໑໐. ອປຓ຺ຓກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໙໒. ເອວໍ ເມ ສຸຕນ຺ຕິ ອປຓ຺ຓກສຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຈາຣິກນ຺ຕິ ອຕຸຣິຕຈາຣິກໍ.

໙໓. ອຕ຺ຖິ ປນ ໂວ ຄຫປຕໂຍຕິ ກສ຺ມາ ອາຫ? ໂສ ກິຣ ຄາໂມ ອຏວິທ຺ວາເຣ ນິວິຏ຺ໂຐ. ນານາວິຘາ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ທິວສໍ ມຄ຺ຄໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສາຍໍ ຕໍ ຄາມໍ ວາສຕ຺ຖາຍ ອຸເປນ຺ຕິ, ເຕສໍ ເຕ ມນຸສ຺ສາ ມຎ຺ຈປີຐານິ ປຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ປາເທ ໂຘວິຕ຺ວາ ປາເທ ມກ຺ເຂຕ຺ວາ ກປ຺ປິຍປານການິ ທຕ຺ວາ ປຸນທິວເສ ນິມນ຺ເຕຕ຺ວາ ທານໍ ເທນ຺ຕິ. ເຕ ປສນ຺ນຈິຕ຺ຕາ ເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ມນ຺ຕຍມານາ ເອວໍ ວທນ຺ຕິ ‘‘ອຕ຺ຖິ ປນ ໂວ ຄຫປຕໂຍ ກິຎ຺ຈິ ທສ຺ສນໍ ຄຫິຕ’’ນ຺ຕິ? ນຕ຺ຖິ, ຠນ຺ເຕຕິ. ‘‘ຄຫປຕໂຍ ວິນາ ທສ຺ສເນນ ໂລໂກ ນ ນິຍ຺ຍາຕິ, ເອກໍ ທສ຺ສນໍ ຣຸຈ຺ຈິຕ຺ວາ ຂມາເປຕ຺ວາ ຄເຫຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ ທສ຺ສນໍ ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ປກ຺ກນ຺ຕາ. ອປຣທິວເສ ອຎ຺ເຎ ອາຄຕາ. ເຕປິ ຕເຖວ ປຸຈ຺ຉິໍສຸ. ເຕ ເຕສໍ ‘‘ອາມ, ຠນ຺ເຕ, ປຸຣິເມສຸ ທິວເສສຸ ຕຸມ຺ຫາທິສາ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ ອມ຺ເຫ ອິທໍ ທສ຺ສນໍ ຄາຫາເປຕ຺ວາ ຄຕາ’’ຕິ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ເຕ ພາລາ ກິໍ ຊານນ຺ຕິ? ‘ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊຕິ ອຍໍ ໂລໂກ’ຕິ ອຸຈ຺ເຉທທສ຺ສນໍ ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ ເອວໍ ເຕປິ ອຸຈ຺ເຉທທສ຺ສນໍ ຄຓ຺ຫາເປຕ຺ວາ ປກ຺ກນ຺ຕາ. ເອເຕນຸປາເຍນ ອຎ຺ເຎ ເອກຈ຺ຈສສ຺ສຕໍ, ອຎ຺ເຎ ອນ຺ຕານນ຺ຕໍ, ອຎ຺ເຎ ອມຣາວິກ຺ເຂປນ຺ຕິ ເອວໍ ທ຺ວາສຏ຺ຐິ ທິຏ຺ຐິໂຍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫາເປສຸໍ. ເຕ ປນ ເອກທິຏ຺ຐິຍມ຺ປິ ປຕິຏ຺ຐາຕຸໍ ນາສກ຺ຂິໍສຸ. ສພ຺ພປຈ຺ຉາ ຠຄວາ ອຄມາສິ. ໂສ ເຕສໍ ຫິຕຕ຺ຖາຍ ປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ ‘‘ອຕ຺ຖິ ປນ ໂວ ຄຫປຕໂຍ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອາກາຣວຕີຕິ ກາຣຓວຕີ ສເຫຕຸກາ. ອປຓ຺ຓໂກຕິ ອວິຣທ຺ໂຘ ອທ຺ເວຊ຺ຌຄາມີ ເອກໍສຄາຫິໂກ.

໙໔. ນຕ຺ຖິ ທິນ຺ນນ຺ຕິອາທິ ທສວຕ຺ຖຸກາ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ ເຫຏ຺ຐາ ສາເລຍ຺ຍກສຸຕ຺ເຕ ວິຕ຺ຖາຣິຕາ. ຕຖາ ຕພ຺ພິປຈ຺ຈນີກຠູຕາ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ.

໙໕. ເນກ຺ຂມ຺ເມ ອານິສໍສນ຺ຕິ ໂຍ ເນສໍ ອກຸສລໂຕ ນິກ຺ຂນ຺ຕຠາເວ ອານິສໍໂສ, ໂຍ ຈ ໂວທານປກ຺ໂຂ ວິສຸທ຺ຘິປກ຺ໂຂ, ຕໍ ນ ປສ຺ສນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອສທ຺ຘມ຺ມສຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິ ອຠູຕຘມ຺ມສຎ຺ຎາປນາ. ອຕ຺ຕານຸກ຺ກໍເສຕີຕິ ຐເປຕ຺ວາ ມໍ ໂກ ອຎ຺ໂຎ ອຕ຺ຕໂນ ທສ຺ສນໍ ປເຣ ຄຓ຺ຫາເປຕຸໍ ສກ຺ໂກຕີຕິ ອຕ຺ຕານໍ ອຸກ຺ຂິປຕິ. ປຣໍ ວມ຺ເຠຕີຕິ ເອຕ຺ຕເກສຸ ຊເນສຸ ເອໂກປິ ອຕ຺ຕໂນ ທສ຺ສນໍ ປເຣ ຄຓ຺ຫາເປຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕີຕິ ເອວໍ ປຣໍ ເຫຏ຺ຐາ ຂິປຕິ. ປຸພ຺ເພວ ໂຂ ປນາຕິ ປຸພ຺ເພ ມິຈ຺ຉາທສ຺ສນໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ເສວ ສຸສີລ຺ຍໍ ປຫີນໍ ໂຫຕິ, ທຸສ຺ສີລຠາໂວ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິໂຕ. ເອວມສ຺ສິເມຕິ ເອວໍ ອສ຺ສ ອິເມ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິອາທໂຍ ສຕ຺ຕ. ອປຣາປຣໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນວເສນ ປນ ເຕເຍວ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິປຈ຺ຈຍາ ອເນເກ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ ນາມ.

ຕຕ຺ຣາຕິ ຕາສຸ ເຕສໍ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ລທ຺ຘີສຸ. ກລິຄ຺ຄໂຫຕິ ປຣາຊຍຄ຺ຄາໂຫ. ທຸສ຺ສມຕ຺ໂຕ ສມາທິນ຺ໂນຕິ ທຸຄ຺ຄຫິໂຕ ທຸປ຺ປຣາມຏ຺ໂຐ. ເອກໍສໍ ຜຣິຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ເອກນ຺ຕໍ ເອກໂກຏ຺ຐາສໍ ສກວາທເມວ ຜຣິຕ຺ວາ ອຘິມຸຈ຺ຈິຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ, ‘‘ສເຈ ໂຂ ນຕ຺ຖິ ປໂຣ ໂລໂກ’’ຕິ ເອວໍ ສນ຺ເຕເຍວ ໂສຕ຺ຖິຠາວາວໂຫ ໂຫຕິ. ຣິຎ຺ຈຕີຕິ ວຊ຺ເຊຕິ.

໙໖. ສທ຺ຘມ຺ມສຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິ ຠູຕຘມ຺ມສຎ຺ຎາປນາ.

ກຏຄ຺ຄໂຫຕິ ຊຍຄ຺ຄາໂຫ. ສຸສມຕ຺ໂຕ ສມາທິນ຺ໂນຕິ ສຸຄ຺ຄຫິໂຕ ສຸປຣາມຏ຺ໂຐ. ອຸຠຍໍສໍ ຜຣິຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ອຸຠຍນ຺ຕໍ ອຸຠຍໂກຏ຺ຐາສໍ ສກວາທໍ ປຣວາທຎ຺ຈ ຜຣິຕ຺ວາ ອຘິມຸຈ຺ຈິຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ ‘‘ສເຈ ໂຂ ອຕ຺ຖິ ປໂຣ ໂລໂກ’’ຕິ ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ‘‘ສເຈ ໂຂ ນຕ຺ຖິ ປໂຣ ໂລໂກ’’ຕິ ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ໂສຕ຺ຖິຠາວາວໂຫ ໂຫຕິ. ປຣໂຕປິ ເອກໍສອຸຠຍໍເສສຸ ອິມິນາວ ນເຍນ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໙໗. ກໂຣໂຕຕິ ສຫຕ຺ຖາ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ. ກາຣຍໂຕຕິ ອາຓຕ຺ຕິຍາ ກາເຣນ຺ຕສ຺ສ. ຉິນ຺ທໂຕຕິ ປເຣສໍ ຫຕ຺ຖາທີນິ ຉິນ຺ທນ຺ຕສ຺ສ. ປຈໂຕຕິ ທຓ຺ເຑນ ປີເຬນ຺ຕສ຺ສ ວາ ຕຊ຺ເຊນ຺ຕສ຺ສ ວາ. ໂສຈຍໂຕຕິ ປຣສ຺ສ ຠຓ຺ຑຫຣຓາທີຫິ ໂສກໍ ສຍໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສປິ ປເຣຫິ ກາເຣນ຺ຕສ຺ສປິ. ກິລມໂຕຕິ ອາຫາຣູປຈ຺ເຉທ-ພນ຺ຘນາຄາຣປ຺ປເວສນາທີຫິ ສຍໍ ກິລມນ຺ຕສ຺ສາປິ ປເຣຫິ ກິລມາເປນ຺ຕສ຺ສາປິ. ຜນ຺ທໂຕ ຜນ຺ທາປຍໂຕຕິ ປຣໍ ຜນ຺ທນ຺ຕໍ ຜນ຺ທນກາເລ ສຍມ຺ປິ ຜນ຺ທໂຕ ປຣມ຺ປິ ຜນ຺ທາປຍໂຕ. ປາຓມຕິປາຕຍໂຕຕິ ປາຓໍ ຫນນ຺ຕສ຺ສປິ ຫນາເປນ຺ຕສ຺ສປິ. ເອວໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ກຣຓກາຣາປນວເສເນວ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ສນ຺ຘິນ຺ຕິ ຆຣສນ຺ຘິໍ. ນິລ຺ໂລປນ຺ຕິ ມຫາວິໂລປໍ. ເອກາຄາຣິກນ຺ຕິ ເອກເມວ ຆຣໍ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ວິລຸມ຺ປນໍ. ປຣິປນ຺ເຖ ຕິຏ຺ຐໂຕຕິ ອາຄຕາຄຕານໍ ອຈ຺ຉິນ຺ທນຕ຺ຖໍ ມຄ຺ເຄ ຕິຏ຺ຐໂຕ. ກໂຣໂຕ ນ ກຣີຍຕິ ປາປນ຺ຕິ ຍໍກິຎ຺ຈິ ປາປໍ ກໂຣມີຕິ ສຎ຺ຎາຍ ກໂຣໂຕປິ ປາປໍ ນ ກຣີຍຕິ, ນຕ຺ຖິ ປາປໍ. ສຕ຺ຕາ ປນ ກໂຣມາຕິ ເອວໍສຎ຺ຎິໂນ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຂຸຣປຣິຍນ຺ເຕນາຕິ ຂຸຣເນມິນາ, ຂຸຣຘາຣສທິສປຣິຍນ຺ເຕນ ວາ. ເອກໍ ມໍສຂລນ຺ຕິ ເອກໍ ມໍສຣາສິໍ. ປຸຎ຺ຊນ຺ຕິ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ. ຕໂຕນິທານນ຺ຕິ ເອກມໍສຂລກຣຓນິທານໍ. ທກ຺ຂິຓຕີເຣ ມນຸສ຺ສາ ກກ຺ຂຬາ ທາຣຸຓາ, ເຕ ສນ຺ຘາຍ ຫນນ຺ໂຕຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຸຕ຺ຕຣຕີເຣ ສທ຺ຘາ ໂຫນ຺ຕິ ປສນ຺ນາ ພຸທ຺ຘມາມກາ ຘມ຺ມມາມກາ ສງ຺ຆມາມກາ, ເຕ ສນ຺ຘາຍ ທທນ຺ໂຕຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຕຕ຺ຖ ຍຊນ຺ໂຕຕິ ມຫາຍາຄໍ ກໂຣນ຺ໂຕ. ທເມນາຕິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍທເມນ ອຸໂປສຖກມ຺ເມນ. ສໍຍເມນາຕິ ສີລສໍຍເມນ. ສຈ຺ຈວຊ຺ເຊນາຕິ ສຈ຺ຈວຈເນນ. ອາຄໂມຕິ ອາຄມນໍ, ປວຕ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສພ຺ພຖາປິ ປາປປຸຎ຺ຎານໍ ກິຣິຍເມວ ປຏິກ຺ຂິປນ຺ຕິ. ສຸກ຺ກປກ຺ໂຂປິ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເສສເມຕ຺ຖ ປຸຣິມວາເຣ ວຸຕ຺ຕສທິສເມວ.

໑໐໐. ນຕ຺ຖິ ເຫຕຸ ນຕ຺ຖິ ປຈ຺ຈໂຍຕິ ເອຕ຺ຖ ປຈ຺ຈໂຍ ເຫຕຸເວວຈນໍ. ອຸຠເຍນາປິ ວິຊ຺ຊມານກເມວ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕາທິສໍກິເລສປຈ຺ຈຍໍ ກາຍສຸຈຣິຕາທິວິສຸທ຺ຘິປຈ຺ຈຍໍ ປຏິກ຺ຂິປນ຺ຕິ. ນຕ຺ຖິ ພລໍ, ນຕ຺ຖິ ວີຣິຍໍ, ນຕ຺ຖິ ປຸຣິສຖາໂມ, ນຕ຺ຖິ ປຸຣິສປຣກ຺ກໂມຕິ ສຕ຺ຕານໍ ສໍກິເລສິຕຸໍ ວາ ວິສຸຊ຺ຌິຕຸໍ ວາ ພລໍ ວາ ວີຣິຍໍ ວາ ປຸຣິເສນ ກາຕພ຺ໂພ ນາມ ປຸຣິສຖາໂມ ວາ ປຸຣິສປຣກ຺ກໂມ ວາ ນຕ຺ຖິ.

ສພ຺ເພ ສຕ຺ຕາຕິ ໂອຏ຺ຐໂຄຓຄທ຺ຣຠາທໂຍ ອນວເສເສ ນິທສ຺ເສນ຺ຕິ. ສພ຺ເພ ປາຓາຕິ ເອກິນ຺ທ຺ຣິໂຍ ປາໂຓ ທ຺ວິນ຺ທ຺ຣິໂຍ ປາໂຓຕິ ອາທິວເສນ ວທນ຺ຕິ. ສພ຺ເພ ຠູຕາຕິ ອຓ຺ຑໂກສວຕ຺ຖິໂກເສສຸ ຠູເຕ ສນ຺ຘາຍ ວທນ຺ຕິ. ສພ຺ເພ ຊີວາຕິ ສາລິຍວໂຄຘຸມາທໂຍ ສນ຺ຘາຍ ວທນ຺ຕິ. ເຕສຸ ເຫເຕ ວິຣຸຫນຠາເວນ ຊີວສຎ຺ຎິໂນ. ອວສາ ອພລາ ອວີຣິຍາຕິ ເຕສໍ ອຕ຺ຕໂນ ວໂສ ວາ ພລໍ ວາ ວີຣິຍໍ ວາ ນຕ຺ຖິ. ນິຍຕິສງ຺ຄຕິຠາວປຣິຓຕາຕິ ເອຕ຺ຖ ນິຍຕີຕິ ນິຍຕຕາ. ສງ຺ຄຕີຕິ ຉນ຺ນໍ ອຠິຊາຕີນໍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຄມນໍ. ຠາໂວຕິ ສຠາໂວເຍວ. ເອວໍ ນິຍຕິຍາ ຈ ສງ຺ຄຕິຍາ ຈ ຠາເວນ ຈ ປຣິຓຕາ ນານປ຺ປກາຣຕໍ ປຕ຺ຕາ. ເຍນ ຫິ ຍຖາ ຠວິຕພ຺ພໍ, ໂສ ຕເຖວ ຠວຕິ. ເຍນ ໂນ ຠວິຕພ຺ພໍ, ໂສ ນ ຠວຕີຕິ ທສ຺ເສນ຺ຕິ. ຉສ຺ເວວາຠິຊາຕີສູຕິ ຉສຸ ເອວ ອຠິຊາຕີສຸ ຐຕ຺ວາ ສຸຂຎ຺ຈ ທຸກ຺ຂຎ຺ຈ ປຏິສໍເວເທນ຺ຕິ, ອຎ຺ຎາ ສຸຂທຸກ຺ຂຠູມິ ນຕ຺ຖີຕິ ທສ຺ເສນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຉ ອຠິຊາຕິໂຍ ນາມ ກຓ຺ຫາຠິຊາຕິ ນີລາຠິຊາຕິ ໂລຫິຕາຠິຊາຕິ ຫລິທ຺ທາຠິຊາຕິ ສຸກ຺ກາຠິຊາຕິ ປຣມສຸກ຺ກາຠິຊາຕີຕິ. ຕຕ຺ຖ ສາກຸຓິໂກ ສູກຣິໂກ ລຸທ຺ໂທ ມຈ຺ຉຆາຕໂກ ໂຈໂຣ ໂຈຣຆາຕໂກ, ເຍ ວາ ປນຎ຺ເຎປິ ເກຈິ ກຸຣູຣກມ຺ມນ຺ຕາ, ອຍໍ ກຓ຺ຫາຠິຊາຕິ ນາມ. ຠິກ຺ຂູ ນີລາຠິຊາຕີຕິ ວທນ຺ຕິ. ເຕ ກິຣ ຈຕູສຸ ປຈ຺ຈເຍສຸ ກຓ຺ຏເກ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຂາທນ຺ຕິ. ‘‘ຠິກ຺ຂູ ຈ ກຓ຺ຏກວຸຕ຺ຕິໂນ’’ຕິ ອຍຎ຺ຫິ ເນສໍ ປາຬິເຍວ. ອຖ ວາ ກຓ຺ຏກວຸຕ຺ຕິກາ ເອວໍ ນາມ ເອເກ ປພ຺ພຊິຕາຕິ ວທນ຺ຕິ. ‘‘ສມຓກຓ຺ຏກວຸຕ຺ຕິກາ’’ຕິປິ ຫິ ເນສໍ ປາຬິ. ໂລຫິຕາຠິຊາຕິ ນາມ ນິຄຓ຺ຐາ ເອກສາຏກາຕິ ວທນ຺ຕິ. ອິເມ ກິຣ ປຸຣິເມຫິ ທ຺ວີຫິ ປຓ຺ຑຣຕຣາ. ຄິຫີ ອເຈລກສາວກາ ຫລິທ຺ທາຠິຊາຕີຕິ ວທນ຺ຕິ. ອິຕິ ອຕ຺ຕໂນ ປຈ຺ຈຍທາຍເກ ນິຄຓ຺ເຐຫິປິ ເຊຏ຺ຐກຕເຣ ກໂຣນ຺ຕິ. ນນ຺ໂທ, ວຈ຺ໂຉ, ສງ຺ກິຈ຺ໂຈ, ອຍໍ ສຸກ຺ກາຠິຊາຕີຕິ ວທນ຺ຕິ. ເຕ ກິຣ ປຸຣິເມຫິ ຈຕູຫິ ປຓ຺ຑຣຕຣາ. ອາຊີວເກ ປນ ປຣມສຸກ຺ກາຠິຊາຕີຕິ ວທນ຺ຕິ. ເຕ ກິຣ ສພ຺ເພຫິ ປຓ຺ຑຣຕຣາ.

ຕຕ຺ຖ ສພ຺ເພ ສຕ຺ຕາ ປຐມໍ ສາກຸຓິກາທໂຍວ ໂຫນ຺ຕິ, ຕໂຕ ວິສຸຊ຺ຌມານາ ສກ຺ຍສມຓາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕໂຕ ວິສຸຊ຺ຌມານາ ນິຄຓ຺ຐາ, ຕໂຕ ອາຊີວກສາວກາ, ຕໂຕ ນນ຺ທາທໂຍ, ຕໂຕ ອາຊີວກາຕິ ອຍເມເຕສໍ ລທ຺ຘິ. ສຸກ຺ກປກ຺ໂຂ ວຸຕ຺ຕປຈ຺ຈນີເກນ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເສສມິຘາປິ ປຸຣິມວາເຣ ວຸຕ຺ຕສທິສເມວ.

ອິມາສຸ ປນ ຕີສຸ ທິຏ຺ຐີສຸ ນຕ຺ຖິກທິຏ຺ຐິ ວິປາກໍ ປຏິພາຫຕິ, ອກິຣິຍທິຏ຺ຐິ ກມ຺ມໍ ປຏິພາຫຕິ, ອເຫຕຸກທິຏ຺ຐິ ອຸຠຍມ຺ປິ ປຏິພາຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ກມ຺ມໍ ປຏິພາຫນ຺ເຕນາປິ ວິປາໂກ ປຏິພາຫິໂຕ ໂຫຕິ, ວິປາກໍ ປຏິພາຫນ຺ເຕນາປິ ກມ຺ມໍ ປຏິພາຫິຕໍ. ອິຕິ ສພ຺ເພເປເຕ ອຕ຺ຖໂຕ ອຸຠຍປຏິພາຫກາ ນຕ຺ຖິກວາທາ ເຈວ ອເຫຕຸກວາທາ ອກິຣິຍວາທາ ຈ ໂຫນ຺ຕິ. ເຍ ປນ ເຕສໍ ລທ຺ຘິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຣຕ຺ຕິຏ຺ຐາເນ ທິວາຏ຺ຐາເນ ນິສິນ຺ນາ ສຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ວີມໍສນ຺ຕິ, ເຕສໍ – ‘‘ນຕ຺ຖິ ທິນ຺ນໍ ນຕ຺ຖິ ຍິຏ຺ຐໍ, ກໂຣໂຕ ນ ກຣິຍຕິ ປາປໍ, ນຕ຺ຖິ ເຫຕຸ ນຕ຺ຖິ ປຈ຺ຈໂຍ’’ຕິ ຕສ຺ມິໍ ອາຣມ຺ມເຓ ມິຈ຺ຉາສຕິ ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕິ, ຈິຕ຺ຕໍ ເອກຄ຺ຄໍ ໂຫຕິ, ຊວນານິ ຊວນ຺ຕິ, ປຐມຊວເນ ສເຕກິຈ຺ຉາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕຖາ ທຸຕິຍາທີສຸ. ສຕ຺ຕເມ ພຸທ຺ຘານມ຺ປິ ອເຕກິຈ຺ຉາ ອນິວຕ຺ຕິໂນ ອຣິຏ຺ຐກຓ຺ຏກສທິສາ.

ຕຕ຺ຖ ໂກຈິ ເອກໍ ທສ຺ສນໍ ໂອກ຺ກມຕິ, ໂກຈິ ທ຺ເວ, ໂກຈິ ຕີຓິປິ, ເອກສ຺ມິໍ ໂອກ຺ກນ຺ເຕປິ ທ຺ວີສຸ ຕີສຸ ໂອກ຺ກນ຺ເຕສຸປິ ນິຍຕມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິໂກວ ໂຫຕິ, ປຕ຺ໂຕ ສຄ຺ຄມຄ຺ຄາວຣຓຎ຺ເຈວ ໂມກ຺ຂມຄ຺ຄາວຣຓຎ຺ຈ, ອຠພ຺ໂພ ຕສ຺ສ ອຕ຺ຕຠາວສ຺ສ ອນນ຺ຕຣໍ ສຄ຺ຄມ຺ປິ ຄນ຺ຕຸໍ, ປເຄວ ໂມກ຺ຂໍ. ວຏ຺ຏຂາຓຸ ນາເມສ ສຕ຺ໂຕ ປຖວີໂຄປໂກ. ກິໍ ປເນສ ເອກສ຺ມິໍເຍວ ອຕ຺ຕຠາເວ ນິຍໂຕ ໂຫຕິ, ອຸທາຫຸ ອຎ຺ຎສ຺ມິມ຺ປີຕິ? ເອກສ຺ມິຎ຺ເຎວ ນິຍໂຕ, ອາເສວນວເສນ ປນ ຠວນ຺ຕເຣປິ ຕໍ ຕໍ ທິຏ຺ຐິໍ ໂຣເຈຕິເຍວ. ເອວຣູປສ຺ສ ຫິ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ຠວໂຕ ວຸຏ຺ຐານໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ.

ຕສ຺ມາ ອກລ຺ຍາຓຊນໍ, ອາສີວິສມິໂວຣຄໍ;

ອາຣກາ ປຣິວຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ຠູຕິກາໂມ ວິຈກ຺ຂໂຓຕິ.

໑໐໓. ນຕ຺ຖິ ສພ຺ພໂສ ອາຣຸປ຺ປາຕິ ອຣູປພ຺ຣຫ຺ມໂລໂກ ນາມ ສພ຺ພາກາເຣນ ນຕ຺ຖິ. ມໂນມຍາຕິ ຌານຈິຕ຺ຕມຍາ. ສຎ຺ຎາມຍາຕິ ອຣູປຊ຺ຌານສຎ຺ຎາຍ ສຎ຺ຎາມຍາ. ຣູປານໍເຍວ ນິພ຺ພິທາຍ ວິຣາຄາຍ ນິໂຣຘາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕີຕິ ອຍໍ ລາຠີ ວາ ໂຫຕິ ຕກ຺ກີ ວາ. ລາຠີ ນາມ ຣູປາວຈຣຊ຺ຌານລາຠີ. ຕສ຺ສ ຣູປາວຈເຣ ກງ຺ຂາ ນຕ຺ຖິ, ອຣູປາວຈຣໂລເກ ອຕ຺ຖິ. ໂສ – ‘‘ອຫໍ ອາຣຸປ຺ປາ ອຕ຺ຖີຕິ ວທນ຺ຕານມ຺ປິ ນຕ຺ຖີຕິ ວທນ຺ຕານມ຺ປິ ສຸຓາມິ, ອຕ຺ຖິ ນຕ຺ຖີຕິ ປນ ນ ຊານາມິ. ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານໍ ປທຏ຺ຐານໍ ກຕ຺ວາ ອຣູປາວຈຣຊ຺ຌານໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕສ຺ສາມິ. ສເຈ ອາຣຸປ຺ປາ ອຕ຺ຖິ, ຕຕ຺ຖ ນິພ຺ພຕ຺ຕິສ຺ສາມິ, ສເຈ ນຕ຺ຖິ, ຣູປາວຈຣພ຺ຣຫ຺ມໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕິສ຺ສາມິ. ເອວໍ ເມ ອປຓ຺ຓໂກ ຘມ຺ໂມ ອປຓ຺ຓໂກວ ອວິຣທ຺ໂຘວ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຕຖາ ປຏິປຊ຺ຊຕິ. ຕກ຺ກີ ປນ ອປ຺ປຏິລທ຺ຘຊ຺ຌາໂນ, ຕສ຺ສາປິ ຣູປຊ຺ຌາເນ ກງ຺ຂາ ນຕ຺ຖິ, ອຣູປໂລເກ ປນ ອຕ຺ຖິ. ໂສ – ‘‘ອຫໍ ອາຣຸປ຺ປາ ອຕ຺ຖີຕິ ວທນ຺ຕານມ຺ປິ ນຕ຺ຖີຕິ ວທນ຺ຕານມ຺ປິ ສຸຓາມິ, ອຕ຺ຖິ ນຕ຺ຖີຕິ ປນ ນ ຊານາມິ. ກສິຓປຣິກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕ຺ວາ ຕໍ ປທຏ຺ຐານໍ ກຕ຺ວາ ອຣູປາວຈຣຊ຺ຌານໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕສ຺ສາມິ. ສເຈ ອາຣຸປ຺ປາ ອຕ຺ຖິ, ຕຕ຺ຖ ນິພ຺ພຕ຺ຕິສ຺ສາມິ. ສເຈ ນຕ຺ຖິ, ຣູປາວຈຣພ຺ຣຫ຺ມໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕິສ຺ສາມິ. ເອວໍ ເມ ອປຓ຺ຓໂກ ຘມ຺ໂມ ອປຓ຺ຓໂກວ ອວິຣທ຺ໂຘວ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຕຖາ ປຏິປຊ຺ຊຕິ.

໑໐໔. ຠວນິໂຣໂຘຕິ ນິພ຺ພານໍ. ສາຣາຄາຍ ສນ຺ຕິເກຕິ ຣາຄວເສນ ວຏ຺ເຏ ຣຊ຺ຊນສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ. ສໍໂຍຄາຍາຕິ ຕຓ຺ຫາວເສນ ສໍໂຍຊນຕ຺ຖາຍ. ອຠິນນ຺ທນາຍາຕິ ຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐິວເສນ ອຠິນນ຺ທນາຍ. ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕີຕິ ອຍມ຺ປິ ລາຠີ ວາ ໂຫຕິ ຕກ຺ກີ ວາ. ລາຠີ ນາມ ອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິລາຠີ. ຕສ຺ສ ອາຣຸປ຺ເປ ກງ຺ຂາ ນຕ຺ຖິ, ນິພ຺ພາເນ ອຕ຺ຖິ. ໂສ – ‘‘ອຫໍ ນິໂຣໂຘ ອຕ຺ຖີຕິປິ ນຕ຺ຖີຕິປິ ສຸຓາມິ, ສຍໍ ນ ຊານາມິ. ສມາປຕ຺ຕິໍ ປາທກໍ ກຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒສ຺ສາມິ. ສເຈ ນິໂຣໂຘ ຠວິສ຺ສຕິ, ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພາຍິສ຺ສາມິ. ໂນ ເຈ ຠວິສ຺ສຕິ, ອາຣຸປ຺ເປ ນິພ຺ພຕ຺ຕິສ຺ສາມີ’’ຕິ ເອວໍ ປຏິປຊ຺ຊຕິ. ຕກ຺ກີ ປນ ເອກສມາປຕ຺ຕິຍາປິ ນ ລາຠີ, ອາຣຸປ຺ເປ ປນສ຺ສ ກງ຺ຂາ ນຕ຺ຖິ, ຠວນິໂຣເຘ ອຕ຺ຖິ. ໂສ – ‘‘ອຫໍ ນິໂຣໂຘ ອຕ຺ຖີຕິປິ ນຕ຺ຖີຕິປິ ສຸຓາມິ, ສຍໍ ນ ຊານາມິ, ກສິຓປຣິກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິໂຍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕ຺ວາ ສມາປຕ຺ຕິປທຏ຺ຐານໍ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒສ຺ສາມິ. ສເຈ ນິໂຣໂຘ ຠວິສ຺ສຕິ, ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພາຍິສ຺ສາມິ. ໂນ ເຈ ຠວິສ຺ສຕິ, ອາຣຸປ຺ເປ ນິພ຺ພຕ຺ຕິສ຺ສາມີ’’ຕິ ເອວໍ ປຏິປຊ຺ຊຕິ. ເອຕ຺ຖາຫ – ‘‘ອຕ຺ຖິ ທິນ຺ນນ຺ຕິອາທີນິ ຕາວ ອປຓ຺ຓການິ ຠວນ຺ຕຸ, ນຕ຺ຖິ ທິນ຺ນນ຺ຕິອາທີນິ ປນ ກຖໍ ອປຓ຺ຓການີ’’ຕິ. ຄຫຓວເສນ. ຕານິ ຫິ ອປຓ຺ຓກໍ ອປຓ຺ຓກນ຺ຕິ ເອວໍ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ອປຓ຺ຓການິ ນາມ ຊາຕານິ.

໑໐໕. ຈຕ຺ຕາໂຣເມຕິ ອຍໍ ປາຏິເອກ຺ໂກ ອນຸສນ຺ຘິ. ນຕ຺ຖິກວາໂທ, ອເຫຕຸກວາໂທ ອກິຣິຍວາໂທ, ອາຣຸປ຺ປາ ນຕ຺ຖິ ນິໂຣໂຘ ນຕ຺ຖີຕິ ເອວໍວາທິໂນ ຈ ທ຺ເວຕິ ອິເມ ປຎ຺ຈ ປຸຄ຺ຄລາ ເຫຏ຺ຐາ ຕໂຍ ປຸຄ຺ຄລາວ ໂຫນ຺ຕິ. ອຕ຺ຖິກວາທາທໂຍ ປຎ຺ຈ ເອໂກ ຈຕຸຕ຺ຖປຸຄ຺ຄໂລວ ໂຫຕິ. ເອຕມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ຠຄວາ ອິມໍ ເທສນໍ ອາຣຠິ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພໍ ອຕ຺ຖໂຕ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ.

ປປຎ຺ຈສູທນິຍາ ມຊ຺ຌິມນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍ

ອປຓ຺ຓກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ປຐມວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.