໖. ລຏຸກິໂກປມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໔໘. ເອວໍ ເມ ສຸຕນ຺ຕິ ລຏຸກິໂກປມສຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ເຍນ ໂສ ວນສຓ຺ໂຑຕິ ອຍມ຺ປິ ມຫາອຸທາຍິຕ຺ເຖໂຣ ຠຄວຕາ ສທ຺ຘິໍເຍວ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິສິຕ຺ວາ ສທ຺ຘິໍ ປຏິກ຺ກມິ. ຕສ຺ມາ ເຍນ ໂສ ຠຄວຕາ ອຸປສງ຺ກມນ຺ໂຕ ວນສຓ຺ໂຑ ເຕນຸປສງ຺ກມີຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອປຫຕ຺ຕາຕິ ອປຫາຣໂກ. ອຸປຫຕ຺ຕາຕິ ອຸປຫາຣໂກ. ປຏິສລ຺ລານາ ວຸຏ຺ຐິໂຕຕິ ຜລສມາປຕ຺ຕິໂຕ ວຸຏ຺ຐິໂຕ.

໑໔໙. ຍໍ ຠຄວາຕິ ຍສ຺ມິໍ ສມເຍ ຠຄວາ. ອິງ຺ຆາຕິ ອາຓຕ຺ຕິຍໍ ນິປາໂຕ. ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕນ຺ຕິ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ. ຕຎ຺ຈ ໂຂ ນ ຠຄວນ຺ຕໍ ປຏິຈ຺ຈ, ເອວຣູປໍ ປນ ປຓີຕໂຠຊນໍ ອລຠນ຺ຕາ ກຖໍ ຍາເປສ຺ສາມາຕິ ເອວໍ ປຓີຕໂຠຊນໍ ປຏິຈ຺ຈ ອໂຫສີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຠູຕປຸພ຺ພນ຺ຕິ ອິມິນາ ຣຕ຺ຕິໂຠຊນສ຺ສ ປຓີຕຠາວໍ ທສ຺ເສຕິ. ສູເປຍ຺ຍນ຺ຕິ ສູເປນ ອຸປເນຕພ຺ພໍ ມຈ຺ຉມໍສກຬີຣາທິ. ສມຄ຺ຄາ ຠຸຎ຺ຊິສ຺ສາມາຕິ ເອກໂຕ ຠຸຎ຺ຊິສ຺ສາມ. ສງ຺ຂຕິໂຍຕິ ອຠິສງ຺ຂາຣິກຂາທນີຍານິ. ສພ຺ພາ ຕາ ຣຕ຺ຕິນ຺ຕິ ສພ຺ພາ ຕາ ສງ຺ຂຕິໂຍ ຣຕ຺ຕິໍເຍວ ໂຫນ຺ຕິ, ທິວາ ປນ ອປ຺ປາ ປຣິຕ຺ຕາ ໂຖກິກາ ໂຫນ຺ຕີຕິ. ມນຸສ຺ສາ ຫິ ທິວາ ຍາຄຸກຎ຺ຊິຍາທີຫິ ຍາເປຕ຺ວາປິ ຣຕ຺ຕິໍ ຍຖາສຕ຺ຕິ ຍຖາປຓີຕເມວ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ.

ປຸນ ຠູຕປຸພ຺ພນ຺ຕິ ອິມິນາ ຣຕ຺ຕິ ວິກາລໂຠຊເນ ອາທີນວໍ ທສ຺ເສຕິ. ຕຕ຺ຖ ອນ຺ຘກາຣຕິມິສາຍນ຺ຕິ ພຫລນ຺ຘກາເຣ. ມາຓເວຫີຕິ ໂຈເຣຫິ. ກຕກມ຺ເມຫີຕິ ກຕໂຈຣກມ຺ເມຫິ. ໂຈຣາ ກິຣ ກຕກມ຺ມາ ຍໍ ເນສໍ ເທວຕໍ ອາຍາຈິຕ຺ວາ ກມ຺ມໍ ນິປ຺ຜນ຺ນໍ, ຕສ຺ສ ອຸປຫາຣຕ຺ຖາຍ ມນຸສ຺ເສ ມາເຣຕ຺ວາ ຄລໂລຫິຕາທີນິ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ. ເຕ ອຎ຺ເຎສຸ ມນຸສ຺ເສສຸ ມາຣິຍມາເນສຸ ໂກລາຫລາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສນ຺ຕິ, ປພ຺ພຊິຕໍ ປຣິເຍສນ຺ໂຕ ນາມ ນຕ຺ຖີຕິ ມຎ຺ຎມານາ ຠິກ຺ຂູ ຄເຫຕ຺ວາ ມາເຣນ຺ຕິ. ຕໍ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອກຕກມ຺ເມຫີຕິ ອຏວິໂຕ ຄາມໍ ອາຄມນກາເລ ກມ຺ມນິປ຺ຜນ຺ນຕ຺ຖໍ ປຸເຣຕຣໍ ພລິກມ຺ມໍ ກາຕຸກາເມຫິ. ອສທ຺ຘມ຺ເມນ ນິມນ຺ເຕຕີຕິ ‘‘ເອຫິ ຠິກ຺ຂຸ ອຊ຺ເຊກຣຕ຺ຕິໍ ອິເຘວ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ອິຘ ວສິຕ຺ວາ ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອນຸຠວິຕ຺ວາ ສ຺ເວ ຄມິສ຺ສສີ’’ຕິ ເມຖຸນຘມ຺ເມນ ນິມນ຺ເຕຕິ.

ປຸນ ຠູຕປຸພ຺ພນ຺ຕິ ອິມິນາ ອຕ຺ຕນາ ທິຏ຺ຐກາຣຓໍ ກເຖຕິ. ວິຊ຺ຊນ຺ຕຣິກາຍາຕິ ວິຊ຺ຊຸວິຊ຺ໂຊຕນກ຺ຂເຓ. ວິສ຺ສຣມກາສີຕິ ມຫາສທ຺ທມກາສິ. ອຠຸມ຺ເມຕິ ຠູ’ຕິ ວຑ຺ຒິ, ອຠູ’ຕິ ອວຑ຺ຒິ, ວິນາໂສ ມຍ຺ຫນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປິສາໂຈ ວຕ ມນ຺ຕິ ປິສາໂຈ ມໍ ຂາທິຕຸໍ ອາຄໂຕ ວຕ. ອາຕຸມາຣີ ມາຕຸມາຣີຕິ ເອຕ຺ຖ ອາຕູຕິ ປິຕາ, ມາຕູຕິ ມາຕາ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ຍສ຺ສ ປິຕາ ວາ ມາຕາ ວາ ອຕ຺ຖິ, ຕໍ ມາຕາປິຕໂຣ ອມ຺ຫາກໍ ປຸຕ຺ຕໂກຕິ ຍຖາ ຕຖາ ວາ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ຍໍກິຎ຺ຈິ ຂາທນີຍໂຠຊນີຍໍ ທຕ຺ວາ ເອກສ຺ມິໍ ຐາເນ ສຍາເປນ຺ຕິ. ໂສ ເອວໍ ຣຕ຺ຕິໍ ປິຓ຺ຑາຍ ນ ຈຣຕິ. ຕຸຍ຺ຫໍ ປນ ມາຕາປິຕໂຣ ມຕາ ມຎ຺ເຎ, ເຕນ ເອວໍ ຈຣສີຕິ.

໑໕໐. ເອວເມວາຕິ ເອວເມວ ກິຎ຺ຈິ ອານິສໍສໍ ອປສ຺ສນ຺ຕາ ນິກ຺ກາຣເຓເນວ. ເອວມາຫໍສູຕິ ຄຣຫນ຺ໂຕ ອາຫ. ຕຕ຺ຖ ອາຫໍສູຕິ ວທນ຺ຕິ. ກິໍ ປນິມສ຺ສາຕິ ອິມສ຺ສ ອປ຺ປມຕ຺ຕກສ຺ສ ເຫຕຸ ກິໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ນາມ, ນນຸ ອປສ຺ສນ຺ເຕນ ວິຍ ອສຸຓນ຺ເຕນ ວິຍ ຠວິຕພ຺ພນ຺ຕິ. ໂອຣມຕ຺ຕກສ຺ສາຕິ ປຣິຕ຺ຕມຕ຺ຕກສ຺ສ. ອຘິສລ຺ລິຂເຕວາຍນ຺ຕິ ອຍໍ ສມໂຓ ນວນີຕໍ ປິສນ຺ໂຕ ວິຍ ປທຸມນາຬສຸຕ຺ຕໍ ກກເຈນ ໂອກ຺ກນ຺ຕນ຺ໂຕ ວິຍ ອຕິສລ຺ເລຂຕິ, ອຕິວາຍາມໍ ກໂຣຕິ. ສິກ຺ຂາກາມາຕິ ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລານາທໂຍ ວິຍ ສິກ຺ຂາກາມາ, ເຕສຸ ຈ ອປ຺ປຈ຺ຈຍໍ ອຸປຏ຺ຐເປນ຺ຕິ. ເຕສຎ຺ຫິ ເອວໍ ໂຫຕິ ‘‘ສເຈ ເອເຕ ‘ອປ຺ປມຕ຺ຕກເມຕໍ, ຫຣຖ ຠຄວາ’ຕິ ວເທຍ຺ຍຸໍ, ກິໍ ສຕ຺ຖາ ນ ຫເຣຍ຺ຍ. ເອວໍ ປນ ອວຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ນິສິນ຺ນາ ‘ເອວໍ ຠຄວາ, ສາຘຸ ຠຄວາ, ປຎ຺ຎເປຖ ຠຄວາ’ຕິ ອຕິເຣກຕຣໍ ອຸສ຺ສາຫໍ ປຏິລຠນ຺ຕີ’’ຕິ. ຕສ຺ມາ ເຕສຸ ອປ຺ປຈ຺ຈຍໍ ອຸປຏ຺ຐເປນ຺ຕິ.

ເຕສນ຺ຕິ ເຕສໍ ເອກຈ຺ຈານໍ ໂມຆປຸຣິສານໍ. ຕນ຺ຕິ ຕໍ ອປ຺ປມຕ຺ຕກໍ ປຫາຕພ຺ພໍ. ຖູໂລ ກລິງ຺ຄໂຣຕິ ຄເລ ພທ຺ຘໍ ມຫາກຏ຺ຐໍ ວິຍ ໂຫຕິ. ລຏຸກິກາ ສກຸຓິກາຕິ ຈາຕກສກຸຓິກາ. ສາ ກິຣ ຣວສຕໍ ຣວິຕ຺ວາ ນຈ຺ຈສຕໍ ນຈ຺ຈິຕ຺ວາ ສກິໍ ໂຄຈຣໍ ຄຓ຺ຫາຕິ. ອາກາສໂຕ ຠູມິຍໍ ປຕິຏ຺ຐິຕໍ ປນ ນໍ ທິສ຺ວາ ວຈ຺ຉປາລກາທໂຍ ກີຬນຕ຺ຖໍ ປູຕິລຕາຍ ພນ຺ຘນ຺ຕິ. ຕໍ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອາຄເມຕີຕິ ອຸເປຕິ. ຕຎ຺ຫິ ຕສ຺ສາຕິ ຕໍ ປູຕິລຕາພນ຺ຘນໍ ຕສ຺ສາ ອປ຺ປສຣີຣຕາຍ ເຈວ ອປ຺ປຖາມຕາຍ ຈ ພລວພນ຺ຘນໍ ນາມ, ມຫນ຺ຕໍ ນາຬິເກຣຣຊ຺ຊຸ ວິຍ ທຸຈ຺ຉິຊ຺ຊໍ ໂຫຕິ. ເຕສນ຺ຕິ ເຕສໍ ໂມຆປຸຣິສານໍ ສທ຺ຘາມນ຺ທຕາຍ ຈ ປຎ຺ຎາມນ຺ທຕາຍ ຈ ພລວໍ ພນ຺ຘນໍ ນາມ, ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸມຕ຺ຕກມ຺ປິ ມຫນ຺ຕໍ ປາຣາຊິກວຕ຺ຖຸ ວິຍ ທຸປ຺ປຊຫໍ ໂຫຕິ.

໑໕໑. ສຸກ຺ກປກ຺ເຂ ປຫາຕພ຺ພສ຺ສາຕິ ກິໍ ອິມສ຺ສ ອປ຺ປມຕ຺ຕກສ຺ສ ປຫາຕພ຺ພສ຺ສ ເຫຕຸ ຠຄວຕາ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ອຕ຺ຖິ, ຍສ຺ສ ໂນ ຠຄວາ ປຫານມາຫ. ນນຸ ເອວໍ ຠຄວໂຕ ອຘິປ຺ປາຍໍ ຎຕ຺ວາປິ ປຫາຕພ຺ພເມວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອປ຺ໂປສ຺ສຸກ຺ກາຕິ ອນຸສ຺ສຸກ຺ກາ. ປນ຺ນໂລມາຕິ ປຕິຕໂລມາ, ນ ຕສ຺ສ ປຫາຕພ຺ພຠເຍນ ອຸທ຺ຘຄ຺ຄໂລມາ. ປຣທຕ຺ຕວຸຕ຺ຕາຕິ ປເຣຫິ ທິນ຺ນວຸຕ຺ຕິໂນ, ປຣໂຕ ລທ຺ເຘນ ຍາເປນ຺ຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ມິຄຠູເຕນ ເຈຕສາ ວິຫຣນ຺ຕີຕິ ອປຈ຺ຈາສີສນປກ຺ເຂ ຐິຕາ ຫຸຕ຺ວາ ວິຫຣນ຺ຕິ. ມິໂຄ ຫິ ປຫາຣໍ ລຠິຕ຺ວາ ມນຸສ຺ສາວາສໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ເຠສຊ຺ຊໍ ວາ ວຓເຕລໍ ວາ ລຠິສ຺ສາມີຕິ ອຊ຺ຌາສຍໍ ອກຕ຺ວາ ປຫາຣໍ ລຠິຕ຺ວາວ ອຄາມກໍ ອຣຎ຺ຎໍ ປວິສິຕ຺ວາ ປຫຏຏ຺ຐານໍ ເຫຏ຺ຐາ ກຕ຺ວາ ນິປຕິຕ຺ວາ ຜາສຸຠູຕກາເລ ອຸຏ຺ຐາຍ ຄຈ຺ຉຕິ. ເອວໍ ມິຄາ ອປຈ຺ຈາສີສນປກ຺ເຂ ຐິຕາ. ອິທໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ມິຄຠູເຕນ ເຈຕສາ ວິຫຣນ຺ຕີ’’ຕິ. ຕຎ຺ຫິ ຕສ຺ສາຕິ ຕໍ ວຣຕ຺ຕພນ຺ຘນໍ ຕສ຺ສ ຫຕ຺ຖິນາຄສ຺ສ ມຫາສຣີຣຕາຍ ເຈວ ມຫາຖາມຕາຍ ຈ ທຸພ຺ພລພນ຺ຘນໍ ນາມ. ປູຕິລຕາ ວິຍ ສຸຉິຊ຺ຊໍ ໂຫຕິ. ເຕສໍ ຕນ຺ຕິ ເຕສໍ ຕໍ ກຸລປຸຕ຺ຕານໍ ສທ຺ຘາມຫນ຺ຕຕາຍ ຈ ປຎ຺ຎາມຫນ຺ຕຕາຍ ຈ ມຫນ຺ຕໍ ປາຣາຊິກວຕ຺ຖຸປິ ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸມຕ຺ຕກໍ ວິຍ ສຸປ຺ປຊຫໍ ໂຫຕິ.

໑໕໒. ທລິທ຺ໂທຕິ ທາລິທ຺ທິເຍນ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ອສ຺ສໂກຕິ ນິສ຺ສໂກ. ອນາຬ຺ຫິໂຍຕິ ອນຑ຺ໂຒ. ອຄາຣກນ຺ຕິ ຂຸທ຺ທກເຄຫໍ. ໂອລຸຄ຺ຄວິລຸຄ຺ຄນ຺ຕິ ຍສ຺ສ ເຄຫຍຏ຺ຐິໂຍ ປິຏ຺ຐິວໍສໂຕ ມຸຈ຺ຈິຕ຺ວາ ມຓ຺ຑເລ ລຄ຺ຄາ, ມຓ຺ຑລໂຕ ມຸຈ຺ຈິຕ຺ວາ ຠູມິຍໍ ລຄ຺ຄາ. ກາກາຕິທາຍິນ຺ຕິ ຍຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈິເທວ ຠຸຎ຺ຊິສ຺ສາມາຕິ ອນ຺ໂຕ ນິສິນ຺ນກາເລ ວິສຸໍ ທ຺ວາຣກິຈ຺ຈໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ຕໂຕ ຕໂຕ ກາກາ ປວິສິຕ຺ວາ ປຣິວາເຣນ຺ຕິ. ສູຣກາກາ ຫິ ປລາຍນກາເລ ຈ ຍຖາສມ຺ມຸຂຏ຺ຐາເນເນວ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ປລາຍນ຺ຕິ. ນປຣມຣູປນ຺ຕິ ນ ປຸຎ຺ຎວນ຺ຕານໍ ເຄຫໍ ວິຍ ອຸຕ຺ຕມຣູປໍ. ຂໂຏປິກາຕິ ວິລີວມຎ຺ຈໂກ. ໂອລຸຄ຺ຄວິລຸຄ຺ຄາຕິ ໂອຓຕຸຓ຺ຓຕາ. ຘຎ຺ຎສມວາປກນ຺ຕິ ຘຎ຺ຎຎ຺ຈ ສມວາປກຎ຺ຈ. ຕຕ຺ຖ ຘຎ຺ຎໍ ນາມ ກຸທ຺ຣູສໂກ. ສມວາປກນ຺ຕິ ລາພຸພີຊກຸມ຺ຠຓ຺ຑພີຊກາທິ ພີຊຊາຕໍ. ນປຣມຣູປນ຺ຕິ ຍຖາ ປຸຎ຺ຎວນ຺ຕານໍ ຄນ຺ຘສາລິພີຊາທິ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ພີຊໍ, ນ ເອວຣູປໍ. ຊາຍິກາຕິ ກປຓຊາຍາ. ນປຣມຣູປາຕິ ປຈ຺ຉິສີສາ ລມ຺ພຕ຺ຖນີ ມໂຫທຣາ ປິສາຈາ ວິຍ ພີຠຈ຺ຉາ. ສາມຎ຺ຎນ຺ຕິ ສມຓຠາໂວ. ໂສ ວຕສ຺ສໍ, ໂຍຫນ຺ຕິ ໂສ ວຕາຫໍ ປຸຣິໂສ ນາມ ອສ຺ສໍ, ໂຍ ເກສມສ຺ສຸໍ ໂອຫາເຣຕ຺ວາ ປພ຺ພເຊຍ຺ຍນ຺ຕິ.

ໂສ ນ ສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍາຕິ ໂສ ເອວໍ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາປິ ເຄຫໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ – ‘‘ປພ຺ພຊ຺ຊາ ນາມ ລາຠຄຣຸກາ ທຸກ຺ກຣາ ທຸຣາສທາ, ສຕ຺ຕປິ ອຏ຺ຐປິ ຄາເມ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ຍຖາໂຘເຕເນວ ປຕ຺ເຕນ ອາຄນ຺ຕພ຺ພມ຺ປິ ໂຫຕິ, ເອວໍ ຍາເປຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ຕສ຺ສ ເມ ປຸນ ອາຄຕສ຺ສ ວສນຏ຺ຐານໍ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ, ຕິຓວລ຺ລິທພ຺ພສມ຺ຠາຣາ ນາມ ທຸສ຺ສໂມຘານິຍາ, ກິນ຺ຕິ ກໂຣມີ’’ຕິ ວີມໍສຕິ. ອຖສ຺ສ ຕໍ ອຄາຣກໍ ເວຊຍນ຺ຕປາສາໂທ ວິຍ ອຸປຏ຺ຐາຕິ. ອຖສ຺ສ ຂໂຏປິກໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ – ‘‘ມຍິ ຄເຕ ອິມໍ ວິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ອຸທ຺ຘນາລາຕໍ ກຣິສ຺ສນ຺ຕິ, ປຸນ ອຏ຺ຏນິປາທວິລີວາທີນິ ລທ຺ຘພ຺ພານິ ໂຫນ຺ຕິ, ກິນ຺ຕິ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕິ. ອຖສ຺ສ ສາ ສິຣິສຍນໍ ວິຍ ອຸປຏ຺ຐາຕິ. ຕໂຕ ຘຎ຺ຎກຸມ຺ຠິໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ – ‘‘ມຍິ ຄເຕ ອຍໍ ຆຣຓີ ອິມໍ ຘຎ຺ຎໍ ເຕນ ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ຠຸຎ຺ຊິສ຺ສຕິ. ປຸນ ອາຄເຕນ ຊີວິຕວຸຕ຺ຕິ ນາມ ລທ຺ຘພ຺ພາ ໂຫຕິ, ກິນ຺ຕິ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕິ. ອຖສ຺ສ ສາ ອຑ຺ຒເຕຬສານິ ໂກຏ຺ຐາຄາຣສຕານິ ວິຍ ອຸປຏ຺ຐາຕິ. ຕໂຕ ມາຕຸຄາມໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ – ‘‘ມຍິ ຄເຕ ອິມໍ ຫຕ຺ຖິໂຄປໂກ ວາ ອສ຺ສໂຄປໂກ ວາ ໂຍ ໂກຈິ ປໂລເຠສ຺ສຕິ, ປຸນ ອາຄເຕນ ຠຕ຺ຕປາຈິກາ ນາມ ລທ຺ຘພ຺ພາ ໂຫຕິ, ກິນ຺ຕິ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕິ. ອຖສ຺ສ ສາ ຣູປິນີ ເທວີ ວິຍ ອຸປຏ຺ຐາຕິ. ອິທໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ໂສ ນ ສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ.

໑໕໓. ນິກ຺ຂຄຓານນ຺ຕິ ສຸວຓ຺ຓນິກ຺ຂສຕານໍ. ຈໂຍຕິ ສນ຺ຕານໂຕ ກຕສນ຺ນິຈໂຍ. ຘຎ຺ຎຄຓານນ຺ຕິ ຘຎ຺ຎສກຏສຕານໍ.

໑໕໔. ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ອຸທາຍິ, ປຸຄ຺ຄລາຕິ ອິຘ ກິໍ ທສ຺ເສຕິ? ເຫຏ຺ຐາ ‘‘ເຕ ຕຎ຺ເຈວ ປຊຫນ຺ຕິ, ເຕ ຕຎ຺ເຈວ ນປ຺ປຊຫນ຺ຕີ’’ຕິ ປຊຫນກາ ຈ ອປ຺ປຊຫນກາ ຈ ຣາສິວເສນ ທສ຺ສິຕາ, ນ ປາຏິເຍກ຺ກໍ ວິຠຕ຺ຕາ. ອິທານິ ຍຖາ ນາມ ທພ຺ພສມ຺ຠາຣຕ຺ຖໍ ຄໂຕ ປຸຣິໂສ ປຏິປາຏິຍາ ຣຸກ຺ເຂ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ປຸນ ນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວງ຺ກຎ຺ຈ ປຫາຍ ກມ຺ເມ ອຸປເນຕພ຺ພຍຸຕ຺ຕກເມວ ຄຓ຺ຫາຕິ, ເອວເມວ ອປ຺ປຊຫນເກ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ ອພ຺ໂພຫາຣິເກ ກຕ຺ວາ ປຊຫນກປຸຄ຺ຄລາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ໂຫນ຺ຕີຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ອິມໍ ເທສນໍ ອາຣຠິ.

ອຸປຘິປຫານາຍາຕິ ຂນ຺ຘຸປຘິກິເລສຸປຘິອຠິສງ຺ຂາຣຸປຘິກາມຄຸຓູປຘີຕິ ອິເມສໍ ອຸປຘີນໍ ປຫານາຍ. ອຸປຘິປຏິສໍຍຸຕ຺ຕາຕິ ອຸປຘິອນຸຘາວນກາ. ສຣສງ຺ກປ຺ປາຕິ ເອຕ຺ຖ ສຣນ຺ຕິ ຘາວນ຺ຕີຕິ ສຣາ. ສງ຺ກປ຺ເປນ຺ຕີຕິ ສງ຺ກປ຺ປາ. ປທທ຺ວເຍນປິ ວິຕກ຺ກາເຍວ ວຸຕ຺ຕາ. ສມຸທາຈຣນ຺ຕີຕິ ອຠິຠວນ຺ຕິ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ສໍຍຸຕ຺ໂຕຕິ ກິເລເສຫິ ສໍຍຸຕ຺ໂຕ. ອິນ຺ທ຺ຣິຍເວມຕ຺ຕຕາຕິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍນານຕ຺ຕຕາ. ກທາຈິ ກຣຫຈີຕິ ພຫຸກາລໍ ວີຕິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ. ສຕິສມ຺ໂມສາຕິ ສຕິສມ຺ໂມເສນ. ນິປາໂຕຕິ ອໂຍກຏາຫມ຺ຫິ ປຕນໍ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ‘‘ນປ຺ປຊຫຕິ, ປຊຫຕິ, ຂິປ຺ປໍ ປຊຫຕີ’’ຕິ ຕໂຍ ຣາສໂຍ ທສ຺ສິຕາ. ເຕສຸ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຊນາ ນປ຺ປຊຫນ຺ຕິ ນາມ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຊຫນ຺ຕິ ນາມ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ຂິປ຺ປໍ ປຊຫນ຺ຕິ ນາມ.

ຕຕ຺ຖ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ໂສຕາປນ຺ໂນ ສກທາຄາມີ ອນາຄາມີຕິ ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຊນາ ນປ຺ປຊຫນ຺ຕິ ນາມ. ປຸຖຸຊ຺ຊນາທໂຍ ຕາວ ມາ ປຊຫນ຺ຕຸ, ອນາຄາມີ ກຖໍ ນ ປຊຫຕີຕິ? ໂສປິ ຫິ ຍາວເທວສ຺ສ ຠວໂລໂຠ ອຕ຺ຖິ, ຕາວ ອໂຫສຸຂໍ ອໂຫສຸຂນ຺ຕິ ອຠິນນ຺ທຕິ. ຕສ຺ມາ ນປ຺ປຊຫຕິ ນາມ. ເອເຕເຍວ ປນ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຊນາ ປຊຫນ຺ຕິ ນາມ. ໂສຕາປນ຺ນາທໂຍ ຕາວ ປຊຫນ຺ຕຸ, ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ກຖໍ ປຊຫຕີຕິ? ອາຣທ຺ຘວິປສ຺ສໂກ ຫິ ສຕິສມ຺ໂມເສນ ສຫສາ ກິເລເສ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ‘‘ມາທິສສ຺ສ ນາມ ຠິກ຺ຂຸໂນ ກິເລໂສ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ’’ຕິ ສໍເວຄໍ ກຕ຺ວາ ວີຣິຍໍ ປຄ຺ຄຍ຺ຫ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ມຄ຺ເຄນ ກິເລເສ ສມຸຄ຺ຆາເຕຕິ. ອິຕິ ໂສ ປຊຫຕິ ນາມ. ເຕເຍວ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຂິປ຺ປໍ ປຊຫນ຺ຕິ ນາມ. ຕຕ຺ຖ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ, ມຫາຫຕ຺ຖິປໂທປເມ (ມ. ນິ. ໑.໒໘໘ ອາທໂຍ), ອິນ຺ທ຺ຣິຍຠາວເນຕິ (ມ. ນິ. ໓.໔໕໓ ອາທໂຍ) ອິເມສຸ ສຸຕ຺ເຕສຸ ກິຎ຺ຈາປິ ຕຕິຍວາໂຣ ຄຫິໂຕ, ປຎ຺ໂຫ ປນ ທຸຕິຍວາເຣເນວ ກຖິໂຕຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ອຸປຘິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ມູລນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ປຎ຺ຈ ຂນ຺ຘາ ອຸປຘິ ນາມ. ຕໍ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ມູລນ຺ຕິ ອິຕິ ວິທິຕ຺ວາ ກິເລສຸປຘິນາ ນິຣຸປຘິ ໂຫຕິ, ນິຄ຺ຄຫໂຓ ນິຕຓ຺ໂຫຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຸປຘິສງ຺ຂເຍ ວິມຸຕ຺ໂຕຕິ ຕຓ຺ຫກ຺ຂເຍ ນິພ຺ພາເນ ອາຣມ຺ມຓໂຕ ວິມຸຕ຺ໂຕ.

໑໕໕. ເອວໍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຸຄ຺ຄເລ ວິຕ຺ຖາເຣຕ຺ວາ ອິທານິ ເຍ ປຊຫນ຺ຕິ, ເຕ ‘‘ອິເມ ນາມ ເອຕ຺ຕເກ ກິເລເສ ປຊຫນ຺ຕິ’’. ເຍ ນປ຺ປຊຫນ຺ຕິ, ເຕປິ ‘‘ອິເມ ນາມ ເອຕ຺ຕເກ ກິເລເສ ນປ຺ປຊຫນ຺ຕີ’’ຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ປຎ຺ຈ ໂຂ ອິເມ ອຸທາຍິ ກາມຄຸຓາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ມິຬ຺ຫສຸຂນ຺ຕິ ອສຸຈິສຸຂໍ. ອນຣິຍສຸຂນ຺ຕິ ອນຣິເຍຫິ ເສວິຕສຸຂໍ. ຠາຍິຕພ຺ພນ຺ຕິ ເອຕສ຺ສ ສຸຂສ຺ສ ປຏິລາຠໂຕປິ ວິປາກໂຕປິ ຠາຍິຕພ຺ພໍ. ເນກ຺ຂມ຺ມສຸຂນ຺ຕິ ກາມໂຕ ນິກ຺ຂນ຺ຕສຸຂໍ. ປວິເວກສຸຂນ຺ຕິ ຄຓໂຕປິ ກິເລສໂຕປິ ປວິວິຕ຺ຕສຸຂໍ. ອຸປສມສຸຂນ຺ຕິ ຣາຄາທິວູປສມຕ຺ຖາຍ ສຸຂໍ. ສມ຺ໂພຘສຸຂນ຺ຕິ ມຄ຺ຄສງ຺ຂາຕສ຺ສ ສມ຺ໂພຘສ຺ສ ນິພ຺ພຕ຺ຕນຕ຺ຖາຍ ສຸຂໍ. ນ ຠາຍິຕພ຺ພນ຺ຕິ ເອຕສ຺ສ ສຸຂສ຺ສ ປຏິລາຠໂຕປິ ວິປາກໂຕປິ ນ ຠາຍິຕພ຺ພໍ, ຠາເວຕພ຺ພເມເວຕໍ.

໑໕໖. ອິຎ຺ຊິຕສ຺ມິໍ ວທາມີຕິ ອິຎ຺ຊນໍ ຈລນໍ ຜນ຺ທນນ຺ຕິ ວທາມິ. ກິຎ຺ຈ ຕຕ຺ຖ ອິຎ຺ຊິຕສ຺ມິນ຺ຕິ ກິຎ຺ຈ ຕຕ຺ຖ ອິຎ຺ຊິຕໍ. ອິທໍ ຕຕ຺ຖ ອິຎ຺ຊິຕສ຺ມິນ຺ຕິ ເຍ ເອເຕ ອນິຣຸທ຺ຘາ ວິຕກ຺ກວິຈາຣາ, ອິທໍ ຕຕ຺ຖ ອິຎ຺ຊິຕໍ. ທຸຕິຍຕຕິຍຊ຺ຌາເນສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອນິຎ຺ຊິຕສ຺ມິໍ ວທາມີຕິ ອິທໍ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານໍ ອນິຎ຺ຊນໍ ອຈລນໍ ນິປ຺ຜນ຺ທນນ຺ຕິ ວທາມິ.

ອນລນ຺ຕິ ວທາມີຕິ ອກຕ຺ຕພ຺ພອາລຍນ຺ຕິ ວທາມິ, ຕຓ຺ຫາລໂຍ ເອຕ຺ຖ ນ ອຸປ຺ປາເທຕພ຺ໂພຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອຖ ວາ ອນລໍ ອປຣິຍຕ຺ຕໍ, ນ ເອຕ຺ຕາວຕາ ອລເມຕນ຺ຕິ ສນ຺ນິຏ຺ຐານໍ ກາຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທາມິ. ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນສ຺ສາປີຕິ ເອວຣູປາຍປິ ສນ຺ຕາຍ ສມາປຕ຺ຕິຍາ ປຫານເມວ ວທາມິ. ອຓຸໍ ວາ ຖູລໍ ວາຕິ ຂຸທ຺ທກໍ ວາ ມຫນ຺ຕໍ ວາ ອປ຺ປສາວຊ຺ຊໍ ວາ ມຫາສາວຊ຺ຊໍ ວາ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວ. ເທສນາ ປນ ເນຍ຺ຍປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວເສນ ອຣຫຕ຺ຕນິກູເຏເນວ ນິຏ຺ຐາປິຕາຕິ.

ປປຎ຺ຈສູທນິຍາ ມຊ຺ຌິມນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍ

ລຏຸກິໂກປມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.