໕. ຈງ຺ກີສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໔໒໒. ເອວໍ ເມ ສຸຕນ຺ຕິ ຈງ຺ກີສຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ເທວວເນ ສາລວເນຕິ ຕສ຺ມິໍ ກິຣ ເທວຕານໍ ພລິກມ຺ມໍ ກຣີຍຕິ, ເຕນ ຕໍ ເທວວນນ຺ຕິປິ ສາລວນນ຺ຕິປິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ໂອປາສາທໍ ອຊ຺ຌາວສຕີຕິ ໂອປາສາທນາມເກ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄາເມ ວສຕິ, ອຠິຠວິຕ຺ວາ ວາ ອາວສຕິ, ຕສ຺ສ ສາມີ ຫຸຕ຺ວາ ຍາຍ ມຣິຍາທາຍ ຕຕ຺ຖ ວສິຕພ຺ພໍ, ຕາຍ ມຣິຍາທາຍ ວສຕິ. ອຸປສຄ຺ຄວເສນ ປເນຕ຺ຖ ຠຸມ຺ມຕ຺ເຖ ອຸປໂຍຄວຈນໍ ເວທິຕພ຺ພໍ, ຕຖສ຺ສ ອນຸປ຺ປໂຍຄຕ຺ຕາວ ເສສປເທສຸ. ຕຕ຺ຖ ລກ຺ຂຓໍ ສທ຺ທສຕ຺ຖໂຕ ປຣິເຍສິຕພ຺ພໍ. ສຕ຺ຕຸສ຺ສທນ຺ຕິ ສຕ຺ເຕຫິ ອຸສ຺ສທໍ ອຸສ຺ສນ຺ນໍ, ພຫຸຊນໍ ອາກິຓ຺ຓມນຸສ຺ສໍ ໂປສາວນິຍຫຕ຺ຖິອສ຺ສໂມຣມິຄາທິອເນກສຕ຺ຕສມາກິຓ຺ຓຎ຺ຈາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍສ຺ມາ ປນ ໂສ ຄາໂມ ພຫິ ອາວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ຊາເຕນ ຫຕ຺ຖິອສ຺ສາທີນໍ ຆາສຕິເຓນ ເຈວ ເຄຫຈ຺ຉທນຕິເຓນ ຈ ສມ຺ປນ຺ໂນ, ຕຖາ ທາຣຸກຏ຺ເຐຫິ ເຈວ ເຄຫສມ຺ຠາຣກຏ຺ເຐຫິ ຈ, ຍສ຺ມາ ຈສ຺ສ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ວຏ຺ຏຈຕຸຣສ຺ສາທິສຓ຺ຐານາ ພຫູ ໂປກ຺ຂຣຓິໂຍ, ຊລຊກຸສຸມວິຈິຕ຺ຕານິ ຈ ພຫິ ອເນການິ ຕຬາການິ ວາ ອຸທກສ຺ສ ນິຈ຺ຈຠຣິຕາເນວ ໂຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ສຕິຓກຏ຺ໂຐທກນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ສຫ ຘຎ຺ເຎນ ສຘຎ຺ຎໍ, ປຸພ຺ພຓ຺ຓາປຣຓ຺ຓາທິເຠທໍ ພຫຸຘຎ຺ຎສນ຺ນິຈຍນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ຍສ຺ມິໍ ຄາເມ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ເສຕຈ຺ຉຕ຺ຕໍ ອຸສ຺ສາເປຕ຺ວາ ຣາຊລີລາຍ ວສຕິ. ຕສ຺ສ ສມິທ຺ຘິສມ຺ປຕ຺ຕິ ທີປິຕາ ໂຫຕິ. ຣາຊໂຕ ລທ຺ຘໍ ໂຠຄ຺ຄໍ ຣາຊໂຠຄ຺ຄໍ. ເກນ ທິນ຺ນນ຺ຕິ ເຈ, ຣຎ຺ຎາ ປເສນທິນາ ໂກສເລນ ທິນ຺ນໍ. ຣາຊທາຍນ຺ຕິ ຣຎ຺ໂຎ ທາຍຠູຕໍ, ທາຍຊ຺ຊນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ພ຺ຣຫ຺ມເທຍ຺ຍນ຺ຕິ ເສຏ຺ຐເທຍ຺ຍໍ, ຉຕ຺ຕໍ ອຸສ຺ສາເປຕ຺ວາ ຣາຊສງ຺ເຂເປນ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຖ ວາ ຣາຊໂຠຄ຺ຄນ຺ຕິ ສພ຺ພໍ ເຉຊ຺ຊເຠຊ຺ຊໍ ອນຸສາສນ຺ເຕນ ຕິຕ຺ຖປພ຺ພຕາທີສຸ ສຸງ຺ກໍ ຄຓ຺ຫນ຺ເຕນ ເສຕຈ຺ຉຕ຺ຕໍ ອຸສ຺ສາເປຕ຺ວາ ຣຎ຺ຎາ ຫຸຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຖ ຣຎ຺ຎາ ປເສນທິນາ ໂກສເລນ ທິນ຺ນໍ ຣາຊທາຍນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ຣຎ຺ຎາ ທິນ຺ນຕ຺ຕາ ຣາຊທາຍໍ, ທາຍກຣາຊທີປນຕ຺ຖໍ ປນສ຺ສ ‘‘ຣຎ຺ຎາ ປເສນທິນາ ໂກສເລນ ທິນ຺ນ’’ນ຺ຕິ ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ພ຺ຣຫ຺ມເທຍ຺ຍນ຺ຕິ ເສຏ຺ຐເທຍ຺ຍໍ, ຍຖາ ທິນ຺ນໍ ນ ປຸນ ຄເຫຕພ຺ພໍ ໂຫຕິ ນິສ຺ສຏ຺ຐປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕໍ, ເອວໍ ທິນ຺ນນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໔໒໓. ພຫູ ພຫູ ຫຸຕ຺ວາ ສໍຫຕາຕິ ສງ຺ຆາ. ເອເກກິສ຺ສາ ທິສາຍ ສງ຺ໂຆ ເຕສໍ ອຕ຺ຖີຕິ ສງ຺ຆີ. ປຸພ຺ເພ ຄາມສ຺ສ ອນ຺ໂຕ ອຄຓາ ພຫິ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ຄຓາ ສມ຺ປນ຺ນາຕິ ຄຓີຠູຕາ. ອຸຕ຺ຕເຣນມຸຂາຕິ ອຸຕ຺ຕຣທິສາຠິມຸຂາ. ຂຕ຺ຕໍ ອາມນ຺ເຕສີຕິ ຂຕ຺ຕາ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຈ຺ຉິຕປຎ຺ຫພ຺ຍາກຣຓສມຕ຺ໂຖ ມຫາມຕ຺ໂຕ, ຕໍ ອາມນ຺ເຕສິ. ອາຄເມນ຺ຕູຕິ ມຸຫຸຕ຺ຕໍ ປຏິມາເນນ຺ຕຸ, ອຈ຺ຉນ຺ຕູຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

໔໒໔. ນານາເວຣຊ຺ຊການນ຺ຕິ ນານາວິເຘສຸ ຣຊ຺ເຊສຸ ອຎ຺ເຎສຸ ກາສິໂກສລາທີສຸ ຊາຕາ ວາ ນິວສນ຺ຕິ ວາ, ຕໂຕ ວາ ອາຄຕາຕິ ນານາເວຣຊ຺ຊກາ, ເຕສໍ ນານາເວຣຊ຺ຊການໍ. ເກນຈິເທວາຕິ ອນິຍມິເຕນ ຍຎ຺ຎຸປາສນາທິນາ ເກນຈິ ກິຈ຺ເຈນ. ເຕ ຕສ຺ສ ຄມນໍ ສຸຕ຺ວາ ຈິນ຺ເຕສຸໍ – ‘‘ອຍໍ, ຈງ຺ກີ, ອຸຄ຺ຄຕພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ, ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ຈ ອຎ຺ເຎ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສມຓໍ ໂຄຕມໍ ສຣຓໍ ຄຕາ, ອຍເມວ ນ ຄໂຕ. ສ຺ວາຍໍ ສເຈ ຕຕ຺ຖ ຄມິສ຺ສຕິ, ອທ຺ຘາ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ອາວຏ຺ຏນິຍາ ມາຍາຍ ອາວຏ຺ຏິໂຕ ສຣຓໍ ຄມິສ຺ສຕິ. ຕໂຕ ເອຕສ຺ສາປິ ເຄຫທ຺ວາເຣ ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ອສນ຺ນິປາໂຕ ຠວິສ຺ສຕິ. ຫນ຺ທສ຺ສ ຄມນນ຺ຕຣາຍໍ ກໂຣມາ’’ຕິ ສມ຺ມນ຺ຕຍິຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ອຄມໍສຸ. ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ອຖ ໂຂ ເຕ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຕຕ຺ຖ ອຸຠໂຕຕິ ທ຺ວີຫິ ປກ຺ເຂຫິ. ມາຕິໂຕ ຈ ປິຕິໂຕ ຈາຕິ, ໂຠໂຕ ມາຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓີ, ມາຕຸມາຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓີ, ຕສ຺ສາປິ ມາຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓີ. ປິຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ, ປິຕຸປິຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ, ຕສ຺ສປິ ປິຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓຕິ. ເອວໍ ຠວໍ ອຸຠໂຕ ສຸຊາໂຕ, ມາຕິໂຕ ຈ ປິຕິໂຕ ຈ. ສໍສຸທ຺ຘຄຫຓິໂກຕິ ສໍສຸທ຺ຘາ ເຕ ມາຕຸ ຄຫຓີ, ສໍສຸທ຺ຘາ ເຕ ມາຕຸ ກຸຈ຺ຉີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍາວ ສຕ຺ຕມາ ປິຕາມຫຍຸຄາຕິ ເອຕ຺ຖ ປິຕຸ ປິຕາ ປິຕາມໂຫ, ປິຕາມຫສ຺ສ ຍຸຄໍ ປິຕາມຫຍຸຄໍ. ຍຸຄນ຺ຕິ ອາຍຸປ຺ປມາຓໍ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອຠິລາປມຕ຺ຕເມວ ເຈຕໍ, ອຕ຺ຖໂຕ ປນ ປິຕາມໂຫວ ປິຕາມຫຍຸຄໍ. ຕໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ສພ຺ເພປິ ປຸພ຺ພປຸຣິສາ ປິຕາມຫຄ຺ຄຫເຓເນວ ຄຫິຕາ. ເອວໍ ຍາວ ສຕ຺ຕໂມ ປຸຣິໂສ, ຕາວ ສໍສຸທ຺ຘຄຫຓິໂກ. ອຖ ວາ ອກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ອນຸປກຸຏ຺ໂຐ ຊາຕິວາເທນາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອກ຺ຂິຕ຺ໂຕຕິ ອປເນຖ ເອຕໍ, ກິໍ ອິມິນາຕິ ເອວໍ ອກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ອນວກ຺ຂິຕ຺ໂຕ. ອນຸປກ຺ກຸຏ຺ໂຐຕິ ນ ອຸປກຸຏ຺ໂຐ, ນ ອກ຺ໂກສໍ ວາ ນິນ຺ທໍ ວາ ປຕ຺ຕປຸພ຺ໂພ. ເກນ ກາຣເຓນາຕິ. ຊາຕິວາເທນ, ອິຕິປິ ຫີນຊາຕິໂກ ເອໂສຕິ ເອວຣູເປນ ວຈເນນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິມິນາປງ຺ເຄນາຕິ ອິມິນາປິ ກາຣເຓນ.

ອຑ຺ໂຒຕິ ອິສ຺ສໂຣ. ມຫທ຺ຘໂນຕິ ມຫຕາ ຘເນນ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ໂຠໂຕ ຫິ ເຄເຫ ປຖວິຍໍ ປໍສຸວາລິກາ ວິຍ ພຫຸ ຘນໍ, ສມໂຓ ປນ ໂຄຕໂມ ອຘໂນ ຠິກ຺ຂາຍ ອຸທຣໍ ປູເຣຕ຺ວາ ຍາເປຕີຕິ ທສ຺ເສນ຺ຕິ. ມຫາໂຠໂຄຕິ ປຎ຺ຈກາມຄຸຓວເສນ ມຫາອຸປໂຠໂຄ. ເອວໍ ຍໍ ຍໍ ຄຸຓໍ ວທນ຺ຕິ, ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ປຏິປກ຺ຂວເສນ ຠຄວໂຕ ອຄຸຓໍເຍວ ທສ຺ເສມາຕິ ມຎ຺ຎມານາ ວທນ຺ຕິ.

ອຠິຣູໂປຕິ ອຎ຺ເຎຫິ ມນຸສ຺ເສຫິ ອຘິກຣູໂປ. ທສ຺ສນີໂຍຕິ ທິວສມ຺ປິ ປສ຺ສນ຺ຕານໍ ອຕິຕ຺ຕິກຣຓໂຕ ທສ຺ສນໂຍຄ຺ໂຄ, ທສ຺ສເນເນວ ຈິຕ຺ຕປສາທຊນນໂຕ ປາສາທິໂກ. ໂປກ຺ຂຣຕາ ວຸຈ຺ຈຕິ ສຸນ຺ທຣຠາໂວ, ວຓ຺ຓສ຺ສ ໂປກ຺ຂຣຕາ ວຓ຺ຓໂປກ຺ຂຣຕາ, ຕາຍ ວຓ຺ຓໂປກ຺ຂຣຕາຍ, ວຓ຺ຓສມ຺ປຕ຺ຕິຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂປຣາຓາ ປນ ໂປກ຺ຂຣນ຺ຕິ ສຣີຣໍ ວທນ຺ຕິ, ວຓ຺ຓໍ ວຓ຺ຓເມວ. ເຕສໍ ມເຕນ ວຓ຺ໂຓ ຈ ໂປກ຺ຂຣຎ຺ຈ ວຓ຺ຓໂປກ຺ຂຣານິ, ເຕສໍ ຠາໂວ ວຓ຺ຓໂປກ຺ຂຣຕາ. ອິຕິ ປຣມາຍ ວຓ຺ຓໂປກ຺ຂຣຕາຍາຕິ ອຸຕ຺ຕມປຣິສຸທ຺ເຘນ ວຓ຺ເຓນ ເຈວ ສຣີຣສຓ຺ຐານສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຈາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ພ຺ຣຫ຺ມວຓ຺ຓີຕິ ເສຏ຺ຐວຓ຺ຓີ, ປຣິສຸທ຺ຘວຓ຺ເຓສຸປິ ເສຏ຺ເຐນ ສຸວຓ຺ຓວຓ຺ເຓເນວ ສມນ຺ນາຄໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ພ຺ຣຫ຺ມວຈ຺ຉສີຕິ ມຫາພ຺ຣຫ຺ມຸໂນ ສຣີຣສທິເສນ ສຣີເຣນ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ອຂຸທ຺ທາວກາໂສ ທສ຺ສນາຍາຕິ ໂຠໂຕ ສຣີເຣ ທສ຺ສນສ຺ສ ໂອກາໂສ ນ ຂຸທ຺ທໂກ ມຫາ. ສພ຺ພາເນວ ເຕ ອງ຺ຄປຈ຺ຈງ຺ຄານິ ທສ຺ສນີຍາເນວ, ຕານິ ຈາປິ ມຫນ຺ຕາເນວາຕິ ທີເປຕິ.

ສີລມສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ສີລວາ. ວຸທ຺ຘໍ ວຑ຺ຒິຕໍ ສີລມສ຺ສາຕິ ວຸທ຺ຘສີລີ. ວຸທ຺ຘສີເລນາຕິ ວຸທ຺ເຘນ ວຑ຺ຒິເຕນ ສີເລນ. ສມນ຺ນາຄໂຕຕິ ຍຸຕ຺ໂຕ, ອິທໍ ວຸທ຺ຘສີລີປທສ຺ເສວ ເວວຈນໍ. ສພ຺ພເມຕໍ ປຎ຺ຈສີລມຕ຺ຕເມວ ສນ຺ຘາຍ ວທນ຺ຕິ.

ກາລ຺ຍາຓວາໂຈຕິອາທີສຸ ກລ຺ຍາຓາ ສຸນ຺ທຣາ ປຣິມຓ຺ຑລປທພ຺ຍຎ຺ຊນາ ວາຈາ ອສ຺ສາຕິ ກລ຺ຍາຓວາໂຈ. ກລ຺ຍາຓໍ ມຘຸຣໍ ວາກ຺ກຣຓໍ ອສ຺ສາຕິ ກລ຺ຍາຓວາກ຺ກຣໂຓ. ວາກ຺ກຣຓນ຺ຕິ ອຸທາຫຣຓໂຆໂສ. ຄຸຓປຣິປຸຓ຺ຓຠາເວນ ປຸເຣ ຠວາຕິ ໂປຣີ. ປຸເຣ ວາ ຠວຕ຺ຕາ ໂປຣີ. ນາຄຣິກິຕ຺ຖິຍາ ສຸຂຸມາລຕ຺ຕເນນ ສທິສາຕິປິ ໂປຣີ. ຕາຍ ໂປຣິຍາ. ວິສ຺ສຏ຺ຐາຍາຕິ ອປລິພຸທ຺ຘາຍ, ສນ຺ທິຏ຺ຐວິລມ຺ພິຕາທິໂທສຣຫິຕາຍ. ອເນລຄລາຍາຕິ ເອລຄເລນ ວິຣຫິຕາຍ. ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ຫິ ກເຖນ຺ຕສ຺ສ ເອລໍ ຄລຕິ, ລາລາ ວາ ປຄ຺ຆຣຕິ, ເຂຬຜຸສິຕານິ ວາ ນິກ຺ຂມນ຺ຕິ, ຕສ຺ສ ວາຈາ ເອລຄລາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕພ຺ພິປຣິຕາຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຕ຺ຖສ຺ສ ວິຎ຺ຎາປນິຍາຕິອາທິມຊ຺ຌປຣິໂຍສານໍ ປາກຏໍ ກຕ຺ວາ ຠາສິຕຕ຺ຖສ຺ສ ວິຎ຺ຎາປນສມຕ຺ຖາຍ. ເສສເມຕ຺ຖ ພ຺ຣາຫ຺ມຓວຓ຺ເຓ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

໔໒໕. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕຕິ ເອວໍ ເຕຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓຫິ ວຸຕ຺ເຕ, ຈງ຺ກີ, ‘‘ອິເມ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອຕ຺ຕໂນ ວຓ຺ເຓ ວຸຈ຺ຈມາເນ ອຕຸສ຺ສນກສຕ຺ໂຕ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ວຓ຺ຓມສ຺ສ ຠຓິຕ຺ວາ ນິວາເຣສ຺ສາມາຕິ ຊາຕິອາທີຫິ ມມ ວຓ຺ຓໍ ວທນ຺ຕິ, ນ ໂຂ ປນ ເມ ຍຸຕ຺ຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ວຓ຺ເຓ ຣຊ຺ຊິຕຸໍ. ຫນ຺ທາຫໍ ເອເຕສໍ ວາທໍ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ມຫນ຺ຕຠາວໍ ຎາເປຕ຺ວາ ເອເຕສໍ ຕຕ຺ຖ ຄມນໍ ກໂຣມີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ເຕນ ຫິ, ໂຠ, ມມາປິ ສຸຓາຖາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ເຍປິ ‘‘ອຸຠໂຕ ສຸຊາໂຕ’’ຕິອາທໂຍ ອຕ຺ຕໂນ ຄຸເຓຫິ ສທິສາ ຄຸຓາ, ເຕປິ ‘‘ໂກ ຈາຫໍ, ເກ ຈ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ຊາຕິສມ຺ປຕ຺ຕິອາທໂຍ ຄຸຓາ’’ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຄຸເຓຫິ ອຸຕ຺ຕຣິຕເຣເຍວ ມຎ຺ຎມາໂນ, ອິຕເຣ ປນ ເອກນ຺ເຕເນວ ຠຄວໂຕ ມຫນ຺ຕຠາວທີປນຕ຺ຖໍ ປກາເສຕິ. ມຍເມວ ອຣຫາມາຕິ ເອວໍ ນິຍເມນ຺ໂຕ ເຈຕ຺ຖ ອິທໍ ທີເປຕິ – ຍທິ ຄຸຓມຫນ຺ຕຕາຍ ອຸປສງ຺ກມິຕພ຺ໂພ ນາມ ໂຫຕິ, ຍຖາ ສິເນຣຸໍ ອຸປນິຘາຍ ສາສໂປ, ມຫາສມຸທ຺ທໍ ອຸປນິຘາຍ ໂຄປທກໍ, ສຕ຺ຕສຸ ມຫາສເຣສຸ ອຸທກໍ ອຸປນິຘາຍ ອຸສ຺ສາວພິນ຺ທຸ ປຣິຕ຺ໂຕ ລາມໂກ, ເອວເມວໍ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ຊາຕິສມ຺ປຕ຺ຕິອາທໂຍ ຄຸເຓ ອຸປນິຘາຍ ອມ຺ຫາກໍ ຄຸຓາ ປຣິຕ຺ຕາ ລາມກາ, ຕສ຺ມາ ມຍເມວ ອຣຫາມ ຕໍ ຠວນ຺ຕໍ ໂຄຕມໍ ທສ຺ສນາຍ ອຸປສງ຺ກມິຕຸນ຺ຕິ.

ຠູມິຄຕຎ຺ຈ ເວຫາສຏ຺ຐຎ຺ຈາຕິ ເອຕ຺ຖ ຣາຊງ຺ຄເຓ ເຈວ ອຸຍ຺ຍາເນ ຈ ສຸຘາມຏ຺ຐາ ໂປກ຺ຂຣຓິໂຍ ສຕ຺ຕຣຕນປູຣິໍ ກຕ຺ວາ ຠູມິຍໍ ຐປິຕໍ ຘນໍ ຠູມິຄຕໍ ນາມ, ປາສາທນິຍູຫາທໂຍ ປນ ປູເຣຕ຺ວາ ຐປິຕໍ ເວຫາສຏ຺ຐໍ ນາມ. ເອວໍ ຕາວ ກຸລປຣິຍາເຍນ ອາຄຕໍ. ຕຖາຄຕສ຺ສ ປນ ຊາຕທິວເສເຍວ ສງ຺ໂຂ ເອໂລ ອຸປ຺ປໂລ ປຸຓ຺ຑຣີໂກຕິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ນິຘໂຍ ອຸປຄຕາ. ເຕສຸ ສງ຺ໂຂ ຄາວຸຕິໂກ, ເອໂລ ອຑ຺ຒໂຍຊນິໂກ, ອຸປ຺ປໂລ ຕິຄາວຸຕິໂກ ປຸຓ຺ຑຣີໂກ ໂຍຊນິໂກຕິ. ເຕສຸປິ ຄຫິຕຄຫິຕຏ຺ຐານໍ ປູຣຕິເຍວ. ອິຕິ ຠຄວາ ປຫູຕໍ ຫິຣຎ຺ຎສຸວຓ຺ຓໍ ໂອຫາຍ ປພ຺ພຊິໂຕຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ທຫໂຣ ວາຕິອາທີນິ ເຫຏ຺ຐາ ວິຕ຺ຖາຣິຕາເນວ.

ອຂຸທ຺ທາວກາໂສຕິ ເອຕ຺ຖ ຠຄວຕິ ອປຣິມາໂຓເຍວ ທສ຺ສນາວກາໂສຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຕຕ຺ຣິທໍ ວຕ຺ຖຸໍ – ຣາຊຄເຫ ກິຣ ອຎ຺ຎຕໂຣ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ‘‘ສມຓສ຺ສ ກິຣ ໂຄຕມສ຺ສ ປມາຓໍ ຄເຫຕຸໍ ນ ສກ຺ກາ’’ຕິ ສຸຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິສນກາເລ ສຏ຺ຐິຫຕ຺ຖໍ ເວຬຸໍ ຄເຫຕ຺ວາ ນຄຣທ຺ວາຣສ຺ສ ພຫິ ຐຕ຺ວາ ສມ຺ປຕ຺ເຕ ຠຄວຕິ ເວຬຸໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສມີເປ ອຏ຺ຐາສິ, ເວຬຸ ຠຄວໂຕ ຊາຓຸມຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ປຸນທິວເສ ທ຺ເວ ເວຬູ ຆເຏຕ຺ວາ ສມີເປ ອຏ຺ຐາສິ, ຠຄວາ ທ຺ວິນ຺ນໍ ເວຬູນໍ ອຸປຣິ ທ຺ວິເວຓຸມຕ຺ຕເມວ ປຎ຺ຎາຍມາໂນ, ‘‘ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ກິໍ ກໂຣສີ’’ຕິ ອາຫ? ຕຸມ຺ຫາກໍ ປມາຓໍ ຄຓ຺ຫາມີຕິ. ‘‘ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ສເຈປິ ຕ຺ວໍ ສກລຈກ຺ກວາຬຄພ຺ຠໍ ປູເຣຕ຺ວາ ຐິຕເວຬຸໍ ຆເຏຕ຺ວາ ອາຄມິສ຺ສສິ, ເນວ ເມ ປມາຓໍ ຄເຫຕຸໍ ສກ຺ຂິສ຺ສສິ. ນ ຫິ ມຍາ ຈຕ຺ຕາຣິ ອສງ຺ຂ຺ເຍຍ຺ຍານິ ກປ຺ປສຕສຫສ຺ສຎ຺ຈ ຕຖາ ປາຣມິໂຍ ປູຣິຕາ, ຍຖາ ເມ ປໂຣ ປມາຓໍ ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍ, ອຕຸໂລ ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຕຖາຄໂຕ ອປ຺ປເມຍ຺ໂຍ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຘມ຺ມປເທ ຄາຖມາຫ. ຄາຖາປຣິໂຍສາເນ ຈຕຸຣາສີຕິປາຓສຫສ຺ສານິ ອມຕໍ ປິວິໍສຸ.

ອປຣມ຺ປິ ວຕ຺ຖຸ – ຣາຫຸ ກິຣ ອສຸຣິນ຺ໂທ ຈຕ຺ຕາຣິ ໂຍຊນສຫສ຺ສານິ ອຏ຺ຐ ຈ ໂຍຊນສຕານິ ອຸຈ຺ໂຈ, ພາຫນ຺ຕຣມສ຺ສ ທ຺ວາທສໂຍຊນສຕານິ, ຫຕ຺ຖຕລປາທຕລານໍ ປຸຖຸລຕາ ຕີຓິ ໂຍຊນສຕານິ, ອງ຺ຄຸລິປພ຺ພານິ ປຓ຺ຓາສໂຍຊນານິ, ຠມຸກນ຺ຕຣໍ ປຓ຺ຓາສໂຍຊນໍ, ນລາຏໍ ຕິໂຍຊນສຕໍ, ສີສໍ ນວໂຍຊນສຕໍ. ໂສ – ‘‘ອຫໍ ອຸຈ຺ໂຈສ຺ມິ, ສຕ຺ຖາຣໍ ໂອນມິຕ຺ວາ ໂອໂລເກຕຸໍ ນ ສກ຺ຂິສ຺ສາມີ’’ຕິ ນ ຄຈ຺ຉຕິ. ໂສ ເອກທິວສໍ ຠຄວໂຕ ວຓ຺ຓໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ຍຖາ ກຖຎ຺ຈ ໂອໂລເກສ຺ສາມີ’’ຕິ ອາຄໂຕ. ຠຄວາ ຕສ຺ສ ອຊ຺ຌາສຍໍ ວິທິຕ຺ວາ ‘‘ຈຕູສຸ ອິຣິຍາປເຖສຸ ກຕເຣນ ທສ຺ເສມີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ‘‘ຐິຕໂກ ນາມ ນີໂຈປິ ອຸຈ຺ໂຈ ວິຍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ນິປນ຺ໂນວສ຺ສ ອຕ຺ຕານໍ ທສ຺ເສສ຺ສາມີ’’ຕິ, ‘‘ອານນ຺ທ, ຄນ຺ຘກຸຏິປຣິເວເຓ ມຎ຺ຈກໍ ປຎ຺ຎາເປຫີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ສີຫເສຍ຺ຍໍ ກປ຺ເປສິ. ຣາຫຸ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ນິປນ຺ນໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ຄີວໍ ອຸນ຺ນາເມຕ຺ວາ ນຠມຊ຺ເຌ ປຸຓ຺ຓຈນ຺ທໍ ວິຍ ອຸລ຺ໂລເກຕິ. ກິມິທໍ ອສຸຣິນ຺ທາຕິ ຈ ວຸຕ຺ເຕ, ຠຄວາ ໂອນມິຕ຺ວາ ໂອໂລເກຕຸໍ ນ ສກ຺ຂິສ຺ສາມີຕິ ນ ຄຈ຺ຉິນ຺ຕິ. ນ ມຍາ ອສຸຣິນ຺ທ ອໂຘມຸເຂນ ປາຣມິໂຍ ປູຣິຕາ, ອຸທ຺ຘຄ຺ຄໍ ເມ ກຕ຺ວາ ທານໍ ທິນ຺ນນ຺ຕິ. ຕໍທິວສໍ ຣາຫຸ ສຣຓໍ ອຄມາສິ. ເອວໍ ຠຄວາ ອຂຸທ຺ທາວກາໂສ ທສ຺ສນາຍ.

ຈຕຸປາຣິສຸທ຺ຘິສີເລນ ສີລວາ. ຕໍ ປນ ສີລໍ ອຣິຍໍ ອຸຕ຺ຕມໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ, ເຕນາຫ ອຣິຍສີລີຕິ. ຕເທວ ອນວຊ຺ຊຏ຺ເຐນ ກຸສລໍ, ເຕນາຫ ກຸສລສີລີຕິ. ກຸສເລນ ສີເລນາຕິ ອິທມສ຺ສ ເວວຈນໍ. ພຫູນໍ ອາຈຣິຍປາຈຣິໂຍຕິ ຠຄວໂຕ ເອເກກາຍ ຘມ຺ມເທສນາຍ ຈຕຸຣາສີຕິປາຓສຫສ຺ສານິ ອປຣິມາຓາປິ ເທວມນຸສ຺ສາ ມຄ຺ຄຜລາມຕໍ ປິວນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ພຫູນໍ ອາຈຣິໂຍ, ສາວກວິເນຍ຺ຍານໍ ປາຈຣິໂຍຕິ.

ຂີຓກາມຣາໂຄຕິ ເອຕ຺ຖ ກາມໍ ຠຄວໂຕ ສພ຺ເພປິ ກິເລສາ ຂີຓາ, ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ປນ ເຕ ນ ຊານາຕິ, ອຕ຺ຕໂນ ຊານນຏ຺ຐາເນເຍວ ຄຸຓໍ ກເຖຕິ. ວິຄຕຈາປລ຺ໂລຕິ ‘‘ປຕ຺ຕມຓ຺ຑນາ ຈີວຣມຓ຺ຑນາ ເສນາສນມຓ຺ຑນາ ອິມສ຺ສ ວາ ປູຕິກາຍສ຺ສ…ເປ… ເກລນາ ປຏິເກລນາ’’ຕິ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕຈາປລ຺ຍວິຣຫິໂຕ.

ອປາປປຸເຣກ຺ຂາໂຣຕິ ອປາເປ ນວໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ເມ ປຸຣໂຕ ກຕ຺ວາ ວິຈຣຕິ. ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎາຍ ປຊາຍາຕິ ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລານມຫາກສ຺ສປາທິເຠທາຍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓປຊາຍ. (ອວິຣຸທ຺ໂຘ ຫິ ໂສ) ເອຕິສ຺ສາຍ ປຊາຍ ປຸເຣກ຺ຂາໂຣ. ອຍຎ຺ຫິ ປຊາ ສມຓໍ ໂຄຕມໍ ປຸຣໂຕ ກຕ຺ວາ ຈຣຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອປິຈ ອປາປປຸເຣກ຺ຂາໂຣຕິ ນ ປາປຸປຸເຣກ຺ຂາໂຣ, ນ ປາປໍ ປຸຣໂຕ ກຕ຺ວາ ຈຣຕິ, ປາປໍ ນ ອິຈ຺ຉຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກສ຺ສ? ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎາຍ ປຊາຍ ອຕ຺ຕນາ ສທ຺ຘິໍ ປຏິວິຣຸທ຺ຘາຍປິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓປຊາຍ ອວິຣຸທ຺ໂຘ ຫິຕສຸຂຕ຺ຖິໂກເຍວາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

ຕິໂຣຣຏ຺ຐາຕິ ປຣຣຏ຺ຐໂຕ. ຕິໂຣຊນປທາຕິ ປຣຊນປທໂຕ. ສໍປຸຈ຺ຉິຕຸໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ຂຕ຺ຕິຍປຓ຺ຑິຕາທໂຍ ເຈວ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄນ຺ຘພ຺ພາທໂຍ ຈ ປຎ຺ເຫ ອຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມາຕິ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ເກຈິ ປຸຈ຺ຉາຍ ວາ ໂທສໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊນສມ຺ປຏິຈ຺ຉເນ ວາ ອສມຕ຺ຖຕໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ອປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາວ ຕຸຓ຺ຫີ ນິສີທນ຺ຕິ, ເກຈິ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ, ເກສຎ຺ຈິ ຠຄວາ ປຸຈ຺ຉາຍ ອຸສ຺ສາຫໍ ຊເນຕ຺ວາ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕິ. ເອວໍ ສພ຺ເພສມ຺ປິ ເຕສໍ ວິມຕິໂຍ ຕີຣໍ ປຕ຺ວາ ມຫາສມຸທ຺ທສ຺ສ ອູມິໂຍ ວິຍ ຠຄວນ຺ຕໍ ປຕ຺ວາວ ຠິຊ຺ຊນ຺ຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ຕຖາຄຕສ຺ສ ວຓ຺ເຓ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

ອຕິຖີ ໂນ ເຕ ໂຫນ຺ຕີຕິ ເຕ ອມ຺ຫາກໍ ອາຄນ຺ຕຸກາ ນວກາ ປາຫຸນກາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຣິຍາປຸຓາມີຕິ ຊານາມິ. ອປຣິມາຓວຓ຺ໂຓຕິ ຕຖາຣູເປເນວ ສພ຺ພຎ຺ຎຸນາປິ ອປ຺ປເມຍ຺ຍວຓ຺ໂຓ, ປເຄວ ມາທິເສນາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ –

‘‘ພຸທ຺ໂຘປິ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠເຓຍ຺ຍ ວຓ຺ຓໍ,

ກປ຺ປມ຺ປິ ເຈ ອຎ຺ຎມຠາສມາໂນ;

ຂີເຍຖ ກປ຺ໂປ ຈິຣທີຆມນ຺ຕເຣ,

ວຓ຺ໂຓ ນ ຂີເຍຖ ຕຖາຄຕສ຺ສາ’’ຕິ.

ອິມໍ ປນ ຄຸຓກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ເຕ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ຈິນ຺ຕຍິໍສຸ ‘‘ຍຖາ, ຈງ຺ກີ, ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ອໂນມຄຸໂຓ ໂສ ຠວໍ ໂຄຕໂມ, ເອວໍ ຕສ຺ສ ຄຸເຓ ຊານມາເນນ ໂຂ ປນ ອິມິນາ ອຕິຈິຣໍ ອຘິວາສິຕໍ, ຫນ຺ທ ນໍ ອນຸວຕ຺ຕາມາ’’ຕິ ອນຸວຕ຺ຕມານາ ‘‘ເຕນ ຫິ, ໂຠ’’ຕິອາທິມາຫໍສຸ.

໔໒໖. ໂອປາເຕຕີຕິ ປເວເສຕິ. ສໍປຸເຣກ຺ຂໂຣນ຺ຕີຕິ ປຸຕ຺ຕມຕ຺ຕນຕ຺ຕມຕ຺ຕມ຺ປິ ສມານໍ ປຸຣໂຕ ກຕ຺ວາ ວິຈຣນ຺ຕິ.

໔໒໗. ມນ຺ຕປທນ຺ຕິ ມນ຺ຕາເຍວ ມນ຺ຕປທໍ, ເວໂທຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິຕິຫິຕິຫ ປຣມ຺ປຣາຍາຕິ ເອວໍ ກິຣ ເອວໍ ກິຣາຕິ ປຣມ຺ປຣຠາເວນ ອາຄຕນ຺ຕິ ທີເປຕິ. ປິຏກສມ຺ປທາຍາຕິ ປາວຈນສງ຺ຂາຕສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ. ສາວິຕ຺ຕິອາທີຫິ ຉນ຺ທພນ຺ເຘຫິ ຈ ວຄ຺ຄພນ຺ເຘຫິ ຈ ສມ຺ປາເທຕ຺ວາ ອາຄຕນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຕຕ຺ຖ ຈາຕິ ຕສ຺ມິໍ ມນ຺ຕປເທ. ປວຕ຺ຕາໂຣຕິ ປວຕ຺ຕຍິຕາໂຣ. ເຍສນ຺ຕິ ເຍສໍ ສນ຺ຕກໍ. ມນ຺ຕປທນ຺ຕິ ເວທສງ຺ຂາຕໍ ມນ຺ຕເມວ. ຄີຕນ຺ຕິ ອຏ຺ຐກາທີຫິ ທສຫິ ໂປຣາຓກພ຺ຣາຫ຺ມເຓຫິ ປທສມ຺ປຕ຺ຕິວເສນ ສຊ຺ຌາຍິຕໍ. ປວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຎ຺ເຎສໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ວາຈິຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສມິຫິຕນ຺ຕິ ສມຸປພ຺ຍູຬ຺ຫໍ ຣາສິກຕໍ, ປິຓ຺ຑໍ ກຕ຺ວາ ຐປິຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕທນຸຄາຍນ຺ຕີຕິ ເອຕຣຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ຕໍ ເຕຫິ ປຸພ຺ເພ ຄີຕໍ ອນຸຄາຍນ຺ຕິ ອນຸສຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ວາເທນ຺ຕິ. ຕທນຸຠາສນ຺ຕີຕິ ຕໍ ອນຸຠາສນ຺ຕິ, ອິທໍ ປຸຣິມສ຺ເສວ ເວວຈນໍ. ຠາສິຕມນຸຠາສນ຺ຕີຕິ ເຕຫິ ຠາສິຕໍ ສຊ຺ຌາຍິຕໍ ອນຸສຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ. ວາຈິຕມນຸວາເຈນ຺ຕີຕິ ເຕຫິ ອຎ຺ເຎສໍ ວາຈິຕໍ ອນຸວາເຈນ຺ຕິ. ເສຍ຺ຍຖິທນ຺ຕິ ເຕ ກຕເມຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຏ຺ຐໂກຕິອາທີນິ ເຕສໍ ນາມານິ, ເຕ ກິຣ ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ປຣູປຆາຕໍ ອກຕ຺ວາ ກສ຺ສປສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ປາວຈເນນ ສຫ ສໍສນ຺ເທຕ຺ວາ ມນ຺ເຕ ຄນ຺ເຖສຸໍ, ອປຣາປເຣ ປນ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ປາຓາຕິປາຕາທີນິ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຕໂຍ ເວເທ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ພຸທ຺ຘວຈເນນ ສທ຺ຘິໍ ວິຣຸທ຺ເຘ ອກໍສຸ.

໔໒໘. ອນ຺ຘເວຓີຕິ ອນ຺ຘປເວຓີ. ເອເກນ ຫິ ຈກ຺ຂຸມຕາ ຄຫິຕຍຏ຺ຐິຍາ ໂກຏິໍ ເອໂກ ອນ຺ໂຘ ຄຓ຺ຫາຕິ, ຕໍ ອນ຺ຘໍ ອຎ຺ໂຎ, ຕໍ ອຎ຺ໂຎຕິ ເອວໍ ປຓ຺ຓາສ ສຏ຺ຐິ ອນ຺ຘາ ປຏິປາຏິຍາ ຆຏິຕາ ອນ຺ຘເວຓີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ປຣມ຺ປຣາສໍສຕ຺ຕາຕິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ລຄ຺ຄາ, ຍຏ຺ຐິຄ຺ຄາຫເກນປິ ຈກ຺ຂຸມຕາ ວິຣຫິຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອໂກ ກິຣ ຘຸຕ຺ໂຕ ອນ຺ຘຄຓໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອສຸກສ຺ມິໍ ນາມ ຄາເມ ຂຊ຺ຊໂຠຊ຺ຊໍ ສຸລຠ’’ນ຺ຕິ ອຸສ຺ສາເຫຕ຺ວາ ເຕຫິ ‘‘ຕຕ຺ຖ ໂນ ສາມິ ເນຫິ, ອິທໍ ນາມ ເຕ ເທມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ລຎ຺ຊໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ມຄ຺ຄາ ໂອກ຺ກມ຺ມ ມຫນ຺ຕໍ ຄຈ຺ຉໍ ອນຸປຣິຄນ຺ຕ຺ວາ ປຸຣິມສ຺ສ ຫຕ຺ເຖນ ປຈ຺ຉິມສ຺ສ ກຈ຺ຉໍ ຄຓ຺ຫາເປຕ຺ວາ ‘‘ກິຎ຺ຈິ ກມ຺ມໍ ອຕ຺ຖິ, ຄຈ຺ຉຖ ຕາວ ຕຸມ຺ເຫ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ປລາຍິ. ເຕ ທິວສມ຺ປິ ຄນ຺ຕ຺ວາ ມຄ຺ຄໍ ອວິນ຺ທມານາ ‘‘ກຫໍ, ໂຠ, ຈກ຺ຂຸມາ ກຫໍ ມຄ຺ໂຄ’’ຕິ ປຣິເທວິຕ຺ວາ ມຄ຺ຄໍ ອວິນ຺ທມານາ ຕຕ຺ເຖວ ມຣິໍສຸ. ເຕ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ປຣມ຺ປຣາສໍສຕ຺ຕາ’’ຕິ. ປຸຣິໂມປີຕິ ປຸຣິເມສຸ ທສສຸ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓສຸ ເອໂກປິ. ມຊ຺ຌິໂມປີຕິ ມຊ຺ເຌ ອາຈຣິຍປາຈຣິເຍສຸ ເອໂກປິ. ປຈ຺ຉິໂມປີຕິ ອິທານິ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓສຸ ເອໂກປິ.

ປຎ຺ຈ ໂຂຕິ ປາຬິອາຄເຕສຸ ທ຺ວີສຸ ອຎ຺ເຎປິ ເອວຣູເປ ຕໂຍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ວທຕິ. ທ຺ເວຘາວິປາກາຕິ ຠູຕວິປາກາ ວາ ອຠູຕວິປາກາ ວາ. ນາລເມຕ຺ຖາຕິ, ຠາຣທ຺ວາຊ, ສຈ຺ຈໍ ອນຸຣກ຺ຂິສ຺ສາມີຕິ ປຏິປນ຺ເນນ ວິຎ຺ຎຸນາ ‘‘ຍໍ ມຍາ ຄຫິຕໍ, ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ເອກໍເສເນວ ນິຏ຺ຐໍ ຄນ຺ຕຸໍ ນາລໍ ນ ຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຸປຣິ ປຸຈ຺ຉາຍ ມຄ຺ຄໍ ວິວຣິຕ຺ວາ ຐເປສິ.

໔໓໐. ອິຘ, ຠາຣທ຺ວາຊ, ຠິກ຺ຂູຕິ ຊີວກສຸຕ຺ເຕ (ມ. ນິ. ໒.໕໑ ອາທໂຍ) ວິຍ ມຫາວຈ຺ຉສຸຕ຺ເຕ (ມ. ນິ. ໒.໑໙໓ ອາທໂຍ) ວິຍ ຈ ອຕ຺ຕານຎ຺ເຎວ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ໂລຠນີເຍສຸ ຘມ຺ເມສູຕິ ໂລຠຘມ຺ເມສຸ. ເສສປທທ຺ວເຍປິ ເອເສວ ນໂຍ.

໔໓໒. ສທ຺ຘໍ ນິເວເສຕີຕິ ໂອກປ຺ປນິຍສທ຺ຘໍ ນິເວເສຕິ. ອຸປສງ຺ກມຕີຕິ ອຸປຄຈ຺ຉຕິ. ປຍິຣຸປາສຕີຕິ ສນ຺ຕິເກ ນິສີທຕິ. ໂສຕນ຺ຕິ ປສາທໂສຕໍ ໂອທຫຕິ. ຘມ຺ມນ຺ຕິ ເທສນາຘມ຺ມໍ ສຸຓາຕິ. ຘາເຣຕີຕິ ປຄຸຓໍ ກຕ຺ວາ ຘາເຣຕິ. ອຸປປຣິກ຺ຂຕີຕິ ອຕ຺ຖໂຕ ຈ ກາຣຓໂຕ ຈ ວີມໍສຕິ. ນິຊ຺ຌານໍ ຂມນ຺ຕີຕິ ໂອໂລກນໍ ຂມນ຺ຕິ, ອິຘ ສີລໍ ກຖິຕໍ, ອິຘ ສມາຘີຕິ ເອວໍ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຉນ຺ໂທຕິ ກຕ຺ຕຸກມ຺ຍຕາ ຉນ຺ໂທ. ອຸສ຺ສຫຕີຕິ ວາຍມຕິ. ຕຸເລຕີຕິ ອນິຈ຺ຈາທິວເສນ ຕີເຣຕິ. ປທຫຕີຕິ ມຄ຺ຄປຘານໍ ປທຫຕິ. ກາເຍນ ເຈວ ປຣມສຈ຺ຈນ຺ຕິ ສຫຊາຕນາມກາເຍນ ຈ ນິພ຺ພານໍ ສຈ຺ຉິກໂຣຕິ, ປຎ຺ຎາຍ ຈ ກິເລເສ ນິພ຺ພິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ຕເທວ ວິຠູຕໍ ປາກຏໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ປສ຺ສຕິ.

໔໓໓. ສຈ຺ຈານຸໂພໂຘຕິ ມຄ຺ຄານຸໂພໂຘ. ສຈ຺ຈານຸປ຺ປຕ຺ຕີຕິ ຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍາ. ເຕສໍເຍວາຕິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕານໍ ທ຺ວາທສນ຺ນໍ, ເອວໍ ທີຆໍ ມຄ຺ຄວາທໍ ອນຸໂລເມຕິ, ຕສ຺ມາ ນາຍມຕ຺ໂຖ. ອຍໍ ປເນຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ – ເຕສໍເຍວາຕິ ເຕສໍ ມຄ຺ຄສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ມານໍ. ປຘານນ຺ຕິ ມຄ຺ຄປຘານໍ. ຕຎ຺ຫິ ຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍສງ຺ຂາຕາຍ ສຈ຺ຈານຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ພຫຸກາຣໍ, ມຄ຺ເຄ ອສຕິ ຜລາຠາວໂຕຕິ. ອິມິນາ ນເຍນ ສພ຺ພປເທສຸ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ.

ປປຎ຺ຈສູທນິຍາ ມຊ຺ຌິມນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍ

ຈງ຺ກີສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.