໕. ຊີວກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໕໑. ເອວໍ ເມ ສຸຕນ຺ຕິ ຊີວກສຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຊີວກສ຺ສ ໂກມາຣຠຈ຺ຈສ຺ສ ອມ຺ພວເນຕິ ເອຕ຺ຖ ຊີວຕີຕິ ຊີວໂກ. ກຸມາເຣນ ຠໂຕຕິ ໂກມາຣຠຈ຺ໂຈ. ຍຖາຫ ‘‘ກິໍ ເອຕໍ ຠເຓ ກາເກຫິ ສມ຺ປຣິກິຓ຺ຓນ຺ຕິ? ທາຣໂກ ເທວາຕິ. ຊີວຕິ ຠເຓຕິ? ຊີວຕິ ເທວາຕິ. ເຕນ ຫິ ຠເຓ ຕໍ ທາຣກໍ ອມ຺ຫາກໍ ອນ຺ເຕປຸຣໍ ເນຕ຺ວາ ຘາຕີນໍ ເທຖ ໂປເສຕຸນ຺ຕິ. ຕສ຺ສ ຊີວຕີຕິ ຊີວໂກຕິ ນາມໍ ອກໍສຸ, ກຸມາເຣນ ໂປສາປິໂຕຕິ ໂກມາຣຠຈ຺ໂຈຕິ ນາມໍ ອກໍສູ’’ຕິ (ມຫາວ. ໓໒໘). ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ. ວິຕ຺ຖາເຣນ ປນ ຊີວກວຕ຺ຖຸ ຂນ຺ຘເກ ອາຄຕເມວ. ວິນິຈ຺ຉຍກຖາປິສ຺ສ ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍ ວິນຍຏ຺ຐກຖາຍ ວຸຕ຺ຕາ.

ອຍໍ ປນ ຊີວໂກ ເອກສ຺ມິໍ ສມເຍ ຠຄວໂຕ ໂທສາຠິສນ຺ນໍ ກາຍໍ ວິເຣເຈຕ຺ວາ ສີເວຍ຺ຍກໍ ທຸສ຺ສຍຸຄໍ ທຕ຺ວາ ວຕ຺ຖານຸໂມທນປຣິໂຍສາເນ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜເລ ປຕິຏ຺ຐາຍ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ມຍາ ທິວສສ຺ສ ທ຺ວຕ຺ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ພຸທ຺ຘຸປຏ຺ຐານໍ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ, ອິທຎ຺ຈ ເວຬຸວນໍ ອຕິທູເຣ, ມຍ຺ຫໍ ອຸຍ຺ຍານໍ ອມ຺ພວນໍ ອາສນ຺ນຕຣໍ, ຍໍນູນາຫເມຕ຺ຖ ຠຄວໂຕ ວິຫາຣໍ ກາເຣຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ໂສ ຕສ຺ມິໍ ອມ຺ພວເນ ຣຕ຺ຕິຏ຺ຐານທິວາຏ຺ຐານເລຓກຸຏິມຓ຺ຑປາທີນິ ສມ຺ປາເທຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ອນຸຈ຺ຉວິກໍ ຄນ຺ຘກຸຏິໍ ກາເຣຕ຺ວາ ອມ຺ພວນໍ ອຏ຺ຐາຣສຫຕ຺ຖຸພ຺ເພເຘນ ຕມ຺ພປຏ຺ຏວຓ຺ເຓນ ປາກາເຣນ ປຣິກ຺ຂິປາເປຕ຺ວາ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸຂໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ຈີວຣຠຕ຺ເຕນ ສນ຺ຕປ຺ເປຕ຺ວາ ທກ຺ຂິໂຓທກໍ ປາເຕຕ຺ວາ ວິຫາຣໍ ນິຍ຺ຍາເຕສິ. ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ຊີວກສ຺ສ ໂກມາຣຠຈ຺ຈສ຺ສ ອມ຺ພວເນ’’ຕິ.

ອາຣຠນ຺ຕີຕິ ຆາເຕນ຺ຕິ. ອຸທ຺ທິສ຺ສກຕນ຺ຕິ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ກຕໍ. ປຏິຈ຺ຈກມ຺ມນ຺ຕິ ອຕ຺ຕານໍ ປຏິຈ຺ຈ ກຕໍ. ອຖ ວາ ປຏິຈ຺ຈກມ຺ມນ຺ຕິ ນິມິຕ຺ຕກມ຺ມສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ, ຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ກມ຺ມເມຕ຺ຖ ອຕ຺ຖີຕິ ມໍສໍ ‘‘ປຏິຈ຺ຈກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ ໂຍ ເອວຣູປໍ ມໍສໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ໂສປິ ຕສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ທາຍາໂທ ໂຫຕິ, ວຘກສ຺ສ ວິຍ ຕສ຺ສາປິ ປາຓຆາຕກມ຺ມໍ ໂຫຕີຕິ ເຕສໍ ລທ຺ຘິ. ຘມ຺ມສ຺ສ ຈານຸຘມ຺ມໍ ພ຺ຍາກໂຣນ຺ຕີຕິ ຠຄວຕາ ວຸຕ຺ຕກາຣຓສ຺ສ ອນຸກາຣຓໍ ກເຖນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ກາຣຓໍ ນາມ ຕິໂກຏິປຣິສຸທ຺ຘມຈ຺ຉມໍສປຣິໂຠໂຄ, ອນຸກາຣຓໍ ນາມ ມຫາຊນສ຺ສ ຕຖາ ພ຺ຍາກຣຓໍ. ຍສ຺ມາ ປນ ຠຄວາ ອຸທ຺ທິສ຺ສກຕໍ ນ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ຕສ຺ມາ ເນວ ຕໍ ກາຣຓໍ ໂຫຕິ, ນ ຕິຕ຺ຖິຍານໍ ຕຖາ ພ຺ຍາກຣຓໍ ອນຸກາຣຓໍ. ສຫຘມ຺ມິໂກ ວາທານຸວາໂທຕິ ປເຣຫິ ວຸຕ຺ຕກາຣເຓນ ສກາຣໂຓ ຫຸຕ຺ວາ ຕຸມ຺ຫາກໍ ວາໂທ ວາ ອນຸວາໂທ ວາ ວິຎ຺ຎູຫິ ຄຣຫິຕພ຺ພກາຣຓໍ ໂກຈິ ອປ຺ປມຕ຺ຕໂກປິ ກິໍ ນ ອາຄຈ຺ຉຕິ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ‘‘ກິໍ ສພ຺ພາກາເຣນປິ ຕຸມ຺ຫາກໍ ວາເທ ຄາຣຍ຺ຫໍ ກາຣຓໍ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ. ອພ຺ຠາຈິກ຺ຂນ຺ຕີຕິ ອຠິຠວິຕ຺ວາ ອາຈິກ຺ຂນ຺ຕິ.

໕໒. ຐາເນຫີຕິ ກາຣເຓຫິ. ທິຏ຺ຐາທີສຸ ທິຏ຺ຐໍ ນາມ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຕ຺ຖາຍ ມິຄມຈ຺ເຉ ວຘິຕ຺ວາ ຄຍ຺ຫມານໍ ທິຏ຺ຐໍ. ສຸຕໍ ນາມ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຕ຺ຖາຍ ມິຄມຈ຺ເຉ ວຘິຕ຺ວາ ຄຫິຕນ຺ຕິ ສຸຕໍ. ປຣິສງ຺ກິຕໍ ນາມ ທິຏ຺ຐປຣິສງ຺ກິຕໍ ສຸຕປຣິສງ຺ກິຕໍ ຕທຸຠຍວິມຸຕ຺ຕປຣິສງ຺ກິຕນ຺ຕິ ຕິວິຘໍ ໂຫຕິ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫກວິນິຈ຺ຉໂຍ – ອິຘ ຠິກ຺ຂູ ປສ຺ສນ຺ຕິ ມນຸສ຺ເສ ຊາລວາຄຸຣາທິຫຕ຺ເຖ ຄາມໂຕ ວາ ນິກ຺ຂມນ຺ເຕ ອຣຎ຺ເຎ ວາ ວິຈຣນ຺ເຕ. ທຸຕິຍທິວເສ ຈ ເນສໍ ຕໍ ຄາມໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິຏ຺ຐານໍ ສມຈ຺ຉມໍສໍ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ອຠິຫຣນ຺ຕິ. ເຕ ເຕນ ທິຏ຺ເຐນ ປຣິສງ຺ກນ຺ຕິ ‘‘ຠິກ຺ຂູນໍ ນຸ ໂຂ ອຕ຺ຖາຍ ກຕ’’ນ຺ຕິ, ອິທໍ ທິຏ຺ຐປຣິສງ຺ກິຕໍ ນາມ, ເອຕໍ ຄເຫຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ຍໍ ເອວໍ ອປຣິສງ຺ກິຕໍ, ຕໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ປນ ເຕ ມນຸສ຺ສາ ‘‘ກສ຺ມາ, ຠນ຺ເຕ, ນ ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຕມຕ຺ຖໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ນຍິທໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂູນໍ ອຕ຺ຖາຍ ກຕໍ, ອມ຺ເຫຫິ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖາຍ ວາ ຣາຊຍຸຕ຺ຕາທີນໍ ອຕ຺ຖາຍ ວາ ກຕ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ, ກປ຺ປຕິ.

ນ ເຫວ ໂຂ ຠິກ຺ຂູ ປສ຺ສນ຺ຕິ, ອປິຈ ສຸຓນ຺ຕິ ‘‘ມນຸສ຺ສາ ກິຣ ຊາລວາຄຸຣາທິຫຕ຺ຖາ ຄາມໂຕ ວາ ນິກ຺ຂມນ຺ຕິ ອຣຎ຺ເຎ ວາ ວິຈຣນ຺ຕີ’’ຕິ. ທຸຕິຍທິວເສ ຈ ເນສໍ ຕໍ ຄາມໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິຏ຺ຐານໍ ສມຈ຺ຉມໍສໍ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ອຠິຫຣນ຺ຕິ. ເຕ ເຕນ ສຸເຕນ ປຣິສງ຺ກນ຺ຕິ ‘‘ຠິກ຺ຂູນໍ ນຸ ໂຂ ອຕ຺ຖາຍ ກຕ’’ນ຺ຕິ, ອິທໍ ສຸຕປຣິສງ຺ກິຕໍ ນາມ, ເອຕໍ ຄເຫຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ຍໍ ເອວໍ ອປຣິສງ຺ກິຕໍ, ຕໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ປນ ເຕ ມນຸສ຺ສາ ‘‘ກສ຺ມາ, ຠນ຺ເຕ, ນ ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຕມຕ຺ຖໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ນຍິທໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂູນໍ ອຕ຺ຖາຍ ກຕໍ, ອມ຺ເຫຫິ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖາຍ ວາ ຣາຊຍຸຕ຺ຕາທີນໍ ອຕ຺ຖາຍ ວາ ກຕ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ, ກປ຺ປຕິ.

ນ ເຫວ ໂຂ ປນ ປສ຺ສນ຺ຕິ ນ ສຸຓນ຺ຕິ, ອປິຈ ເຕສໍ ຄາມໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິຏ຺ຐານໍ ປຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສມຈ຺ຉມໍສໍ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ອຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ອຠິຫຣນ຺ຕິ. ເຕ ປຣິສງ຺ກນ຺ຕິ ‘‘ຠິກ຺ຂູນໍ ນຸ ໂຂ ອຕ຺ຖາຍ ກຕ’’ນ຺ຕິ, ອິທໍ ຕທຸຠຍວິມຸຕ຺ຕປຣິສງ຺ກິຕໍ ນາມ. ເອຕມ຺ປິ ຄເຫຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ຍໍ ເອວໍ ອປຣິສງ຺ກິຕໍ, ຕໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ປນ ເຕ ມນຸສ຺ສາ ‘‘ກສ຺ມາ, ຠນ຺ເຕ, ນ ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຕມຕ຺ຖໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ນຍິທໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂູນໍ ອຕ຺ຖາຍ ກຕໍ, ອມ຺ເຫຫິ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖາຍ ວາ ຣາຊຍຸຕ຺ຕາທີນໍ ອຕ຺ຖາຍ ວາ ກຕໍ, ປວຕ຺ຕມໍສໍ ວາ ກຕໍ, ກປ຺ປິຍເມວ ລຠິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຕ຺ຖາຍ ສມ຺ປາທິຕ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ, ກປ຺ປຕິ.

ມຕານໍ ເປຕກິຈ຺ຈຕ຺ຖາຍ ມງ຺ຄລາທີນໍ ວາ ອຕ຺ຖາຍ ກເຕປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຍໍ ຍຎ຺ຫິ ຠິກ຺ຂູນໍເຍວ ອຕ຺ຖາຍ ອກຕໍ, ຍຕ຺ຖ ຈ ນິພ຺ເພມຕິກາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕໍ ສພ຺ພໍ ກປ຺ປຕິ. ສເຈ ປນ ເອກສ຺ມິໍ ວິຫາເຣ ຠິກ຺ຂູ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ກຕໍ ໂຫຕິ, ເຕ ຈ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖາຍ ກຕຠາວໍ ນ ຊານນ຺ຕິ, ອຎ຺ເຎ ຊານນ຺ຕິ. ເຍ ຊານນ຺ຕິ, ເຕສໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ອິຕເຣສໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອຎ຺ເຎ ນ ຊານນ຺ຕິ, ເຕເຍວ ຊານນ຺ຕິ, ເຕສໍເຍວ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ອຎ຺ເຎສໍ ວຏ຺ຏຕິ. ເຕປິ ‘‘ອມ຺ຫາກໍ ອຕ຺ຖາຍ ກຕໍ’’ຕິ ຊານນ຺ຕິ ອຎ຺ເຎປິ ‘‘ເອເຕສໍ ອຕ຺ຖາຍ ກຕ’’ນ຺ຕິ ຊານນ຺ຕິ, ສພ຺ເພສມ຺ປິ ຕໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ສພ຺ເພ ນ ຊານນ຺ຕິ, ສພ຺ເພສໍ ວຏ຺ຏຕິ. ປຎ຺ຈສຸ ຫິ ສຫຘມ຺ມິເກສຸ ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ວາ ອຕ຺ຖາຍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ກຕໍ ສພ຺ເພສໍ ນ ກປ຺ປຕິ.

ສເຈ ປນ ໂກຈິ ເອກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ປາຓໍ ວຘິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ປຕ຺ຕໍ ປູເຣຕ຺ວາ ເທຕິ, ໂສ ເຈ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖາຍ ກຕຠາວໍ ຊານໍເຍວ ຄເຫຕ຺ວາ ອຎ຺ຎສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເທຕິ, ໂສ ຕສ຺ສ ສທ຺ຘາຍ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ. ກສ຺ສາປຕ຺ຕີຕິ? ທ຺ວິນ຺ນມ຺ປິ ອນາປຕ຺ຕິ. ຍຎ຺ຫິ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ກຕໍ, ຕສ຺ສ ອຠຸຕ຺ຕຕາຍ ອນາປຕ຺ຕິ, ອິຕຣສ຺ສ ອຊານນຕາຍ. ກປ຺ປິຍມໍສສ຺ສ ຫິ ປຏິຄ຺ຄຫເຓ ອາປຕ຺ຕິ ນຕ຺ຖິ. ອຸທ຺ທິສ຺ສກຕຎ຺ຈ ອຊານິຕ຺ວາ ຠຸຕ຺ຕສ຺ສ ປຈ຺ຉາ ຎຕ຺ວາ ອາປຕ຺ຕິເທສນາກິຈ຺ຈໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ອກປ຺ປິຍມໍສໍ ປນ ອຊານິຕ຺ວາ ຠຸຕ຺ເຕນ ປຈ຺ຉາ ຎຕ຺ວາປິ ອາປຕ຺ຕິ ເທເສຕພ຺ພາ. ອຸທ຺ທິສ຺ສກຕຎ຺ຫິ ຎຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊໂຕວ ອາປຕ຺ຕິ, ອກປ຺ປິຍມໍສໍ ອຊານິຕ຺ວາ ຠຸຕ຺ຕສ຺ສາປິ ອາປຕ຺ຕິເຍວ. ຕສ຺ມາ ອາປຕ຺ຕິຠີຣຸເກນ ຣູປໍ ສລ຺ລກ຺ເຂນ຺ເຕນາປິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາວ ມໍສໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ, ປຣິໂຠຄກາເລ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິສ຺ສາມີຕິ ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາວ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ກສ຺ມາ? ທຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍຕ຺ຕາ. ອຈ຺ຉມໍສຎ຺ຫິ ສູກຣມໍສສທິສໍ ໂຫຕິ, ທີປິມໍສາທີນິ ຈ ມິຄມໍສສທິສານິ, ຕສ຺ມາ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຄຫຓເມວ ວຏ຺ຏຕີຕິ ວທນ຺ຕິ.

ອທິຏ຺ຐນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຕ຺ຖາຍ ວຘິຕ຺ວາ ຄຍ຺ຫມານໍ ອທິຏ຺ຐໍ. ອສຸຕນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຕ຺ຖາຍ ວຘິຕ຺ວາ ຄຫິຕນ຺ຕິ ອສຸຕໍ. ອປຣິສງ຺ກິຕນ຺ຕິ ທິຏ຺ຐປຣິສງ຺ກິຕາທິວເສນ ອປຣິສງ຺ກິຕໍ. ປຣິໂຠຄນ຺ຕິ ວທາມີຕິ ອິເມຫິ ຕີຫິ ກາຣເຓຫິ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ຕິໂກຏິປຣິສຸທ຺ຘໍ ນາມ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ປຣິໂຠໂຄ ອຣຎ຺ເຎ ຊາຕສູເປຍ຺ຍສາກປຣິໂຠຄສທິໂສ ໂຫຕິ, ຕຖາຣູປໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ເມຕ຺ຕາວິຫາຣິສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ໂທໂສ ວາ ວຊ຺ຊໍ ວາ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໓. ອິທານິ ຕາທິສສ຺ສ ປຣິໂຠເຄ ເມຕ຺ຕາວິຫາຣິໂນປິ ອນວຊ຺ຊຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ອິຘ, ຊີວກ, ຠິກ຺ຂູຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈາປິ ອນິຍເມຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ອຖ ໂຂ ອຕ຺ຕານເມວ ສນ຺ຘາຍ ເອຕໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຠຄວຕາ ຫິ ມຫາວຈ຺ຉໂຄຕ຺ຕສຸຕ຺ເຕ, ຈງ຺ກີສຸຕ຺ເຕ, ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕຕິ ຕີສຸ ຐາເນສຸ ອຕ຺ຕານໍເຍວ ສນ຺ຘາຍ ເທສນາ ກຕາ. ປຓີເຕນ ປິຓ຺ຑປາເຕນາຕິ ເຫຏ຺ຐາ ອນງ຺ຄຓສຸຕ຺ເຕ ໂຍ ໂກຈິ ມຫຄ຺ໂຆ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ປຓີຕປິຓ຺ຑປາໂຕຕິ ອຘິປ຺ເປໂຕ, ອິຘ ປນ ມໍສູປເສຈໂນວ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ອຄຖິໂຕຕິ ຕຓ຺ຫາຍ ອຄຖິໂຕ. ອມຸຈ຺ຉິໂຕຕິ ຕຓ຺ຫາມຸຈ຺ຉນາຍ ອມຸຈ຺ຉິໂຕ. ອນຊ຺ໂຌປນ຺ໂນຕິ ນ ອຘິໂອປນ຺ໂນ, ສພ຺ພໍ ອາລຸມ຺ປິຕ຺ວາ ເອກປ຺ປຫາເຣເນວ ຄິລິຕຸກາໂມ ກາໂກ ວິຍ ນ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອາທີນວທສ຺ສາວີຕິ ເອກຣຕ຺ຕິວາເສນ ອຸທຣປຏລໍ ປວິສິຕ຺ວາ ນວຫິ ວຓມຸເຂຫິ ນິກ຺ຂມິສ຺ສຕີຕິອາທິນາ ນເຍນ ອາທີນວໍ ປສ຺ສນ຺ໂຕ. ນິສ຺ສຣຓປຎ຺ໂຎ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕີຕິ ອິທມຕ຺ຖມາຫາຣປຣິໂຠໂຄຕິ ປຎ຺ຎາຍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ. ອຕ຺ຕພ຺ຍາພາຘາຍ ວາ ເຈເຕຕີຕິ ອຕ຺ຕທຸກ຺ຂາຍ ວາ ຈິເຕຕິ. ສຸຕເມຕນ຺ຕິ ສຸຕໍ ມຍາ ເອຕໍ ປຸພ຺ເພ, ເອຕໍ ມຍ຺ຫໍ ສວນມຕ຺ຕເມວາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ສເຈ ໂຂ ເຕ, ຊີວກ, ອິທໍ ສນ຺ຘາຍ ຠາສິຕນ຺ຕິ, ຊີວກ, ມຫາພ຺ຣຫ຺ມຸນາ ວິກ຺ຂມ຺ຠນປ຺ປຫາເນນ ພ຺ຍາປາທາທໂຍ ປຫີນາ, ເຕນ ໂສ ເມຕ຺ຕາວິຫາຣີ ມຍ຺ຫໍ ສມຸຈ຺ເຉທປ຺ປຫາເນນ, ສເຈ ເຕ ອິທໍ ສນ຺ຘາຍ ຠາສິຕໍ, ເອວໍ ສນ຺ເຕ ຕວ ອິທໍ ວຈນໍ ອນຸຊານາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂສ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິ.

໕໔. ອຖສ຺ສ ຠຄວາ ເສສພ຺ຣຫ຺ມວິຫາຣວເສນາປິ ອຸຕ຺ຕຣິ ເທສນໍ ວຑ຺ເຒນ຺ໂຕ ‘‘ອິຘ, ຊີວກ, ຠິກ຺ຂູ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ.

໕໕. ໂຍ ໂຂ ຊີວກາຕິ ອຍໍ ປາຏິເອກ຺ໂກ ອນຸສນ຺ຘິ. ອິມສ຺ມິຎ຺ຫິ ຐາເນ ຠຄວາ ທ຺ວາຣໍ ຖເກຕິ, ສຕ຺ຕານຸທ຺ທຍໍ ທສ຺ເສຕິ. ສເຈ ຫິ ກສ຺ສຈິ ເອວມສ຺ສ ‘‘ເອກໍ ຣສປິຓ຺ຑປາຕໍ ທຕ຺ວາ ກປ຺ປສຕສຫສ຺ສໍ ສຄ຺ຄສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ປຏິລຠນ຺ຕິ, ຍໍກິຎ຺ຈິ ກຕ຺ວາ ປຣໍ ມາເຣຕ຺ວາປິ ຣສປິຓ຺ຑປາໂຕວ ທາຕພ຺ໂພ’’ຕິ, ຕໍ ປຏິເສເຘນ຺ໂຕ ‘‘ໂຍ ໂຂ, ຊີວກ, ຕຖາຄຕໍ ວາ’’ຕິອາທິມາຫ.

ຕຕ຺ຖ ອິມິນາ ປຐເມນ ຐາເນນາຕິ ອິມິນາ ອາຓຕ຺ຕິມຕ຺ເຕເນວ ຕາວ ປຐເມນ ກາຣເຓນ. ຄລປ຺ປເວຘເກນາຕິ ໂຍຕ຺ເຕນ ຄເລ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ກຑ຺ຒິໂຕ ຄເລນ ປເວເຘນ຺ເຕນ. ອາຣຠິຍມາໂນຕິ ມາຣິຍມາໂນ. ອກປ຺ປິເຍນ ອາສາເທຕີຕິ ອຈ຺ຉມໍສໍ ສູກຣມໍສນ຺ຕິ, ທີປິມໍສໍ ວາ ມິຄມໍສນ຺ຕິ ຂາທາເປຕ຺ວາ – ‘‘ຕ຺ວໍ ກິໍ ສມໂຓ ນາມ, ອກປ຺ປິຍມໍສໍ ເຕ ຂາທິຕ’’ນ຺ຕິ ຆຏ຺ເຏຕິ. ເຍ ປນ ທຸພ຺ຠິກ຺ຂາທີສຸ ວາ ພ຺ຍາຘິນິຄ຺ຄຫຓຕ຺ຖໍ ວາ ‘‘ອຈ຺ຉມໍສໍ ນາມ ສູກຣມໍສສທິສໍ, ທີປິມໍສໍ ມິຄມໍສສທິສ’’ນ຺ຕິ ຊານນ຺ຕາ ‘‘ສູກຣມໍສໍ ອິທໍ, ມິຄມໍສໍ ອິທ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ຫິຕຊ຺ຌາສເຍນ ຂາທາເປນ຺ຕິ, ນ ເຕ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕສຎ຺ຫິ ພຫຸປຸຎ຺ຎເມວ ໂຫຕິ. ເອສາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວນ຺ຕໍ ສຣຓໍ ຄຈ຺ຉາມິ ຘມ຺ມຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆຎ຺ຈາຕິ ອຍໍ ອາຄຕຜໂລ ວິຎ຺ຎາຕສາສໂນ ທິຏ຺ຐສຈ຺ໂຈ ອຣິຍສາວໂກ. ອິມໍ ປນ ຘມ຺ມເທສນໍ ໂອຄາຫນ຺ໂຕ ປສາທໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ຘມ຺ມກຖາຍ ຖຸຕິໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ເອວມາຫ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ.

ປປຎ຺ຈສູທນິຍາ ມຊ຺ຌິມນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍ

ຊີວກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.