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ໂປໂຣຫິຈ຺ເຈນາຕິ ປຸໂຣຫິຕກມ຺ເມນ.

ເອວໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສມເຍນ ຈ ໂລກໂວຫາເຣນ ຈ ອາຊີວສີລາຈາຣວິປນ຺ນສ຺ສ ອພ຺ຣາຫ຺ມຓຠາວໍ ສາເຘຕ຺ວາ ເອວໍ ສນ຺ເຕ ນ ຊາຕິຍາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ, ຄຸເຓຫິ ປນ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ກຸເລ ຊາໂຕ ໂຍ ຄຸຓວາ, ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ, ອຍເມຕ຺ຖ ຎາໂຍຕິ ເອວເມຕໍ ຎາຍໍ ອຕ຺ຖໂຕ ອາປາເທຕ຺ວາ ອິທານິ ນໍ ວຈີເຠເທນ ປກາເສນ຺ໂຕ ນ ຈາຫໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ອຫຎ຺ຫິ ຍ຺ວາຍໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ໂຍນີນໍ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ຊາໂຕ, ຕຕ຺ຣາປິ ວິເສເສນ ໂຍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ສໍວຓ຺ຓິຕາຍ ມາຕຣິ ສມ຺ຠູໂຕ, ຕໍ ໂຍນິຊໍ ມຕ຺ຕິສມ຺ຠວໍ, ຍາ ຈາຍໍ ອຸຠໂຕ ສຸຊາໂຕຕິອາທິນາ ນເຍນ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ປຣິສຸທ຺ຘອຸປ຺ປຕ຺ຕິມຄ຺ຄສງ຺ຂາຕາ ໂຍນິ ວຸຕ຺ຕາ, ສໍສຸທ຺ຘຄຫຓິໂກຕິ ອິມິນາ ຈ ມາຕິສມ຺ປຕ຺ຕິ, ຕໂຕປິ ຊາຕສມ຺ຠູຕຕ຺ຕາ ໂຍນິໂຊ ມຕ຺ຕິສມ຺ຠໂວຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕໍ ໂຍນິຊໍ ມຕ຺ຕິສມ຺ຠວໍ ອິມິນາ ຈ ໂຍນິຊມຕ຺ຕິສມ຺ຠວມຕ຺ເຕນ ນ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ພ຺ຣູມິ. ກສ຺ມາ? ຍສ຺ມາ, ໂຠ ໂຠຕິ, ວຈນມຕ຺ເຕນ ອຎ຺ເຎຫິ ສກິຎ຺ຈເນຫິ ວິສິຏ຺ຐຕ຺ຕາ ໂຠວາທິ ນາມ ໂສ ໂຫຕິ, ສເຈ ໂຫຕິ ສກິຎ຺ຈໂນ ສປລິໂພໂຘ. ໂຍ ປນາຍໍ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ຊາໂຕປິ ຣາຄາທິກິຎ຺ຈນາຠາເວນ ອກິຎ຺ຈໂນ, ສພ຺ພຄຫຓປຏິນິສ຺ສຄ຺ເຄນ ອນາທາໂນ, ອກິຎ຺ຈນໍ ອນາທານໍ, ຕມຫໍ ພ຺ຣູມິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ. ກສ຺ມາ? ຍສ຺ມາ ພາຫິຕປາໂປຕິ.

໔໕໘. ກິຎ຺ຈຠິຍ຺ໂຍ ສພ຺ພສໍໂຍຊນໍ ເຉຕ຺ວາຕິອາທິ ສຕ຺ຕວີສຕິ ຄາຖາ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພສໍໂຍຊນນ຺ຕິ ທສວິຘສໍໂຍຊນໍ. ນ ປຣິຕສ຺ສຕີຕິ ຕຓ຺ຫາປຣິຕສ຺ສນາຍ ນ ປຣິຕສ຺ສຕິ. ສງ຺ຄາຕິຄນ຺ຕິ ຣາຄສງ຺ຄາທໂຍ ອຕິກ຺ກນ຺ຕໍ. ວິສໍຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ຈຕູຫິ ໂຍນີຫິ ສພ຺ພກິເລເສຫິ ວາ ວິສໍຍຸຕ຺ຕໍ.

ນທ຺ຘິນ຺ຕິ ອຸປນາຫໍ. ວຣຕ຺ຕນ຺ຕິ ຕຓ຺ຫໍ. ສນ຺ທານນ຺ຕິ ຍຸຕ຺ຕປາສໍ, ທິຏ຺ຐິປຣິຍຸຏ຺ຐານສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ສຫນຸກ຺ກມນ຺ຕິ ອນຸກ຺ກໂມ ວຸຈ຺ຈຕິ ປາເສ ປເວສນຄຓ຺ຐິ, ທິຏ຺ຐານຸສຍສ຺ເສຕໍ ນາມໍ. ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕປລິຆນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ປລິໂຆຕິ ອວິຊ຺ຊາ. ພຸທ຺ຘນ຺ຕິ ຈຕຸສຈ຺ຈພຸທ຺ຘໍ. ຕິຕິກ຺ຂຕີຕິ ຂມຕິ.

ຂນ຺ຕິພລນ຺ຕິ ອຘິວາສນຂນ຺ຕິພລໍ. ສາ ປນ ສກິໍ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ພລານີກໍ ນາມ ນ ໂຫຕິ, ປຸນປ຺ປຸນໍ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ປນ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສາ ອຕ຺ຖິຕາຍ ພລານີກໍ.

ວຕວນ຺ຕນ຺ຕິ ຘຸຕງ຺ຄວນ຺ຕໍ. ສີລວນ຺ຕນ຺ຕິ ຄຸຓວນ຺ຕໍ. ອນຸສ຺ສທນ຺ຕິ ຣາຄາທິອຸສ຺ສທວິຣຫິຕໍ. ‘‘ອນຸສ຺ສຸຕ’’ນ຺ຕິປິ ປາໂຐ, ອນວສ຺ສຸຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທນ຺ຕນ຺ຕິ ນິພ຺ພິເສວນໍ.

ນ ລິມ຺ປຕີຕິ ນ ອລ຺ລີຍຕິ. ກາເມສູຕິ ກິເລສກາມວຕ຺ຖຸກາເມສຸ.

ທຸກ຺ຂສ຺ສ ປຊານາຕິ, ອິເຘວ ຂຍນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອຣຫຕ຺ຕຜລໍ ທຸກ຺ຂກ຺ຂໂຍຕິ ອຘິປ຺ເປຕໍ. ປຊານາຕີຕິ ອຘິຄມວເສນ ຊານາຕິ. ປນ຺ນຠາຣນ຺ຕິ ໂອຫິຕຠາຣໍ, ຂນ຺ຘກິເລສອຠິສງ຺ຂາຣກາມຄຸຓຠາເຣ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ ຐິຕໍ. ວິສໍຍຸຕ຺ຕປທໍ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖເມວ.

ຄມ຺ຠີຣປຎ຺ຎນ຺ຕິ ຄມ຺ຠີເຣສຸ ອາຣມ຺ມເຓສຸ ປວຕ຺ຕປຎ຺ຎໍ. ເມຘາວິນ຺ຕິ ປກຕິປຎ຺ຎາຍ ປຎ຺ຎວນ຺ຕໍ.

ອນາຄາເຣຫິ ຈູຠຍນ຺ຕິ ອນາຄາເຣຫິ ຈ ວິສໍສຏ຺ຐໍ ອຸຠຍຎ຺ຈ, ທ຺ວີຫິປິ ເຈເຕຫິ ວິສໍສຏ຺ຐເມວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອໂນກສາຣິນ຺ຕິ ໂອກໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຎ຺ຈກາມຄຸຓາລໂຍ, ຕໍ ອນລ຺ລີຍມານນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອປ຺ປິຈ຺ຉນ຺ຕິ ອນິຈ຺ຉໍ.

ຕເສສູຕິ ສຕຓ຺ເຫສຸ. ຖາວເຣສູຕິ ນິຕ຺ຕຓ຺ເຫສຸ.

ອຕ຺ຕທຓ຺ເຑສູຕິ ຄຫິຕທຓ຺ເຑສຸ. ນິພ຺ພຸຕນ຺ຕິ ກິເລສນິພ຺ພາເນນ ນິພ຺ພຸຕໍ. ສາທາເນສູຕິ ສອຸປາທາເນສຸ.

ໂອຫິໂຕຕິ ປຕິໂຕ.

໔໕໙. ອກກ຺ກສນ຺ຕິ ນິທ຺ໂທສໍ. ສໂທໂສ ຫິ ຣຸກ຺ໂຂປິ ສກກ຺ກໂສຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ວິຎ຺ຎາປນິນ຺ຕິ ອຕ຺ຖວິຎ຺ຎາປນິກໍ. ສຈ຺ຈນ຺ຕິ ອວິສໍວາທິກໍ. ອຸທີຣເຍຕິ ຠຓຕິ. ຍາຍ ນາຠິສຊ຺ເຊຕິ ຍາຍ ຄິຣາຍ ປຣສ຺ສ ສຊ຺ຊນໍ ວາ ລຄ຺ຄນໍ ວາ ນ ກໂຣຕິ, ຕາທິສໍ ອຜຣຸສໍ ຄິຣໍ ຠາສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ທີຆນ຺ຕິ ສຸຕ຺ຕາຣຸຬ຺ຫຠຓ຺ຑໍ. ຣສ຺ສນ຺ຕິ ວິປ຺ປກິຓ຺ຓຠຓ຺ຑໍ. ອຓຸນ຺ຕິ ຂຸທ຺ທກໍ. ຖູລນ຺ຕິ ມຫນ຺ຕໍ. ສຸຠາສຸຠນ຺ຕິ ສຸນ຺ທຣາສຸນ຺ທຣໍ. ທີຆຠຓ຺ຑຎ຺ຫິ ອປ຺ປຄ຺ຆມ຺ປິ ໂຫຕິ ມຫຄ຺ຆມ຺ປິ. ຣສ຺ສາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອິຕິ ເອຕ຺ຕາວຕາ ນ ສພ຺ພໍ ປຣິຍາທິຓ຺ຓໍ, ‘‘ສຸຠາສຸຠ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ປນ ປຣິຍາທິຓ຺ຓໍ ໂຫຕິ.

ນິຣາສຍນ຺ຕິ ນິຕ຺ຕຓ຺ຫໍ.

ອາລຍາຕິ ຕຓ຺ຫາລຍາ. ອຎ຺ຎາຍາຕິ ຊານິຕ຺ວາ. ອມໂຕຄຘນ຺ຕິ ອມຕພ຺ຠນ຺ຕຣໍ. ອນຸປ຺ປຕ຺ຕນ຺ຕິ ອນຸປວິຏ຺ຐໍ.

ອຸໂຠ ສງ຺ຄນ຺ຕິ ອຸຠຍມ຺ເປຕໍ ສງ຺ຄໍ. ປຸຎ຺ຎຎ຺ຫິ ສຄ຺ເຄ ລຄ຺ຄາເປຕິ, ອປຸຎ຺ຎໍ ອປາເຍ, ຕສ຺ມາ ອຸຠຍມ຺ເປຕໍ ສງ຺ຄນ຺ຕິ ອາຫ. ອຸປຈ຺ຈຄາຕິ ອຕີໂຕ.

ອນາວິລນ຺ຕິ ອາວິລກຣຓກິເລສວິຣຫິຕໍ. ນນ຺ທີຠວປຣິກ຺ຂີຓນ຺ຕິ ປຣິກ຺ຂີຓນນ຺ທິໍ ປຣິກ຺ຂີຓຠວໍ.

‘‘ໂຍ ອິມ’’ນ຺ຕິ ຄາຖາຍ ອວິຊ຺ຊາເຍວ ວິສໍວາທກຏ຺ເຐນ ປລິປໂຖ, ມຫາວິທຸຄ຺ຄຕາຍ ທຸຄ຺ຄໍ, ສໍສຣຓຏ຺ເຐນ ສໍສາໂຣ, ໂມຫນຏ຺ເຐນ ໂມໂຫຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕິຓ຺ໂຓຕິ ຈຕຸໂຣຆຕິຓ຺ໂຓ. ປາຣງ຺ຄໂຕຕິ ນິພ຺ພານໍ ຄໂຕ. ຌາຍີຕິ ອາຣມ຺ມຓລກ຺ຂຓູປນິຊ຺ຌານວເສນ ຌາຍີ. ອເນໂຊຕິ ນິຕ຺ຕຓ຺ໂຫ. ອນຸປາທາຍ ນິພ຺ພຸໂຕຕິ ກິຎ຺ຈິ ຄຫຓໍ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສພ຺ພກິເລສນິພ຺ພາເນນ ນິພ຺ພຸໂຕ.

ກາເມຕິ ທຸວິເຘປິ ກາເມ. ອນາຄາໂຣຕິ ອນາຄາໂຣ ຫຸຕ຺ວາ. ປຣິພ຺ພເຊຕິ ປຣິພ຺ພຊຕິ. ກາມຠວປຣິກ຺ຂີຓນ຺ຕິ ຂີຓກາມໍ ຂີຓຠວໍ.

ມານຸສກໍ ໂຍຄນ຺ຕິ ມານຸສກໍ ປຎ຺ຈກາມຄຸຓໂຍຄໍ. ທິພ຺ພໍ ໂຍຄນ຺ຕິ ທິພ຺ພໍ ປຎ຺ຈກາມຄຸຓໂຍຄໍ. ສພ຺ພໂຍຄວິສໍຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ສພ຺ພກິເລສໂຍຄວິສໍຍຸຕ຺ຕໍ.

ຣຕິນ຺ຕິ ປຎ຺ຈກາມຄຸຓຣຕິໍ. ອຣຕິນ຺ຕິ ກຸສລຠາວນາຍ ອຸກ຺ກຓ຺ຐິຕໍ. ວີຣນ຺ຕິ ວີຣິຍວນ຺ຕໍ.

ສຸຄຕນ຺ຕິ ສຸນ຺ທຣໍ ຐານໍ ຄຕໍ, ສຸນ຺ທຣາຍ ວາ ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ຄຕໍ.

ຄຕິນ຺ຕິ ນິພ຺ພຕ຺ຕິໍ. ປຸເຣຕິ ອຕີເຕ. ປຈ຺ຉາຕິ ອນາຄເຕ. ມຊ຺ເຌຕິ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນ. ກິຎ຺ຈນນ຺ຕິ ກິຎ຺ຈນກາຣໂກ ກິເລໂສ.

ມເຫສິນ຺ຕິ ມຫນ຺ເຕ ຄຸເຓ ປຣິເຍສນຏ຺ເຐນ ມເຫສິໍ. ວິຊິຕາວິນນ຺ຕິ ວິຊິຕວິຊຍໍ.

໔໖໐. ເອວໍ ຠຄວາ ຄຸຓໂຕ ຂີຓາສວໍເຍວ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ເຍ ຊາຕິໂຕ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓຕິ ອຠິນິເວສໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ເຕ ອິທໍ ອຊານນ຺ຕາ, ສາວ ເນສໍ ທິຏ຺ຐິ ທຸທ຺ທິຏ຺ຐີຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ສມຎ຺ຎາ ເຫສາຕິ ຄາຖາທ຺ວຍມາຫ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ຍທິທໍ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຂຕ຺ຕິໂຍ ຠາຣທ຺ວາໂຊ ວາເສຏ຺ໂຐຕິ ນາມໂຄຕ຺ຕໍ ປກປ຺ປິຕໍ ກຕໍ ອຠິສງ຺ຂຕໍ, ສມຎ຺ຎາ ເຫສາ ໂລກສ຺ມິໍ, ໂວຫາຣມຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກສ຺ມາ? ຍສ຺ມາ ສມຸຈ຺ຈາ ສມຸທາຄຕໍ ສມຎ຺ຎາຍ ອາຄຕໍ. ເອຕຎ຺ຫິ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຊາຕກາເລເຍວສ຺ສ ຎາຕິສາໂລຫິເຕຫິ ປກປ຺ປິຕໍ ກຕໍ. ໂນ ເຈ ນໍ ເອວໍ ປກປ຺ເປຍ຺ຍຸໍ, ນ ໂກຈິ ກິຎ຺ຈິ ທິສ຺ວາ ອຍໍ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓຕິ ວາ ຠາຣທ຺ວາໂຊຕິ ວາ ຊາເນຍ຺ຍ. ເອວໍ ປກປ຺ປິຕໍ ເປຕໍ ທີຆຣຕ຺ຕານຸສຍິຕໍ, ທິຏ຺ຐິຄຕມຊານຕໍ, ຕໍ ປກປ຺ປິຕໍ ນາມໂຄຕ຺ຕໍ ‘‘ນາມໂຄຕ຺ຕມຕ຺ຕເມຕໍ, ໂວຫາຣຕ຺ຖໍ ປກປ຺ປິຕ’’ນ຺ຕິ, ອຊານນ຺ຕານໍ ສຕ຺ຕານໍ ຫທເຍ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ທິຏ຺ຐິຄຕມນຸສຍິຕໍ. ຕສ຺ສ ອນຸສຍິຕຕ຺ຕາ ຕໍ ນາມໂຄຕ຺ຕໍ ອຊານນ຺ຕາ ໂນ ປພ຺ຣຸນ຺ຕິ, ‘‘ຊາຕິຍາ ໂຫຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ’’ຕິ ອຊານນ຺ຕາວ ເອວໍ ວທນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

ເອວໍ ‘‘ເຍ ‘ຊາຕິໂຕ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ’ຕິ ອຠິນິເວສໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ເຕ ອິທໍ ໂວຫາຣມຕ຺ຕໍ ອຊານນ຺ຕາ, ສາວ ເນສໍ ທິຏ຺ຐິ ທຸທ຺ທິຏ຺ຐີ’’ຕິ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ນິປ຺ປຣິຍາຍເມວ ຊາຕິວາທໍ ປຏິກ຺ຂິປນ຺ໂຕ ກມ຺ມວາທຎ຺ຈ ປຕິຏ຺ຐເປນ຺ໂຕ ນ ຊຈ຺ຈາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ກມ຺ມຸນາ’’ຕິ ອຸປຑ຺ຒຄາຖາຍ ວິຕ຺ຖາຣຓຕ຺ຖໍ ກສ຺ສໂກ ກມ຺ມຸນາຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ກມ຺ມຸນາຕິ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນນ ກສິກມ຺ມາທິນິພ຺ພຕ຺ຕກເຈຕນາກມ຺ມຸນາ.

ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທທສ຺ສາຕິ ອິມິນາ ປຈ຺ຈເຍນ ເອວໍ ໂຫຕີຕິ ເອວໍ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທທສ຺ສາວິໂນ. ກມ຺ມວິປາກໂກວິທາຕິ ສມ຺ມານາວມານາຣຫກຸເລ ກມ຺ມວເສນ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ ໂຫຕິ, ອຎ຺ຎາປິ ຫີນປຓີຕຕາ ຫີນປຓີເຕ ກມ຺ເມ ວິປຈ຺ຈມາເນ ໂຫຕີຕິ. ເອວໍ ກມ຺ມວິປາກກຸສລາ.

ກມ຺ມຸນາ ວຕ຺ຕຕີຕິ ຄາຖາຍ ປນ ໂລໂກຕິ ວາ ປຊາຕິ ວາ ສຕ຺ໂຕຕິ ວາ ເອໂກເຍວຕ຺ໂຖ, ວຈນມຕ຺ຕເຠໂທ. ປຸຣິມປເທນ ເຈຕ຺ຖ ‘‘ອຕ຺ຖິ ພ຺ຣຫ຺ມາ ມຫາພ຺ຣຫ຺ມາ ເສຏ຺ໂຐ ສຊິຕາ’’ຕິ ທິຏ຺ຐິຍາ ປຏິເສໂຘ ເວທິຕພ຺ໂພ. ກມ຺ມຸນາ ຫິ ຕາສຸ ຕາສຸ ຄຕີສຸ ວຕ຺ຕຕິ ໂລໂກ, ຕສ຺ສ ໂກ ສຊິຕາຕິ. ທຸຕິຍປເທນ ‘‘ເອວໍ ກມ຺ມຸນາ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕປິ ຈ ປວຕ຺ເຕປິ ອຕີຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນເຠເທນ ກມ຺ມຸນາ ວຕ຺ຕຕິ, ສຸຂທຸກ຺ຂານິ ປຈ຺ຈນຸໂຠນ຺ໂຕ ຫີນປຓີຕາທິເຠທຎ຺ຈ ອາປຊ຺ຊນ຺ໂຕ ປວຕ຺ຕຕີ’’ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຕຕິເຍນ ຕເມວຕ຺ຖໍ ນິຄເມຕິ ‘‘ເອວໍ ສພ຺ພຖາປິ ກມ຺ມນິພນ຺ຘນາ ສຕ຺ຕາ ກມ຺ເມເນວ ພທ຺ຘາ ຫຸຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ນ ອຎ຺ຎຖາ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ເຖນ ຕເມຕ຺ຖໍ ອຸປມາຍ ວິຠາເວຕິ. ຍຖາ ຫິ ຣຖສ຺ສ ຍາຍໂຕ ອາຓິ ນິພນ຺ຘນໍ ໂຫຕິ, ນ ຕາຍ ອນິພທ຺ໂຘ ຍາຕິ, ເອວໍ ໂລກສ຺ສ ນິພ຺ພຕ຺ຕໂຕ ຈ ປວຕ຺ຕໂຕ ຈ ກມ຺ມໍ ນິພນ຺ຘນໍ, ນ ເຕນ ອນິພທ຺ໂຘ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ ນ ປວຕ຺ຕຕິ.

ອິທານິ ຍສ຺ມາ ເອວໍ ກມ຺ມນິພນ຺ຘໂນ ໂລໂກ, ຕສ຺ມາ ເສຏ຺ເຐນ ກມ຺ມຸນາ ເສຏ຺ຐຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຕເປນາຕິ ຄາຖາທ຺ວຍມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຕເປນາຕິ ຘຸຕງ຺ຄຕເປນ. ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິເຍນາຕິ ເມຖຸນວິຣຕິຍາ. ສໍຍເມນາຕິ ສີເລນ. ທເມນາຕິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍທເມນ. ເອເຕນາຕິ ເອເຕນ ເສຏ຺ເຐນ ປຣິສຸທ຺ເຘນ ພ຺ຣຫ຺ມຠູເຕນ ກມ຺ມຸນາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ໂຫຕິ. ກສ຺ມາ? ຍສ຺ມາ ເອຕໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຸຕ຺ຕມໍ, ຍສ຺ມາ ເອຕໍ ກມ຺ມໍ ອຸຕ຺ຕໂມ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄຸໂຓຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ‘‘ພ຺ຣຫ຺ມານ’’ນ຺ຕິປິ ປາໂຐ. ອຍໍ ປເນຕ຺ຖ ວຈນຕ຺ໂຖ – ພ຺ຣຫ຺ມໍ ອາເນຕີຕິ ພ຺ຣຫ຺ມານໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓຠາວໍ ອາວຫຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

ທຸຕິຍຄາຖາຍ ສນ຺ໂຕຕິ ສນ຺ຕກິເລໂສ. ພ຺ຣຫ຺ມາ ສກ຺ໂກຕິ ພ຺ຣຫ຺ມາ ຈ ສກ຺ໂກ ຈ, ໂຍ ເອວຣູໂປ, ໂສ ນ ເກວລໍ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ, ອຖ ໂຂ ພ຺ຣຫ຺ມາ ຈ ສກ຺ໂກ ຈ ໂສ ວິຊານຕໍ ປຓ຺ຑິຕານໍ, ເອວໍ ວາເສຏ຺ຐ, ຊານາຫີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ.

ປປຎ຺ຈສູທນິຍາ ມຊ຺ຌິມນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍ

ວາເສຏ຺ຐສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.