໒. ມຫາຣາຫຸໂລວາທສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໑໓. ເອວໍ ເມ ສຸຕນ຺ຕິ ມຫາຣາຫຸໂລວາທສຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ປິຏ຺ຐິໂຕ ປິຏ຺ຐິໂຕ ອນຸພນ຺ຘີຕິ ທສ຺ສນໍ ອວິຊຫິຕ຺ວາ ຄມນໍ ອພ຺ໂພຈ຺ຉິນ຺ນໍ ກຕ຺ວາ ປຈ຺ຉໂຕ ປຈ຺ຉໂຕ ອິຣິຍາປຖານຸພນ຺ຘເນນ ອນຸພນ຺ຘິ. ຕທາ ຫິ ຠຄວາ ປເທ ປທໍ ນິກ຺ຂິປນ຺ໂຕ ວິລາສິຕຄມເນນ ປຸຣໂຕ ປຸຣໂຕ ຄຈ຺ຉຕິ, ຣາຫຸລຕ຺ເຖໂຣ ທສພລສ຺ສ ປທານຸປທິໂກ ຫຸຕ຺ວາ ປຈ຺ຉໂຕ ປຈ຺ຉໂຕ.

ຕຕ຺ຖ ຠຄວາ ສຸປຸປ຺ຜິຕສາລວນມຊ຺ຌຄໂຕ ສຸຠູມິໂອຕຣຓຕ຺ຖາຍ ນິກ຺ຂນ຺ຕມຕ຺ຕວຣວາຣໂຓ ວິຍ ວິໂຣຈິຕ຺ຖ, ຣາຫຸລຠທ຺ໂທ ຈ ວຣວາຣຓສ຺ສ ປຈ຺ຉໂຕ ນິກ຺ຂນ຺ຕຄຊໂປຕໂກ ວິຍ. ຠຄວາ ສາຍນ຺ຫສມເຍ ມຓິຄຸຫໂຕ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ໂຄຈຣໍ ປຏິປນ຺ໂນ ເກສຣສີໂຫ ວິຍ, ຣາຫຸລຠທ຺ໂທ ຈ ສີຫມິຄຣາຊານໍ ອນຸພນ຺ຘນ຺ໂຕ ນິກ຺ຂນ຺ຕສີຫໂປຕໂກ ວິຍ. ຠຄວາ ມຓິປພ຺ພຕສສ຺ສິຣິກວນສຓ຺ຑໂຕ ທາຐພໂລ ມຫາພ຺ຍຄ຺ໂຆ ວິຍ, ຣາຫຸລຠທ຺ໂທ ຈ ພ຺ຍຄ຺ຆຣາຊານໍ ອນຸພນ຺ຘພ຺ຍຄ຺ຆໂປຕໂກ ວິຍ. ຠຄວາ ສິມ຺ພລິທາຍໂຕ ນິກ຺ຂນ຺ຕສຸປຓ຺ຓຣາຊາ ວິຍ, ຣາຫຸລຠທ຺ໂທ ຈ ສຸປຓ຺ຓຣາຊສ຺ສ ປຈ຺ຉໂຕ ນິກ຺ຂນ຺ຕສຸປຓ຺ຓໂປຕໂກ ວິຍ. ຠຄວາ ຈິຕ຺ຕກູຏປພ຺ພຕໂຕ ຄຄນຕລໍ ປກ຺ຂນ຺ທສຸວຓ຺ຓຫໍສຣາຊາ ວິຍ, ຣາຫຸລຠທ຺ໂທ ຈ ຫໍສາຘິປຕິໍ ອນຸປກ຺ຂນ຺ທຫໍສໂປຕໂກ ວິຍ. ຠຄວາ ມຫາສຣໍ ອຊ຺ໂຌຄາຬ຺ຫາ ສຸວຓ຺ຓມຫານາວາ ວິຍ, ຣາຫຸລຠທ຺ໂທ ຈ ສຸວຓ຺ຓນາວໍ ປຈ຺ຉາ ອນຸພນ຺ຘນາວາໂປຕໂກ ວິຍ. ຠຄວາ ຈກ຺ກຣຕນານຸຠາເວນ ຄຄນຕເລ ສມ຺ປຍາຕຈກ຺ກວຕ຺ຕິຣາຊາ ວິຍ, ຣາຫຸລຠທ຺ໂທ ຈ ຣາຊານໍ ອນຸສມ຺ປຍາຕປຣິຓາຍກຣຕນໍ ວິຍ. ຠຄວາ ວິຄຕວລາຫກໍ ນຠໍ ປຏິປນ຺ນຕາຣກຣາຊາ ວິຍ, ຣາຫຸລຠທ຺ໂທ ຈ ຕາຣກາຘິປຕິໂນ ອນຸມຄ຺ຄປຏິປນ຺ນາ ປຣິສຸທ຺ຘໂອສຘິຕາຣກາ ວິຍ.

ຠຄວາປິ ມຫາສມ຺ມຕປເວຓິຍໍ ໂອກ຺ກາກຣາຊວໍເສ ຊາໂຕ, ຣາຫຸລຠທ຺ໂທປິ. ຠຄວາປິ ສງ຺ເຂ ປກ຺ຂິຕ຺ຕຂີຣສທິໂສ ສຸປຣິສຸທ຺ຘຊາຕິຂຕ຺ຕິຍກຸເລ ຊາໂຕ, ຣາຫຸລຠທ຺ໂທປິ. ຠຄວາປິ ຣຊ຺ຊໍ ປຫາຍ ປພ຺ພຊິໂຕ, ຣາຫຸລຠທ຺ໂທປິ. ຠຄວໂຕປິ ສຣີຣໍ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສມຫາປຸຣິສລກ຺ຂຓປຏິມຓ຺ຑິຕໍ ເທວນຄເຣສຸ ສມຸສ຺ສິຕຣຕນໂຕຣຓໍ ວິຍ ສພ຺ພປາລິຜຸລ຺ໂລ ປາຣິຈ຺ຉຕ຺ຕໂກ ວິຍ ຈ ອຕິມໂນຫຣຓໍ, ຣາຫຸລຠທ຺ທສ຺ສາປິ. ອິຕິ ທ຺ເວປິ ອຠິນີຫາຣສມ຺ປນ຺ນາ, ທ຺ເວປິ ຣາຊປພ຺ພຊິຕາ, ທ຺ເວປິ ຂຕ຺ຕິຍສຸຂຸມາລາ, ທ຺ເວປິ ສຸວຓ຺ຓວຓ຺ຓາ, ທ຺ເວປິ ລກ຺ຂຓສມ຺ປນ຺ນາ ເອກມຄ຺ຄໍ ປຏິປນ຺ນາ ປຏິປາຏິຍາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕານໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຈນ຺ທມຓ຺ຑລານໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ສູຣິຍມຓ຺ຑລານໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ສກ຺ກສຸຍາມສນ຺ຕຸສິຕສຸນິມ຺ມິຕວສວຕ຺ຕິມຫາພ຺ຣຫ຺ມາທີນໍ ສິຣິຍາ ສິຣິໍ ອຠິຠວມານາ ວິຍ ວິໂຣຈິໍສຸ.

ຕຕ຺ຣາຍສ຺ມາ ຣາຫຸໂລ ຠຄວໂຕ ປິຏ຺ຐິໂຕ ປິຏ຺ຐິໂຕ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕວ ປາທຕລໂຕ ຍາວ ອຸປຣິ ເກສນ຺ຕາ ຕຖາຄຕໍ ອາໂລເກສິ. ໂສ ຠຄວໂຕ ພຸທ຺ຘເວສວິລາສໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ໂສຠຕິ ຠຄວາ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສມຫາປຸຣິສລກ຺ຂຓວິຈິຕ຺ຕສຣີໂຣ ພ຺ຍາມປ຺ປຠາປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕຕາຍ ວິປ຺ປກິຓ຺ຓສຸວຓ຺ຓຈຸຓ຺ຓມຊ຺ຌຄໂຕ ວິຍ, ວິຊ຺ຊຸລຕາປຣິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ກນກປພ຺ພໂຕ ວິຍ, ຍນ຺ຕສຸຕ຺ຕສມາກຑ຺ຒິຕຣຕນວິຈິຕ຺ຕໍ ສຸວຓ຺ຓອຄ຺ຆິກໍ ວິຍ, ຣຕ຺ຕປໍສຸກູລຈີວຣປຏິຈ຺ຉນ຺ໂນປິ ຣຕ຺ຕກມ຺ພລປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕກນກປພ຺ພໂຕ ວິຍ, ປວາຬລຕາປຏິມຓ຺ຑິຕໍ ສຸວຓ຺ຓອຄ຺ຆິກໍ ວິຍ, ຈີນປິຏ຺ຐຈຸຓ຺ຓປູຊິຕໍ ສຸວຓ຺ຓເຈຕິຍໍ ວິຍ, ລາຂາຣສານຸລິຕ຺ໂຕ ກນກຍູໂປ ວິຍ, ຣຕ຺ຕວລາຫກນ຺ຕຣໂຕ ຕງ຺ຂຓພ຺ຠຸຄ຺ຄຕປຸຓ຺ຓຈນ຺ໂທ ວິຍ, ອໂຫ ສມຕິໍສປາຣມິຕານຸຠາວສຊ຺ຊິຕສ຺ສ ອຕ຺ຕຠາວສ຺ສ ສິຣີສມ຺ປຕ຺ຕີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕສິ. ຕໂຕ ອຕ຺ຕານມ຺ປິ ໂອໂລເກຕ຺ວາ – ‘‘ອຫມ຺ປິ ໂສຠາມິ. ສເຈ ຠຄວາ ຈຕູສຸ ມຫາທີເປສຸ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິຣຊ຺ຊໍ ອກຣິສ຺ສາ, ມຍ຺ຫໍ ປຣິຓາຍກຏ຺ຐານນ຺ຕຣໍ ອທສ຺ສາ. ເອວໍ ສນ຺ເຕ ອຕິວິຍ ຊມ຺ພຸທີປຕລໍ ອໂສຠິສ຺ສາ’’ຕິ ອຕ຺ຕຠາວໍ ນິສ຺ສາຍ ເຄຫສ຺ສິຕໍ ຉນ຺ທຣາຄໍ ອຸປ຺ປາເທສິ.

ຠຄວາປິ ປຸຣໂຕ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕວ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ປຣິປຸຓ຺ຓຈ຺ຉວິມໍສໂລຫິໂຕ ທານິ ຣາຫຸລສ຺ສ ອຕ຺ຕຠາໂວ. ຣຊນີເຍສຸ ຣູປາຣມ຺ມຓາທີສຸ ຫິ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ປກ຺ຂນ຺ທນກາໂລ ຊາໂຕ, ກິໍ ພຫຸລຕາຍ ນຸ ໂຂ ຣາຫຸໂລ ວີຕິນາເມຕີ’’ຕິ. ອຖ ສຫາວຊ຺ຊເນເນວ ປສນ຺ນອຸທເກ ມຈ຺ຉໍ ວິຍ, ປຣິສຸທ຺ເຘ ອາທາສມຓ຺ຑເລ ມຸຂນິມິຕ຺ຕໍ ວິຍ ຈ ຕສ຺ສ ຕໍ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທໍ ອທ຺ທສ. ທິສ຺ວາວ – ‘‘ອຍໍ ຣາຫຸໂລ ມຍ຺ຫໍ ອຕ຺ຣໂຊ ຫຸຕ຺ວາ ມມ ປຈ຺ຉໂຕ ອາຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ‘ອຫໍ ໂສຠາມິ, ມຍ຺ຫໍ ວຓ຺ຓາຍຕນໍ ປສນ຺ນ’ນ຺ຕິ ອຕ຺ຕຠາວໍ ນິສ຺ສາຍ ເຄຫສ຺ສິຕຉນ຺ທຣາຄໍ ອຸປ຺ປາເທຕິ, ອຕິຕ຺ເຖ ປກ຺ຂນ຺ໂທ ອຸປ຺ປຖໍ ປຏິປນ຺ໂນ ອໂຄຈເຣ ຈຣຕິ, ທິສາມູຬ຺ຫອທ຺ຘິໂກ ວິຍ ອຄນ຺ຕພ຺ພໍ ທິສໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ອຍໍ ໂຂ ປນສ຺ສ ກິເລໂສ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ວຑ຺ຒນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕຕ຺ຖມ຺ປິ ຍຖາຠູຕໍ ປສ຺ສິຕຸໍ ນ ທສ຺ສຕິ, ປຣຕ຺ຖມ຺ປິ, ອຸຠຍຕ຺ຖມ຺ປິ. ຕໂຕ ນິຣເຍປິ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄຓ຺ຫາເປສ຺ສຕິ, ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິຍມ຺ປິ, ເປຕ຺ຕິວິສເຍປິ, ອສຸຣກາເຍປິ, ສມ຺ພາເຘປິ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິສ຺ມິນ຺ຕິ ອນມຕຄ຺ເຄ ສໍສາຣວຏ຺ເຏ ປຣິປາເຕສ຺ສຕິ. ອຍຎ຺ຫິ –

ອນຕ຺ຖຊນໂນ ໂລໂຠ, ໂລໂຠ ຈິຕ຺ຕປ຺ປໂກປໂນ;

ຠຍມນ຺ຕຣໂຕ ຊາຕໍ, ຕໍ ຊໂນ ນາວພຸຊ຺ຌຕິ.

ລຸທ຺ໂຘ ອຕ຺ຖໍ ນ ຊານາຕິ, ລຸທ຺ໂຘ ຘມ຺ມໍ ນ ປສ຺ສຕິ;

ອນ຺ຘຕມໍ ຕທາ ໂຫຕິ, ຍໍ ໂລໂຠ ສຫເຕ ນຣໍ. (ອິຕິວຸ. ໘໘) –

ຍຖາ ໂຂ ປນ ອເນກຣຕນປູຣາ ມຫານາວາ ຠິນ຺ນຜລກນ຺ຕເຣນ ອຸທກໍ ອາທິຍມານາ ມຸຫຸຕ຺ຕມ຺ປິ ນ ອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂິຕພ຺ພາ ໂຫຕິ, ເວເຄນສ຺ສາ ວິວຣໍ ປິທຫິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ເອວເມວໍ ອຍມ຺ປິ ນ ອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂິຕພ຺ໂພ. ຍາວສ຺ສ ອຍໍ ກິເລໂສ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ສີລຣຕນາທີນິ ນ ວິນາເສຕິ, ຕາວເທວ ນໍ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອຊ຺ຌາສຍມກາສິ. ເອວຣູເປສຸ ປນ ຐາເນສຸ ພຸທ຺ຘານໍ ນາຄວິໂລກນໍ ນາມ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາ ຍນ຺ເຕນ ປຣິວຕ຺ຕິຕສຸວຓ຺ຓປຏິມາ ວິຍ ສກລກາເຍເນວ ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ຐິໂຕ ຣາຫຸລຠທ຺ທໍ ອາມນ຺ເຕສິ. ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອປໂລເກຕ຺ວາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຕຕ຺ຖ ຍໍກິຎ຺ຈິ ຣູປນ຺ຕິອາທີນິ ສພ຺ພາກາເຣນ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ ຂນ຺ຘນິທ຺ເທເສ ວິຕ຺ຖາຣິຕານິ. ເນຕໍ ມມາຕິອາທີນິ ມຫາຫຕ຺ຖິປໂທປເມ ວຸຕ຺ຕານິ. ຣູປເມວ ນຸ ໂຂ ຠຄວາຕິ ກສ຺ມາ ປຸຈ຺ຉຕິ? ຕສ຺ສ ກິຣ – ‘‘ສພ຺ພໍ ຣູປໍ ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ ສຸຕ຺ວາ – ‘‘ຠຄວາ ສພ຺ພໍ ຣູປໍ ວິປສ຺ສນາປຎ຺ຎາຍ ເອວໍ ທຏ຺ຐພ຺ພນ຺ຕິ ວທຕິ, ເວທນາທີສຸ ນຸ ໂຂ ກຖໍ ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ນໂຍ ອຸທປາທິ. ຕສ຺ມາ ຕສ຺ມິໍ ນເຍ ຐິໂຕ ປຸຈ຺ຉຕິ. ນຍກຸສໂລ ເຫສ ອາຍສ຺ມາ ຣາຫຸໂລ, ອິທໍ ນ ກຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ອິທມ຺ປິ ນ ກຕ຺ຕພ຺ພໍ ອິທມ຺ປິ ນ ກຕ຺ຕພ຺ພເມວາຕິ ນຍສເຕນປິ ນຍສຫສ຺ເສນປິ ປຏິວິຊ຺ຌຕິ. ອິທໍ ກຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ວຸຕ຺ເຕປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ສິກ຺ຂາກາໂມ ຫິ ອຍໍ ອາຍສ຺ມາ, ປາໂຕວ ຄນ຺ຘກຸຏິປຣິເວເຓ ປຕ຺ຖມຕ຺ຕໍ ວາລິກໍ ໂອກິຣຕິ – ‘‘ອຊ຺ຊ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສນ຺ຕິກາ ມຍ຺ຫໍ ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ສນ຺ຕິກາ ເອຕ຺ຕກໍ ໂອວາທໍ ເອຕ຺ຕກໍ ປຣິຠາສໍ ລຠາມີ’’ຕິ. ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘປິ ນໍ ເອຕທຄ຺ເຄ ຐເປນ຺ໂຕ – ‘‘ເອຕທຄ຺ຄໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມມ ສາວການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ສິກ຺ຂາກາມານໍ ຍທິທໍ ຣາຫຸໂລ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໑.໒໐໙) ສິກ຺ຂາຍເມວ ອຄ຺ຄໍ ກຕ຺ວາ ຐເປສິ. ໂສປິ ອາຍສ຺ມາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ຕເມວ ສີຫນາທໍ ນທິ –

‘‘ສພ຺ພເມຕໍ ອຠິຎ຺ຎາຍ, ຘມ຺ມຣາຊາ ປິຕາ ມມ;

ສມ຺ມຸຂາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ, ເອຕທຄ຺ເຄ ຐເປສິ ມໍ.

ສິກ຺ຂາກາມານຫໍ ອຄ຺ໂຄ, ຘມ຺ມຣາເຊນ ໂຖມິໂຕ;

ສທ຺ຘາປພ຺ພຊິຕານຎ຺ຈ, ສຫາໂຍ ປວໂຣ ມມ.

ຘມ຺ມຣາຊາ ປິຕາ ມຍ຺ຫໍ, ຘມ຺ມາຣກ຺ໂຂ ຈ ເປຕ຺ຕິໂຍ;

ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ, ສພ຺ພໍ ເມ ຊິນສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ອຖສ຺ສ ຠຄວາ ຍສ຺ມາ ນ ເກວລໍ ຣູປເມວ, ເວທນາທໂຍປິ ເອວໍ ທຏ຺ຐພ຺ພາ, ຕສ຺ມາ ຣູປມ຺ປິ ຣາຫຸລາຕິອາທິມາຫ. ໂກ ນຊ຺ຊາຕິ ໂກ ນຸ ອຊ຺ຊ. ເຖຣສ຺ສ ກິຣ ເອຕທໂຫສິ ‘‘ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ມຍ຺ຫໍ ອຕ຺ຕຠາວນິສ຺ສິຕໍ ຉນ຺ທຣາຄໍ ຎຕ຺ວາ ‘ສມເຓນ ນາມ ເອວຣູໂປ ວິຕກ຺ໂກ ນ ວິຕກ຺ກິຕພ຺ໂພ’ຕິ ເນວ ປຣິຍາເຍນ ກຖໍ ກເຖສິ, ຄຈ຺ຉ ຠິກ຺ຂຸ ຣາຫຸລໍ ວເທຫິ ‘ມາ ປຸນ ເອວຣູປໍ ວິຕກ຺ກໍ ວິຕກ຺ເກສີ’ຕິ ນ ທູຕໍ ເປເສສິ. ມໍ ສມ຺ມຸກ຺ເຂ ຐຕ຺ວາເຍວ ປນ ສຠຓ຺ຑກໍ ໂຈຣໍ ຈູຬາຍ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ວິຍ ສມ຺ມຸຂາ ສຸຄໂຕວາທໍ ອທາສິ. ສຸຄໂຕວາໂທ ຈ ນາມ ອສງ຺ເຂຍ຺ເຍຫິປິ ກປ຺ເປຫິ ທຸລ຺ລໂຠ. ເອວຣູປສ຺ສ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສມ຺ມຸຂາ ໂອວາທໍ ລຠິຕ຺ວາ ໂກ ນຸ ວິຎ຺ຎູ ປຓ຺ຑິຕຊາຕິໂກ ອຊ຺ຊ ຄາມໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິສິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ອເຖສ ອາຍສ຺ມາ ອາຫາຣກິຈ຺ຈໍ ປຫາຍ ຍສ຺ມິໍ ນິສິນ຺ນຏ຺ຐາເນ ຐິເຕນ ໂອວາໂທ ລທ຺ໂຘ, ຕໂຕວ ປຏິນິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ຣຸກ຺ຂມູເລ ນິສີທິ. ຠຄວາປິ ຕໍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ນິວຕ຺ຕມານໍ ທິສ຺ວາ ນ ເອວມາຫ – ‘‘ມາ ນິວຕ຺ຕ ຕາວ, ຣາຫຸລ, ຠິກ຺ຂາຈາຣກາໂລ ເຕ’’ຕິ. ກສ຺ມາ? ເອວໍ ກິຣສ຺ສ ອໂຫສິ – ‘‘ອຊ຺ຊ ຕາວ ກາຍຄຕາສຕິອມຕໂຠຊນໍ ຠຸຎ຺ຊຕູ’’ຕິ.

ອທ຺ທສາ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕຕິ ຠຄວຕິ ຄເຕ ປຈ຺ຉາ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ອທ຺ທສ. ເອຕສ຺ສ ກິຣາຍສ຺ມໂຕ ເອກກສ຺ສ ວິຫຣໂຕ ອຎ຺ຎໍ ວຕ຺ຕໍ, ຠຄວຕາ ສທ຺ຘິໍ ວິຫຣໂຕ ອຎ຺ຎໍ. ຍທາ ຫິ ທ຺ເວ ອຄ຺ຄສາວກາ ເອກາກິໂນ ວສນ຺ຕິ, ຕທາ ປາໂຕວ ເສນາສນໍ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕ຺ວາ ສຣີຣປຏິຊຄ຺ຄນໍ ກຕ຺ວາ ສມາປຕ຺ຕິໍ ອປ຺ເປຕ຺ວາ ສນ຺ນິສິນ຺ນາ ອຕ຺ຕໂນ ຈິຕ຺ຕຣຸຈິຍາ ຠິກ຺ຂາຈາຣໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຠຄວຕາ ສທ຺ຘິໍ ວິຫຣນ຺ຕາ ປນ ເຖຣາ ເອວໍ ນ ກໂຣນ຺ຕິ. ຕທາ ຫິ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆປຣິວາໂຣ ປຐມໍ ຠິກ຺ຂາຈາຣໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ຕສ຺ມິໍ ຄເຕ ເຖໂຣ ອຕ຺ຕໂນ ເສນາສນາ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ – ‘‘ພຫູນໍ ວສນຏ຺ຐາເນ ນາມ ສພ຺ເພວ ປາສາທິກໍ ກາຕຸໍ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ ວາ, ນ ວາ ສກ຺ໂກນ຺ຕີ’’ຕິ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອສມ຺ມຏ຺ຐໍ ຐານໍ ສມ຺ມຊ຺ຊຕິ. ສເຈ ກຈວໂຣ ອຉຑ຺ຑິໂຕ ໂຫຕິ, ຕໍ ຉຑ຺ເຑຕິ. ປານີຍຏ຺ຐເປຕພ຺ພຏ຺ຐານມ຺ຫິ ປານີຍກູເຏ ອສຕິ ປານີຍຆຏໍ ຐເປຕິ. ຄິລານານໍ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ, ‘‘ອາວຸໂສ, ຕຸມ຺ຫາກໍ ກິໍ ອາຫຣາມິ, ກິໍ ໂວ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ? ປຸຈ຺ຉຕິ. ອວສ຺ສິກທຫຣານໍ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ – ‘‘ອຠິຣມຖ, ອາວຸໂສ, ມາ ອຸກ຺ກຓ຺ຐິຕ຺ຖ, ປຏິປຕ຺ຕິສາຣກໍ ພຸທ຺ຘສາສນ’’ນ຺ຕິ ໂອວທຕິ. ເອວໍ ກຕ຺ວາ ສພ຺ພປຈ຺ຉາ ຠິກ຺ຂາຈາຣໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ຍຖາ ຫິ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິ ກຸຫິຎ຺ຈິ ຄນ຺ຕຸກາໂມ ເສນາຍ ປຣິວາຣິໂຕ ປຐມໍ ນິກ຺ຂມຕິ, ປຣິຓາຍກຣຕນໍ ເສນງ຺ຄານິ ສໍວິຘາຍ ປຈ຺ຉາ ນິກ຺ຂມຕິ, ເອວໍ ສທ຺ຘມ຺ມຈກ຺ກວຕ຺ຕິ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆປຣິວາໂຣ ປຐມໍ ນິກ຺ຂມຕິ, ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ປຣິຓາຍກຣຕນຠູໂຕ ຘມ຺ມເສນາປຕິ ອິມໍ ກິຈ຺ຈໍ ກຕ຺ວາ ສພ຺ພປຈ຺ຉາ ນິກ຺ຂມຕິ. ໂສ ເອວໍ ນິກ຺ຂນ຺ໂຕ ຕສ຺ມິໍ ທິວເສ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ຣຸກ຺ຂມູເລ ນິສິນ຺ນໍ ຣາຫຸລຠທ຺ທໍ ອທ຺ທສ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ປຈ຺ຉາ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ອທ຺ທສາ’’ຕິ.

ອຖ ກສ຺ມາ ອານາປານສ຺ສຕິຍໍ ນິໂຍເຊສິ? ນິສຊ຺ຊານຸຈ຺ຉວິກຕ຺ຕາ. ເຖໂຣ ກິຣ ‘‘ເອຕສ຺ສ ຠຄວຕາ ຣູປກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ກຖິຕ’’ນ຺ຕິ ອນາວຊ຺ຊິຕ຺ວາວ ເຍນາກາເຣນ ອຍໍ ອຈໂລ ອໂນພທ຺ໂຘ ຫຸຕ຺ວາ ນິສິນ຺ໂນ, ອິທມສ຺ສ ເອຕິສ຺ສາ ນິສຊ຺ຊາຍ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ອນຸຈ຺ຉວິກນ຺ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ເອວມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອານາປານສ຺ສຕິນ຺ຕິ ອສ຺ສາສປສ຺ສາເສ ປຣິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ຈຕຸກ຺ກປຎ຺ຈກຊ຺ຌານໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ຄຓ຺ຫາຫີຕິ ທສ຺ເສຕິ.

ມຫປ຺ຜລາ ໂຫຕີຕິ ກີວມຫປ຺ຜລາ ໂຫຕິ? ອິຘ ຠິກ຺ຂຸ ອານາປານສ຺ສຕິໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ ເອກາສເນ ນິສິນ຺ໂນວ ສພ຺ພາສເວ ເຂເປຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ, ຕຖາ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ມຣຓກາເລ ສມສີສີ ໂຫຕິ, ຕຖາ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ເທວໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ຘມ຺ມກຖິກເທວປຸຕ຺ຕສ຺ສ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ, ຕໂຕ ວິຣທ຺ໂຘ ອນຸປ຺ປນ຺ເນ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ປຈ຺ເຈກໂພຘິໍ ສຈ຺ຉິກໂຣຕິ, ຕໍ ອສຈ຺ຉິກໂຣນ຺ໂຕ ພຸທ຺ຘານໍ ສມ຺ມຸຂີຠາເວ ພາຫິຍຕ຺ເຖຣາທໂຍ ວິຍ ຂິປ຺ປາຠິຎ຺ໂຎ ໂຫຕິ, ເອວໍ ມຫປ຺ຜລາ. ມຫານິສໍສາຕິ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ –

‘‘ອານາປານສ຺ສຕີ ຍສ຺ສ, ປຣິປຸຓ຺ຓາ ສຸຠາວິຕາ;

ອນຸປຸພ຺ພໍ ປຣິຈິຕາ, ຍຖາ ພຸທ຺ເຘນ ເທສິຕາ;

ໂສມໍ ໂລກໍ ປຠາເສຕິ, ອພ຺ຠາ ມຸຕ຺ໂຕວ ຈນ຺ທິມາ’’ຕິ. (ເຖຣຄາ. ໕໔໘; ປຏິ. ມ. ໑.໑.໖໐) –

ອິມໍ ມຫປ຺ຜລຕໍ ສມ຺ປສ຺ສມາໂນ ເຖໂຣ ສທ຺ຘິວິຫາຣິກໍ ຕຕ຺ຖ ນິໂຍເຊຕິ.

ອິຕິ ຠຄວາ ຣູປກມ຺ມຏ຺ຐານໍ, ເຖໂຣ ອານາປານສ຺ສຕິນ຺ຕິ ອຸໂຠປິ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ອາຈິກ຺ຂິຕ຺ວາ ຄຕາ, ຣາຫຸລຠທ຺ໂທ ວິຫາເຣເຍວ ໂອຫີໂນ. ຠຄວາ ຕສ຺ສ ໂອຫີນຠາວໍ ຊານນ຺ໂຕປິ ເນວ ອຕ຺ຕນາ ຂາທນີຍໍ ໂຠຊນີຍໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຄມາສິ, ນ ອານນ຺ທຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຫຕ຺ເຖ ເປເສສິ, ນ ປເສນທິມຫາຣາຊອນາຖປິຓ຺ຑິກາທີນໍ ສຎ຺ຎໍ ອທາສິ. ສຎ຺ຎາມຕ຺ຕກຎ຺ຫິ ລຠິຕ຺ວາ ເຕ ກາຊຠຕ຺ຕໍ ອຠິຫເຣຍ຺ຍຸໍ. ຍຖາ ຈ ຠຄວາ, ເອວໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖໂຣປິ ນ ກິຎ຺ຈິ ອກາສິ. ຣາຫຸລຕ຺ເຖໂຣ ນິຣາຫາໂຣ ຉິນ຺ນຠຕ຺ໂຕ ອໂຫສິ. ຕສ຺ສ ປນາຍສ຺ມໂຕ – ‘‘ຠຄວາ ມໍ ວິຫາເຣ ໂອຫີນໍ ຊານນ຺ໂຕປິ ອຕ຺ຕນາ ລທ຺ຘປິຓ຺ຑປາຕໍ ນາປິ ສຍໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອາຄໂຕ, ນ ອຎ຺ຎສ຺ສ ຫຕ຺ເຖ ປຫິຓິ, ນ ມນຸສ຺ສານໍ ສຎ຺ຎໍ ອທາສິ, ອຸປຊ຺ຌາໂຍປິ ເມ ໂອຫີນຠາວໍ ຊານນ຺ໂຕ ຕເຖວ ນ ກິຎ຺ຈິ ອກາສີ’’ຕິ ຈິຕ຺ຕມ຺ປິ ນ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ, ກຸໂຕ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ໂອມານໍ ວາ ອຕິມານໍ ວາ ຊເນສ຺ສຕິ. ຠຄວຕາ ປນ ອາຈິກ຺ຂິຕກມ຺ມຏ຺ຐານເມວ ປຸເຣຠຕ຺ຕມ຺ປິ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕມ຺ປິ – ‘‘ອິຕິປິ ຣູປໍ ອນິຈ຺ຈໍ, ອິຕິປິ ທຸກ຺ຂໍ, ອິຕິປິ ອສຸຠໍ, ອິຕິປິ ອນຕ຺ຕາ’’ຕິ ອຄ຺ຄິໍ ອຠິມຕ຺ເຖນ຺ໂຕ ວິຍ ນິຣນ຺ຕຣໍ ມນສິກຕ຺ວາ ສາຍນ຺ຫສມເຍ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຫໍ ອຸປຊ຺ຌາເຍນ ອານາປານສ຺ສຕິໍ ຠາເວຫີຕິ ວຸຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ສ ວຈນໍ ນ ກຣິສ຺ສາມິ. ອາຈຣິຍຸປຊ຺ຌາຍານຎ຺ຫິ ວຈນໍ ອກໂຣນ຺ໂຕ ທຸພ຺ພໂຈ ນາມ ໂຫຕິ. ‘ທຸພ຺ພໂຈ ຣາຫຸໂລ, ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສປິ ວຈນໍ ນ ກໂຣຕີ’ຕິ ຈ ຄຣຫຸປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ ກກ຺ຂຬຕຣາ ປີຬາ ນາມ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ຠາວນາວິຘານໍ ປຸຈ຺ຉິຕຸກາໂມ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິກໍ ອຄມາສິ. ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ຣາຫຸໂລຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ.

໑໑໔. ຕຕ຺ຖ ປຏິສລ຺ລານາຕິ ເອກີຠາວໂຕ. ຍໍກິຎ຺ຈິ ຣາຫຸລາຕິ ກສ຺ມາ? ຠຄວາ ອານາປານສ຺ສຕິໍ ປຸຏ຺ໂຐ ຣູປກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ກເຖຕີຕິ. ຣູເປ ຉນ຺ທຣາຄປ຺ປຫານຕ຺ຖໍ. ເອວໍ ກິຣສ຺ສ ອໂຫສິ – ‘‘ຣາຫຸລສ຺ສ ອຕ຺ຕຠາວໍ ນິສ຺ສາຍ ຉນ຺ທຣາໂຄ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ, ເຫຏ຺ຐາ ຈສ຺ສ ສງ຺ເຂເປນ ຣູປກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ກຖິຕໍ. ອິທານິສ຺ສາປິ ທ຺ວິຈຕ຺ຕາລີສາຍ ອາກາເຣຫິ ອຕ຺ຕຠາວໍ ວິຣາເຊຕ຺ວາ ວິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ຕໍນິສ຺ສິຕໍ ຉນ຺ທຣາຄໍ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕິຘມ຺ມຕໍ ອາປາເທສ຺ສາມີ’’ຕິ. ອຖ ອາກາສຘາຕຸໍ ກສ຺ມາ ວິຕ຺ຖາເຣສີຕິ? ອຸປາທາຣູປທສ຺ສນຕ຺ຖໍ. ເຫຏ຺ຐາ ຫິ ຈຕ຺ຕາຣິ ມຫາຠູຕາເນວ ກຖິຕານິ, ນ ອຸປາທາຣູປໍ. ຕສ຺ມາ ອິມິນາ ມຸເຂນ ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ອາກາສຘາຕຸໍ ວິຕ຺ຖາເຣສິ. ອປິຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິເກນ ອາກາເສນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນຣູປມ຺ປິ ປາກຏໍ ໂຫຕິ.

ອາກາເສນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນໍ, ຣູປໍ ຍາຕິ ວິຠູຕຕໍ;

ຕສ຺ເສວໍ ອາວິຠາວຕ຺ຖໍ, ຕໍ ປກາເສສິ ນາຍໂກ.

ເອຕ຺ຖ ປນ ປຸຣິມາສຸ ຕາວ ຈຕູສຸ ຘາຕູສຸ ຍໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ຕໍ ມຫາຫຕ຺ຖິປໂທປເມ ວຸຕ຺ຕເມວ.

໑໑໘. ອາກາສຘາຕຸຍໍ ອາກາສຄຕນ຺ຕິ ອາກາສຠາວໍ ຄຕໍ. ອຸປາທິນ຺ນນ຺ຕິອາທິນ຺ນໍ ຄຫິຕໍ ປຣາມຏ຺ຐໍ, ສຣີຣຏ຺ຐກນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກຓ຺ຓຈ຺ຉິທ຺ທນ຺ຕິ ມໍສໂລຫິຕາທີຫິ ອສມ຺ຜຸຏ຺ຐກຓ຺ຓວິວຣໍ. ນາສຈ຺ຉິທ຺ທາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເຍນ ຈາຕິ ເຍນ ຉິທ຺ເທນ. ອຊ຺ໂຌຫຣຕີຕິ ອນ຺ໂຕ ປເວເສຕິ, ຊິວ຺ຫາພນ຺ຘນໂຕ ຫິ ຍາວ ອຸທຣປຏລາ ມນຸສ຺ສານໍ ວິທຕ຺ຖິຈຕຸຣງ຺ຄຸລໍ ຉິທ຺ທຏ຺ຐານໍ ໂຫຕິ. ຕໍ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍຕ຺ຖ ຈາຕິ ຍສ຺ມິໍ ໂອກາເສ. ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ປຕິຏ຺ຐາຕິ. ມນຸສ຺ສານຎ຺ຫິ ມຫນ຺ຕໍ ປຏປຣິສ຺ສາວນມຕ຺ຕຎ຺ຈ ອຸທຣປຏລໍ ນາມ ໂຫຕິ. ຕໍ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອໂຘຠາຄໍ ນິກ຺ຂມຕີຕິ ເຍນ ເຫຏ຺ຐາ ນິກ຺ຂມຕິ. ທ຺ວຕ຺ຕິໍສຫຕ຺ຖມຕ຺ຕໍ ເອກວີສຕິຍາ ຐາເນສຸ ວງ຺ກໍ ອນ຺ຕໍ ນາມ ໂຫຕິ. ຕໍ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍໍ ວາ ປນຎ຺ຎມ຺ປີຕິ ອິມິນາ ສຸຂຸມສຸຂຸມໍ ຈມ຺ມມໍສາທິອນ຺ຕຣຄຕຎ຺ເຈວ ໂລມກູປຠາເວນ ຈ ຐິຕໍ ອາກາສໍ ທສ຺ເສຕິ. ເສສເມຕ຺ຖາປິ ປຖວີຘາຕຸອາທີສຸ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ.

໑໑໙. ອິທານິສ຺ສ ຕາທິຠາວລກ຺ຂຓໍ ອາຈິກ຺ຂນ຺ໂຕ ປຖວີສມນ຺ຕິອາທິມາຫ. ອິຏ຺ຐານິຏ຺ເຐສຸ ຫິ ອຣຊ຺ຊນ຺ໂຕ ອທຸສ຺ສນ຺ໂຕ ຕາທີ ນາມ ໂຫຕິ. ມນາປາມນາປາຕິ ເອຕ຺ຖ ອຏ຺ຐ ໂລຠສຫຄຕຈິຕ຺ຕສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ມນາປາ ນາມ, ທ຺ເວ ໂທມນສ຺ສຈິຕ຺ຕສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ອມນາປາ ນາມ. ຈິຕ຺ຕໍ ນ ປຣິຍາທາຍ ຐສ຺ສນ຺ຕີຕິ ເອເຕ ຜສ຺ສາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຕວ ຈິຕ຺ຕໍ ອນ຺ໂຕມຸຏ຺ຐິຄຕໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ວິຍ ປຣິຍາທາຍ ຄເຫຕ຺ວາ ຐາຕຸໍ ນ ສກ຺ຂິສ຺ສນ຺ຕິ ‘‘ອຫໍ ໂສຠາມິ, ມຍ຺ຫໍ ວຓ຺ຓາຍຕນໍ ປສນ຺ນ’’ນ຺ຕິ ປຸນ ອຕ຺ຕຠາວໍ ນິສ຺ສາຍ ຉນ຺ທຣາໂຄ ນຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ. ຄູຖຄຕນ຺ຕິອາທີສຸ ຄູຖເມວ ຄູຖຄຕໍ. ເອວໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ.

ນ ກຕ຺ຖຈິ ປຕິຏ຺ຐິໂຕຕິ ປຖວີປພ຺ພຕຣຸກ຺ຂາທີສຸ ເອກສ຺ມິມ຺ປິ ນ ປຕິຏ຺ຐິໂຕ, ຍທິ ຫິ ປຖວິຍໍ ປຕິຏ຺ຐິໂຕ ຠເວຍ຺ຍ, ປຖວິຍາ ຠິຊ຺ຊມານາຍ ສເຫວ ຠິຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ປພ຺ພເຕ ປຕມາເນ ສເຫວ ປເຕຍ຺ຍ, ຣຸກ຺ເຂ ຉິຊ຺ຊມາເນ ສເຫວ ຉິຊ຺ເຊຍ຺ຍ.

໑໒໐. ເມຕ຺ຕໍ ຣາຫຸລາຕິ ກສ຺ມາ ອາຣຠິ? ຕາທິຠາວສ຺ສ ກາຣຓທສ຺ສນຕ຺ຖໍ. ເຫຏ຺ຐາ ຫິ ຕາທິຠາວລກ຺ຂຓໍ ທສ຺ສິຕໍ, ນ ຈ ສກ຺ກາ ອຫໍ ຕາທີ ໂຫມີຕິ ອກາຣຓາ ຠວິຕຸໍ, ນປິ ‘‘ອຫໍ ອຸຈ຺ຈາກຸລປ຺ປສຸໂຕ ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ລາຠີ, ມໍ ຣາຊຣາຊມຫາມຕ຺ຕາທໂຍ ຠຊນ຺ຕິ, ອຫໍ ຕາທີ ໂຫມີ’’ຕິ ອິເມຫິ ກາຣເຓຫິ ໂກຈິ ຕາທີ ນາມ ໂຫຕິ, ເມຕ຺ຕາທິຠາວນາຍ ປນ ໂຫຕີຕິ ຕາທິຠາວສ຺ສ ກາຣຓທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ອິມໍ ເທສນໍ ອາຣຠິ.

ຕຕ຺ຖ ຠາວຍໂຕຕິ ອຸປຈາຣໍ ວາ ອປ຺ປນໍ ວາ ປາເປນ຺ຕສ຺ສ. ໂຍ ພ຺ຍາປາໂທຕິ ໂຍ ສຕ຺ເຕ ໂກໂປ, ໂສ ປຫີຍິສ຺ສຕິ. ວິເຫສາຕິ ປາຓິອາທີຫິ ສຕ຺ຕານໍ ວິຫິໍສນໍ. ອຣຕີຕິ ປນ຺ຕເສນາສເນສຸ ເຈວ ອຘິກຸສລຘມ຺ເມສຸ ຈ ອຸກ຺ກຓ຺ຐິຕຕາ. ປຏິໂຆຕິ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ສຕ຺ເຕສຸ ສງ຺ຂາເຣສຸ ຈ ປຏິຫຎ຺ຎນກິເລໂສ. ອສຸຠນ຺ຕິ ອຸທ຺ຘຸມາຕກາທີສຸ ອຸປຈາຣປ຺ປນໍ. ອຸທ຺ຘຸມາຕກາທີສຸ ອສຸຠຠາວນາ ຈ ນາເມສາ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ ກຖິຕາວ. ຣາໂຄຕິ ປຎ຺ຈກາມຄຸຓິກຣາໂຄ. ອນິຈ຺ຈສຎ຺ຎນ຺ຕິ ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສນາຍ ສຫຊາຕສຎ຺ຎໍ. ວິປສ຺ສນາ ເອວ ວາ ເອສາ ອສຎ຺ຎາປິ ສຎ຺ຎາສີເສນ ສຎ຺ຎາຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ອສ຺ມິມາໂນຕິ ຣູປາທີສຸ ອສ຺ມີຕິ ມາໂນ.

໑໒໑. ອິທານິ ເຖເຣນ ປຸຈ຺ຉິຕໍ ປຎ຺ຫໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ຺ໂຕ ອານາປານສ຺ສຕິນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອິທໍ ກມ຺ມຏ຺ຐານຎ຺ຈ ກມ຺ມຏ຺ຐານຠາວນາ ຈ ປາຬິອຕ຺ໂຖ ຈ ສທ຺ຘິໍ ອານິສໍສກຖາຍ ສພ຺ໂພ ສພ຺ພາກາເຣນ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ ອນຸສ຺ສຕິນິທ຺ເທເສ ວິຕ຺ຖາຣິໂຕເຍວ. ອິມໍ ເທສນໍ ຠຄວາ ເນຍ຺ຍປຸຄ຺ຄລວເສເນວ ປຣິນິຏ຺ຐາເປສີຕິ.

ປປຎ຺ຈສູທນິຍາ ມຊ຺ຌິມນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍ

ມາຫາຣາຫຸໂລວາທສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.