໕. ໂພຘິຣາຊກຸມາຣສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໒໔. ເອວໍ ເມ ສຸຕນ຺ຕິ ໂພຘິຣາຊກຸມາຣສຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ໂກກນໂທຕິ ໂກກນທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປທຸມໍ. ໂສ ຈ ມງ຺ຄລປາສາໂທ ໂອໂລກນກປທຸມໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ກໂຕ, ຕສ຺ມາ ໂກກນໂທຕິ ສງ຺ຂໍ ລຠິ.

໓໒໕. ຍາວ ປຈ຺ຉິມໂສປານກເຬວຣາຕິ ເອຕ຺ຖ ປຈ຺ຉິມໂສປານກເຬວຣນ຺ຕິ ປຐມໍ ໂສປານຜລກໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອທ຺ທສາ ໂຂຕິ ໂອໂລກນຕ຺ຖໍເຍວ ທ຺ວາຣໂກຏ຺ຐເກ ຐິໂຕ ອທ຺ທສ. ຠຄວາ ຕຸຓ຺ຫີ ອໂຫສີຕິ ‘‘ກິສ຺ສ ນຸ ໂຂ ອຕ຺ຖາຍ ຣາຊກຸມາເຣນ ອຍໍ ມຫາສກ຺ກາໂຣ ກໂຕ’’ຕິ ອາວຊ຺ຊນ຺ໂຕ ປຸຕ຺ຕປຕ຺ຖນາຍ ກຕຠາວໍ ອຎ຺ຎາສິ. ໂສ ຫິ ຣາຊກຸມາໂຣ ອປຸຕ຺ຕໂກ, ສຸຕຎ຺ຈາເນນ ອໂຫສິ – ‘‘ພຸທ຺ຘານໍ ກິຣ ອຘິກາຣໍ ກຕ຺ວາ ມນສາ ອິຈ຺ຉິຕໍ ລຠນ຺ຕີ’’ຕິ. ໂສ – ‘‘ສຈາຫໍ ປຸຕ຺ຕໍ ລຠິສ຺ສາມິ, ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ມມ ເຈລປ຺ປຏິກໍ ອກ຺ກມິສ຺ສຕິ. ໂນ ເຈ ລຠິສ຺ສາມິ, ນ ອກ຺ກມິສ຺ສຕີ’’ຕິ ປຕ຺ຖນໍ ກຕ຺ວາ ສນ຺ຖຣາເປສິ. ອຖ ຠຄວາ ‘‘ນິພ຺ພຕ຺ຕິສ຺ສຕິ ນຸ ໂຂ ເອຕສ຺ສ ປຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ ອາວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ‘‘ນ ນິພ຺ພຕ຺ຕິສ຺ສຕີ’’ຕິ ອທ຺ທສ.

ປຸພ຺ເພ ກິຣ ໂສ ເອກສ຺ມິໍ ທີເປ ວສມາໂນ ສມຈ຺ຉນ຺ເທນ ສກຸຓໂປຕເກ ຂາທິ. ສຈສ຺ສ ມາຕຸຄາໂມ ອຎ຺ໂຎວ ຠເວຍ຺ຍ, ປຸຕ຺ຕໍ ລເຠຍ຺ຍ. ອຸໂຠຫິ ປນ ສມານຈ຺ຉນ຺ເທຫິ ຫຸຕ຺ວາ ປາປກມ຺ມໍ ກຕໍ, ເຕນສ຺ສ ປຸຕ຺ໂຕ ນ ນິພ຺ພຕ຺ຕິສ຺ສຕີຕິ ອຎ຺ຎາສິ. ທຸສ຺ເສ ປນ ອກ຺ກນ຺ເຕ – ‘‘ພຸທ຺ຘານໍ ອຘິກາຣໍ ກຕ຺ວາ ປຕ຺ຖິຕປຕ຺ຖິຕໍ ລຠນ຺ຕີຕິ ໂລເກ ອນຸສ຺ສໂວ, ມຍາ ຈ ມຫາອຠິນີຫາໂຣ ກໂຕ, ນ ຈ ປຸຕ຺ຕໍ ລຠາມິ, ຕຸຈ຺ຉໍ ອິທໍ ວຈນ’’ນ຺ຕິ ມິຈ຺ຉາຄຫຓໍ ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍ. ຕິຕ຺ຖິຍາປິ – ‘‘ນຕ຺ຖິ ສມຓານໍ ອກຕ຺ຕພ຺ພໍ ນາມ, ເຈລປ຺ປຏິກໍ ມທ຺ທນ຺ຕາ ອາຫິຓ຺ຑນ຺ຕີ’’ຕິ ອຸຊ຺ຌາເຍຍ຺ຍຸໍ. ເອຕຣຫິ ຈ ອກ຺ກມນ຺ເຕສຸ ພຫູ ຠິກ຺ຂູ ປຣຈິຕ຺ຕວິທຸໂນ, ເຕ ຠພ຺ພໍ ຊານິຕ຺ວາ ອກ຺ກມິສ຺ສນ຺ຕິ, ອຠພ຺ພໍ ຊານິຕ຺ວາ ນ ອກ຺ກມິສ຺ສນ຺ຕິ. ອນາຄເຕ ປນ ອຸປນິສ຺ສໂຍ ມນ຺ໂທ ຠວິສ຺ສຕິ, ອນາຄຕໍ ນ ຊານິສ຺ສນ຺ຕິ. ເຕສຸ ອກ຺ກມນ຺ເຕສຸ ສເຈ ປຕ຺ຖິຕໍ ອິຊ຺ຌິສ຺ສຕິ, ອິຈ຺ເຈຕໍ ກຸສລໍ. ໂນ ເຈ ອິຊ຺ຌິສ຺ສຕິ, – ‘‘ປຸພ຺ເພ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ອຠິນີຫາຣໍ ກຕ຺ວາ ອິຈ຺ຉິຕິຈ຺ຉິຕໍ ລຠນ຺ຕິ, ຕໍ ອິທານິ ນ ລຠນ຺ຕິ. ເຕເຍວ ມຎ຺ເຎ ຠິກ຺ຂູ ປຏິປຕ຺ຕິປູຣກາ ອເຫສຸໍ, ອິເມ ປຏິປຕ຺ຕິໍ ປູເຣຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕີ’’ຕິ ມນຸສ຺ສາ ວິປ຺ປຏິສາຣິໂນ ຠວິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ອິເມຫິ ກາຣເຓຫິ ຠຄວາ ອກ຺ກມິຕຸໍ ອນິຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຕຸຓ຺ຫີ ອໂຫສິ. ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎເປສິ ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ເຈລປ຺ປຏິກາ ອກ຺ກມິຕພ຺ພາ’’ຕິ (ຈູຬວ. ໒໖໘). ມງ຺ຄລຕ຺ຖາຍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ອນກ຺ກມນ຺ເຕສຸ ປນ ອກ຺ກມນຕ຺ຖາຍ ອນຸປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ຐເປສິ – ‘‘ຄິຫີ, ຠິກ຺ຂເວ, ມງ຺ຄລິກາ, ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຄິຫີນໍ ມງ຺ຄລຕ຺ຖາຍາ’’ຕິ (ຈູຬວ. ໒໖໘).

໓໒໖. ປຈ຺ຉິມໍ ຊນຕໍ ຕຖາຄໂຕ ອນຸກມ຺ປຕີຕິ ອິທໍ ເຖໂຣ ວຸຕ຺ເຕສຸ ກາຣເຓສຸ ຕຕິຍໍ ກາຣຓໍ ສນ຺ຘາຍາຫ. ນ ໂຂ ສຸເຂນ ສຸຂນ຺ຕິ ກສ຺ມາ ອາຫ? ກາມສຸຂລ຺ລິການຸໂຍຄສຎ຺ຎີ ຫຸຕ຺ວາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ນ ອກ຺ກມິ, ຕສ຺ມາ ອຫມ຺ປິ ສຕ຺ຖາຣາ ສມານຈ຺ຉນ຺ໂທ ຠວິສ຺ສາມີຕິ ມຎ຺ຎມາໂນ ເອວມາຫ.

໓໒໗. ໂສ ໂຂ ອຫນ຺ຕິອາທິ ‘‘ຍາວ ຣຕ຺ຕິຍາ ປຈ຺ຉິເມ ຍາເມ’’ຕິ ຕາວ ມຫາສຈ຺ຈເກ (ມ. ນິ. ໑.໓໖໔ ອາທໂຍ) ວຸຕ຺ຕນເຍນ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຕໂຕ ປຣໍ ຍາວ ປຎ຺ຈວຄ຺ຄິຍານໍ ອາສວກ຺ຂຍາ ປາສຣາສິສຸຕ຺ເຕ (ມ. ນິ. ໑.໒໗໒ ອາທໂຍ) ວຸຕ຺ຕນເຍນ ເວທິຕພ຺ພໍ.

໓໔໓. ອງ຺ກຸສຄຍ຺ເຫ ສິປ຺ເປຕິ ອງ຺ກຸສຄຫຓສິປ຺ເປ. ກຸສໂລ ອຫນ຺ຕິ ເຉໂກ ອຫໍ. ກສ຺ສ ປນາຍໍ ສນ຺ຕິເກ ສິປ຺ປໍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫີຕິ? ປິຕຸ ສນ຺ຕິເກ, ປິຕາປິສ຺ສ ປິຕຸ ສນ຺ຕິເກວ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫິ. ໂກສມ຺ພິຍໍ ກິຣ ປຣນ຺ຕປຣາຊາ ນາມ ຣຊ຺ຊໍ ກາເຣສິ. ຣາຊມເຫສີ ຄຣຸຠາຣາ ອາກາສຕເລ ຣຎ຺ຎາ ສທ຺ຘິໍ ພາລາຕປໍ ຕປ຺ປມານາ ຣຕ຺ຕກມ຺ພລໍ ປາຣຸປິຕ຺ວາ ນິສິນ຺ນາ ໂຫຕິ, ເອໂກ ຫຕ຺ຖິລິງ຺ຄສກຸໂຓ ‘‘ມໍສເປສີ’’ຕິ ມຎ຺ຎມາໂນ ຄເຫຕ຺ວາ ອາກາສໍ ປກ຺ຂນ຺ທິ. ສາ ‘‘ຉຑ຺ເຑຍ຺ຍ ມ’’ນ຺ຕິ ຠເຍນ ນິສ຺ສທ຺ທາ ອໂຫສິ, ໂສ ຕໍ ປພ຺ພຕປາເທ ຣຸກ຺ຂວິຏເປ ຐເປສິ. ສາ ປາຓິສ຺ສຣໍ ກໂຣນ຺ຕີ ມຫາສທ຺ທມກາສິ. ສກຸໂຓ ປລາຍິ, ຕສ຺ສາ ຕຕ຺ເຖວ ຄພ຺ຠວຸຏ຺ຐານໍ ອໂຫສິ. ຕິຍາມຣຕ຺ຕິໍ ເທເວ ວສ຺ສນ຺ເຕ ກມ຺ພລໍ ປາຣຸປິຕ຺ວາ ນິສີທິ. ຕໂຕ ຈ ອວິທູເຣ ຕາປໂສ ວສຕິ. ໂສ ຕສ຺ສາ ສທ຺ເທນ ອຣຸເຓ ອຸຄ຺ຄເຕ ຣຸກ຺ຂມູລໍ ອາຄໂຕ ຊາຕິໍ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ນິສ຺ເສຓິໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ວສນຏ຺ຐານໍ ເນຕ຺ວາ ຍາຄຸໍ ປາເຍສິ. ທາຣກສ຺ສ ເມຆອຸຕຸຎ຺ຈ ປພ຺ພຕອຸຕຸຎ຺ຈ ຄເຫຕ຺ວາ ຊາຕຕ຺ຕາ ອຸເທໂນຕິ ນາມໍ ອກາສິ. ຕາປໂສ ຜລາຜລານິ ອາຫຣິຕ຺ວາ ທ຺ເວປິ ຊເນ ໂປເສສິ.

ສາ ເອກທິວສໍ ຕາປສສ຺ສ ອາຄມນເວລາຍ ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄມນໍ ກຕ຺ວາ ອິຕ຺ຖິກຸຕ຺ຕໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ຕາປສໍ ສີລເຠທໍ ອາປາເທສິ. ເຕສໍ ເອກໂຕ ວສນ຺ຕານໍ ກາເລ ຄຈ຺ຉນ຺ເຕ ປຣນ຺ຕປຣາຊາ ກາລໍ ອກາສິ. ຕາປໂສ ຣຕ຺ຕິຠາເຄ ນກ຺ຂຕ຺ຕໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ມຕຠາວໍ ຎຕ຺ວາ – ‘‘ຕຸຍ຺ຫໍ ຣາຊາ ມໂຕ, ປຸຕ຺ໂຕ ເຕ ກິໍ ອິຘ ວສິຕຸໍ ອິຈ຺ຉຕິ, ອຸທາຫຸ ເປຕ຺ຕິເກ ຣຊ຺ເຊ ຉຕ຺ຕໍ ອຸສ຺ສາເປຕຸ’’ນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉິ. ສາ ປຸຕ຺ຕສ຺ສ ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ສພ຺ພໍ ປວຕ຺ຕິໍ ອາຈິກ຺ຂິຕ຺ວາ ຉຕ຺ຕໍ ອຸສ຺ສາເປຕຸກາມຕຎ຺ຈສ຺ສ ຎຕ຺ວາ ຕາປສສ຺ສ ອາໂຣເຈສິ. ຕາປໂສ ຈ ຫຕ຺ຖິຄນ຺ຖສິປ຺ປໍ ຊານາຕິ, ກຸໂຕເນນ ລທ຺ຘໍ? ສກ຺ກສ຺ສ ສນ຺ຕິກາ. ປຸພ຺ເພ ກິຣສ຺ສ ສກ຺ໂກ ອຸປຏ຺ຐານໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ເກນ ກິລມຖາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິ. ໂສ ‘‘ຫຕ຺ຖິປຣິສ຺ສໂຍ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ອາໂຣເຈສິ. ຕສ຺ສ ສກ຺ໂກ ຫຕ຺ຖິຄນ຺ຖຎ຺ເຈວ ວີຓກຎ຺ຈ ທຕ຺ວາ ‘‘ປລາເປຕຸກາມຕາຍ ສຕິ ອິມໍ ຕນ຺ຕິໍ ວາເທຕ຺ວາ ອິມໍ ສິໂລກໍ ວເທຍ຺ຍາຖ, ປກ຺ໂກສິຕຸກາມຕາຍ ສຕິ ອິມໍ ສິໂລກໍ ວເທຍ຺ຍາຖາ’’ຕິ ອາຫ. ຕາປໂສ ຕໍ ສິປ຺ປໍ ກຸມາຣສ຺ສ ອທາສິ. ໂສ ເອກໍ ວຏຣຸກ຺ຂໍ ອຠິຣຸຫິຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖີສຸ ອາຄເຕສຸ ຕນ຺ຕິໍ ວາເທຕ຺ວາ ສິໂລກໍ ວທຕິ, ຫຕ຺ຖີ ຠີຕາ ປລາຍິໍສຸ.

ໂສ ສິປ຺ປສ຺ສ ອານຸຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ປຸນທິວເສ ປກ຺ໂກສນສິປ຺ປໍ ປໂຍເຊສິ. ເຊຏ຺ຐກຫຕ຺ຖີ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຂນ຺ຘໍ ອຸປນາເມສິ. ໂສ ຕສ຺ສ ຂນ຺ຘຄໂຕ ຍຸທ຺ຘສມຕ຺ເຖ ຕຣຸຓຫຕ຺ຖີ ອຸຈ຺ຈິນິຕ຺ວາ ກມ຺ພລຎ຺ຈ ມຸທ຺ທິກຎ຺ຈ ຄເຫຕ຺ວາ ມາຕາປິຕໂຣ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ນິກ຺ຂນ຺ໂຕ ອນຸປຸພ຺ເພນ ຕໍ ຕໍ ຄາມໍ ປວິສິຕ຺ວາ – ‘‘ອຫໍ ຣຎ຺ໂຎ ປຸຕ຺ໂຕ, ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອຕ຺ຖິກາ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕູ’’ຕິ ຊນສງ຺ຄຫໍ ກຕ຺ວາ ນຄຣໍ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ – ‘‘ອຫໍ ຣຎ຺ໂຎ ປຸຕ຺ໂຕ, ມຍ຺ຫໍ ຉຕ຺ຕໍ ເທຖາ’’ຕິ ອສທ຺ທຫນ຺ຕານໍ ກມ຺ພລຎ຺ຈ ມຸທ຺ທິກຎ຺ຈ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ຉຕ຺ຕໍ ອຸສ຺ສາເປສິ. ໂສ ຫຕ຺ຖິວິຕ຺ຕໂກ ຫຸຕ຺ວາ ‘‘ອສຸກຏ຺ຐາເນ ສຸນ຺ທໂຣ ຫຕ຺ຖີ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫາຕິ. ຈຓ຺ຑປຊ຺ໂຊໂຕ ‘‘ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ສິປ຺ປໍ ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມີ’’ຕິ ກຏ຺ຐຫຕ຺ຖິໍ ປໂຍເຊຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ອນ຺ໂຕ ໂຍເຘ ນິສີທາເປຕ຺ວາ ຕໍ ຫຕ຺ຖິໍ ຄຫຓຕ຺ຖາຍ ອາຄຕໍ ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ສິປ຺ປໍ ຄຫຓຕ຺ຖາຍ ຘີຕຣໍ ອຸຍ຺ໂຍເຊສິ. ໂສ ຕາຍ ສທ຺ຘິໍ ສໍວາສໍ ກປ຺ເປຕ຺ວາ ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ນຄຣໍເຍວ ອຄມາສິ. ຕສ຺ສາ ກຸຈ຺ຉິຍໍ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ອຍໍ ໂພຘິຣາຊກຸມາໂຣ ອຕ຺ຕໂນ ປິຕຸ ສນ຺ຕິເກ ສິປ຺ປໍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫິ.

໓໔໔. ປຘານິຍງ຺ຄານີຕິ ປຘານໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປທຫນຠາໂວ, ປຘານມສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ປຘານິໂຍ. ປຘານິຍສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອງ຺ຄານີຕິ ປຘານິຍງ຺ຄານິ. ສທ຺ໂຘຕິ ສທ຺ຘາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ສາ ປເນສາ ອາຄມນສທ຺ຘາ ອຘິຄມສທ຺ຘາ ໂອກປ຺ປນສທ຺ຘາ ປສາທສທ຺ຘາຕິ ຈຕຸພ຺ພິຘາ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພຎ຺ຎຸໂພຘິສຕ຺ຕານໍ ສທ຺ຘາ ອຠິນີຫາຣໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອາຄຕຕ຺ຕາ ອາຄມນສທ຺ຘາ ນາມ. ອຣິຍສາວການໍ ປຏິເວເຘນ ອຘິຄຕຕ຺ຕາ ອຘິຄມສທ຺ຘາ ນາມ. ພຸທ຺ໂຘ ຘມ຺ໂມ ສງ຺ໂຆຕິ ວຸຕ຺ເຕ ອຈລຠາເວນ ໂອກປ຺ປນໍ ໂອກປ຺ປນສທ຺ຘາ ນາມ. ປສາທຸປ຺ປຕ຺ຕິ ປສາທສທ຺ຘາ ນາມ, ອິຘ ປນ ໂອກປ຺ປນສທ຺ຘາ ອຘິປ຺ເປຕາ. ໂພຘິນ຺ຕິ ຈຕຸມຄ຺ຄຎາຓໍ. ຕໍ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ຘໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ສທ຺ທຫຕິ, ເທສນາສີສເມວ ເຈຕໍ, ອິມິນາ ປນ ອງ຺ເຄນ ຕີສຸປິ ຣຕເນສຸ ສທ຺ຘາ ອຘິປ຺ເປຕາ. ຍສ຺ສ ຫິ ພຸທ຺ຘາທີສຸ ປສາໂທ ພລວາ, ຕສ຺ສ ປຘານໍ ວີຣິຍໍ ອິຊ຺ຌຕິ.

ອປ຺ປາພາໂຘຕິ ອໂຣໂຄ. ອປ຺ປາຕງ຺ໂກຕິ ນິທ຺ທຸກ຺ໂຂ. ສມເວປາກິນິຍາຕິ ສມວິປາຈນິຍາ. ຄຫຓິຍາຕິ ກມ຺ມຊເຕໂຊຘາຕຸຍາ. ນາຕິສີຕາຍ ນາຈ຺ຈຸຓ຺ຫາຍາຕິ ອຕິສີຕຄຫຓິໂກ ຫິ ສີຕຠີຣູ ໂຫຕິ, ອຈ຺ຈຸຓ຺ຫຄຫຓິໂກ ອຸຓ຺ຫຠີຣູ, ເຕສໍ ປຘານໍ ນ ອິຊ຺ຌຕິ. ມຊ຺ຌິມຄຫຓິກສ຺ສ ອິຊ຺ຌຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ມຊ຺ຌິມາຍ ປຘານກ຺ຂມາຍາ’’ຕິ. ຍຖາຠູຕໍ ອຕ຺ຕານໍ ອາວິກຕ຺ຕາຕິ ຍຖາຠູຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ອຄຸຓໍ ປກາເສຕາ. ອຸທຍຕ຺ຖຄາມິນິຍາຕິ ອຸທຍຎ຺ຈ ອຕ຺ຖຎ຺ຈ ຄນ຺ຕຸໍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕຸໍ ສມຕ຺ຖາຍ, ເອເຕນ ປຎ຺ຎາສລກ຺ຂຓປຣິຄ຺ຄາຫິກໍ ອຸທຍພ຺ພຍຎາຓໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຣິຍາຍາຕິ ປຣິສຸທ຺ຘາຍ. ນິພ຺ເພຘິກາຍາຕິ ອນິພ຺ພິທ຺ຘປຸພ຺ເພ ໂລຠກ຺ຂນ຺ຘາທໂຍ ນິພ຺ພິຊ຺ຌິຕຸໍ ສມຕ຺ຖາຍ. ສມ຺ມາທຸກ຺ຂກ຺ຂຍຄາມິນິຍາຕິ ຕທງ຺ຄວເສນ ກິເລສານໍ ປຫີນຕ຺ຕາ ຍໍ ທຸກ຺ຂໍ ຂີຍຕິ, ຕສ຺ສ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຂຍຄາມິນິຍາ. ອິຕິ ສພ຺ເພຫິປິ ອິເມຫິ ປເທຫິ ວິປສ຺ສນາປຎ຺ຎາວ ກຖິຕາ. ທຸປ຺ປຎ຺ຎສ຺ສ ຫິ ປຘານໍ ນ ອິຊ຺ຌຕິ. ອິມານິ ຈ ປຎ຺ຈ ປຘານິຍງ຺ຄານິ ໂລກິຍາເນວ ເວທິຕພ຺ພານິ.

໓໔໕. ສາຍມນຸສິຏ຺ໂຐ ປາໂຕ ວິເສສໍ ອຘິຄມິສ຺ສຕີຕິ ອຕ຺ຖງ຺ຄເຕ ສູຣິເຍ ອນຸສິຏ຺ໂຐ ອຣຸຓຸຄ຺ຄມເນ ວິເສສໍ ອຘິຄມິສ຺ສຕິ. ປາຕມນຸສິຏ຺ໂຐ ສາຍນ຺ຕິ ອຣຸຓຸຄ຺ຄມເນ ອນຸສິຏ຺ໂຐ ສູຣິຍຕ຺ຖງ຺ຄມນເວລາຍໍ. ອຍຎ຺ຈ ປນ ເທສນາ ເນຍ຺ຍປຸຄ຺ຄລວເສນ ວຸຕ຺ຕາ. ທນ຺ຘປຎ຺ໂຎ ຫິ ເນຍ຺ຍປຸຄ຺ຄໂລ ສຕ຺ຕຫິ ທິວເສຫິ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ, ຕິກ຺ຂປຎ຺ໂຎ ເອກທິວເສນ, ເສສທິວເສ ມຊ຺ຌິມປຎ຺ຎາວເສນ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອໂຫ ພຸທ຺ໂຘ ອໂຫ ຘມ຺ໂມ ອໂຫ ຘມ຺ມສ຺ສ ສ຺ວາກ຺ຂາຕຕາຕິ ຍສ຺ມາ ພຸທ຺ຘຘມ຺ມານໍ ອຸຬາຣຕາຍ ຘມ຺ມສ຺ສ ຈ ສ຺ວາກ຺ຂາຕຕາຍ ປາໂຕ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ກຖາເປຕ຺ວາ ສາຍໍ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ, ຕສ຺ມາ ປສໍສນ຺ໂຕ ເອວມາຫ. ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມາຕິ ວິມ຺ຫຍຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ.

໓໔໖. ກຸຈ຺ຉິມຕີຕິ ອາປນ຺ນສຕ຺ຕາ. ໂຍ ເມ ອຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ກຸຈ຺ຉິຄໂຕຕິ ກິໍ ປເນວໍ ສຣຓໍ ຄຫິຕໍ ໂຫຕີຕິ. ນ ໂຫຕິ. ອຈິຕ຺ຕກສຣຓຄມນໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ອາຣກ຺ໂຂ ປນສ຺ສ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິໂຕວ ໂຫຕິ. ອຖ ນໍ ຍທາ ມຫລ຺ລກກາເລ ມາຕາປິຕໂຣ, – ‘‘ຕາຕ, ກຸຈ຺ຉິຄຕເມວ ຕໍ ສຣຓໍ ຄຓ຺ຫາປຍິມ຺ຫາ’’ຕິ ສາເຣນ຺ຕິ, ໂສ ຈ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ‘‘ອຫໍ ສຣຓໍ ຄໂຕ ອຸປາສໂກ’’ຕິ ສຕິໍ ອຸປ຺ປາເທຕິ, ຕທາ ສຣຓໍ ຄຫິຕໍ ນາມ ໂຫຕິ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ.

ປປຎ຺ຈສູທນິຍາ ມຊ຺ຌິມນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍ

ໂພຘິຣາຊກຸມາຣສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.