໔. ທີຆນຂສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໐໑. ເອວໍ ເມ ສຸຕນ຺ຕິ ທີຆນຂສຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ສູກຣຂຕາຍນ຺ຕິ ສູກຣຂຕາຕິ ເອວໍນາມເກ ເລເຓ. ກສ຺ສປພຸທ຺ຘກາເລ ກິຣ ຕໍ ເລຓໍ ເອກສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘນ຺ຕເຣ ປຖວິຍາ ວຑ຺ຒມານາຍ ອນ຺ໂຕຠູມິຄຕໍ ຊາຕໍ. ອເຖກທິວສໍ ເອໂກ ສູກໂຣ ຕສ຺ສ ຉທນປຣິຍນ຺ຕສມີເປ ປໍສຸໍ ຂຓິ. ເທເວ ວຸຏ຺ເຏ ປໍສຸໂຘໂຕ ຉທນປຣິຍນ຺ໂຕ ປາກໂຏ ອໂຫສິ. ເອໂກ ວນຈຣໂກ ທິສ຺ວາ – ‘‘ປຸພ຺ເພ ສີລວນ຺ເຕຫິ ປຣິຠຸຕ຺ຕເລເຓນ ຠວິຕພ຺ພໍ, ປຏິຊຄ຺ຄິສ຺ສາມິ ນ’’ນ຺ຕິ ສມນ຺ຕໂຕ ປໍສຸໍ ອປເນຕ຺ວາ ເລຓໍ ໂສເຘຕ຺ວາ ກຸຏ຺ຏປຣິກ຺ເຂປໍ ກຕ຺ວາ ທ຺ວາຣວາຕປານໍ ໂຍເຊຕ຺ວາ ສຸປຣິນິຏ຺ຐິຕ-ສຸຘາກມ຺ມຈິຕ຺ຕກມ຺ມຣຊຕປຏ຺ຏສທິສາຍ ວາລຸກາຍ ສນ຺ຖຕປຣິເວຓໍ ເລຓໍ ກຕ຺ວາ ມຎ຺ຈປີຐໍ ປຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ວສນຕ຺ຖາຍ ອທາສິ. ເລຓໍ ຄມ຺ຠີຣໍ ອໂຫສິ ໂອຕຣິຕ຺ວາ ອຠິຣຸຫິຕພ຺ພໍ. ຕໍ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ທີຆນໂຂຕິ ຕສ຺ສ ປຣິພ຺ພາຊກສ຺ສ ນາມໍ. ອຸປສງ຺ກມີຕິ ກສ຺ມາ ອຸປສງ຺ກມິ? ໂສ ກິຣ ເຖເຣ ອຑ຺ຒມາສປພ຺ພຊິເຕ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ມຍ຺ຫໍ ມາຕຸໂລ ອຎ຺ຎໍ ປາສຓ຺ຑໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ນ ຈິຣໍ ຕິຏ຺ຐຕິ, ອິທານິ ປນສ຺ສ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຄຕສ຺ສ ອຑ຺ຒມາໂສ ຊາໂຕ. ປວຕ຺ຕິມ຺ປິສ຺ສ ນ ສຸຓາມິ, ໂອຊວນ຺ຕໍ ນຸ ໂຂ ສາສນໍ, ຊານິສ຺ສາມິ ນ’’ນ຺ຕິ ຄນ຺ຕຸກາໂມ ຊາໂຕ. ຕສ຺ມາ ອຸປສງ຺ກມິ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິໂຕຕິ ຕສ຺ມິໍ ກິຣ ສມເຍ ເຖໂຣ ຠຄວນ຺ຕໍ ພີຊຍມາໂນ ຐິໂຕ ໂຫຕິ, ປຣິພ຺ພາຊໂກ ມາຕຸເລ ຫິໂຣຕ຺ຕປ຺ເປນ ຐິຕໂກວ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ເອກມນ຺ຕໍ ຐິໂຕ’’ຕິ.

ສພ຺ພໍ ເມ ນກ຺ຂມຕີຕິ ສພ຺ພາ ເມ ອຸປປຕ຺ຕິໂຍ ນກ຺ຂມນ຺ຕິ, ປຏິສນ຺ຘິໂຍ ນກ຺ຂມນ຺ຕີຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນ ວທຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາເນນ ‘‘ອຸຈ຺ເຉທວາໂທຫມສ຺ມີ’’ຕິ ທີປິຕໍ ໂຫຕິ. ຠຄວາ ປນສ຺ສ ອຘິປ຺ປາຍໍ ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ອກ຺ຂເຣ ຕາວ ໂທສໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຍາປິ ໂຂ ເຕຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ເອສາປິ ເຕ ທິຏ຺ຐິ ນກ຺ຂມຕີຕິ ເອສາປິ ເຕ ປຐມໍ ຣຸຈ຺ຈິຕ຺ວາ ຂມາເປຕ຺ວາ ຄຫິຕທິຏ຺ຐິ ນກ຺ຂມຕີຕິ. ເອສາ ເຈ ເມ, ໂຠ ໂຄຕມ, ທິຏ຺ຐິ ຂເມຍ຺ຍາຕິ ມຍ຺ຫຎ຺ຫິ ສພ຺ພໍ ນກ຺ຂມຕີຕິ ທິຏ຺ຐິ, ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ ຍາ ເອສາ ສພ຺ພໍ ເມ ນກ຺ຂມຕີຕິ ທິຏ຺ຐິ, ເອສາ ເມ ຂເມຍ຺ຍ. ຍໍ ຕໍ ‘‘ສພ຺ພໍ ເມ ນກ຺ຂມຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕມ຺ປິສ຺ສ ຕາທິສເມວ. ຍຖາ ສພ຺ພຄຫເຓນ ຄຫິຕາປິ ອຍໍ ທິຏ຺ຐິ ຂມຕິ, ເອວເມວໍ ຕມ຺ປິ ຂເມຍ຺ຍ. ເອວໍ ອຕ຺ຕໂນ ວາເທ ອາໂຣປິຕໍ ໂທສໍ ຎຕ຺ວາ ຕໍ ປຣິຫຣາມີຕິ ສຎ຺ຎາຍ ວທຕິ, ອຕ຺ຖໂຕ ປນສ຺ສ ‘‘ເອສາ ທິຏ຺ຐິ ນ ເມ ຂມຕີ’’ຕິ ອາປຊ຺ຊຕິ. ຍສ຺ສ ປເນສາ ນ ຂມຕິ ນ ຣຸຈ຺ຈຕິ, ຕສ຺ສາຍໍ ຕາຍ ທິຏ຺ຐິຍາ ສພ຺ພໍ ເມ ນ ຂມຕີຕິ ທິຏ຺ຐິ ຣຸຈິຕໍ. ເຕນ ຫິ ທິຏ຺ຐິອກ຺ຂເມນ ອຣຸຈິເຕນ ຠວິຕພ຺ພນ຺ຕິ ສພ຺ພໍ ຂມຕີຕິ ຣຸຈ຺ຈຕີຕິ ອາປຊ຺ຊຕິ. ນ ປເນສ ຕໍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉຕິ, ເກວລໍ ຕສ຺ສາປິ ອຸຈ຺ເຉທທິຏ຺ຐິຍາ ອຸຈ຺ເຉທເມວ ຄຓ຺ຫາຕິ. ເຕນາຫ ຠຄວາ ອໂຕ ໂຂ ເຕ, ອຄ຺ຄິເວສ຺ສນ,…ເປ… ອຎ຺ຎຎ຺ຈ ທິຏ຺ຐິໍ ອຸປາທິຍນ຺ຕີຕິ. ຕຕ຺ຖ ອໂຕຕິ ປຊຫນເກສຸ ນິສ຺ສກ຺ກໍ, ເຍ ປຊຫນ຺ຕິ, ເຕຫິ ເຍ ນປ຺ປຊຫນ຺ຕີຕິ ວຸຈ຺ຈິຍນ຺ຕິ, ເຕວ ພຫຸຕຣາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ພຫູ ຫິ ພຫຸຕຣາຕິ ເອຕ຺ຖ ຫິກາໂຣ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ, ພຫູ ພຫຸຕຣາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຣໂຕ ຕນູ ຫິ ຕນຸຕຣາຕິ ປເທປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເຍ ເອວມາຫໍສູຕິ ເຍ ເອວໍ ວທນ຺ຕິ. ຕຎ຺ເຈວ ທິຏ຺ຐິໍ ນປ຺ປຊຫນ຺ຕິ, ອຎ຺ຎຎ຺ຈ ທິຏ຺ຐິໍ ອຸປາທິຍນ຺ຕີຕິ ມູລທສ຺ສນໍ ນປ຺ປຊຫນ຺ຕິ, ອປຣທສ຺ສນໍ ອຸປາທິຍນ຺ຕິ.

ເອຕ຺ຖ ຈ ສສ຺ສຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຕມ຺ປິ ອປ຺ປຫາຍ ອຸຈ຺ເຉທໍ ວາ ເອກຈ຺ຈສສ຺ສຕໍ ວາ ຄເຫຕຸໍ ນ ສກ຺ກາ, ອຸຈ຺ເຉທມ຺ປິ ຄເຫຕ຺ວາ ຕໍ ອປ຺ປຫາຍ ສສ຺ສຕໍ ວາ ເອກຈ຺ຈສສ຺ສຕໍ ວາ ນ ສກ຺ກາ ຄເຫຕຸໍ, ເອກຈ຺ຈສສ຺ສຕມ຺ປິ ຄເຫຕ຺ວາ ຕໍ ອປ຺ປຫາຍ ສສ຺ສຕໍ ວາ ອຸຈ຺ເຉທໍ ວາ ນ ສກ຺ກາ ຄເຫຕຸໍ. ມູລສສ຺ສຕໍ ປນ ອປ຺ປຫາຍ ອຎ຺ຎໍ ສສ຺ສຕເມວ ສກ຺ກາ ຄເຫຕຸໍ. ກຖໍ? ເອກສ຺ມິຎ຺ຫິ ສມເຍ ‘‘ຣູປໍ ສສ຺ສຕ’’ນ຺ຕິ ຄເຫຕ຺ວາ ອປຣສ຺ມິໍ ສມເຍ ‘‘ນ ສຸທ຺ຘຣູປເມວ ສສ຺ສຕໍ, ເວທນາປິ ສສ຺ສຕາ, ວິຎ຺ຎາຓມ຺ປິ ສສ຺ສຕ’’ນ຺ຕິ ຄຓ຺ຫາຕິ. ອຸຈ຺ເຉເທປິ ເອກຈ຺ຈສສ຺ສເຕປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຍຖາ ຈ ຂນ຺ເຘສຸ, ເອວໍ ອາຍຕເນສຸປິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ອິທໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ຕຎ຺ເຈວ ທິຏ຺ຐິໍ ນປ຺ປຊຫນ຺ຕິ, ອຎ຺ຎຎ຺ຈ ທິຏ຺ຐິໍ ອຸປາທິຍນ຺ຕີ’’ຕິ.

ທຸຕິຍວາເຣ ອໂຕຕິ ອປ຺ປຊຫນເກສຸ ນິສ຺ສກ຺ກໍ, ເຍ ນປ຺ປຊຫນ຺ຕິ, ເຕຫິ, ເຍ ປຊຫນ຺ຕີຕິ ວຸຈ຺ຈິຍນ຺ຕິ, ເຕວ ຕນຸຕຣາ ອປ຺ປຕຣາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຎ຺ເຈວ ທິຏ຺ຐິໍ ປຊຫນ຺ຕິ, ອຎ຺ຎຎ຺ຈ ທິຏ຺ຐິໍ ນ ອຸປາທິຍນ຺ຕີຕິ ຕຎ຺ຈ ມູລທສ຺ສນໍ ປຊຫນ຺ຕິ, ອຎ຺ຎຎ຺ຈ ທສ຺ສນໍ ນ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ. ກຖໍ? ເອກສ຺ມິຎ຺ຫິ ສມເຍ ‘‘ຣູປໍ ສສ຺ສຕ’’ນ຺ຕິ ຄເຫຕ຺ວາ ອປຣສ຺ມິໍ ສມເຍ ຕຕ຺ຖ ອາທີນວໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ໂອຬາຣິກເມຕໍ ມຍ຺ຫໍ ທສ຺ສນ’’ນ຺ຕິ ປຊຫຕິ ‘‘ນ ເກວລຎ຺ຈ ຣູປໍ ສສ຺ສຕນ຺ຕິ ທສ຺ສນເມວ ໂອຬາຣິກໍ, ເວທນາປິ ສສ຺ສຕາ…ເປ… ວິຎ຺ຎາຓມ຺ປິ ສສ຺ສຕນ຺ຕິ ທສ຺ສນໍ ໂອຬາຣິກເມວາ’’ຕິ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕິ. ອຸຈ຺ເຉເທປິ ເອກຈ຺ຈສສ຺ສເຕປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຍຖາ ຈ ຂນ຺ເຘສຸ, ເອວໍ ອາຍຕເນສຸປິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ເອວໍ ຕຎ຺ຈ ມູລທສ຺ສນໍ ປຊຫນ຺ຕິ, ອຎ຺ຎຎ຺ຈ ທສ຺ສນໍ ນ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ.

ສນ຺ຕຄ຺ຄິເວສ຺ສນາຕິ ກສ຺ມາ ອາຣຠິ? ອຍໍ ອຸຈ຺ເຉທລທ຺ຘິໂກ ອຕ຺ຕໂນ ລທ຺ຘິໍ ນິຄູຫຕິ, ຕສ຺ສາ ປນ ລທ຺ຘິຍາ ວຓ຺ເຓ ວຸຈ຺ຈມາເນ ອຕ຺ຕໂນ ລທ຺ຘິໍ ປາຕຸກຣິສ຺ສຕີຕິ ຕິສ຺ໂສ ລທ຺ຘິໂຍ ເອກໂຕ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ວິຠຊິຕຸໍ ອິມໍ ເທສນໍ ອາຣຠິ.

ສາຣາຄາຍ ສນ຺ຕິເກຕິອາທີສຸ ຣາຄວເສນ ວຏ຺ເຏ ຣຊ຺ຊນສ຺ສ ອາສນ຺ນາ ຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐິສໍໂຍຊເນນ ວຏ຺ຏສໍໂຍຊນສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ. ອຠິນນ຺ທນາຍາຕິ ຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐິວເສເນວ ຄິລິຕ຺ວາ ປຣິຍາທິຍນສ຺ສ ຄຫຓສ຺ສ ຈ ອາສນ຺ນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອສາຣາຄາຍ ສນ຺ຕິເກຕິອາທີສຸ ວຏ຺ເຏ ອຣຊ຺ຊນສ຺ສ ອາສນ຺ນາຕິອາທິນາ ນເຍນ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ເອຕ຺ຖ ຈ ສສ຺ສຕທສ຺ສນໍ ອປ຺ປສາວຊ຺ຊໍ ທນ຺ຘວິຣາຄໍ, ອຸຈ຺ເຉທທສ຺ສນໍ ມຫາສາວຊ຺ຊໍ ຂິປ຺ປວິຣາຄໍ. ກຖໍ? ສສ຺ສຕວາທີ ຫິ ອິຘໂລກໍ ປຣໂລກຎ຺ຈ ອຕ຺ຖີຕິ ຊານາຕິ, ສຸກຕທຸກ຺ກຏານໍ ຜລໍ ອຕ຺ຖີຕິ ຊານາຕິ, ກຸສລໍ ກໂຣຕິ, ອກຸສລໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ຠາຍຕິ, ວຏ຺ຏໍ ອສ຺ສາເທຕິ, ອຠິນນ຺ທຕິ. ພຸທ຺ຘານໍ ວາ ພຸທ຺ຘສາວການໍ ວາ ສມ຺ມຸຂີຠູໂຕ ສີຆໍ ລທ຺ຘິໍ ຊຫິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ. ຕສ຺ມາ ຕໍ ສສ຺ສຕທສ຺ສນໍ ອປ຺ປສາວຊ຺ຊໍ ທນ຺ຘວິຣາຄນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອຸຈ຺ເຉທວາທີ ປນ ອິຘໂລກປຣໂລກໍ ອຕ຺ຖີຕິ ຊານາຕິ, ສຸກຕທຸກ຺ກຏານໍ ຜລໍ ອຕ຺ຖີຕິ ຊານາຕິ, ກຸສລໍ ນ ກໂຣຕິ, ອກຸສລໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ນ ຠາຍຕິ, ວຏ຺ຏໍ ນ ອສ຺ສາເທຕິ, ນາຠິນນ຺ທຕິ, ພຸທ຺ຘານໍ ວາ ພຸທ຺ຘສາວການໍ ວາ ສມ຺ມຸຂີຠາເວ ສີຆໍ ທສ຺ສນໍ ປຊຫຕິ. ປາຣມິໂຍ ປູເຣຕຸໍ ສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ພຸທ຺ໂຘ ຫຸຕ຺ວາ, ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ອຠິນີຫາຣໍ ກຕ຺ວາ ສາວໂກ ຫຸຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພາຍຕິ. ຕສ຺ມາ ອຸຈ຺ເຉທທສ຺ສນໍ ມຫາສາວຊ຺ຊໍ ຂິປ຺ປວິຣາຄນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

໒໐໒. ໂສ ປນ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ – ‘‘ມຍ຺ຫໍ ທສ຺ສນໍ ສໍວຓ຺ເຓຕິ ປສໍສຕິ, ອທ຺ຘາ ເມ ສຸນ຺ທຣໍ ທສ຺ສນ’’ນ຺ຕິ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ອຸກ຺ກໍເສຕິ ເມ ຠວນ຺ຕິອາທິມາຫ.

ອິທານິ ຍສ຺ມາ ອຍໍ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ກຎ຺ຊິເຍເນວ ຕິຕ຺ຕກາລາພຸ, ອຸຈ຺ເຉທທສ຺ສເນເນວ ປູຣິໂຕ, ໂສ ຍຖາ ກຎ຺ຊິຍໍ ອປ຺ປຫາຍ ນ ສກ຺ກາ ລາພຸມ຺ຫິ ເຕລຜາຓິຕາທີນິ ປກ຺ຂິປິຕຸໍ, ປກ຺ຂິຕ຺ຕານິປິ ນ ຄຓ຺ຫາຕິ, ເອວເມວໍ ຕໍ ລທ຺ຘິໍ ອປ຺ປຫາຍ ອຠພ຺ໂພ ມຄ຺ຄຜລານໍ ລາຠາຍ, ຕສ຺ມາ ລທ຺ຘິໍ ຊຫາປນຕ຺ຖໍ ຕຕ຺ຣຄ຺ຄິເວສ຺ສນາຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ວິຄ຺ຄໂຫຕິ ກລໂຫ. ເອວເມຕາສໍ ທິຏ຺ຐີນໍ ປຫານໍ ໂຫຕີຕິ ເອວໍ ວິຄ຺ຄຫາທິອາທີນວໍ ທິສ຺ວາ ຕາສໍ ທິຏ຺ຐີນໍ ປຫານໍ ໂຫຕິ. ໂສ ຫິ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ‘‘ກິໍ ເມ ອິມິນາ ວິຄ຺ຄຫາທິນາ’’ຕິ ຕໍ ອຸຈ຺ເຉທທສ຺ສນໍ ປຊຫຕິ.

໒໐໕. ອຖສ຺ສ ຠຄວາ ວມິຕກຎ຺ຊິເຍ ລາພຸມ຺ຫິ ສປ຺ປິຜາຓິຕາທີນິ ປກ຺ຂິປນ຺ໂຕ ວິຍ ຫທເຍ ອມໂຕສຘໍ ປູເຣສ຺ສາມີຕິ ວິປສ຺ສນໍ ອາຈິກ຺ຂນ຺ໂຕ ອຍໍ ໂຂ ປນ, ອຄ຺ຄິເວສ຺ສນ, ກາໂຍຕິອາທິມາຫ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ ວມ຺ມິກສຸຕ຺ເຕ ວຸຕ຺ໂຕ. ອນິຈ຺ຈໂຕຕິອາທີນິປິ ເຫຏ຺ຐາ ວິຕ຺ຖາຣິຕາເນວ. ໂຍ ກາຍສ຺ມິໍ ກາຍຉນ຺ໂທຕິ ຍາ ກາຍສ຺ມິໍ ຕຓ຺ຫາ. ສ຺ເນໂຫຕິ ຕຓ຺ຫາສ຺ເນໂຫວ. ກາຍນ຺ວຍຕາຕິ ກາຍານຸຄມນຠາໂວ, ກາຍໍ ອນຸຄຈ຺ຉນກກິເລໂສຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເອວໍ ຣູປກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ອຣູປກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຕິສ຺ໂສ ໂຂຕິອາທິມາຫ. ປຸນ ຕາສໍເຍວ ເວທນານໍ ອສມ຺ມິສ຺ສຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຍສ຺ມິໍ, ອຄ຺ຄິເວສ຺ສນ, ສມເຍຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ສງ຺ເຂປຕ຺ໂຖ – ຍສ຺ມິໍ ສມເຍ ສຸຂາທີສຸ ເອກໍ ເວທນໍ ເວທຍຕິ, ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ອຎ຺ຎາ ເວທນາ ອຕ຺ຕໂນ ວາຣໍ ວາ ໂອກາສໍ ວາ ໂອໂລກຍມານາ ນິສິນ຺ນາ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ອຖ ໂຂ ອນຸປ຺ປນ຺ນາວ ໂຫນ຺ຕິ ຠິນ຺ນອຸທກປຸປ຺ຜຸຬາ ວິຍ ຈ ອນ຺ຕຣຫິຕາ ວາ. ສຸຂາປິ ໂຂຕິອາທິ ຕາສໍ ເວທນານໍ ຈຸຓ຺ຓວິຈຸຓ຺ຓຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ນ ເກນຈິ ສໍວທຕີຕິ ຕສ຺ສຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ສສ຺ສຕວາທີ ອຫ’’ນ຺ຕິ ອຸຈ຺ເຉທວາທິນາປິ ສທ຺ຘິໍ ນ ສໍວທຕິ, ຕເມວ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ສສ຺ສຕວາທີ ອຫ’’ນ຺ຕິ ເອກຈ຺ຈສສ຺ສຕວາທິນາ ສທ຺ຘິໍ ນ ວິວທຕິ. ເອວໍ ຕໂຍປິ ວາທາ ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ໂຍເຊຕພ຺ພາ. ຍຎ຺ຈ ໂລເກ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ຍໍ ໂລເກ ກຖິຕໍ ໂວຫຣິຕໍ, ເຕນ ໂວຫຣຕິ ອປຣາມສນ຺ໂຕ ກິຎ຺ຈິ ຘມ຺ມໍ ປຣາມາສຄ຺ຄາເຫນ ອຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ –

‘‘ໂຍ ໂຫຕິ ຠິກ຺ຂຸ ອຣຫໍ ກຕາວີ,

ຂີຓາສໂວ ອນ຺ຕິມເທຫຘາຣີ;

ອຫໍ ວທາມີຕິປິ ໂສ ວເທຍ຺ຍ,

ມມໍ ວທນ຺ຕີຕິປິ ໂສ ວເທຍ຺ຍ;

ໂລເກ ສມຎ຺ຎໍ ກຸສໂລ ວິທິຕ຺ວາ,

ໂວຫາຣມຕ຺ເຕນ ໂສ ໂວຫເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ. (ສໍ. ນິ. ໑.໒໕);

ອປຣມ຺ປິ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ອິມາ ໂຂ ຈິຕ຺ຕ ໂລກສມຎ຺ຎາ ໂລກນິຣຸຕ຺ຕິໂຍ ໂລກໂວຫາຣາ ໂລກປຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຍ, ຍາຫິ ຕຖາຄໂຕ ໂວຫຣຕິ ອປຣາມສ’’ນ຺ຕິ (ທີ. ນິ. ໑.໔໔໐).

໒໐໖. ອຠິຎ຺ຎາປຫານມາຫາຕິ ສສ຺ສຕາທີສຸ ເຕສໍ ເຕສໍ ຘມ຺ມານໍ ສສ຺ສຕໍ ອຠິຎ຺ຎາຍ ຊານິຕ຺ວາ ສສ຺ສຕສ຺ສ ປຫານມາຫ, ອຸຈ຺ເຉທໍ, ເອກຈ຺ຈສສ຺ສຕໍ ອຠິຎ຺ຎາຍ ເອກຈ຺ຈສສ຺ສຕສ຺ສ ປຫານໍ ວທຕິ. ຣູປໍ ອຠິຎ຺ຎາຍ ຣູປສ຺ສ ປຫານໍ ວທຕີຕິອາທິນາ ນເຍເນຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ປຏິສຎ຺ຈິກ຺ຂໂຕຕິ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂນ຺ຕສ຺ສ. ອນຸປາທາຍ ອາສເວຫິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈີຕິ ອນຸປ຺ປາທນິໂຣເຘນ ນິຣຸທ຺ເຘຫິ ອາສເວຫິ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາວ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈິ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ເຈສ ປຣສ຺ສ ວຑ຺ຒິຕໍ ຠຕ຺ຕໍ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ຂຸທໍ ວິໂນເທນ຺ໂຕ ວິຍ ປຣສ຺ສ ອາຣທ຺ຘາຍ ຘມ຺ມເທສນາຍ ຎາຓໍ ເປເສຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕຎ຺ເຈວ ປຕ຺ໂຕ, ສາວກປາຣມີຎາຓສ຺ສ ຈ ມຕ຺ຖກໍ, ໂສຬສ ຈ ປຎ຺ຎາ ປຏິວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ຐິໂຕ. ທີຆນໂຂ ປນ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລໍ ປຕ຺ວາ ສຣເຓສຸ ປຕິຏ຺ຐິໂຕ.

ຠຄວາ ປນ ອິມໍ ເທສນໍ ສູຣິເຍ ຘຣມາເນເຍວ ນິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ຄິຊ຺ຌກູຏາ ໂອຣຸຍ຺ຫ ເວຬຸວນໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສາວກສນ຺ນິປາຕມກາສິ, ຈຕຸຣງ຺ຄສມນ຺ນາຄໂຕ ສນ຺ນິປາໂຕ ອໂຫສິ. ຕຕ຺ຣິມານິ ອງ຺ຄານິ – ມາຆນກ຺ຂຕ຺ເຕນ ຍຸຕ຺ໂຕ ປຸຓ຺ຓມອຸໂປສຖທິວໂສ, ເກນຈິ ອນາມນ຺ຕິຕານິ ຫຸຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນເຍວ ຘມ຺ມຕາຍ ສນ຺ນິປຕິຕານິ ອຑ຺ຒເຕລສານິ ຠິກ຺ຂຸສຕານິ, ເຕສຸ ເອໂກປິ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ວາ ໂສຕາປນ຺ນ-ສກທາຄາມິ-ອນາຄາມິ-ສຸກ຺ຂວິປສ຺ສກ-ອຣຫນ຺ເຕສຸ ວາ ອຎ຺ຎຕໂຣ ນຕ຺ຖິ, ສພ຺ເພ ຉຬຠິຎ຺ຎາວ, ເອໂກປິ ເຈຕ຺ຖ ສຕ຺ຖເກນ ເກເສ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິໂຕ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ສພ຺ເພ ເອຫິຠິກ຺ຂຸໂນເຍວາຕິ.

ປປຎ຺ຈສູທນິຍາ ມຊ຺ຌິມນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍ

ທີຆນຂສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.