໑໐. ກີຏາຄິຣິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໗໔. ເອວໍ ເມ ສຸຕນ຺ຕິ ກີຏາຄິຣິສຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ກາສີສູຕິ ເອວໍນາມເກ ຊນປເທ. ເອຖ ຕຸມ຺ເຫປິ, ຠິກ຺ຂເວຕິ ເອຖ ຕຸມ຺ເຫປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິເມ ປຎ຺ຈ ອານິສໍເສ ສມ຺ປສ຺ສມານາ ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ ຣຕ຺ຕິໂຠຊນາ ຠຸຎ຺ຊຖ. ອິຕິ ຠຄວາ ຣຕ຺ຕິໍ ວິກາລໂຠຊນໍ, ທິວາ ວິກາລໂຠຊນນ຺ຕິ ອິມານິ ທ຺ເວ ໂຠຊນານິ ເອກປ຺ປຫາເຣນ ອຊຫາເປຕ຺ວາ ເອກສ຺ມິໍ ສມເຍ ທິວາ ວິກາລໂຠຊນເມວ ຊຫາເປສິ, ປຸນ ກາລໍ ອຕິນາເມຕ຺ວາ ຣຕ຺ຕິໍ ວິກາລໂຠຊນໍ ຊຫາເປນ຺ໂຕ ເອວມາຫ. ກສ຺ມາ? ອິມານິ ຫິ ທ຺ເວ ໂຠຊນານິ ວຕ຺ຕມານານິ ວຏ຺ເຏ ອາຈິຓ຺ຓານິ ສມາຈິຓ຺ຓານິ ນທິໍ ໂອຕິຓ຺ຓອຸທກໍ ວິຍ ອນຸປກ຺ຂນ຺ທານິ, ນິວາເຕສຸ ຈ ຆເຣສຸ ສຸໂຠຊນານິ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ວຑ຺ຒິຕາ ສຸຂຸມາລາ ກຸລປຸຕ຺ຕາ ທ຺ເວ ໂຠຊນານິ ເອກປ຺ປຫາເຣນ ປຊຫນ຺ຕາ ກິລມນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ເອກປ຺ປຫາເຣນ ອຊຫາເປຕ຺ວາ ຠທ຺ທາລິສຸຕ຺ເຕ ທິວາ ວິກາລໂຠຊນໍ ຊຫາເປສິ, ອິຘ ຣຕ຺ຕິໍ ວິກາລໂຠຊນໍ. ຊຫາເປນ຺ໂຕ ປນ ນ ຕຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວາ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ວາ, ເຕສໍ ປຫານປຈ຺ຈຍາ ປນ ອປ຺ປາພາຘຕຎ຺ຈ ສຎ຺ຊານິສ຺ສຖາຕິ ເອວໍ ອານິສໍສໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາວ ຊຫາເປສິ. ກີຏາຄິຣີຕິ ຕສ຺ສ ນິຄມສ຺ສ ນາມໍ.

໑໗໕. ອສ຺ສຊິປຸນພ຺ພສຸກາຕິ ອສ຺ສຊິ ຈ ປຸນພ຺ພສຸໂກ ຈ ຉສຸ ຉພ຺ພຄ຺ຄິເຍສຸ ທ຺ເວ ຄຓາຈຣິຍາ. ປຓ຺ຑຸໂກ ໂລຫິຕໂກ ເມຕ຺ຕິໂຍ ຠຸມ຺ມຊໂກ ອສ຺ສຊິ ປຸນພ຺ພສຸໂກຕິ ອິເມ ຉ ຊນາ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ນາມ. ເຕສຸ ປຓ຺ຑຸກໂລຫິຕກາ ອຕ຺ຕໂນ ປຣິສໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວສນ຺ຕິ, ເມຕ຺ຕິຍຠຸມ຺ມຊກາ ຣາຊຄເຫ, ອິເມ ທ຺ເວ ຊນາ ກີຏາຄິຣິສ຺ມິໍ ອາວາສິກາ ໂຫນ຺ຕິ. ອາວາສິກາຕິ ນິພທ຺ຘວາສິໂນ, ຕໍນິພນ຺ຘາ ອກຕໍ ເສນາສນໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ຊິຓ຺ຓໍ ປຏິສງ຺ຂໂຣນ຺ຕິ, ກເຕ ອິສ຺ສຣາ ໂຫນ຺ຕິ. ກາລິກນ຺ຕິ ອນາຄເຕ ກາເລ ປຕ຺ຕພ຺ພໍ ອານິສໍສໍ.

໑໗໘. ມຍາ ເຈຕໍ, ຠິກ຺ຂເວຕິ ອິຘ ກິໍ ທສ຺ເສຕິ? ຠິກ຺ຂເວ, ທິວສສ຺ສ ຕໂຍ ວາເຣ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ສຸຂເວທນໍເຍວ ອຸປ຺ປາເທນ຺ໂຕ ນ ອິມສ຺ມິໍ ສາສເນ ກິຈ຺ຈກາຣີ ນາມ ໂຫຕິ, ເອຕ຺ຕກາ ປນ ເວທນາ ເສວິຕພ຺ພາ, ເອຕ຺ຕກາ ນ ເສວິຕພ຺ພາຕິ ເອຕມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ອິມໍ ເທສນໍ ອາຣຠິ. ເອວຣູປໍ ສຸຂເວທນໍ ປຊຫຖາຕິ ອິທຎ຺ຈ ເຄຫສ຺ສິຕໂສມນສ຺ສວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ, ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຖາຕິ ອິທຎ຺ຈ ເນກ຺ຂມ຺ມສິຕໂສມນສ຺ສວເສນ. ອິໂຕ ປເຣສຸປິ ທ຺ວີສຸ ວາເຣສຸ ເຄຫສ຺ສິຕເນກ຺ຂມ຺ມສິຕານໍເຍວ ໂທມນສ຺ສານຎ຺ຈ ອຸເປກ຺ຂານຎ຺ຈ ວເສນ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໑໘໑. ເອວໍ ເສວິຕພ຺ພາເສວິຕພ຺ພເວທນໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ເຍສໍ ອປ຺ປມາເທນ ກິຈ຺ຈໍ ກຕ຺ຕພ຺ພໍ, ເຍສຎ຺ຈ ນ ກຕ຺ຕພ຺ພໍ, ເຕ ທສ຺ເສຕຸໍ ນາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສພ຺ເພສໍເຍວາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ກຕໍ ເຕສໍ ອປ຺ປມາເທນາຕິ ເຕສໍ ຍໍ ອປ຺ປມາເທນ ກຕ຺ຕພ຺ພໍ, ຕໍ ກຕໍ. ອນຸໂລມິການີຕິ ປຏິປຕ຺ຕິອນຸໂລມານິ ກມ຺ມຏ຺ຐານສປ຺ປາຍານິ, ຍຕ຺ຖ ວສນ຺ເຕນ ສກ຺ກາ ໂຫນ຺ຕິ ມຄ຺ຄຜລານິ ປາປຸຓິຕຸໍ. ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ສມນ຺ນານຍມານາຕິ ສທ຺ຘາທີນິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ສມານໍ ກຸຣຸມານາ.

໑໘໒. ສຕ຺ຕິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລາຕິ ອິຘ ກິໍ ທສ຺ເສຕິ? ເຍສໍ ອປ຺ປມາເທນ ກຣຓີຍໍ ນຕ຺ຖິ, ເຕ ທ຺ເວ ໂຫນ຺ຕິ. ເຍສໍ ອຕ຺ຖິ, ເຕ ປຎ຺ຈາຕິ ເອວໍ ສພ຺ເພປິ ອິເມ ສຕ຺ຕ ປຸຄ຺ຄລາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອິມມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ.

ຕຕ຺ຖ ອຸຠໂຕຠາຄວິມຸຕ຺ໂຕຕິ ທ຺ວີຫິ ຠາເຄຫິ ວິມຸຕ຺ໂຕ. ອຣູປສມາປຕ຺ຕິຍາ ຣູປກາຍໂຕ ວິມຸຕ຺ໂຕ, ມຄ຺ເຄນ ນາມກາຍໂຕ. ໂສ ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣູປສມາປຕ຺ຕີນໍ ເອເກກໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍ ສງ຺ຂາເຣ ສມ຺ມສິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ຕານໍ ຈຕຸນ຺ນໍ, ນິໂຣຘາ ວຸຏ຺ຐາຍ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ຕອນາຄາມິໂນ ຈ ວເສນ ປຎ຺ຈວິໂຘ ໂຫຕິ. ປາຬິ ປເນຕ຺ຖ – ‘‘ກຕໂມ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸຠໂຕຠາຄວິມຸຕ຺ໂຕ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຏ຺ຐ ວິໂມກ຺ເຂ ກາເຍນ ຜຸສິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ, ປຎ຺ຎາຍ ຈສ຺ສ ທິສ຺ວາ ອາສວາ ປຣິກ຺ຂີຓາ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ (ປຸ. ປ. ໒໐໘) ເອວໍ ອຠິຘມ຺ເມ ອຏ຺ຐວິໂມກ຺ຂລາຠິໂນ ວເສນ ອາຄຕາ.

ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ໂຕຕິ ປຎ຺ຎາຍ ວິມຸຕ຺ໂຕ. ໂສ ສຸກ຺ຂວິປສ຺ສໂກ, ຈຕູຫິ ຌາເນຫິ ວຸຏ຺ຐາຍ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ຕາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຈາຕິ ອິເມສໍ ວເສນ ປຎ຺ຈວິໂຘວ ໂຫຕິ. ປາຬິ ປເນຕ຺ຖ ອຏ຺ຐວິໂມກ຺ຂປຏິກ຺ເຂປວເສເນວ ອາຄຕາ. ຍຖາຫ – ‘‘ນ ເຫວ ໂຂ ອຏ຺ຐ ວິໂມກ຺ເຂ ກາເຍນ ຜຸສິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ, ປຎ຺ຎາຍ ຈສ຺ສ ທິສ຺ວາ ອາສວາ ປຣິກ຺ຂີຓາ ໂຫນ຺ຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ.

ຜຸຏ຺ຐນ຺ຕໍ ສຈ຺ຉິກໂຣຕີຕິ ກາຍສກ຺ຂີ. ໂຍ ຌານຜສ຺ສໍ ປຐມໍ ຜຸສຕິ, ປຈ຺ຉາ ນິໂຣຘໍ ນິພ຺ພານໍ ສຈ຺ຉິກໂຣຕິ, ໂສ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລຏ຺ຐໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ຍາວ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄຏ຺ຐາ ຉພ຺ພິໂຘ ໂຫນ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເຕເນວາຫ – ‘‘ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຏ຺ຐ ວິໂມກ຺ເຂ ກາເຍນ ຜຸສິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ, ປຎ຺ຎາຍ ຈສ຺ສ ທິສ຺ວາ ເອກຈ຺ເຈ ອາສວາ ປຣິກ຺ຂີຓາ ໂຫນ຺ຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ກາຍສກ຺ຂີ’’ຕິ.

ທິຏ຺ຐນ຺ຕໍ ປຕ຺ໂຕຕິ ທິຏ຺ຐິປ຺ປຕ຺ໂຕ. ຕຕ຺ຣິທໍ ສງ຺ເຂປລກ຺ຂຓໍ – ທຸກ຺ຂາ ສງ຺ຂາຣາ, ສຸໂຂ ນິໂຣໂຘຕິ ຎາຕໍ ໂຫຕິ ທິຏ຺ຐໍ ວິທິຕໍ ສຈ຺ຉິກຕໍ ຜຸສິຕໍ ປຎ຺ຎາຍາຕິ ທິຏ຺ຐິປ຺ປຕ຺ໂຕ. ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ປເນໂສປິ ກາຍສກ຺ຂິ ວິຍ ຉພ຺ພິໂຘ ໂຫຕິ. ເຕເນວາຫ – ‘‘ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອິທໍ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ…ເປ… ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິຕາ ຈສ຺ສ ຘມ຺ມາ ປຎ຺ຎາຍ ໂວທິຏ຺ຐາ ໂຫນ຺ຕິ ໂວຈຣິຕາ…ເປ… ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ທິຏ຺ຐິປ຺ປຕ຺ໂຕ’’ຕິ (ປຸ. ປ. ໒໐໘).

ສທ຺ຘາວິມຸຕ຺ໂຕຕິ ສທ຺ຘາຍ ວິມຸຕ຺ໂຕ. ໂສປິ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ຉພ຺ພິໂຘ ໂຫຕິ. ເຕເນວາຫ – ‘‘ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອິທໍ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ – ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ…ເປ… ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ. ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິຕາ ຈສ຺ສ ຘມ຺ມາ ປຎ຺ຎາຍ ໂວທິຏ຺ຐາ ໂຫນ຺ຕິ ໂວຈຣິຕາ…ເປ… ໂນ ຈ ໂຂ ຍຖາ ທິຏ຺ຐິປ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ສທ຺ຘາວິມຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ (ປຸ. ປ. ໒໐໘). ເອເຕສຸ ຫິ ສທ຺ຘາວິມຸຕ຺ຕສ຺ສ ປຸພ຺ພຠາຄມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ສທ຺ທຫນ຺ຕສ຺ສ ວິຍ ໂອກປ຺ເປນ຺ຕສ຺ສ ວິຍ ອຘິມຸຈ຺ຈນ຺ຕສ຺ສ ວິຍ ຈ ກິເລສກ຺ຂໂຍ ໂຫຕິ, ທິຏ຺ຐິປ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ ປຸພ຺ພຠາຄມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ກິເລສຈ຺ເຉທກຎາຓໍ ອທນ຺ຘໍ ຕິຂິຓໍ ສູຣໍ ຫຸຕ຺ວາ ວຫຕິ. ຕສ຺ມາ ຍຖາ ນາມ ນາຕິຕິຂິເຓນ ອສິນາ ກທລິໍ ຉິນ຺ທນ຺ຕສ຺ສ ຉິນ຺ນຏ຺ຐານໍ ນ ມຏ຺ຐໍ ໂຫຕິ, ອສິ ນ ສີຆໍ ວຫຕິ, ສທ຺ໂທ ສຸຍ຺ຍຕິ, ພລວຕໂຣ ວາຍາໂມ ກາຕພ຺ໂພ ໂຫຕິ, ເອວຣູປາ ສທ຺ຘາວິມຸຕ຺ຕສ຺ສ ປຸພ຺ພຠາຄມຄ຺ຄຠາວນາ. ຍຖາ ປນ ນິສິຕອສິນາ ກທລິໍ ຉິນ຺ທນ຺ຕສ຺ສ ຉິນ຺ນຏ຺ຐານໍ ມຏ຺ຐໍ ໂຫຕິ, ອສິ ສີຆໍ ວຫຕິ, ສທ຺ໂທ ນ ສຸຍ຺ຍຕິ, ພລວວາຍາມກິຈ຺ຈໍ ນ ໂຫຕິ, ເອວຣູປາ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕສ຺ສ ປຸພ຺ພຠາຄມຄ຺ຄຠາວນາ ເວທິຕພ຺ພາ.

ຘມ຺ມໍ ອນຸສ຺ສຣຕີຕິ ຘມ຺ມານຸສາຣີ. ຘມ຺ໂມຕິ ປຎ຺ຎາ, ປຎ຺ຎາປຸພ຺ພງ຺ຄມໍ ມຄ຺ຄໍ ຠາເວຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສທ຺ຘານຸສາຣິມ຺ຫິ ຈ ເອເສວ ນໂຍ. ອຸໂຠ ປເນເຕ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄຏ຺ຐາເຍວ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ – ‘‘ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ປຏິປນ຺ນສ຺ສ ປຎ຺ຎິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ອຘິມຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ປຎ຺ຎາວາຫິໍ ປຎ຺ຎາປຸພ຺ພງ຺ຄມໍ ອຣິຍມຄ຺ຄໍ ຠາເວຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ຘມ຺ມານຸສາຣີ’’ຕິ (ປຸ. ປ. ໒໐໘). ຕຖາ – ‘‘ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ປຏິປນ຺ນສ຺ສ ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ອຘິມຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ສທ຺ຘາວາຫິໍ ສທ຺ຘາປຸພ຺ພງ຺ຄມໍ ອຣິຍມຄ຺ຄໍ ຠາເວຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ສທ຺ຘານຸສາຣີ’’ຕິ. ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ. ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ປເນສາ ອຸຠໂຕຠາຄວິມຸຕ຺ຕາທິກຖາ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ ປຎ຺ຎາຠາວນາຘິກາເຣ ວຸຕ຺ຕາ. ຕສ຺ມາ ຕຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພາ. ຍາ ປເນສາ ເອເຕສໍ ວິຠາຄທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ອິຘ ປາຬິ ອາຄຕາ, ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ຣູປສມາປຕ຺ຕິຍາ ວິນາ ອຣູປສມາປຕ຺ຕິໂຍ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ອາຣຸປ຺ປາຕິ ວຸຕ຺ເຕປິ ອຏ຺ຐ ວິໂມກ຺ຂາ ວຸຕ຺ຕາວ ໂຫນ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ກາເຍນ ຜຸສິຕ຺ວາຕິ ສຫຊາຕນາມກາເຍນ ຜຸສິຕ຺ວາ. ປຎ຺ຎາຍ ຈສ຺ສ ທິສ຺ວາຕິ ປຎ຺ຎາຍ ຈ ເອຕສ຺ສ ອຣິຍສຈ຺ຈຘມ຺ເມ ທິສ຺ວາ. ເອກຈ຺ເຈ ອາສວາຕິ ປຐມມຄ຺ຄາທີຫິ ປຫາຕພ຺ພາ ເອກເທສອາສວາ. ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິຕາຕິ ຕຖາຄເຕນ ປເວທິຕາ ຈຕຸສຈ຺ຈຘມ຺ມາ. ປຎ຺ຎາຍ ໂວທິຏ຺ຐາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອິມສ຺ມິໍ ຐາເນ ສີລໍ ກຖິຕໍ, ອິມສ຺ມິໍ ສມາຘິ, ອິມສ຺ມິໍ ວິປສ຺ສນາ, ອິມສ຺ມິໍ ມຄ຺ໂຄ, ອິມສ຺ມິໍ ຜລນ຺ຕິ ເອວໍ ອຕ຺ເຖນ ອຕ຺ເຖ ກາຣເຓນ ກາຣເຓ ຈິຓ຺ຓຈຣິຕຕ຺ຕາ ມຄ຺ຄປຎ຺ຎາຍ ສຸທິຏ຺ຐາ ໂຫນ຺ຕິ. ໂວຈຣິຕາຕິ ວິຈຣິຕາ. ສທ຺ຘາ ນິວິຏ຺ຐາ ໂຫຕີຕິ ໂອກປ຺ປນສທ຺ຘາ ປຕິຏ຺ຐິຕາ ໂຫຕິ. ມຕ຺ຕໂສ ນິຊ຺ຌານໍ ຂມນ຺ຕີຕິ ມຕ຺ຕາຍ ໂອໂລກນໍ ຂມນ຺ຕິ. ສທ຺ຘາມຕ຺ຕນ຺ຕິ ສທ຺ຘາເຍວ, ອິຕຣໍ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ

ອິຕິ ອິເມສຸ ອປ຺ປມາເທນ ກຣຓີເຍສຸ ປຸຄ຺ຄເລສຸ ຕໂຍ ປຏິວິທ຺ຘມຄ຺ຄຜລາ ເສຂາ. ເຕສຸ ອນຸໂລມເສນາສນໍ ເສວມານາ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ເຕ ຠຊມານາ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ສມນ຺ນານຍມານາ ອນຸປຸພ຺ເພນ ອຣຫຕ຺ຕໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ເຕສໍ ຍຖາຐິໂຕວ ປາຬິອຕ຺ໂຖ. ອວສາເນ ປນ ທ຺ເວ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄສມງ຺ຄິໂນ. ເຕຫິ ຕສ຺ສ ມຄ຺ຄສ຺ສ ອນຸໂລມເສນາສນໍ ເສວິຕໍ, ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕາ ຠຊິຕາ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ສມນ຺ນານີຕານິ. ອຸປຣິ ປນ ຕິຓ຺ຓໍ ມຄ຺ຄານໍ ອຕ຺ຖາຍ ເສວມານາ ຠຊມານາ ສມນ຺ນານຍມານາ ອນຸປຸພ຺ເພນ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ປາຬິອຕ຺ໂຖ.

ວິຕຓ຺ຑວາທີ ປນ ອິມເມວ ປາຬິໍ ຄເຫຕ຺ວາ – ‘‘ໂລກຸຕ຺ຕຣມຄ຺ໂຄ ນ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓິໂກ, ພຫຸຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓິໂກ’’ຕິ ວທຕິ. ໂສ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ – ‘‘ຍທິ ອຎ຺ເຎນ ຈິຕ຺ເຕນ ເສນາສນໍ ປຏິເສວຕິ, ອຎ຺ເຎນ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ເຕ ຠຊຕິ, ອຎ຺ເຎນ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ສມນ຺ນາເນຕິ, ອຎ຺ຎໍ ມຄ຺ຄຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ສນ຺ຘາຍ ຕ຺ວໍ ‘ນ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓິໂກ ມຄ຺ໂຄ, ພຫຸຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓິໂກ’ຕິ ວທສິ, ເອວໍ ສນ຺ເຕ ເສນາສນໍ ເສວມາໂນ ນີໂລຠາສໍ ປພ຺ພຕໍ ປສ຺ສຕິ, ວນໍ ປສ຺ສຕິ, ມິຄປກ຺ຂີນໍ ສທ຺ທໍ ສຸຓາຕິ, ປຸປ຺ຜຜລານໍ ຄນ຺ຘໍ ຆາຍຕິ, ປານີຍໍ ປິວນ຺ໂຕ ຣສໍ ສາຍຕິ, ນິສີທນ຺ໂຕ ນິປຊ຺ຊນ຺ໂຕ ຜສ຺ສໍ ຜຸສຕິ. ເອວໍ ເຕ ປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາຓສມງ຺ຄີປິ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມສມງ຺ຄີເຍວ ຠວິສ຺ສຕິ. ສເຈ ປເນຕໍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉສິ, ສຕ຺ຖາຣາ ສທ຺ຘິໍ ປຏິວິຣຸຊ຺ຌສິ. ສຕ຺ຖາຣາ ຫິ ປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາຓກາຍາ ເອກນ຺ຕໍ ອພ຺ຍາກຕາວ ວຸຕ຺ຕາ, ຕໍສມງ຺ຄິສ຺ສ ກຸສລາກຸສລໍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ, ໂລກຸຕ຺ຕຣມຄ຺ໂຄ ຈ ເອກນ຺ຕກຸສໂລ. ຕສ຺ມາ ປຊເຫຕໍ ວາທ’’ນ຺ຕິ ປຎ຺ຎເປຕພ຺ໂພ. ສເຈ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ນ ອຸປຄຈ຺ຉຕິ, ‘‘ຄຈ຺ຉ ປາໂຕວ ວິຫາຣໍ ປວິສິຕ຺ວາ ຍາຄຸໍ ປິວາຫີ’’ຕິ ອຸຍ຺ໂຍເຊຕພ຺ໂພ.

໑໘໓. ນາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທິເກເນວາຕິ ອຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຐມເມວ ມຓ຺ຑູກສ຺ສ ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ ຄມນໍ ວິຍ ອຎ຺ຎາຣາຘນໍ ອຣຫຕ຺ເຕ ປຕິຏ຺ຐານໍ ນ ວທາມິ. ອນຸປຸພ຺ພສິກ຺ຂາຕິ ກຣຓຕ຺ເຖ ປຈ຺ຈຕ຺ຕວຈນໍ. ປຣໂຕ ປທທ຺ວເຍປິ ເອເສວ ນໂຍ. ສທ຺ຘາຊາໂຕຕິ ໂອກປ຺ປນິຍສທ຺ຘາຍ ຊາຕສທ຺ໂຘ. ອຸປສງ຺ກມຕີຕິ ຄຣູນໍ ສມີປໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ປຍິຣຸປາສຕີຕິ ສນ຺ຕິເກ ນິສີທຕິ. ຘາເຣຕີຕິ ສາຘຸກໍ ກຕ຺ວາ ຘາເຣຕິ. ຉນ຺ໂທ ຊາຍຕີຕິ ກຕ຺ຕຸກມ຺ຍຕາກຸສລຈ຺ຉນ຺ໂທ ຊາຍຕິ. ອຸສ຺ສຫຕີຕິ ວີຣິຍໍ ກໂຣຕິ. ຕຸເລຕີຕິ ອນິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ອນຕ຺ຕາຕິ ຕຸລຍຕິ. ຕຸລຍິຕ຺ວາ ປທຫຕີຕິ ເອວໍ ຕີຣຓວິປສ຺ສນາຍ ຕຸລຍນ຺ໂຕ ມຄ຺ຄປຘານໍ ປທຫຕິ. ປຫິຕຕ຺ໂຕຕິ ເປສິຕຈິຕ຺ໂຕ. ກາເຍນ ເຈວ ປຣມສຈ຺ຈນ຺ຕິ ນາມກາເຍນ ນິພ຺ພານສຈ຺ຈໍ ສຈ຺ຉິກໂຣຕິ. ປຎ຺ຎາຍ ຈາຕິ ນາມກາຍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາຍ ມຄ຺ຄປຎ຺ຎາຍ ປຏິວິຊ຺ຌຕິ ປສ຺ສຕິ.

ອິທານິ ຍສ຺ມາ ເຕ ສຕ຺ຖຸ ອາຄມນໍ ສຸຕ຺ວາ ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄມນມຕ຺ຕມ຺ປິ ນ ອກໍສຸ, ຕສ຺ມາ ເຕສໍ ຈຣິຍໍ ຄຣຫນ຺ໂຕ ສາປິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ສທ຺ຘາ ນາໂຫສີຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ກີວທູເຣວິເມຕິ ກິຕ຺ຕກໍ ທູເຣ ຐາເນ. ໂຍຊນສຕມ຺ປິ ໂຍຊນສຫສ຺ສມ຺ປິ ອປກ຺ກນ຺ຕາຕິ ວຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ນ ປນ ກິຎ຺ຈິ ອາຫ. ຈຕຸປ຺ປທໍ ເວຍ຺ຍາກຣຓນ຺ຕິ ຈຕຸສຈ຺ຈພ຺ຍາກຣຓໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ.

໑໘໔. ຍສ຺ສຸທ຺ທິຏ຺ຐສ຺ສາຕິ ຍສ຺ສ ອຸທ຺ທິຏ຺ຐສ຺ສ. ໂຍປິ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຖາຕິ ພາຫິຣກສຕ຺ຖາຣໍ ທສ຺ເສຕິ. ເອວຣູປີຕິ ເອວໍຊາຕິກາ. ປໂຓປຓວິຍາຕິ ປຓວິຍາ ຈ ໂອປຓວິຍາ ຈ. ນ ອຸເປຕີຕິ ນ ໂຫຕິ. ກຍວິກ຺ກຍກາເລ ວິຍ ອຄ຺ຆວຑ຺ຒນຫາປນໍ ນ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຍໍ ໂຄໂຓ ກິໍ ອຄ຺ຆຕິ, ວີສຕິ ອຄ຺ຆຕີຕິ ຠຓນ຺ໂຕ ປຓຕິ ນາມ. ນ ວີສຕິ ອຄ຺ຆຕິ, ທສ ອຄ຺ຆຕີຕິ ຠຓນ຺ໂຕ ໂອປຓຕິ ນາມ. ອິທໍ ປຏິເສເຘນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ປໂຓປຓວິຍາ ນ ອຸເປຕີ’’ຕິ. ອິທານິ ຕໍ ປໂຓປຓວິຍໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ເອວຎ຺ຈ ໂນ ອສ຺ສ, ອຖ ນໍ ກເຣຍ຺ຍາມ, ນ ຈ ໂນ ເອວມສ຺ສ, ນ ນໍ ກເຣຍ຺ຍາມາຕິ ອາຫ.

ກິໍ ປນ, ຠິກ຺ຂເວຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍໍ ຕຖາຄໂຕ ສພ຺ພໂສ ອາມິເສຫິ ວິສໍສຏ຺ໂຐ ວິຫຣຕິ, ເອວໍ ວິສໍສຏ຺ຐສ຺ສ ສຕ຺ຖຸໂນ ເອວຣູປາ ປໂຓປຓວິຍາ ກິໍ ຍຸຊ຺ຊິສ຺ສຕິ? ປຣິໂຍຄາຫິຍ ວຕ຺ຕໂຕຕິ ປຣິໂຍຄາຫິຕ຺ວາ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ວຕ຺ຕນ຺ຕສ຺ສ. ອຍມນຸຘມ຺ໂມຕິ ອຍໍ ສຠາໂວ. ຊານາຕິ ຠຄວາ, ນາຫໍ ຊານາມີຕິ ຠຄວາ ເອກາສນໂຠຊເນ ອານິສໍສໍ ຊານາຕິ, ອຫໍ ນ ຊານາມີຕິ ມຍິ ສທ຺ຘາຍ ທິວສສ຺ສ ຕໂຍ ວາເຣ ໂຠຊນໍ ປຫາຍ ເອກາສນໂຠຊນໍ ຠຸຎ຺ຊຕິ. ຣຸຬຫນີຍນ຺ຕິ ໂຣຫນີຍໍ. ໂອຊວນ຺ຕນ຺ຕິ ສິເນຫວນ຺ຕໍ. ກາມໍ ຕໂຈ ຈາຕິ ອິມິນາ ຈຕຸຣງ຺ຄວີຣິຍໍ ທສ຺ເສຕິ. ເອຕ຺ຖ ຫິ ຕໂຈ ເອກໍ ອງ຺ຄໍ, ນ຺ຫາຣຸ ເອກໍ, ອຏ຺ຐິ ເອກໍ, ມໍສໂລຫິຕໍ ເອກນ຺ຕິ ເອວໍ ຈຕຸຣງ຺ຄສມນ຺ນາຄຕໍ ວີຣິຍໍ ອຘິຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ອປ຺ປຕ຺ວາ ນ ວຸຏ຺ຐຫິສ຺ສາມີຕິ ເອວໍ ປຏິປຊ຺ຊຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວ. ເທສນໍ ປນ ຠຄວາ ເນຍ຺ຍປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວເສນ ອຣຫຕ຺ຕນິກູເຏນ ນິຏ຺ຐາເປສີຕິ.

ປປຎ຺ຈສູທນິຍາ ມຊ຺ຌິມນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍ

ກີຏາຄິຣິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ທຸຕິຍວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.