໗. ຈູຬຕຓ຺ຫາສງ຺ຂຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໙໐. ເອວໍ ເມ ສຸຕນ຺ຕິ ຈູຬຕຓ຺ຫາສງ຺ຂຍສຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ປຸພ຺ພາຣາເມ ມິຄາຣມາຕຸປາສາເທຕິ ປຸພ຺ພາຣາມສງ຺ຂາເຕ ວິຫາເຣ ມິຄາຣມາຕຸຍາ ປາສາເທ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ອນຸປຸພ຺ພີກຖາອຕີເຕ ສຕສຫສ຺ສກປ຺ປມຕ຺ຖເກ ເອກາ ອຸປາສິກາ ປທຸມຸຕ຺ຕຣໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ນິມນ຺ເຕຕ຺ວາ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸຂສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ສຕສຫສ຺ສໍ ທານໍ ທຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ປາທມູເລ ນິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ, ‘‘ອນາຄເຕ ຕຸມ຺ຫາທິສສ຺ສ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ອຄ຺ຄຸປຏ຺ຐາຍິກາ ໂຫມີ’’ຕິ ປຕ຺ຖນມກາສິ. ສາ ກປ຺ປສຕສຫສ຺ສໍ ເທເວສຸ ເຈວ ມນຸສ຺ເສສຸ ຈ ສໍສຣິຕ຺ວາ ອມ຺ຫາກໍ ຠຄວໂຕ ກາເລ ຠທ຺ທິຍນຄເຣ ເມຓ຺ຑກເສຏ຺ຐິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ຘນຎ຺ຊຍສ຺ສ ເສຏ຺ຐິໂນ ຄເຫ ສຸມນເທວິຍາ ກຸຈ຺ຉິມ຺ຫິ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄຓ຺ຫິ. ຊາຕກາເລ ຈສ຺ສາ ວິສາຂາຕິ ນາມໍ ອກໍສຸ. ສາ ຍທາ ຠຄວາ ຠທ຺ທິຍນຄຣໍ ອຄມາສິ, ຕທາ ປຎ຺ຈຫິ ທາຣິກາສເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄມນໍ ກຕ຺ວາ ປຐມທສ຺ສນມ຺ຫິເຍວ ໂສຕາປນ຺ນາ ອໂຫສິ. ອປຣຠາເຄ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ມິຄາຣເສຏ຺ຐິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ປຸຓ຺ຓວຑ຺ຒນກຸມາຣສ຺ສ ເຄຫໍ ຄຕາ, ຕຕ຺ຖ ນໍ ມິຄາຣເສຏ຺ຐິ ມາຕິຏ຺ຐາເນ ຐເປສິ, ຕສ຺ມາ ມິຄາຣມາຕາຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ປຕິກຸລໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິຍາ ຈສ຺ສາ ປິຕາ ມຫາລຕາປິຬນ຺ຘນໍ ນາມ ກາຣາເປສິ. ຕສ຺ມິໍ ປິຬນ຺ຘເນ ຈຕສ຺ໂສ ວຊິຣນາຬິໂຍ ອຸປໂຍຄໍ ອຄມໍສຸ, ມຸຕ຺ຕານໍ ເອກາທສ ນາຬິໂຍ, ປວາຬານໍ ທ຺ວາວີສຕິ ນາຬິໂຍ, ມຓີນໍ ເຕຕ຺ຕິໍສ ນາຬິໂຍ, ອິຕິ ເອເຕຫິ ຈ ອຎ຺ເຎຫິ ຈ ສຕ຺ຕວຓ຺ເຓຫິ ຣຕເນຫິ ນິຏ຺ຐານໍ ອຄມາສິ. ຕໍ ສີເສ ປຏິມຸກ຺ກໍ ຍາວ ປາທປິຏ຺ຐິຍາ ຠສ຺ສຕິ, ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຫຕ຺ຖີນໍ ພລໍ ຘາຣຍມານາວ ນໍ ອິຕ຺ຖີ ຘາເຣຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ. ສາ ອປຣຠາເຄ ທສພລສ຺ສ ອຄ຺ຄຸປຏ຺ຐາຍິກາ ຫຸຕ຺ວາ ຕໍ ປສາຘນໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ນວຫິ ໂກຏີຫິ ຠຄວໂຕ ວິຫາຣໍ ກາຣຍມານາ ກຣີສມຕ຺ເຕ ຠູມິຠາເຄ ປາສາທໍ ກາເຣສິ. ຕສ຺ສ ອຸປຣິຠູມິຍໍ ປຎ຺ຈ ຄພ຺ຠສຕານິ ໂຫນ຺ຕິ, ເຫຏ຺ຐາຠູມິຍໍ ປຎ຺ຈາຕິ ຄພ຺ຠສຫສ຺ສປ຺ປຏິມຓ຺ຑິໂຕ ອໂຫສິ. ສາ ‘‘ສຸທ຺ຘປາສາໂທວ ນ ໂສຠຕີ’’ຕິ ຕໍ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ປຎ຺ຈ ທ຺ວິກູຏເຄຫສຕານິ, ປຎ຺ຈ ຈູຬປາສາທສຕານິ, ປຎ຺ຈ ທີຆສາລສຕານິ ຈ ກາຣາເປສິ. ວິຫາຣມໂຫ ຈຕູຫິ ມາເສຫິ ນິຏ຺ຐານໍ ອຄມາສິ.

ມາຕຸຄາມຕ຺ຕຠາເວ ຐິຕາຍ ວິສາຂາຍ ວິຍ ອຎ຺ຎິສ຺ສາ ພຸທ຺ຘສາສເນ ຘນປຣິຈ຺ຈາໂຄ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ປຸຣິສຕ຺ຕຠາເວ ຐິຕສ຺ສ ຈ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ວິຍ ອຎ຺ຎສ຺ສ ພຸທ຺ຘສາສເນ ຘນປຣິຈ຺ຈາໂຄ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ໂສ ຫິ ຈຕຸປຎ຺ຎາສໂກຏິໂຍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ສາວຕ຺ຖິຍາ ທກ຺ຂິຓຠາເຄ ອນຸຣາຘປຸຣສ຺ສ ມຫາວິຫາຣສທິເສ ຐາເນ ເຊຕວນມຫາວິຫາຣໍ ນາມ ກາເຣສິ. ວິສາຂາ, ສາວຕ຺ຖິຍາ ປາຈີນຠາເຄ ອຸຕ຺ຕມເທວີວິຫາຣສທິເສ ຐາເນ ປຸພ຺ພາຣາມໍ ນາມ ກາເຣສິ. ຠຄວາ ອິເມສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ກຸລານໍ ອນຸກມ຺ປາຍ ສາວຕ຺ຖິໍ ນິສ຺ສາຍ ວິຫຣນ຺ໂຕ ອິເມສຸ ທ຺ວີສຸ ວິຫາເຣສຸ ນິພທ຺ຘວາສໍ ວສິ. ເອກໍ ອນ຺ໂຕວສ຺ສໍ ເຊຕວເນ ວສຕິ, ເອກໍ ປຸພ຺ພາຣາເມ, ເອຕສ຺ມິໍ ປນ ສມເຍ ຠຄວາ ປຸພ຺ພາຣາເມ ວິຫຣຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ປຸພ຺ພາຣາເມ ມິຄາຣມາຕຸປາສາເທ’’ຕິ.

ກິຕ຺ຕາວຕາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕຕິ ກິຕ຺ຕເກນ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ. ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຕຓ຺ຫາສງ຺ຂຍວິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕີຕິ ຕຓ຺ຫາສງ຺ຂເຍ ນິພ຺ພາເນ ຕໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ກຕ຺ວາ ວິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ຕຕາຍ ຕຓ຺ຫາສງ຺ຂຍວິມຸຕ຺ໂຕ ນາມ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ກິຕ຺ຕາວຕາ ໂຫຕິ? ຍາຍ ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ຕຓ຺ຫາສງ຺ຂຍວິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ຕໍ ເມ ຂີຓາສວສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຸພ຺ພຠາຄປ຺ປຏິປທໍ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ເທເສຖາຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ອຈ຺ຈນ຺ຕນິຏ຺ໂຐຕິ ຂຍວຍສງ຺ຂາຕໍ ອນ຺ຕໍ ອຕີຕາຕິ ອຈ຺ຈນ຺ຕາ. ອຈ຺ຈນ຺ຕາ ນິຏ຺ຐາ ອສ຺ສາຕິ ອຈ຺ຈນ຺ຕນິຏ຺ໂຐ, ເອກນ຺ຕນິຏ຺ໂຐ ສຕຕນິຏ຺ໂຐຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຈ຺ຈນ຺ຕໍ ໂຍຄກ຺ເຂມີຕິ ອຈ຺ຈນ຺ຕໂຍຄກ຺ເຂມີ, ນິຈ຺ຈໂຍຄກ຺ເຂມີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຈ຺ຈນ຺ຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີຕິ ອຈ຺ຈນ຺ຕພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ, ນິຈ຺ຈພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຈ຺ຈນ຺ຕໍ ປຣິໂຍສານມສ຺ສາຕິ ປຸຣິມນເຍເນວ ອຈ຺ຈນ຺ຕປຣິໂຍສາໂນ. ເສຏ຺ໂຐ ເທວມນຸສ຺ສານນ຺ຕິ ເທວານຎ຺ຈ ມນຸສ຺ສານຎ຺ຈ ເສຏ຺ໂຐ ອຸຕ຺ຕໂມ. ເອວຣູໂປ ຠິກ຺ຂຸ ກິຕ຺ຕາວຕາ ໂຫຕິ, ຂິປ຺ປເມຕສ຺ສ ສງ຺ເຂເປເນວ ປຏິປຕ຺ຕິໍ ກເຖຖາຕິ ຠຄວນ຺ຕໍ ຍາຈຕິ. ກສ຺ມາ ປເນສ ເອວໍ ເວຄາຍຕີຕິ? ກີຬໍ ອນຸຠວິຕຸກາມຕາຍ.

ອຍໍ ກິຣ ອຸຍ຺ຍານກີຬໍ ອາຓາເປຕ຺ວາ ຈຕູຫິ ມຫາຣາຊູຫິ ຈຕູສຸ ທິສາສຸ ອາຣກ຺ຂໍ ຄາຫາເປຕ຺ວາ ທ຺ວີສຸ ເທວໂລເກສຸ ເທວສງ຺ເຆນ ປຣິວຸໂຕ ອຑ຺ຒຕິຍາຫິ ນາຏກໂກຏີຫິ ສທ຺ຘິໍ ເອຣາວຓໍ ອາຣຸຍ຺ຫ ອຸຍ຺ຍານທ຺ວາເຣ ຐິໂຕ ອິມໍ ປຎ຺ຫໍ ສລ຺ລກ຺ເຂສິ – ‘‘ກິຕ຺ຕເກນ ນຸ ໂຂ ຕຓ຺ຫາສງ຺ຂຍວິມຸຕ຺ຕສ຺ສ ຂີຓາສວສ຺ສ ສງ຺ເຂປໂຕ ອາຄມນິຍປຸພ຺ພຠາຄປຏິປທາ ໂຫຕີ’’ຕິ. ອຖສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອຍໍ ປຎ຺ໂຫ ອຕິວິຍ ສສ຺ສິຣິໂກ, ສຈາຫໍ ອິມໍ ປຎ຺ຫໍ ອນຸຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາວ ອຸຍ຺ຍານໍ ປວິສິສ຺ສາມິ, ຉທ຺ວາຣິເກຫິ ອາຣມ຺ມເຓຫິ ນິມ຺ມຖິໂຕ ນ ປຸນ ອິມໍ ປຎ຺ຫໍ ສລ຺ລກ຺ເຂສ຺ສາມິ, ຕິຏ຺ຐຕຸ ຕາວ ອຸຍ຺ຍານກີຬາ, ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອິມໍ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ອຸຄ຺ຄຫິຕປຎ຺ໂຫ ອຸຍ຺ຍາເນ ກີຬິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຫຕ຺ຖິກ຺ຂນ຺ເຘ ອນ຺ຕຣຫິໂຕ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ປາຕຸຣໂຫສິ. ເຕປິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຫາຣາຊາໂນ ອາຣກ຺ຂໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຐິຕຏ຺ຐາເນເຍວ ຐິຕາ, ປຣິຈາຣິກເທວສງ຺ຆາປິ ນາຏການິປິ ເອຣາວໂຓປິ ນາຄຣາຊາ ຕຕ຺ເຖວ ອຸຍ຺ຍານທ຺ວາເຣ ອຏ຺ຐາສິ, ເອວເມສ ກີຬໍ ອນຸຠວິຕຸກາມຕາຍ ເວຄາຍນ຺ໂຕ ເອວມາຫ.

ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ ນາລໍ ອຠິນິເວສາຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ ນາມ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ ທ຺ວາທສາຍຕນານິ ອຏ຺ຐາຣສ ຘາຕຸໂຍ. ເຕ ສພ຺ເພປິ ຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐິວເສນ ອຠິນິເວສາຍ ນາລໍ ນ ປຣິຍຕ຺ຕາ ນ ສມຕ຺ຖາ ນ ຍຸຕ຺ຕາ, ກສ຺ມາ? ຄຫິຕາກາເຣນ ອຕິຏ຺ຐນໂຕ. ເຕ ຫິ ນິຈ຺ຈາຕິ ຄຫິຕາປິ ອນິຈ຺ຈາວ ສມ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ສຸຂາຕິ ຄຫິຕາປິ ທຸກ຺ຂາວ ສມ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ອຕ຺ຕາຕິ ຄຫິຕາປິ ອນຕ຺ຕາວ ສມ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ນາລໍ ອຠິນິເວສາຍ. ອຠິຊານາຕີຕິ ອນິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ອນຕ຺ຕາຕິ ຎາຕປຣິຎ຺ຎາຍ ອຠິຊານາຕິ. ປຣິຊານາຕີຕິ ຕເຖວ ຕີຣຓປຣິຎ຺ຎາຍ ປຣິຊານາຕິ. ຍໍກິຎ຺ຈິ ເວທນນ຺ຕິ ອນ຺ຕມໂສ ປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕມ຺ປິ ຍໍກິຎ຺ຈິ ອປ຺ປມຕ຺ຕກມ຺ປິ ເວທນໍ ອນຸຠວຕິ. ອິມິນາ ຠຄວາ ສກ຺ກສ຺ສ ເທວານມິນ຺ທສ຺ສ ເວທນາວເສນ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕ຺ວາ ອຣູປປຣິຄ຺ຄຫໍ ທສ຺ເສຕິ. ສເຈ ປນ ເວທນາກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ເຫຏ຺ຐາ ນ ກຖິຕໍ ຠເວຍ຺ຍ, ອິມສ຺ມິໍ ຐາເນ ກເຖຕພ຺ພໍ ສິຍາ. ເຫຏ຺ຐາ ປນ ກຖິຕໍ, ຕສ຺ມາ ສຕິປຏ຺ຐາເນ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສີຕິ ເອຕ຺ຖ ອນິຈ຺ຈໍ ເວທິຕພ຺ພໍ, ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສນາ ເວທິຕພ຺ພາ, ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສີ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຕຕ຺ຖ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ, ເຕ ຫິ ອຸປ຺ປາທວຍຏ຺ເຐນ ອນິຈ຺ຈາ. ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສນາຕິ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘານໍ ຂຍໂຕ ວຍໂຕ ທສ຺ສນຎາຓໍ. ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສີຕິ ເຕນ ຎາເຓນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ. ຕສ຺ມາ ‘‘ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕີ’’ຕິ ອນິຈ຺ຈໂຕ ອນຸປສ຺ສນ຺ໂຕ ວິຫຣຕີຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ.

ວິຣາຄານຸປສ຺ສີຕິ ເອຕ຺ຖ ທ຺ເວ ວິຣາຄາ ຂຍວິຣາໂຄ ຈ ອຈ຺ຈນ຺ຕວິຣາໂຄ ຈ. ຕຕ຺ຖ ສງ຺ຂາຣານໍ ຂຍວຍໂຕ ອນຸປສ຺ສນາປິ, ອຈ຺ຈນ຺ຕວິຣາຄໍ ນິພ຺ພານໍ ວິຣາຄໂຕ ທສ຺ສນມຄ຺ຄຎາຓມ຺ປິ ວິຣາຄານຸປສ຺ສນາ. ຕທຸຠຍສມາງ຺ຄີປຸຄ຺ຄໂລ ວິຣາຄານຸປສ຺ສີ ນາມ, ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ວິຣາຄານຸປສ຺ສີ’’ຕິ, ວິຣາຄໂຕ ອນຸປສ຺ສນ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນິໂຣຘານຸປສ຺ສິມ຺ຫິປິ ເອເສວ ນໂຍ, ນິໂຣໂຘປິ ຫິ ຂຍນິໂຣໂຘ ຈ ອຈ຺ຈນ຺ຕນິໂຣໂຘ ຈາຕິ ທຸວິໂຘເຍວ. ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄານຸປສ຺ສີຕິ ເອຕ຺ຖ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ໂຄ ວຸຈ຺ຈຕິ ໂວສ຺ສຄ຺ໂຄ, ໂສ ຈ ປຣິຈ຺ຈາຄໂວສ຺ສຄ຺ໂຄ ປກ຺ຂນ຺ທນໂວສ຺ສຄ຺ໂຄຕິ ທຸວິໂຘ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ປຣິຈ຺ຈາຄໂວສ຺ສຄ຺ໂຄຕິ ວິປສ຺ສນາ, ສາ ຫິ ຕທງ຺ຄວເສນ ກິເລເສ ຈ ຂນ຺ເຘ ຈ ໂວສ຺ສຊ຺ຊຕິ. ປກ຺ຂນ຺ທນໂວສ຺ສຄ຺ໂຄຕິ ມຄ຺ໂຄ, ໂສ ຫິ ນິພ຺ພານໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ອາຣມ຺ມຓໂຕ ປກ຺ຂນ຺ທຕິ. ທ຺ວີຫິປິ ວາ ກາຣເຓຫິ ໂວສ຺ສຄ຺ໂຄເຍວ, ສມຸຈ຺ເຉທວເສນ ຂນ຺ຘານໍ ກິເລສານຎ຺ຈ ໂວສ຺ສຊ຺ຊນໂຕ, ນິພ຺ພານຎ຺ຈ ປກ຺ຂນ຺ທນໂຕ. ຕສ຺ມາ ກິເລເສ ຈ ຂນ຺ເຘ ຈ ປຣິຈ຺ຈຊຕີຕິ ປຣິຈ຺ຈາຄໂວສ຺ສຄ຺ໂຄ, ນິໂຣເຘ ນິພ຺ພານຘາຕຸຍາ ຈິຕ຺ຕໍ ປກ຺ຂນ຺ທຕີຕິ ປກ຺ຂນ຺ທນໂວສ຺ສຄ຺ໂຄຕິ ອຸຠຍມ຺ເປຕໍ ມຄ຺ເຄ ສເມຕິ. ຕທຸຠຍສມງ຺ຄີປຸຄ຺ຄໂລ ອິມາຍ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄານຸປສ຺ສນາຍ ສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄານຸປສ຺ສີ ນາມ ໂຫຕິ. ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄານຸປສ຺ສີ’’ຕິ. ນ ກິຎ຺ຈິ ໂລເກ ອຸປາທິຍຕີຕິ ກິຎ຺ຈິ ເອກມ຺ປິ ສງ຺ຂາຣຄຕໍ ຕຓ຺ຫາວເສນ ນ ອຸປາທິຍຕິ ນ ຄຓ຺ຫາຕິ ນ ປຣາມສຕິ. ອນຸປາທິຍໍ ນ ປຣິຕສ຺ສຕີຕິ ອຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ຕຓ຺ຫາປຣິຕສ຺ສນາຍ ນ ປຣິຕສ຺ສຕິ. ປຈ຺ຈຕ຺ຕຎ຺ເຎວ ປຣິນິພ຺ພາຍຕີຕິ ສຍເມວ ກິເລສປຣິນິພ຺ພາເນນ ປຣິນິພ຺ພາຍຕິ. ຂີຓາ ຊາຕີຕິອາທິນາ ປນສ຺ສ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາວ ທສ຺ສິຕາ. ອິຕິ ຠຄວາ ສກ຺ກສ຺ສ ເທວານມິນ຺ທສ຺ສ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຂີຓາສວສ຺ສ ປຸພ຺ພຠາຄປ຺ປຏິປທໍ ປຸຈ຺ຉິໂຕ ສລ຺ລຫຸກໍ ກຕ຺ວາ ສໍຂິຕ຺ເຕເນວ ຂິປ຺ປໍ ກເຖສິ.

໓໙໑. ອວິທູເຣ ນິສິນ຺ໂນ ໂຫຕີຕິ ອນນ຺ຕເຣ ກູຏາຄາເຣ ນິສິນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ອຠິສເມຈ຺ຈາຕິ ຎາເຓນ ອຠິສມາຄນ຺ຕ຺ວາ, ຊານິຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ກິໍ ນຸ ໂຂ ເອສ ຊານິຕ຺ວາ ອນຸໂມທິ, ອຸທາຫຸ ອຊານິຕ຺ວາ ວາຕິ. ກສ຺ມາ ປນສ຺ສ ເອວມໂຫສີຕິ? ເຖໂຣ ກິຣ ນ ຠຄວໂຕ ປຎ຺ຫວິສ຺ສຊ຺ຊນສທ຺ທໍ ອສ຺ໂສສິ, ສກ຺ກສ຺ສ ປນ ເທວຣຎ຺ໂຎ, ‘‘ເອວເມຕໍ ຠຄວາ ເອວເມຕໍ ສຸຄຕາ’’ຕິ ອນຸໂມທນສທ຺ທໍ ອສ຺ໂສສິ. ສກ຺ໂກ ກິຣ ເທວຣາຊາ ມຫຕາ ສທ຺ເທນ ອນຸໂມທິ. ອຖ ກສ຺ມາ ນ ຠຄວໂຕ ສທ຺ທໍ ອສ຺ໂສສີຕິ? ຍຖາປຣິສວິຎ຺ຎາປກຕ຺ຕາ. ພຸທ຺ຘານຎ຺ຫິ ຘມ຺ມໍ ກເຖນ຺ຕານໍ ເອກາພທ຺ຘາຍ ຈກ຺ກວາຬປຣິຍນ຺ຕາຍປິ ປຣິສາຍ ສທ຺ໂທ ສຸຍ຺ຍຕິ, ປຣິຍນ຺ຕໍ ປນ ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ອງ຺ຄຸລິມຕ຺ຕມ຺ປິ ພຫິທ຺ຘາ ນ ນິຈ຺ຉຣຕິ. ກສ຺ມາ? ເອວຣູປາ ມຘຸຣກຖາ ມາ ນິຣຕ຺ຖກາ ອຄມາສີຕິ. ຕທາ ຠຄວາ ມິຄາຣມາຕຸປາສາເທ ສຕ຺ຕຣຕນມເຍ ກູຏາຄາເຣ ສິຣິຄພ຺ຠມ຺ຫິ ນິສິນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ທກ຺ຂິຓປສ຺ເສ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ ວສນກູຏາຄາຣໍ, ວາມປສ຺ເສ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານສ຺ສ, ອນ຺ຕເຣ ຉິທ຺ທວິວໂຣກາໂສ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ເຖໂຣ ນ ຠຄວໂຕ ສທ຺ທໍ ອສ຺ໂສສິ, ສກ຺ກສ຺ເສວ ອສ຺ໂສສີຕິ.

ປຎ຺ຈຫິ ຕູຣິຍສເຕຫີຕິ ປຎ຺ຈງ຺ຄິການໍ ຕູຣິຍານໍ ປຎ຺ຈຫິ ສເຕຫິ. ປຎ຺ຈງ຺ຄິກໍ ຕູຣິຍໍ ນາມ ອາຕຕໍ ວິຕຕໍ ອາຕຕວິຕຕໍ ສຸສິຣໍ ຆນນ຺ຕິ ອິເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ. ຕຕ຺ຖ ອາຕຕໍ ນາມ ຈມ຺ມປຣິໂຍນທ຺ເຘສຸ ເຠຣິອາທີສຸ ເອກຕລຕູຣິຍໍ. ວິຕຕໍ ນາມ ອຸຠຍຕລໍ. ອາຕຕວິຕຕໍ ນາມ ຕນ຺ຕິພທ຺ຘປຓວາທິ. ສຸສິຣໍ ວໍສາທິ. ຆນໍ ສມ຺ມາທິ. ສມປ຺ປິໂຕຕິ ອຸປຄໂຕ. ສມງ຺ຄີຠູໂຕຕິ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ. ປຣິຈາເຣຕີຕິ ຕໍ ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອນຸຠວນ຺ໂຕ ຕໂຕ ຕໂຕ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ຈາເຣຕິ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ວຊ຺ຊມາເນຫິ ປຎ຺ຈຫິ ຕູຣິຍສເຕຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ທິພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອນຸຠວຕີ. ປຏິປຓາເມຕ຺ວາຕິ ອປເນຕ຺ວາ, ນິສ຺ສທ຺ທານິ ກາຣາເປຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍເຖວ ຫິ ອິທານິ ສທ຺ຘາ ຣາຊາໂນ ຄຣຸຠາວນິຍໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ທິສ຺ວາ – ‘‘ອສຸໂກ ນາມ ອຍ຺ໂຍ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ມາ, ຕາຕາ, ຄາຍຖ, ມາ ວາເທຖ, ມາ ນຈ຺ຈຖາ’’ຕິ ນາຏການິ ປຏິວິເນນ຺ຕິ, ສກ຺ໂກປິ ເຖຣໍ ທິສ຺ວາ ເອວມກາສິ. ຈິຣສ຺ສໍ ໂຂ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ອິມໍ ປຣິຍາຍມກາສີຕິ ເອວຣູປໍ ໂລເກ ປກຕິຍາ ປິຍສມຸທາຫາຣວຈນໍ ໂຫຕິ, ໂລກິຍາ ຫິ ຈິຣສ຺ສໍ ອາຄຕມ຺ປິ ອນາຄຕປຸພ຺ພມ຺ປິ ມນາປຊາຕິຍໍ ອາຄຕໍ ທິສ຺ວາ, – ‘‘ກຸໂຕ ຠວໍ ອາຄໂຕ, ຈິຣສ຺ສໍ ຠວໍ ອາຄໂຕ, ກຖໍ ເຕ ອິຘາຄມນມຄ຺ໂຄ ຎາໂຕ ມຄ຺ຄມູຬ຺ໂຫສີ’’ຕິອາທີນິ ວທນ຺ຕິ. ອຍໍ ປນ ອາຄຕປຸພ຺ພຕ຺ຕາເຍວ ເອວມາຫ. ເຖໂຣ ຫິ ກາເລນ ກາລໍ ເທວຈາຣິກໍ ຄຈ຺ຉຕິເຍວ. ຕຕ຺ຖ ປຣິຍາຍມກາສີຕິ ວາຣມກາສິ. ຍທິທໍ ອິຘາຄມນາຍາຕິ ໂຍ ອຍໍ ອິຘາຄມນາຍ ວາໂຣ, ຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ຈິຣສ຺ສມກາສີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອິທມາສນໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕນ຺ຕິ ໂຍຊນິກໍ ມຓິປລ຺ລງ຺ກໍ ປຎ຺ຎປາເປຕ຺ວາ ເອວມາຫ.

໓໙໒. ພຫຸກິຈ຺ຈາ ພຫຸກຣຓີຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ເຍສໍ ພຫູນິ ກິຈ຺ຈານິ, ເຕ ພຫຸກິຈ຺ຈາ. ພຫຸກຣຓີຍາຕິ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ. ອປ຺ເປວ ສເກນ ກຣຓີເຍນາຕິ ສກຣຓີຍເມວ ອປ຺ປໍ ມນ຺ທໍ, ນ ພຫຸ, ເທວານໍ ກຣຓີຍໍ ປນ ພຫຸ, ປຖວິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຫິ ກປ຺ປຣຸກ຺ຂມາຕຸຄາມາທີນໍ ອຕ຺ຖາຍ ອຏ຺ຏາ ສກ຺ກສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ຉິຊ຺ຊນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ນິຍເມນ຺ໂຕ ອາຫ – ອປິຈ ເທວານໍເຍວ ຕາວຕິໍສານໍ ກຣຓີເຍນາຕິ. ເທວານຎ຺ຫິ ຘີຕາ ຈ ປຸຕ຺ຕາ ຈ ອງ຺ເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕິ, ປາທປຣິຈາຣິກາ ອິຕ຺ຖິໂຍ ສຍເນ ນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕິ, ຕາສໍ ມຓ຺ຑນປສາຘນກາຣິກາ ເທວຘີຕາ ສຍນໍ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕິ, ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈກຣາ ອນ຺ໂຕວິມາເນ ນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕິ, ເອເຕສໍ ອຕ຺ຖາຍ ອຏ຺ຏກຣຓໍ ນຕ຺ຖິ. ເຍ ປນ ສີມນ຺ຕເຣ ນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕິ, ເຕ ‘‘ມມ ສນ຺ຕກາ ຕວ ສນ຺ຕກາ’’ຕິ ນິຈ຺ເຉຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ຕາ ອຏ຺ຏໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ສກ຺ກໍ ເທວຣາຊານໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ, ໂສ ຍສ຺ສ ວິມານໍ ອາສນ຺ນຕຣໍ, ຕສ຺ສ ສນ຺ຕໂກຕິ ວທຕິ. ສເຈ ທ຺ເວປິ ສມຏ຺ຐາເນ ໂຫນ຺ຕິ, ຍສ຺ສ ວິມານໍ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ຐິໂຕ, ຕສ຺ສ ສນ຺ຕໂກຕິ ວທຕິ. ສເຈ ເອກມ຺ປິ ນ ໂອໂລເກຕິ, ຕໍ ອຸຠິນ຺ນໍ ກລຫຸປຈ຺ເຉທນຕ຺ຖໍ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕກໍ ກໂຣຕິ. ຕໍ ສນ຺ຘາຍ, ‘‘ເທວານໍເຍວ ຕາວຕິໍສານໍ ກຣຓີເຍນາ’’ຕິ ອາຫ. ອປິຈສ຺ສ ເອວຣູປໍ ກີຬາກິຈ຺ຈມ຺ປິ ກຣຓີຍເມວ.

ຍໍ ໂນ ຂິປ຺ປເມວ ອນ຺ຕຣຘາຍຕີຕິ ຍໍ ອມ຺ຫາກໍ ສີຆເມວ ອນ຺ຘກາເຣ ຣູປຄຕໍ ວິຍ ນ ທິສ຺ສຕິ. ອິມິນາ – ‘‘ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຕໍ ປຎ຺ຫວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ນ ສລ຺ລກ຺ເຂມີ’’ຕິ ທີເປຕິ. ເຖໂຣ – ‘‘ກສ຺ມາ ນຸ ໂຂ ອຍໍ ຍກ຺ໂຂ ອສລ຺ລກ຺ຂຓຠາວໍ ທີເປຕິ, ປສ຺ເສນ ປຣິຫຣຕີ’’ຕິ ອາວຊ຺ຊນ຺ໂຕ – ‘‘ເທວາ ນາມ ມຫາມູຬ຺ຫາ ໂຫນ຺ຕິ. ຉທ຺ວາຣິເກຫິ ອາຣມ຺ມເຓຫິ ນິມ຺ມຖີຍມານາ ອຕ຺ຕໂນ ຠຸຕ຺ຕາຠຸຕ຺ຕຠາວມ຺ປິ ປີຕາປີຕຠາວມ຺ປິ ນ ຊານນ຺ຕິ, ອິຘ ກຕເມຕ຺ຖ ປມຸສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ ອຎ຺ຎາສິ. ເກຈິ ປນາຫຸ – ‘‘ເຖໂຣ ເອຕສ຺ສ ຄຣຸ ຠາວນິໂຍ, ຕສ຺ມາ ‘ອິທາເນວ ໂລເກ ອຄ຺ຄປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ປຎ຺ຫໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອາຄໂຕ, ອິທາເນວ ນາຏການໍ ອນ຺ຕຣໍ ປວິຏ຺ໂຐຕິ ເອວໍ ມໍ ເຖໂຣ ຕຊ຺ເຊຍ຺ຍາ’ຕິ ຠເຍນ ເອວມາຫາ’’ຕິ. ເອຕໍ ປນ ໂກຫຎ຺ຎໍ ນາມ ໂຫຕິ, ນ ອຣິຍສາວກສ຺ສ ເອວຣູປໍ ໂກຫຎ຺ຎໍ ນາມ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ມູຬ຺ຫຠາເວເນວ ນ ສລ຺ລກ຺ເຂສີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອຸປຣິ ກສ຺ມາ ສລ຺ລກ຺ເຂສີຕິ? ເຖໂຣ ຕສ຺ສ ໂສມນສ຺ສສໍເວຄໍ ຊນຍິຕ຺ວາ ຕມໍ ນີຫຣິ, ຕສ຺ມາ ສລ຺ລກ຺ເຂສີຕິ.

ອິທານິ ສກ຺ໂກ ປຸພ຺ເພ ອຕ຺ຕໂນ ເອວໍ ຠູຕກາຣຓໍ ເຖຣສ຺ສ ອາໂຣເຈຕຸໍ ຠູຕປຸພ຺ພນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສມຸປພ຺ຍູຬ຺ໂຫຕິ ສນ຺ນິປຕິໂຕ ຣາສິຠູໂຕ. ອສຸຣາ ປຣາຊິນິໍສູຕິ ອສຸຣາ ປຣາຊຍໍ ປາປຸຓິໍສຸ. ກທາ ປເນເຕ ປຣາຊິຕາຕິ? ສກ຺ກສ຺ສ ນິພ຺ພຕ຺ຕກາເລ. ສກ຺ໂກ ກິຣ ອນນ຺ຕເຣ ອຕ຺ຕຠາເວ ມຄຘຣຏ຺ເຐ ມຈລຄາເມ ມໂຆ ນາມ ມາຓໂວ ອໂຫສິ, ປຓ຺ຑິໂຕ ພ຺ຍຕ຺ໂຕ, ໂພຘິສຕ຺ຕຈຣິຍາ ວິຍສ຺ສ ຈຣິຍາ ອໂຫສິ. ໂສ ເຕຕ຺ຕິໍສ ປຸຣິເສ ຄເຫຕ຺ວາ ກລ຺ຍາຓມກາສິ. ເອກທິວສໍ ອຕ຺ຕໂນວ ປຎ຺ຎາຍ ອຸປປຣິກ຺ຂິຕ຺ວາ ຄາມມຊ຺ເຌ ມຫາຊນສ຺ສ ສນ຺ນິປຕິຕຏ຺ຐາເນ ກຈວຣໍ ອຸຠຍໂຕ ອປພ຺ພຫິຕ຺ວາ ຕໍ ຐານໍ ອຕິຣມຓີຍມກາສິ, ປຸນ ຕຕ຺ເຖວ ມຓ຺ຑປໍ ກາເຣສິ, ປຸນ ຄຈ຺ຉນ຺ເຕ ກາເລ ສາລໍ ກາເຣສິ. ຄາມໂຕ ຈ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ຄາວຸຕມ຺ປິ ອຑ຺ຒໂຍຊນມ຺ປິ ຕິຄາວຸຕມ຺ປິ ໂຍຊນມ຺ປິ ວິຈຣິຕ຺ວາ ເຕຫິ ສຫາເຍຫິ ສທ຺ຘິໍ ວິສມໍ ສມໍ ອກາສິ. ເຕ ສພ຺ເພປິ ເອກຈ຺ຉນ຺ທາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ເສຕຸຍຸຕ຺ຕຏ຺ຐາເນສຸ ເສຕຸໍ, ມຓ຺ຑປສາລາໂປກ຺ຂຣຓີມາລາຄຈ຺ຉໂຣປນາທີນໍ ຍຸຕ຺ຕຏ຺ຐາເນສຸ ມຓ຺ຑປາທີນິ ກໂຣນ຺ຕາ ພຫຸໍ ປຸຎ຺ຎມກໍສຸ. ມໂຆ ສຕ຺ຕ ວຕປທານິ ປູເຣຕ຺ວາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ສທ຺ຘິໍ ສຫາເຍຫິ ຕາວຕິໍສຠວເນ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ.

ຕສ຺ມິໍ ກາເລ ອສຸຣຄຓາ ຕາວຕິໍສເທວໂລເກ ປຏິວສນ຺ຕິ. ສພ຺ເພ ເຕ ເທວານໍ ສມານາຍຸກາ ສມານວຓ຺ຓາ ຈ ໂຫນ຺ຕິ, ເຕ ສກ຺ກໍ ສປຣິສໍ ທິສ຺ວາ ອຘຸນາ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ ນວກເທວປຸຕ຺ຕາ ອາຄຕາຕິ ມຫາປານໍ ສຊ຺ຊຍິໍສຸ. ສກ຺ໂກ ເທວປຸຕ຺ຕານໍ ສຎ຺ຎໍ ອທາສິ – ‘‘ອມ຺ເຫຫິ ກຸສລໍ ກໂຣນ຺ເຕຫິ ນ ປເຣຫິ ສທ຺ຘິໍ ສາຘາຣຓໍ ກຕໍ, ຕຸມ຺ເຫ ຄຓ຺ຑປານໍ ມາ ປິວິຕ຺ຖ ປີຕມຕ຺ຕເມວ ກໂຣຖາ’’ຕິ. ເຕ ຕຖາ ອກໍສຸ. ພາລອສຸຣາ ຄຓ຺ຑປານໍ ປິວິຕ຺ວາ ມຕ຺ຕາ ນິທ຺ທໍ ໂອກ຺ກມິໍສຸ. ສກ຺ໂກ ເທວານໍ ສຎ຺ຎໍ ທຕ຺ວາ ເຕ ປາເທສຸ ຄາຫາເປຕ຺ວາ ສິເນຣຸປາເທ ຂິປາເປສິ, ສິເນຣຸສ຺ສ ເຫຏ຺ຐິມຕເລ ອສຸຣຠວນໍ ນາມ ອຕ຺ຖິ, ຕາວຕິໍສເທວໂລກປ຺ປມາຓເມວ. ຕຕ຺ຖ ອສຸຣາ ວສນ຺ຕິ. ເຕສມ຺ປິ ຈິຕ຺ຕປາຏລິ ນາມ ຣຸກ຺ໂຂ ອຕ຺ຖິ. ເຕ ຕສ຺ສ ປຸປ຺ຜນກາເລ ຊານນ຺ຕິ – ‘‘ນາຍໍ ຕາວຕິໍສາ, ສກ຺ເກນ ວຎ຺ຈິຕາ ມຍ’’ນ຺ຕິ. ເຕ ຄຓ຺ຫຖ ນນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ສິເນຣຸໍ ປຣິຫຣມານາ ເທເວ ວຸຏ຺ເຐ ວມ຺ມິກປາທໂຕ ວມ຺ມິກມກ຺ຂິກາ ວິຍ ອຠິຣຸຫິໍສຸ. ຕຕ຺ຖ ກາເລນ ເທວາ ຊິນນ຺ຕິ, ກາເລນ ອສຸຣາ. ຍທາ ເທວານໍ ຊໂຍ ໂຫຕິ, ອສຸເຣ ຍາວ ສມຸທ຺ທປິຏ຺ຐາ ອນຸພນ຺ຘນ຺ຕິ. ຍທາ ອສຸຣານໍ ຊໂຍ ໂຫຕິ, ເທເວ ຍາວ ເວທິກປາທາ ອນຸພນ຺ຘນ຺ຕິ. ຕສ຺ມິໍ ປນ ສງ຺ຄາເມ ເທວານໍ ຊໂຍ ອໂຫສິ, ເທວາ ອສຸເຣ ຍາວ ສມຸທ຺ທປິຏ຺ຐາ ອນຸພນ຺ຘິໍສຸ. ສກ຺ໂກ ອສຸເຣ ປລາເປຕ຺ວາ ປຎ຺ຈສຸ ຐາເນສຸ ອາຣກ຺ຂໍ ຐເປສິ. ເອວໍ ອາຣກ຺ຂໍ ທຕ຺ວາ ເວທິກປາເທ ວຊິຣຫຕ຺ຖາ ອິນ຺ທປຏິມາໂຍ ຐເປສິ. ອສຸຣາ ກາເລນ ກາລໍ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ຕາ ປຏິມາໂຍ ທິສ຺ວາ, ‘‘ສກ຺ໂກ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ຕິຏ຺ຐຕີ’’ຕິ ຕໂຕວ ນິວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ຕໂຕ ປຏິນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາຕິ ວິຊິຕຏ຺ຐານໂຕ ນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ. ປຣິຈາຣິກາໂຍຕິ ມາລາຄນ຺ຘາທິກມ຺ມກາຣິກາໂຍ.

໓໙໓. ເວສ຺ສວໂຓ ຈ ມຫາຣາຊາຕິ ໂສ ກິຣ ສກ຺ກສ຺ສ ວລ຺ລໂຠ, ພລວວິສ຺ສາສິໂກ, ຕສ຺ມາ ສກ຺ເກນ ສທ຺ຘິໍ ອຄມາສິ. ປຸຣກ຺ຂຕ຺ວາຕິ ປຸຣໂຕ ກຕ຺ວາ. ປວິສິໍສູຕິ ປວິສິຕ຺ວາ ປນ ອຸປຑ຺ຒປິຫິຕານິ ທ຺ວາຣານິ ກຕ຺ວາ ໂອໂລກຍມານາ ອຏ຺ຐໍສຸ. ອິທມ຺ປິ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ປສ຺ສ ເວຊຍນ຺ຕສ຺ສ ປາສາທສ຺ສ ຣາມເຓຍ຺ຍກນ຺ຕິ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ອິທມ຺ປິ ເວຊຍນ຺ຕສ຺ສ ປາສາທສ຺ສ ຣາມເຓຍ຺ຍກໍ ປສ຺ສ, ສຸວຓ຺ຓຕ຺ຖມ຺ເຠ ປສ຺ສ, ຣຊຕຕ຺ຖມ຺ເຠ ມຓິຕ຺ຖມ຺ເຠ ປວາຬຕ຺ຖມ຺ເຠ ໂລຫິຕງ຺ຄຕ຺ຖມ຺ເຠ ມສາຣຄລ຺ລຕ຺ຖມ຺ເຠ ມຸຕ຺ຕຕ຺ຖມ຺ເຠ ສຕ຺ຕຣຕນຕ຺ຖມ຺ເຠ, ເຕສໍເຍວ ສຸວຓ຺ຓາທິມເຍ ຆຏເກ ວາຬຣູປການິ ຈ ປສ຺ສາຕິ ເອວໍ ຖມ຺ຠປນ຺ຕິໂຍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ຣາມເຓຍ຺ຍກໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ເອວມາຫ. ຍຖາ ຕໍ ປຸພ຺ເພກຕປຸຎ຺ຎສ຺ສາຕິ ຍຖາ ປຸພ຺ເພ ກຕປຸຎ຺ຎສ຺ສ ອຸປໂຠຄຏ຺ຐາເນນ ໂສຠິຕພ຺ພໍ, ເອວເມວໍ ໂສຠຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຕິພາຬ຺ຫໍ ໂຂ ອຍໍ ຍກ຺ໂຂ ປມຕ຺ໂຕ ວິຫຣຕີຕິ ອຕ຺ຕໂນ ປາສາເທ ນາຏກປຣິວາເຣນ ສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ວເສນ ອຕິວິຍ ມຕ຺ໂຕ.

ອິທ຺ຘາຠິສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂາສີຕິ ອິທ຺ຘິມກາສິ. ອາໂປກສິຓໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປາສາທປຕິຏ຺ຐິໂຕກາສໍ ອຸທກໍ ໂຫຕູຕິ ອິທ຺ຘິໍ ອຘິຏ຺ຐາຍ ປາສາທກຓ຺ຓິເກ ປາທງ຺ຄຸຏ຺ຐເກນ ປຫຣິ. ໂສ ປາສາໂທ ຍຖາ ນາມ ອຸທກປິຏ຺ເຐ ຐປິຕປຕ຺ຕໍ ມຸຂວຏ຺ຏິຍໍ ອງ຺ຄຸລິຍາ ປຫຏໍ ອປຣາປຣໍ ກມ຺ປຕິ ຈລຕິ ນ ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕິ. ເອວເມວໍ ສໍກມ຺ປິ ສມ຺ປກມ຺ປິ ສມ຺ປເວຘິ, ຖມ຺ຠປິຏ຺ຐສງ຺ຆາຏກຓ຺ຓິກໂຄປານສິອາທີນິ ກຣກຣາຕິ ສທ຺ທໍ ມຸຎ຺ຈນ຺ຕານິ ປຕິຕຸໍ ວິຍ ອາຣທ຺ຘານິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ສງ຺ກມ຺ເປສິ ສມ຺ປກມ຺ເປສິ ສມ຺ປເວເຘສີ’’ຕິ. ອຈ຺ຉຣິຍພ຺ຠຸຕຈິຕ຺ຕຊາຕາຕິ ອໂຫ ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ອໂຫ ອພ຺ຠຸຕນ຺ຕິ ເອວໍ ສຎ຺ຊາຕອຈ຺ຉຣິຍອພ຺ຠຸຕາ ເຈວ ສຎ຺ຊາຕຕຸຏ຺ຐິໂນ ຈ ອເຫສຸໍ ອຸປ຺ປນ຺ນພລວໂສມນສ຺ສາ. ສໍວິຄ຺ຄນ຺ຕິ ອຸພ຺ພິຄ຺ຄໍ. ໂລມຫຏ຺ຐຊາຕນ຺ຕິ ຊາຕໂລມຫໍສໍ, ກຎ຺ຈນຠິຕ຺ຕິຍໍ ຐປິຕມຓິນາຄທນ຺ເຕຫິ ວິຍ ອຸທ຺ຘຄ຺ເຄຫິ ໂລເມຫິ ອາກິຓ຺ຓສຣີຣນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂລມຫໍໂສ ຈ ນາເມສ ໂສມນສ຺ເສນປິ ໂຫຕິ ໂທມນສ຺ເສນປິ, ອິຘ ປນ ໂສມນສ຺ເສນ ຊາໂຕ. ເຖໂຣ ຫິ ສກ຺ກສ຺ສ ໂສມນສ຺ສເວເຄນ ສໍເວເຊຕຸໍ ຕໍ ປາຏິຫາຣິຍມກາສິ. ຕສ຺ມາ ໂສມນສ຺ສເວເຄນ ສໍວິຄ຺ຄໂລມຫຏ຺ຐໍ ວິທິຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໓໙໔. ອິຘາຫໍ, ມາຣິສາຕິ ອິທານິສ຺ສ ຍສ຺ມາ ເຖເຣນ ໂສມນສ຺ສສໍເວຄໍ ຊນຍິຕ຺ວາ ຕມໍ ວິໂນທິຕໍ, ຕສ຺ມາ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ເອວມາຫ. ເອໂສ ນຸ ເຕ, ມາຣິສ, ໂສ ຠຄວາ ສຕ຺ຖາຕິ, ມາຣິສ, ຕ຺ວໍ ກຸຫິໍ ຄໂຕສີຕິ ວຸຕ຺ເຕ ມຍ຺ຫໍ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກນ຺ຕິ ວເທສິ, ອິມສ຺ມິໍ ເທວໂລເກ ເອກປາທເກນ ວິຍ ຕິຏ຺ຐສິ, ຍໍ ຕ຺ວໍ ເອວໍ ວເທສິ, ເອໂສ ນຸ ເຕ, ມາຣິສ, ໂສ ຠຄວາ ສຕ຺ຖາຕິ ປຸຈ຺ຉິໍສຸ. ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ເມ ເອໂສຕິ ເອຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈາປິ ເຖໂຣ ອນຄາຣິໂຍ ອຠິນີຫາຣສມ຺ປນ຺ໂນ ອຄ຺ຄສາວໂກ, ສກ຺ໂກ ອຄາຣິໂຍ, ມຄ຺ຄພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວເສນ ປເນເຕ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນ ໂຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ເອວມາຫ. ອໂຫ ນູນ ເຕ ໂສ ຠຄວາ ສຕ຺ຖາຕິ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ຕາວ ເຕ ເອວໍມຫິທ຺ຘິໂກ, ໂສ ປນ ເຕ ຠຄວາ ສຕ຺ຖາ ອໂຫ ນູນ ມຫິທ຺ຘິໂກຕິ ສຕ຺ຖຸ ອິທ຺ຘິປາຏິຫາຣິຍທສ຺ສເນ ຊາຕາຠິລາປາ ຫຸຕ຺ວາ ເອວມາຫໍສຸ.

໓໙໕. ຎາຕຎ຺ຎຕຣສ຺ສາຕິ ປຎ຺ຎາຕຎ຺ຎຕຣສ຺ສ, ສກ຺ໂກ ຫິ ປຎ຺ຎາຕານໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ປາກຏເມວ, ເທສນໍ ປນ ຠຄວາ ຍຖານຸສນ຺ຘິນາວ ນິຏ຺ຐາເປສີຕິ.

ປປຎ຺ຈສູທນິຍາ ມຊ຺ຌິມນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍ

ຈູຬຕຓ຺ຫາສງ຺ຂຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.