໗. ກຸກ຺ກຸຣວຕິກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໗໘. ເອວໍ ເມ ສຸຕນ຺ຕິ ກຸກ຺ກຸຣວຕິກສຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ໂກລິເຍສູຕິ ເອວໍນາມເກ ຊນປເທ. ໂສ ຫິ ເອໂກປິ ໂກລນຄເຣ ປຕິຏ຺ຐິຕານໍ ໂກລິຍານໍ ຣາຊກຸມາຣານໍ ນິວາສຏ຺ຐານຕ຺ຕາ ເອວໍ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕສ຺ມິໍ ໂກລິເຍສຸ ຊນປເທ. ຫລິທ຺ທວສນນ຺ຕິ ຕສ຺ສ ກິຣ ນິຄມສ຺ສ ມາປິຕກາເລ ປີຕກວຕ຺ຖນິວຕ຺ຖາ ມນຸສ຺ສາ ນກ຺ຂຕ຺ຕໍ ກີຬິໍສຸ. ເຕ ນກ຺ຂຕ຺ຕກີຬາວສາເນ ນິຄມສ຺ສ ນາມໍ ອາໂຣເປນ຺ຕາ ຫລິທ຺ທວສນນ຺ຕິ ນາມໍ ອກໍສຸ. ຕໍ ໂຄຈຣຄາມໍ ກຕ຺ວາ ວິຫຣຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິຫາໂຣ ປເນຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈາປິ ນ ນິຍາມິໂຕ, ຕຖາປິ ພຸທ຺ຘານໍ ອນຸຈ຺ຉວິເກ ເສນາສເນເຍວ ວິຫາສີຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ໂຄວຕິໂກຕິ ສມາທິນ຺ນໂຄວໂຕ, ສີເສ ສິງ຺ຄານິ ຐເປຕ຺ວາ ນງ຺ຄຸຏ຺ຐໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ຄາວີຫິ ສທ຺ຘິໍ ຕິຓານິ ຂາທນ຺ໂຕ ວິຍ ຈຣຕິ. ອເຈໂລຕິ ນຄ຺ໂຄ ນິຈ຺ເຈໂລ. ເສນິໂຍຕິ ຕສ຺ສ ນາມໍ.

ກຸກ຺ກຸຣວຕິໂກຕິ ສມາທິນ຺ນກຸກ຺ກຸຣວໂຕ, ສພ຺ພໍ ສຸນຂກິຣິຍໍ ກໂຣຕິ. ອຸໂຠເປເຕ ສຫປໍສຸກີຬິກາ ສຫາຍກາ. ກຸກ຺ກຸໂຣວ ປລິກຸຊ຺ຊິຕ຺ວາຕິ ສຸນໂຂ ນາມ ສາມິກສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ນິສີທນ຺ໂຕ ທ຺ວີຫິ ປາເທຫິ ຠູມິຍໍ ວິເລຂິຕ຺ວາ ກຸກ຺ກຸຣກູຊິຕໍ ກູຊນ຺ໂຕ ນິສີທຕິ, ອຍມ຺ປິ ‘‘ກຸກ຺ກຸຣກິຣິຍໍ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຠຄວຕາ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິຕ຺ວາ ທ຺ວີຫິ ຫຕ຺ເຖຫິ ຠູມິຍໍ ວິເລຂິຕ຺ວາ ສີສໍ ວິຘຸນນ຺ໂຕ ‘ຠູ ຠູ’ຕິ ກຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖປາເທ ສມິຎ຺ຊິຕ຺ວາ ສຸນໂຂ ວິຍ ນິສີທິ. ຉມານິກ຺ຂິຕ຺ຕນ຺ຕິ ຠູມິຍໍ ຐປິຕໍ. ສມຕ຺ຕໍ ສມາທິນ຺ນນ຺ຕິ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ ກຕ຺ວາ ຄຫິຕໍ. ກາ ຄຕີຕິ ກາ ນິປ຺ຜຕ຺ຕິ. ໂກ ອຠິສມ຺ປຣາໂຍຕິ ອຠິສມ຺ປຣາຍມ຺ຫິ ກຕ຺ຖ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ອລນ຺ຕິ ຕສ຺ສ ອປ຺ປິຍໍ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ຍາວຕຕິຍໍ ປຏິພາຫຕິ. ກຸກ຺ກຸຣວຕນ຺ຕິ ກຸກ຺ກຸຣວຕສມາທານໍ.

໗໙. ຠາເວຕີຕິ ວຑ຺ເຒຕິ. ປຣິປຸຓ຺ຓນ຺ຕິ ອນູນໍ. ອພ຺ໂພກິຓ຺ຓນ຺ຕິ ນິຣນ຺ຕຣໍ. ກຸກ຺ກຸຣສີລນ຺ຕິ ກຸກ຺ກຸຣາຈາຣໍ. ກຸກ຺ກຸຣຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ‘‘ອຊ຺ຊ ປຏ຺ຐາຍ ກຸກ຺ກຸເຣຫິ ກາຕພ຺ພໍ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ເອວໍ ອຸປ຺ປນ຺ນຈິຕ຺ຕໍ. ກຸກ຺ກຸຣາກປ຺ປນ຺ຕິ ກຸກ຺ກຸຣານໍ ຄມນາກາໂຣ ອຕ຺ຖິ, ຕິຏ຺ຐນາກາໂຣ ອຕ຺ຖິ, ນິສີທນາກາໂຣ ອຕ຺ຖິ, ສຍນາກາໂຣ ອຕ຺ຖິ, ອຸຈ຺ຈາຣປສ຺ສາວກຣຓາກາໂຣ ອຕ຺ຖິ, ອຎ຺ເຎ ກຸກ຺ກຸເຣ ທິສ຺ວາ ທນ຺ເຕ ວິວຣິຕ຺ວາ ຄມນາກາໂຣ ອຕ຺ຖິ, ອຍໍ ກຸກ຺ກຸຣາກປ຺ໂປ ນາມ, ຕໍ ຠາເວຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິມິນາຫໍ ສີເລນາຕິອາທີສຸ ອຫໍ ອິມິນາ ອາຈາເຣນ ວາ ວຕສມາທາເນນ ວາ ທຸກ຺ກຣຕປຈຣເຓນ ວາ ເມຖຸນວິຣຕິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິເຍນ ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເທໂວຕິ ສກ຺ກສຸຍາມາທີສຸ ອຎ຺ຎຕໂຣ. ເທວຎ຺ຎຕໂຣຕິ ເຕສໍ ທຸຕິຍຕຕິຍຏ຺ຐານາທີສຸ ອຎ຺ຎຕຣເທໂວ. ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐີຕິ ອເທວໂລກຄາມິມຄ຺ຄເມວ ເທວໂລກຄາມິມຄ຺ໂຄຕິ ຄເຫຕ຺ວາ ອຸປ຺ປນ຺ນຕາຍ ສາ ອສ຺ສ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ ນາມ ໂຫຕິ. ອຎ຺ຎຕຣໍ ຄຕິໍ ວທາມີຕິ ຕສ຺ສ ຫິ ນິຣຍໂຕ ວາ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິໂຕ ວາ ອຎ຺ຎາ ຄຕິ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ເອວມາຫ. ສມ຺ປຊ຺ຊມານນ຺ຕິ ທິຏ຺ຐິຍາ ອສມ຺ມິສ຺ສໍ ຫຸຕ຺ວາ ນິປຊ຺ຊມານໍ.

ນາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອຕໍ ໂຣທາມິ, ຍໍ ມໍ ຠຄວາ ເອວມາຫາຕິ ຍໍ ມໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ເອວມາຫ, ອຫເມຕໍ ຠຄວໂຕ ພ຺ຍາກຣຓໍ ນ ໂຣທາມິ ນ ປຣິເທວາມິ, ນ ອນຸຕ຺ຖຸນາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອວໍ ສກມ຺ມກວເສເນຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ, ນ ອສ຺ສຸມຸຎ຺ຈນມຕ຺ເຕນ.

‘‘ມຕໍ ວາ ອມ຺ມ ໂຣທນ຺ຕິ, ໂຍ ວາ ຊີວໍ ນ ທິສ຺ສຕິ;

ຊີວນ຺ຕໍ ອມ຺ມ ປສ຺ສນ຺ຕີ, ກສ຺ມາ ມໍ ອມ຺ມ ໂຣທສີ’’ຕິ. (ສໍ. ນິ. ໑.໒໓໙) –

ອຍຎ຺ເຈຕ຺ຖ ປໂຍໂຄ. ອປິຈ ເມ ອິທໍ, ຠນ຺ເຕຕິ ອປິຈ ໂຂ ເມ ອິທໍ, ຠນ຺ເຕ, ກຸກ຺ກຸຣວຕໍ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ສມາທິນ຺ນໍ, ຕສ຺ມິໍ ສມ຺ປຊ຺ຊນ຺ເຕປິ ວຸທ຺ຘິ ນຕ຺ຖິ, ວິປຊ຺ຊນ຺ເຕປິ. ອິຕິ ‘‘ເອຕ຺ຕກໍ ກາລໍ ມຍາ ກຕກມ຺ມໍ ໂມຆໍ ຊາຕ’’ນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ວິປຕ຺ຕິໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂມາໂນ ໂຣທາມິ, ຠນ຺ເຕຕິ.

໘໐. ໂຄວຕນ຺ຕິອາທີນິ ກຸກ຺ກຸຣວຕາທີສຸ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພານິ. ຄວາກປ຺ປນ຺ຕິ ໂຄອາກປ຺ປໍ. ເສສໍ ກຸກ຺ກຸຣາກປ຺ເປ ວຸຕ຺ຕສທິສເມວ. ຍຖາ ປນ ຕຕ຺ຖ ອຎ຺ເຎ ກຸກ຺ກຸເຣ ທິສ຺ວາ ທນ຺ເຕ ວິວຣິຕ຺ວາ ຄມນາກາໂຣ, ເອວມິຘ ອຎ຺ເຎ ຄາໂວ ທິສ຺ວາ ກຓ຺ເຓ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຄມນາກາໂຣ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເສສໍ ຕາທິສເມວ.

໘໑. ຈຕ຺ຕາຣິມານິ ປຸຓ຺ຓ ກມ຺ມານີຕິ ກສ຺ມາ ອິມໍ ເທສນໍ ອາຣຠິ? ອຍຎ຺ຫິ ເທສນາ ເອກຈ຺ຈກມ຺ມກິຣິຍວເສນ ອາຄຕາ, ອິມສ຺ມິຎ຺ຈ ກມ຺ມຈຕຸກ຺ເກ ກຖິເຕ ອິເມສໍ ກິຣິຍາ ປາກຏາ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ອິມໍ ເທສນໍ ອາຣຠິ. ອປິຈ ອິມໍ ກມ຺ມຈຕຸກ຺ກເມວ ເທສິຍມານໍ ອິເມ ສຎ຺ຊານິສ຺ສນ຺ຕິ, ຕໂຕ ເອໂກ ສຣຓໍ ຄມິສ຺ສຕິ, ເອໂກ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິສ຺ສຕີຕິ ອຍເມວ ເອເຕສໍ ສປ຺ປາຍາຕິ ຎຕ຺ວາປິ ອິມໍ ເທສນໍ ອາຣຠິ.

ຕຕ຺ຖ ກຓ຺ຫນ຺ຕິ ກາຬກໍ ທສອກຸສລກມ຺ມປຖກມ຺ມໍ. ກຓ຺ຫວິປາກນ຺ຕິ ອປາເຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕນໂຕ ກາຬກວິປາກໍ. ສຸກ຺ກນ຺ຕິ ປຓ຺ຑຣໍ ທສກຸສລກມ຺ມປຖກມ຺ມໍ. ສຸກ຺ກວິປາກນ຺ຕິ ສຄ຺ເຄ ນິພ຺ພຕ຺ຕນໂຕ ປຓ຺ຑຣວິປາກໍ. ກຓ຺ຫສຸກ຺ກນ຺ຕິ ໂວມິສ຺ສກກມ຺ມໍ. ກຓ຺ຫສຸກ຺ກວິປາກນ຺ຕິ ສຸຂທຸກ຺ຂວິປາກໍ. ມິສ຺ສກກມ຺ມຎ຺ຫິ ກຕ຺ວາ ອກຸສເລນ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິຍໍ ມງ຺ຄລຫຕ຺ຖິຏ຺ຐານາທີສຸ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ກຸສເລນ ປວຕ຺ເຕ ສຸຂໍ ເວທິຍຕິ. ກຸສເລນ ຣາຊກຸເລປິ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ອກຸສເລນ ປວຕ຺ເຕ ທຸກ຺ຂໍ ເວທິຍຕິ. ອກຓ຺ຫໍ ອສຸກ຺ກນ຺ຕິ ກມ຺ມກ຺ຂຍກຣໍ ຈຕຸມຄ຺ຄເຈຕນາກມ຺ມໍ ອຘິປ຺ເປຕໍ. ຕຎ຺ຫິ ຍທິ ກຓ຺ຫໍ ຠເວຍ຺ຍ, ກຓ຺ຫວິປາກໍ ທເທຍ຺ຍ. ຍທິ ສຸກ຺ກໍ ຠເວຍ຺ຍ, ສຸກ຺ກວິປາກໍ ທເທຍ຺ຍ. ອຸຠຍວິປາກສ຺ສ ປນ ອທານໂຕ ອກຓ຺ຫາສຸກ຺ກວິປາກຕ຺ຕາ ‘‘ອກຓ຺ຫໍ ອສຸກ຺ກ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຍໍ ຕາວ ອຸທ຺ເທເສ ອຕ຺ໂຖ.

ນິທ຺ເທເສ ປນ ສພ຺ຍາພຊ຺ຌນ຺ຕິ ສທຸກ຺ຂໍ. ກາຍສງ຺ຂາຣາທີສຸ ກາຍທ຺ວາເຣ ຄຫຓາທິວເສນ ໂຈປນປ຺ປຕ຺ຕາ ທ຺ວາທສ ອກຸສລເຈຕນາ ສພ຺ຍາພຊ຺ຌກາຍສງ຺ຂາໂຣ ນາມ. ວຈີທ຺ວາເຣ ຫນຸສຎ຺ໂຈປນວເສນ ວຈີເຠທປວຕ຺ຕິກາ ຕາເຍວ ທ຺ວາທສ ວຈີສງ຺ຂາໂຣ ນາມ. ອຸຠຍໂຈປນໍ ອປ຺ປຕ຺ຕາ ຣໂຫ ຈິນ຺ຕຍນ຺ຕສ຺ສ ມໂນທ຺ວາເຣ ປວຕ຺ຕາ ມໂນສງ຺ຂາໂຣ ນາມ. ອິຕິ ຕີສຸປິ ທ຺ວາເຣສຸ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕາທິເຠທາ ອກຸສລເຈຕນາວ ສງ຺ຂາຣາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ອິມສ຺ມິຎ຺ຫິ ສຸຕ຺ເຕ ເຈຕນາ ຘຸຣໍ, ອຸປາລິສຸຕ຺ເຕ ກມ຺ມໍ. ອຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາຕິ ສງ຺ກຑ຺ຒິຕ຺ວາ, ປິຓ຺ຑໍ ກຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສພ຺ຍາພຊ຺ຌໍ ໂລກນ຺ຕິ ສທຸກ຺ຂໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ສພ຺ຍາພຊ຺ຌາ ຜສ຺ສາ ຜຸສນ຺ຕີຕິ ສທຸກ຺ຂາ ວິປາກຜສ຺ສາ ຜຸສນ຺ຕິ. ເອກນ຺ຕທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ນິຣນ຺ຕຣທຸກ຺ຂໍ. ຠູຕາຕິ ເຫຕ຺ວຕ຺ເຖ ນິສ຺ສກ຺ກວຈນໍ, ຠູຕກມ຺ມໂຕ ຠູຕສ຺ສ ສຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ ໂຫຕິ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ຍຖາຠູຕໍ ກມ຺ມໍ ສຕ຺ຕາ ກໂຣນ຺ຕິ, ຕຖາຠູເຕນ ກມ຺ເມນ ກມ຺ມສຠາຄວເສນ ເຕສໍ ອຸປປຕ຺ຕິ ໂຫຕິ. ເຕເນວາຫ ‘‘ຍໍ ກໂຣຕິ ເຕນ ອຸປປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ເຕນາຕິ ກມ຺ເມນ ວິຍ ວຸຕ຺ຕາ, ອຸປປຕ຺ຕິ ຈ ນາມ ວິປາເກນ ໂຫຕິ. ຍສ຺ມາ ປນ ວິປາກສ຺ສ ກມ຺ມໍ ເຫຕຸ, ຕສ຺ມາ ເຕນ ມູລເຫຕຸຠູເຕນ ກມ຺ເມນ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕີຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ. ຜສ຺ສາ ຜຸສນ຺ຕີຕິ ເຍນ ກມ຺ມວິປາເກນ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ, ຕໍກມ຺ມວິປາກຜສ຺ສາ ຜຸສນ຺ຕິ. ກມ຺ມທາຍາທາຕິ ກມ຺ມທາຍຊ຺ຊາ ກມ຺ມເມວ ເນສໍ ທາຍຊ຺ຊໍ ສນ຺ຕກນ຺ຕິ ວທາມິ.

ອພ຺ຍາພຊ຺ຌນ຺ຕິ ນິທ຺ທຸກ຺ຂໍ. ອິມສ຺ມິໍ ວາເຣ ກາຍທ຺ວາເຣ ປວຕ຺ຕາ ອຏ຺ຐ ກາມາວຈຣກຸສລເຈຕນາ ກາຍສງ຺ຂາໂຣ ນາມ. ຕາເຍວ ວຈີທ຺ວາເຣ ປວຕ຺ຕາ ວຈີສງ຺ຂາໂຣ ນາມ. ມໂນທ຺ວາເຣ ປວຕ຺ຕາ ຕາເຍວ ອຏ຺ຐ, ຕິສ຺ໂສ ຈ ເຫຏ຺ຐິມຌານເຈຕນາ ອພ຺ຍາພຊ຺ຌມໂນສງ຺ຂາໂຣ ນາມ. ຌານເຈຕນາ ຕາວ ໂຫຕຸ, ກາມາວຈຣາ ກິນ຺ຕິ ອພ຺ຍາພຊ຺ຌມໂນສງ຺ຂາໂຣ ນາມ ຊາຕາຕິ. ກສິຓສຊ຺ຊນກາເລ ຈ ກສິຓາເສວນກາເລ ຈ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ກາມາວຈຣເຈຕນາ ປຐມຊ຺ຌານເຈຕນາຍ ຆຏິຕາ, ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານເຈຕນາ ຕຕິຍຊ຺ຌານເຈຕນາຍ ຆຏິຕາ. ອິຕິ ຕີສຸປິ ທ຺ວາເຣສຸ ກາຍສຸຈຣິຕາທິເຠທາ ກຸສລເຈຕນາວ ສງ຺ຂາຣາຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຕຕິຍວາໂຣ ອຸຠຍມິສ຺ສກວເສນ ເວທິຕພ຺ພາ.

ເສຍ຺ຍຖາປິ ມນຸສ຺ສາຕິອາທີສຸ ມນຸສ຺ສານໍ ຕາວ ກາເລນ ສຸຂໍ ກາເລນ ທຸກ຺ຂໍ ປາກຏເມວ, ເທເວສຸ ປນ ຠຸມ຺ມເທວຕານໍ, ວິນິປາຕິເກສຸ ເວມານິກເປຕານໍ ກາເລນ ສຸຂໍ ກາເລນ ທຸກ຺ຂໍ ໂຫຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຫຕ຺ຖິອາທີສຸ ຕິຣຈ຺ຉາເນສຸປິ ລພ຺ຠຕິເຍວ.

ຕຕ຺ຣາຕິ ເຕສຸ ຕີສຸ ກມ຺ເມສຸ. ຕສ຺ສ ປຫານາຍ ຍາ ເຈຕນາຕິ ຕສ຺ສ ປຫານຕ຺ຖາຍ ມຄ຺ຄເຈຕນາ. ກມ຺ມໍ ປຕ຺ວາວ ມຄ຺ຄເຈຕນາຍ ອຎ຺ໂຎ ປຓ຺ຑຣຕໂຣ ຘມ຺ໂມ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ອິທໍ ປນ ກມ຺ມຈຕຸກ຺ກໍ ປຕ຺ວາ ທ຺ວາທສ ອກຸສລເຈຕນາ ກຓ຺ຫາ ນາມ, ເຕຠູມກກຸສລເຈຕນາ ສຸກ຺ກາ ນາມ, ມຄ຺ຄເຈຕນາ ອກຓ຺ຫາ ອສຸກ຺ກາຕິ ອາຄຕາ.

໘໒. ‘‘ລເຠຍ຺ຍາຫໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ອິທໍ ໂສ ‘‘ຈິຣໍ ວຕ ເມ ອນິຍ຺ຍານິກປກ຺ເຂ ໂຍເຊຕ຺ວາ ອຕ຺ຕາ ກິລມິໂຕ, ‘ສຸກ຺ຂນທີຕີເຣ ນ຺ຫາຍິສ຺ສາມີ’ຕິ ສມ຺ປຣິວຕ຺ເຕນ຺ເຕນ ວິຍ ຖຸເສ ໂກຏ຺ເຏນ຺ເຕນ ວິຍ ຈ ນ ໂກຈິ ອຕ຺ໂຖ ນິປ຺ຜາທິໂຕ, ຫນ຺ທາຫໍ ອຕ຺ຕານໍ ໂຍເຄ ໂຍເຊມີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ອາຫ. ອຖ ຠຄວາ ໂຍເນນ ຂນ຺ຘເກ ຕິຕ຺ຖິຍປຣິວາໂສ ປຎ຺ຎຕ຺ໂຕ, ຍໍ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍປຸພ຺ໂພ ສາມເຓຣຠູມິຍໍ ຐິໂຕ – ‘‘ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍປຸພ຺ໂພ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ອາກງ຺ຂາມິ ອຸປສມ຺ປທໍ, ສ຺ວາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ຆໍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມາເສ ປຣິວາສໍ ຍາຈາມີ’’ຕິອາທິນາ (ມຫາວ. ໘໖) ນເຍນ ສມາທິຍິຕ຺ວາ ປຣິວສຕິ, ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ໂຍ ໂຂ, ເສນິຍ, ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍປຸພ຺ໂພ’’ຕິອາທິມາຫ.

ຕຕ຺ຖ ປພ຺ພຊ຺ຊນ຺ຕິ ວຈນສິລິຏ຺ຐຕາວເສເນວ ວຸຕ຺ຕໍ. ອປຣິວສິຕ຺ວາເຍວ ຫິ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ລຠຕິ. ອຸປສມ຺ປທຕ຺ຖິເກນ ປນ ນາຕິກາເລນ ຄາມປ຺ປເວສນາທີນິ ອຏ຺ຐ ວຕ຺ຕານິ ປູເຣນ຺ເຕນ ປຣິວສິຕພ຺ພໍ. ອາຣທ຺ຘຈິຕ຺ຕາຕິ ອຏ຺ຐວຕ຺ຕປູຣເຓນ ຕຸຏ຺ຐຈິຕ຺ຕາ. ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ. ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ປເນສ ຕິຕ຺ຖິຍປຣິວາໂສ ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍ ວິນຍຏ຺ຐກຖາຍ ປພ຺ພຊ຺ຊຂນ຺ຘກວຓ຺ຓນາຍໍ (ມຫາວ. ອຏ຺ຐ. ໘໖) ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອປິຈ ເມຕ຺ຖາຕິ ອປິຈ ເມ ເອຕ຺ຖ. ປຸຄ຺ຄລເວມຕ຺ຕຕາ ວິທິຕາຕິ ປຸຄ຺ຄລນານຕ຺ຕໍ ວິທິຕໍ. ອຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຣິວາສາຣໂຫ, ອຍໍ ນ ປຣິວາສາຣໂຫຕິ ອິທໍ ມຍ຺ຫໍ ປາກຏນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ.

ຕໂຕ ເສນິໂຍ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອໂຫ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ພຸທ຺ຘສາສນໍ, ຍຕ຺ຖ ເອວໍ ຆໍສິຕ຺ວາ ໂກຏ຺ເຏຕ຺ວາ ຍຸຕ຺ຕເມວ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ອຍຸຕ຺ຕໍ ຉຑ຺ເຑນ຺ຕີ’’ຕິ. ຕໂຕ ສຸຏ຺ຐຸຕຣໍ ປພ຺ພຊ຺ຊາຍ ສຎ຺ຊາຕຸສ຺ສາໂຫ ສເຈ, ຠນ຺ເຕຕິອາທິມາຫ. ອຖ ຠຄວາ ຕສ຺ສ ຕິພ຺ພຈ຺ຉນ຺ທຕໍ ວິທິຕ຺ວາ ນ ເສນິໂຍ ປຣິວາສໍ ອຣຫຕີຕິ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຄຈ຺ຉ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ເສນິຍໍ ນ຺ຫາເປຕ຺ວາ ປພ຺ພາເຊຕ຺ວາ ອາເນຫີ’’ຕິ. ໂສ ຕຖາ ກຕ຺ວາ ຕໍ ປພ຺ພາເຊຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິກໍ ອານຍິ. ຠຄວາ ຄເຓ ນິສີທິຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປາເທສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ອລຕ຺ຖ ໂຂ ອເຈໂລ ເສນິໂຍ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ອລຕ຺ຖ ອຸປສມ຺ປທ’’ນ຺ຕິ.

ອຈິຣູປສມ຺ປນ຺ໂນຕິ ອຸປສມ຺ປນ຺ໂນ ຫຸຕ຺ວາ ນຈິຣເມວ. ວູປກຏ຺ໂຐຕິ ວຕ຺ຖຸກາມກິເລສກາເມຫິ ກາເຍນ ຈ ຈິຕ຺ເຕນ ຈ ວູປກຏ຺ໂຐ. ອປ຺ປມຕ຺ໂຕຕິ ກມ຺ມຏ຺ຐາເນ ສຕິໍ ອວິຊຫນ຺ໂຕ. ອາຕາປີຕິ ກາຍິກເຈຕສິກສງ຺ຂາເຕນ ວີຣິຍາຕາເປນ ອາຕາປີ. ປຫິຕຕ຺ໂຕຕິ ກາເຍ ຈ ຊີວິເຕ ຈ ອນເປກ຺ຂຕາຍ ເປສິຕຕ຺ໂຕ ວິສ຺ສຏ຺ຐອຕ຺ຕຠາໂວ. ຍສ຺ສຕ຺ຖາຍາຕິ ຍສ຺ສ ອຕ຺ຖາຍ. ກຸລປຸຕ຺ຕາຕິ ອາຈາຣກຸລປຸຕ຺ຕາ. ສມ຺ມເທວາຕິ ເຫຕຸນາວ ກາຣເຓເນວ. ຕທນຸຕ຺ຕຣນ຺ຕິ ຕໍ ອນຸຕ຺ຕຣໍ. ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍປຣິໂຍສານນ຺ຕິ ມຄ຺ຄພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍປຣິໂຍສານຠູຕໍ ອຣຫຕ຺ຕຜລໍ. ຕສ຺ສ ຫິ ອຕ຺ຖາຍ ກຸລປຸຕ຺ຕາ ປພ຺ພຊນ຺ຕິ. ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມຕິ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ອຕ຺ຕຠາເວ. ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ຕນາເຍວ ປຎ຺ຎາຍ ປຈ຺ຈກ຺ຂໍ ກຕ຺ວາ, ອປຣປ຺ປຈ຺ຈຍໍ ຎຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫາສີຕິ ປາປຸຓິຕ຺ວາ ສມ຺ປາເທຕ຺ວາ ວິຫາສິ. ເອວໍ ວິຫຣນ຺ໂຕວ ຂີຓາ ຊາຕິ…ເປ… ອພ຺ຠຎ຺ຎາສິ.

ເອວມສ຺ສ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຠູມິໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕນິກູເຏເນວ ເທສນໍ ນິຏ຺ຐາເປຕຸໍ ‘‘ອຎ຺ຎຕໂຣ ໂຂ ປນາຍສ຺ມາ ເສນິໂຍ ອຣຫຕໍ ອໂຫສີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ອຎ຺ຎຕໂຣຕິ ເອໂກ. ອຣຫຕນ຺ຕິ ອຣຫນ຺ຕານໍ, ຠຄວໂຕ ສາວການໍ ອຣຫນ຺ຕານໍ ອພ຺ຠນ຺ຕໂຣ ອໂຫສີຕິ ອຍເມວຕ຺ຖ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ.

ປປຎ຺ຈສູທນິຍາ ມຊ຺ຌິມນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍ

ກຸກ຺ກຸຣວຕິກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.