໓. ມຫາໂຄປາລກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໔໖. ເອວໍ ເມ ສຸຕນ຺ຕິ ມຫາໂຄປາລກສຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຕິສ຺ໂສ ກຖາ ເອກນາຬິກາ, ຈຕຸຣສ຺ສາ, ນິສິນ຺ນວຕ຺ຕິກາຕິ. ຕຕ຺ຖ ປາຬິໍ ວຕ຺ວາ ເອເກກປທສ຺ສ ອຕ຺ຖກຖນໍ ເອກນາຬິກາ ນາມ. ອປຓ຺ຑິຕໍ ໂຄປາລກໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ, ອປຓ຺ຑິຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ, ປຓ຺ຑິຕໍ ໂຄປາລກໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ, ປຓ຺ຑິຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາຕິ ຈຕຸກ຺ກໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ກຖນໍ ຈຕຸຣສ຺ສາ ນາມ. ອປຓ຺ຑິຕໍ ໂຄປາລກໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຣິໂຍສານຄມນໍ, ອປຓ຺ຑິຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຣິໂຍສານຄມນໍ, ປຓ຺ຑິຕໍ ໂຄປາລກໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຣິໂຍສານຄມນໍ, ປຓ຺ຑິຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຣິໂຍສານຄມນນ຺ຕິ ອຍໍ ນິສິນ຺ນວຕ຺ຕິກາ ນາມ. ອຍໍ ອິຘ ສພ຺ພາຈຣິຍານໍ ອາຈິຓ຺ຓາ.

ເອກາທສຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອງ຺ເຄຫີຕິ ເອກາທສຫິ ອຄຸຓໂກຏ຺ຐາເສຫິ. ໂຄຄຓນ຺ຕິ ໂຄມຓ຺ຑລໍ. ປຣິຫຣິຕຸນ຺ຕິ ປຣິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ວິຈຣິຕຸໍ. ຜາຕິໍ ກາຕຸນ຺ຕິ ວຑ຺ຒິໍ ອາປາເທຕຸໍ. ອິຘາຕິ ອິມສ຺ມິໍ ໂລເກ. ນ ຣູປຎ຺ຎູ ໂຫຕີຕິ ຄຓນໂຕ ວາ ວຓ຺ຓໂຕ ວາ ຣູປໍ ນ ຊານາຕິ. ຄຓນໂຕ ນ ຊານາຕິ ນາມ ອຕ຺ຕໂນ ຄຸນ຺ນໍ ສຕໍ ວາ ສຫສ຺ສໍ ວາຕິ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ນ ຊານາຕິ. ໂສ ຄາວີສຸ ຫຏາສຸ ວາ ປລາຕາສຸ ວາ ໂຄຄຓໍ ຄເຓຕ຺ວາ, ອຊ຺ຊ ເອຕ຺ຕິກາ ນ ທິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ທ຺ເວ ຕີຓິ ຄາມນ຺ຕຣານິ ວາ ອຏວິໍ ວາ ວິຈຣນ຺ໂຕ ນ ປຣິເຍສຕິ, ອຎ຺ເຎສໍ ຄາວີສຸ ອຕ຺ຕໂນ ໂຄຄຓໍ ປວິຏ຺ຐາສຸປິ ໂຄຄຓໍ ຄເຓຕ຺ວາ, ‘‘ອິມາ ເອຕ຺ຕິກາ ຄາໂວ ນ ອມ຺ຫາກ’’ນ຺ຕິ ຍຏ຺ຐິຍາ ໂປເຖຕ຺ວາ ນ ນີຫຣຕິ, ຕສ຺ສ ນຏ຺ຐາ ຄາວິໂຍ ນຏ຺ຐາວ ໂຫນ຺ຕິ. ປຣຄາວິໂຍ ຄເຫຕ຺ວາ ວິຈຣນ຺ຕໍ ໂຄສາມິກາ ທິສ຺ວາ, ‘‘ອຍໍ ເອຕ຺ຕກໍ ກາລໍ ອມ຺ຫາກໍ ເຘນຸໍ ຄຓ຺ຫາຕີ’’ຕິ ຕຊ຺ເຊຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ຄາວິໂຍ ຄເຫຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຕສ຺ສ ໂຄຄໂຓປິ ປຣິຫາຍຕິ, ປຎ຺ຈໂຄຣສປຣິໂຠຄໂຕປິ ປຣິພາຫິໂຣ ໂຫຕິ. ວຓ຺ຓໂຕ ນ ຊານາຕິ ນາມ – ‘‘ເອຕ຺ຕິກາ ຄາໂວ ເສຕາ, ເອຕ຺ຕິກາ ຣຕ຺ຕາ, ເອຕ຺ຕິກາ ກາຬາ, ເອຕ຺ຕິກາ ກພຣາ ເອຕ຺ຕິກາ ນີລາ’’ຕິ ນ ຊານາຕິ, ໂສ ຄາວີສຸ ຫຏາສຸ ວາ…ເປ… ປຎ຺ຈໂຄຣສປຣິໂຠຄໂຕປິ ປຣິພາຫິໂຣ ໂຫຕິ.

ນ ລກ຺ຂຓກຸສໂລ ໂຫຕີຕິ ຄາວີນໍ ສຣີເຣ ກຕໍ ຘນຸສຕ຺ຕິສູລາທິເຠທໍ ລກ຺ຂຓໍ ນ ຊານາຕິ, ໂສ ຄາວີສຸ ຫຏາສຸ ວາ ປລາຕາສຸ ວາ ອຊ຺ຊ ອສຸກລກ຺ຂຓາ ຈ ອສຸກລກ຺ຂຓາ ຈ ຄາໂວ ນ ທິສ຺ສນ຺ຕິ…ເປ… ປຎ຺ຈໂຄຣສປຣິໂຠຄໂຕປິ ປຣິພາຫິໂຣ ໂຫຕິ.

ນ ອາສາຏິກໍ ຫາເຣຕາຕິ ຄຸນ຺ນໍ ຂາຓຸກຓ຺ຏກາທີຫິ ປຫຏຏ຺ຐາເນສຸ ວໂຓ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ນີລມກ຺ຂິກາ ອຓ຺ຑການິ ປາເຕນ຺ຕິ, ເຕສໍ ອາສາຏິກາຕິ ນາມ. ຕານິ ທຓ຺ເຑນ ອປເນຕ຺ວາ ເຠສຊ຺ຊໍ ທາຕພ຺ພໍ ໂຫຕິ. ພາໂລ ໂຄປາລໂກ ຕຖາ ນ ກໂຣຕິ, ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ນ ອາສາຏິກໍ ຫາເຣຕາ ໂຫຕີ’’ຕິ. ຕສ຺ສ ຄຸນ຺ນໍ ວຓາ ວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ຄມ຺ຠີຣາ ໂຫນ຺ຕິ, ປາຓກາ ກຸຈ຺ຉິໍ ປວິສນ຺ຕິ, ຄາໂວ ເຄລຎ຺ຎາຠິຠູຕາ ເນວ ຍາວທຕ຺ຖໍ ຕິຓານິ ຂາທິຕຸໍ, ນ ປານີຍໍ ປາຕຸໍ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ຄຸນ຺ນໍ ຂີຣໍ ຉິຊ຺ຊຕິ, ໂຄຓານໍ ຊໂວ ຫາຍຕິ, ອຸຠເຍສໍ ຊີວິຕນ຺ຕຣາໂຍ ໂຫຕິ. ເອວມສ຺ສ ໂຄຄໂຓປິ ປຣິຫາຍຕິ, ປຎ຺ຈໂຄຣສໂຕປິ ປຣິພາຫິໂຣ ໂຫຕິ.

ນ ວຓໍ ປຏິຈ຺ຉາເທຕາ ໂຫຕີຕິ ຄຸນ຺ນໍ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ສຎ຺ຊາໂຕ ວໂຓ ເຠສຊ຺ຊໍ ທຕ຺ວາ ວາເກນ ວາ ຈີຣເກນ ວາ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ປຏິຈ຺ຉາເທຕພ຺ໂພ ໂຫຕິ. ພາໂລ ໂຄປາລໂກ ຕຖາ ນ ກໂຣຕິ, ອຖສ຺ສ ຄຸນ຺ນໍ ວເຓຫິ ຍູສາ ປຄ຺ຆຣນ຺ຕິ, ຕາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ນິຆໍເສນ຺ຕິ, ເຕນ ອຎ຺ເຎສມ຺ປິ ວຓາ ຊາຍນ຺ຕິ. ເອວໍ ຄາໂວ ເຄລຎ຺ຎາຠິຠູຕາ ເນວ ຍາວທຕ຺ຖໍ ຕິຓານິ ຂາທິຕຸໍ…ເປ… ປຣິພາຫິໂຣ ໂຫຕິ.

ນ ຘູມໍ ກຕ຺ຕາ ໂຫຕີຕິ ອນ຺ໂຕວສ຺ເສ ຑໍສມກສາທີນໍ ອຸສ຺ສນ຺ນກາເລ ໂຄຄເຓ ວຊໍ ປວິຏ຺ເຐ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຘູໂມ ກາຕພ຺ໂພ ໂຫຕິ, ອປຓ຺ຑິໂຕ ໂຄປາລໂກ ຕໍ ນ ກໂຣຕິ. ໂຄຄໂຓ ສພ຺ພຣຕ຺ຕິໍ ຑໍສາທີຫິ ອຸປທ຺ທຸໂຕ ນິທ຺ທໍ ອລຠິຕ຺ວາ ປຸນທິວເສ ອຣຎ຺ເຎ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຣຸກ຺ຂມູລາທີສຸ ນິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນິທ຺ທາຍຕິ, ເນວ ຍາວທຕ຺ຖໍ ຕິຓານິ ຂາທິຕຸໍ…ເປ… ປຎ຺ຈໂຄຣສປຣິໂຠຄໂຕປິ ປຣິພາຫິໂຣ ໂຫຕິ.

ນ ຕິຕ຺ຖໍ ຊານາຕີຕິ ຕິຕ຺ຖໍ ສມນ຺ຕິ ວາ ວິສມນ຺ຕິ ວາ ສຄາຫນ຺ຕິ ວາ ນິຄ຺ຄາຫນ຺ຕິ ວາ ນ ຊານາຕິ, ໂສ ອຕິຕ຺ເຖນ ຄາວິໂຍ ໂອຕາເຣຕິ. ຕາສໍ ວິສມຕິຕ຺ເຖ ປາສາຓາທີນິ ອກ຺ກມນ຺ຕີນໍ ປາທາ ຠິຊ຺ຊນ຺ຕິ, ສຄາຫໍ ຄມ຺ຠີຣໍ ຕິຕ຺ຖໍ ໂອຕິຓ຺ຓາ ກຸມ຺ຠີລາທໂຍ ຄາຫາ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ. ອຊ຺ຊ ເອຕ຺ຕິກາ ຄາໂວ ນຏ຺ຐາ, ອຊ຺ຊ ເອຕ຺ຕິກາຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ເອວມສ຺ສ ໂຄຄໂຓປິ ປຣິຫາຍຕິ, ປຎ຺ຈໂຄຣສໂຕປິ ປຣິພາຫິໂຣ ໂຫຕິ.

ນ ປີຕໍ ຊານາຕີຕິ ປີຕມ຺ປິ ອປີຕມ຺ປິ ນ ຊານາຕິ. ໂຄປາລເກນ ຫິ ‘‘ອິມາຍ ຄາວິຍາ ປີຕໍ, ອິມາຍ ນ ປີຕໍ, ອິມາຍ ປານີຍຕິຕ຺ເຖ ໂອກາໂສ ລທ຺ໂຘ, ອິມາຍ ນ ລທ຺ໂຘ’’ຕິ ເອວໍ ປີຕາປີຕໍ ຊານິຕພ຺ພໍ ໂຫຕິ. ອຍໍ ປນ ທິວສຠາຄໍ ອຣຎ຺ເຎ ໂຄຄຓໍ ຣກ຺ຂິຕ຺ວາ ປານີຍໍ ປາເຍສ຺ສາມີຕິ ນທິໍ ວາ ຕຬາກໍ ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຕິ. ຕຕ຺ຖ ມຫາອຸສຠາ ຈ ອນຸອຸສຠາ ຈ ພລວຄາວິໂຍ ຈ ທຸພ຺ພລານິ ເຈວ ມຫລ຺ລການິ ຈ ໂຄຣູປານິ ສິງ຺ເຄຫິ ວາ ຜາສຸກາຫິ ວາ ປຫຣິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ໂອກາສໍ ກຕ຺ວາ ອູຣຸປ຺ປມາຓໍ ອຸທກໍ ປວິສິຕ຺ວາ ຍຖາກາມໍ ປິວນ຺ຕິ. ອວເສສາ ໂອກາສໍ ອລຠມານາ ຕີເຣ ຐຕ຺ວາ ກລລມິສ຺ສກໍ ອຸທກໍ ປິວນ຺ຕິ, ອປີຕາ ເອວ ວາ ໂຫນ຺ຕິ. ອຖ ເນ ໂຄປາລໂກ ປິຏ຺ຐິຍໍ ປຫຣິຕ຺ວາ ປຸນ ອຣຎ຺ຎໍ ປເວເສຕິ, ຕຕ຺ຖ ອປີຕຄາວິໂຍ ປິປາສາຍ ສຸກ຺ຂມານາ ຍາວທຕ຺ຖໍ ຕິຓານິ ຂາທິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຖ ຄຸນ຺ນໍ ຂີຣໍ ຉິຊ຺ຊຕິ, ໂຄຓານໍ ຊໂວ ຫາຍຕິ…ເປ… ປຣິພາຫິໂຣ ໂຫຕິ.

ນ ວີຖິໍ ຊານາຕີຕິ ‘‘ອຍໍ ມຄ຺ໂຄ ສໂມ ເຂໂມ, ອຍໍ ວິສໂມ ສາສງ຺ໂກ ສປ຺ປຏິຠໂຍ’’ຕິ ນ ຊານາຕິ. ໂສ ສມໍ ເຂມໍ ມຄ຺ຄໍ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ໂຄຄຓໍ ອິຕຣໍ ມຄ຺ຄໍ ປຏິປາເທຕິ, ຕຕ຺ຖ ຄາໂວ ສີຫພ຺ຍຄ຺ຆາທີນໍ ຄນ຺ເຘນ ໂຈຣປຣິສ຺ສເຍນ ວາ ອຠິຠູຕາ ຠນ຺ຕມິຄສປ຺ປຏິຠາຄາ ຄີວໍ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ເນວ ຍາວທຕ຺ຖໍ ຕິຓານິ ຂາທນ຺ຕິ, ນ ປານີຍໍ ປິວນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຖ ຄຸນ຺ນໍ ຂີຣໍ ຉິຊ຺ຊຕິ…ເປ… ປຣິພາຫິໂຣ ໂຫຕິ.

ນ ໂຄຈຣກຸສໂລ ໂຫຕີຕິ ໂຄປາລເກນ ຫິ ໂຄຈຣກຸສເລນ ຠວິຕພ຺ພໍ, ປຎ຺ຈາຫິກວາໂຣ ວາ ສຕ຺ຕາຫິກວາໂຣ ວາ ຊານິຕພ຺ໂພ, ເອກທິສາຍ ໂຄຄຓໍ ຈາເຣຕ຺ວາ ປຸນທິວເສ ຕຕ຺ຖ ນ ຈາເຣຕພ຺ໂພ. ມຫຕາ ຫິ ໂຄຄເຓນ ຈິຓ຺ຓຏ຺ຐານໍ ເຠຣິຕລໍ ວິຍ ສຸທ຺ຘໍ ໂຫຕິ ນິຕ຺ຕິຓໍ, ອຸທກມ຺ປິ ອາລຸຬີຍຕິ. ຕສ຺ມາ ປຎ຺ຈເມ ວາ ສຕ຺ຕເມ ວາ ທິວເສ ປຸນ ຕຕ຺ຖ ຈາເຣຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ເອຕ຺ຕເກນ ຫິ ຕິຓມ຺ປິ ປຏິວິຣຸຫຕິ, ອຸທກມ຺ປິ ປສີທຕິ. ອຍໍ ປນ ອິມໍ ປຎ຺ຈາຫິກວາຣໍ ວາ ສຕ຺ຕາຫິກວາຣໍ ວາ ນ ຊານາຕິ, ທິວເສ ທິວເສ ຣກ຺ຂິຕຏ຺ຐາເນເຍວ ຣກ຺ຂຕິ. ອຖສ຺ສ ໂຄຄໂຓ ຫຣິຕຕິຓໍ ນ ລຠຕິ, ສຸກ຺ຂຕິຓໍ ຂາທນ຺ໂຕ ກລລມິສ຺ສກໍ ອຸທກໍ ປິວຕິ, ຕຕ຺ຖ ຄຸນ຺ນໍ ຂີຣໍ ຉິຊ຺ຊຕິ…ເປ… ປຣິພາຫິໂຣ ໂຫຕິ.

ອນວເສສໂທຫີ ຈ ໂຫຕີຕິ ປຓ຺ຑິຕໂຄປາລເກນ ຍາວ ວຈ຺ຉກສ຺ສ ມໍສໂລຫິຕໍ ສຓ຺ຐາຕິ, ຕາວ ເອກໍ ທ຺ເວ ຖເນ ຐເປຕ຺ວາ ສາວເສສໂທຫິນາ ຠວິຕພ຺ພໍ. ອຍໍ ວຈ຺ຉກສ຺ສ ກິຎ຺ຈິ ອນວເສເສຕ຺ວາ ທຸຫຕິ, ຂີຣປໂກ ວຈ຺ໂຉ ຂີຣປິປາສາຍ ສຸກ຺ຂຕິ, ສຓ຺ຐາຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ກມ຺ປມາໂນ ມາຕຸ ປຸຣໂຕ ປຕິຕ຺ວາ ກາລງ຺ກໂຣຕິ. ມາຕາ ປຸຕ຺ຕກໍ ທິສ຺ວາ, ‘‘ມຍ຺ຫໍ ປຸຕ຺ຕໂກ ອຕ຺ຕໂນ ມາຕຸຂີຣໍ ປາຕຸມ຺ປິ ນ ລຠຕີ’’ຕິ ປຸຕ຺ຕໂສເກນ ນ ຍາວທຕ຺ຖໍ ຕິຓານິ ຂາທິຕຸໍ, ນ ປານີຍໍ ປາຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ, ຖເນສຸ ຂີຣໍ ຉິຊ຺ຊຕິ. ເອວມສ຺ສ ໂຄຄໂຓປິ ປຣິຫາຍຕິ, ປຎ຺ຈໂຄຣສໂຕປິ ປຣິພາຫິໂຣ ໂຫຕິ.

ຄຸນ຺ນໍ ປິຕຸຏ຺ຐານໍ ກໂຣນ຺ຕີຕິ ໂຄປິຕໂຣ. ຄາໂວ ປຣິຓຍນ຺ຕິ ຍຖາຣຸຈິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ໂຄປຣິຓາຍກາ. ນ ອຕິເຣກປູຊາຍາຕິ ປຓ຺ຑິໂຕ ຫິ ໂຄປາລໂກ ເອວຣູເປ ອຸສເຠ ອຕິເຣກປູຊາຍ ປູເຊຕິ, ປຓີຕໍ ໂຄຠຕ຺ຕໍ ເທຕິ, ຄນ຺ຘປຎ຺ຈງ຺ຄຸລິເກຫິ ມຓ຺ເຑຕິ, ມາລໍ ປິລນ຺ເຘຕິ, ສິງ຺ເຄ ສຸວຓ຺ຓຣຊຕໂກສເກ ຈ ຘາເຣຕິ, ຣຕ຺ຕິໍ ທີປໍ ຊາເລຕ຺ວາ ເຈລວິຕານສ຺ສ ເຫຏ຺ຐາ ສຍາເປຕິ. ອຍໍ ປນ ຕໂຕ ເອກສກ຺ກາຣມ຺ປິ ນ ກໂຣຕິ, ອຸສຠາ ອຕິເຣກປູຊໍ ອລຠມານາ ໂຄຄຓໍ ນ ຣກ຺ຂນ຺ຕິ, ປຣິສ຺ສຍໍ ນ ວາເຣນ຺ຕິ. ເອວມສ຺ສ ໂຄຄໂຓ ປຣິຫາຍຕິ, ປຎ຺ຈໂຄຣສໂຕ ປຣິພາຫິໂຣ ໂຫຕິ.

໓໔໗. ອິຘາຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສາສເນ. ນ ຣູປຎ຺ຎູ ໂຫຕີຕິ, ‘‘ຈຕ຺ຕາຣິ ມຫາຠູຕານິ ຈຕຸນ຺ນຎ຺ຈ ມຫາຠູຕານໍ ອຸປາທາຍຣູປ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕຣູປໍ ທ຺ວີຫາກາເຣຫິ ນ ຊານາຕິ ຄຓນໂຕ ວາ ສມຸຏ຺ຐານໂຕ ວາ. ຄຓນໂຕ ນ ຊານາຕິ ນາມ, ‘‘ຈກ຺ຂາຍຕນໍ, ໂສຕ-ຆານ-ຊິວ຺ຫາ-ກາຍາຍຕນໍ, ຣູປ-ສທ຺ທ-ຄນ຺ຘ-ຣສ-ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາຍຕນໍ, ອິຕ຺ຖິນ຺ທ຺ຣິຍໍ, ປຸຣິສິນ຺ທ຺ຣິຍໍ, ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ, ກາຍວິຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ວຈີວິຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ອາກາສຘາຕຸ, ອາໂປຘາຕຸ, ຣູປສ຺ສ ລຫຸຕາ, ມຸທຸຕາ, ກມ຺ມຎ຺ຎຕາ, ອຸປຈໂຍ, ສນ຺ຕຕິ, ຊຣຕາ, ຣູປສ຺ສ ອນິຈ຺ຈຕາ, ກພຬີກາໂຣ ອາຫາໂຣ’’ຕິ ເອວໍ ປາຬິຍໍ ອາຄຕາ ປຎ຺ຈວີສຕິ ຣູປໂກຏ຺ຐາສາຕິ ນ ຊານາຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ໂສ ໂຄປາລໂກ ຄຓນໂຕ ຄຸນ຺ນໍ ຣູປໍ ນ ຊານາຕິ, ຕຖູປໂມ ອຍໍ ຠິກ຺ຂຸ. ໂສ ຄຓນໂຕ ຣູປໍ ອຊານນ຺ໂຕ ຣູປໍ ປຣິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອຣູປໍ ວວຕ຺ຖເປຕ຺ວາ ຣູປາຣູປໍ ປຣິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ປຈ຺ຈຍໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ລກ຺ຂຓໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມຕ຺ຖກໍ ປາເປຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ. ໂສ ຍຖາ ຕສ຺ສ ໂຄປາລກສ຺ສ ໂຄຄໂຓ ນ ວຑ຺ຒຕິ, ເອວໍ ອິມສ຺ມິໍ ສາສເນ ສີລສມາຘິວິປສ຺ສນາມຄ຺ຄຜລນິພ຺ພາເນຫິ ນ ວຑ຺ຒຕິ, ຍຖາ ຈ ໂສ ໂຄປາລໂກ ປຎ຺ຈຫິ ໂຄຣເສຫິ ປຣິພາຫິໂຣ ໂຫຕິ, ເອວໍ ອເສກ຺ເຂນ ສີລກ຺ຂນ຺ເຘນ, ອເສກ຺ເຂນ ສມາຘິ, ປຎ຺ຎາ, ວິມຸຕ຺ຕິ, ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນກ຺ຂນ຺ເຘນາຕິ ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ມກ຺ຂນ຺ເຘຫິ ປຣິພາຫິໂຣ ໂຫຕິ.

ສມຸຏ຺ຐານໂຕ ນ ຊານາຕິ ນາມ, ‘‘ເອຕ຺ຕກໍ ຣູປໍ ເອກສມຸຏ຺ຐານໍ, ເອຕ຺ຕກໍ ທ຺ວິສມຸຏ຺ຐານໍ, ເອຕ຺ຕກໍ ຕິສມຸຏ຺ຐານໍ, ເອຕ຺ຕກໍ ຈຕຸສມຸຏ຺ຐານໍ, ເອຕ຺ຕກໍ ນ ກຸໂຕຈິສມຸຏ຺ຐາຕີ’’ຕິ ນ ຊານາຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ໂສ ໂຄປາລໂກ ວຓ຺ຓໂຕ ຄຸນ຺ນໍ ຣູປໍ ນ ຊານາຕິ, ຕຖູປໂມ ອຍໍ ຠິກ຺ຂຸ. ໂສ ສມຸຏ຺ຐານໂຕ ຣູປໍ ອຊານນ຺ໂຕ ຣູປໍ ປຣິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອຣູປໍ ວວຕ຺ຖເປຕ຺ວາ…ເປ… ປຣິພາຫິໂຣ ໂຫຕິ.

ນ ລກ຺ຂຓກຸສໂລ ໂຫຕີຕິ ກມ຺ມລກ຺ຂໂຓ ພາໂລ, ກມ຺ມລກ຺ຂໂຓ ປຓ຺ຑິໂຕຕິ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໍ ກຸສລາກຸສລໍ ກມ຺ມໍ ປຓ຺ຑິຕພາລລກ຺ຂຓນ຺ຕິ ນ ຊານາຕິ. ໂສ ເອວໍ ອຊານນ຺ໂຕ ພາເລ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ປຓ຺ຑິເຕ ນ ເສວຕິ, ພາເລ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ປຓ຺ຑິເຕ ອເສວນ຺ໂຕ ກປ຺ປິຍາກປ຺ປິຍໍ ກຸສລາກຸສລໍ ສາວຊ຺ຊານວຊ຺ຊໍ ຄຣຸກລຫຸກໍ ສເຕກິຈ຺ຉອເຕກິຈ຺ຉໍ ກາຣຓາກາຣຓໍ ນ ຊານາຕິ; ຕໍ ອຊານນ຺ໂຕ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວຑ຺ເຒຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ. ໂສ ຍຖາ ຕສ຺ສ ໂຄປາລກສ຺ສ ໂຄຄໂຓ ນ ວຑ຺ຒຕິ, ເອວໍ ອິມສ຺ມິໍ ສາສເນ ຍຖາວຸຕ຺ເຕຫິ ສີລາທີຫິ ນ ວຑ຺ຒຕິ, ໂຄປາລໂກ ວິຍ ຈ ປຎ຺ຈຫິ ໂຄຣເສຫິ ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ມກ຺ຂນ຺ເຘຫິ ປຣິພາຫິໂຣ ໂຫຕິ.

ນ ອາສາຏິກໍ ຫາເຣຕາ ໂຫຕີຕິ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ກາມວິຕກ຺ກນ຺ຕິ ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ກາມວິຕກ຺ກາທິເກ ນ ວິໂນເທຕິ, ໂສ ອິມໍ ອກຸສລວິຕກ຺ກໍ ອາສາຏິກໍ ອຫາເຣຕ຺ວາ ວິຕກ຺ກວສິໂກ ຫຸຕ຺ວາ ວິຈຣນ຺ໂຕ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວຑ຺ເຒຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ໂສ ຍຖາ ຕສ຺ສ ໂຄປາລກສ຺ສ…ເປ… ປຣິພາຫິໂຣ ໂຫຕິ.

ນ ວຓໍ ປຏິຈ຺ຉາເທຕາ ໂຫຕີຕິ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ທິສ຺ວາ ນິມິຕ຺ຕຄ຺ຄາຫີ ໂຫຕີຕິອາທິນາ ນເຍນ ສພ຺ພາຣມ຺ມເຓສຸ ນິມິຕ຺ຕໍ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ຍຖາ ໂສ ໂຄປາລໂກ ວຓໍ ນ ປຏິຈ຺ຉາເທຕິ, ເອວໍ ສໍວຣໍ ນ ສມ຺ປາເທຕິ. ໂສ ວິວຏທ຺ວາໂຣ ວິຈຣນ຺ໂຕ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວຑ຺ເຒຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ…ເປ… ປຣິພາຫິໂຣ ໂຫຕິ.

ນ ຘູມໍ ກຕ຺ຕາ ໂຫຕີຕິ ໂສ ໂຄປາລໂກ ຘູມໍ ວິຍ ຘມ຺ມເທສນາຘູມໍ ນ ກໂຣຕິ, ຘມ຺ມກຖໍ ວາ ສຣຠຎ຺ຎໍ ວາ ອຸປນິສິນ຺ນກຖໍ ວາ ອນຸໂມທນໍ ວາ ນ ກໂຣຕິ. ຕໂຕ ນໍ ມນຸສ຺ສາ ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ຄຸຓວາຕິ ນ ຊານນ຺ຕິ, ເຕ ຄຸຓາຄຸຓໍ ອຊານນ຺ຕາ ຈຕູຫິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ສງ຺ຄຫໍ ນ ກໂຣນ຺ຕິ. ໂສ ປຈ຺ຈເຍຫິ ກິລມມາໂນ ພຸທ຺ຘວຈນໍ ສຊ຺ຌາຍໍ ກາຕຸໍ ວຕ຺ຕປຏິປຕ຺ຕິໍ ປູເຣຕຸໍ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວຑ຺ເຒຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ…ເປ… ປຣິພາຫິໂຣ ໂຫຕິ.

ນ ຕິຕ຺ຖໍ ຊານາຕີຕິ ຕິຕ຺ຖຠູເຕ ພຫຸສ຺ສຸຕຠິກ຺ຂູ ນ ອຸປສງ຺ກມຕິ, ອຸປສງ຺ກມນ຺ໂຕ, ‘‘ອິທໍ, ຠນ຺ເຕ, ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ກຖໍ ໂຣເປຕພ຺ພໍ, ອິມສ຺ສ ຠາສິຕສ຺ສ ໂກ ອຕ຺ໂຖ, ອິມສ຺ມິໍ ຐາເນ ປາຬິ ກິໍ ວເທຕິ, ອິມສ຺ມິໍ ຐາເນ ອຕ຺ໂຖ ກິໍ ທີເປຕີ’’ຕິ ເອວໍ ນ ປຣິປຸຈ຺ຉຕິ ນ ປຣິປຎ຺ຫຕິ, ນ ຊານາເປຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕສ຺ສ ເຕ ເອວໍ ອປຣິປຸຈ຺ຉໂຕ ອວິວຏຎ຺ເຈວ ນ ວິວຣນ຺ຕິ, ຠາເຊຕ຺ວາ ນ ທສ຺ເສນ຺ຕິ, ອນຸຕ຺ຕານີກຕຎ຺ຈ ນ ອຸຕ຺ຕານີກໂຣນ຺ຕິ, ອປາກຏໍ ນ ປາກຏໍ ກໂຣນ຺ຕິ. ອເນກວິຫິເຕສຸ ຈ ກງ຺ຂາຐານິເຍສຸ ຘມ຺ເມສູຕິ ອເນກວິຘາສຸ ກງ຺ຂາສຸ ເອກໍ ກງ຺ຂມ຺ປິ ນ ປຏິວິໂນເທນ຺ຕິ. ກງ຺ຂາ ເອວ ຫິ ກງ຺ຂາຐານິຍາ ຘມ຺ມາ ນາມ. ຕຕ຺ຖ ເອກໍ ກງ຺ຂມ຺ປິ ນ ນີຫຣນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂສ ເອວໍ ພຫຸສ຺ສຸຕຕິຕ຺ຖໍ ອນຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ສກງ຺ໂຂ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວຑ຺ເຒຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ. ຍຖາ ຈ ໂສ ໂຄປາລໂກ ຕິຕ຺ຖໍ ນ ຊານາຕິ, ເອວໍ ອຍມ຺ປິ ຠິກ຺ຂຸ ຘມ຺ມຕິຕ຺ຖໍ ນ ຊານາຕິ, ອຊານນ຺ໂຕ ອວິສເຍ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ອຠິຘມ຺ມິກໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ກປ຺ປິຍາກປ຺ປິຍໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ວິນຍຘຣໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຣູປາຣູປປຣິຈ຺ເຉທໍ ປຸຈ຺ຉຕິ. ເຕ ອວິສເຍ ປຸຏ຺ຐາ ກເຖຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ໂສ ອຕ຺ຕນາ ສກງ຺ໂຂ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວຑ຺ເຒຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ…ເປ… ປຣິພາຫິໂຣ ໂຫຕິ.

ນ ປີຕໍ ຊານາຕີຕິ ຍຖາ ໂສ ໂຄປາລໂກ ປີຕາປີຕໍ ນ ຊານາຕິ, ເອວໍ ຘມ຺ມູປສຎ຺ຫິຕໍ ປາໂມຊ຺ຊໍ ນ ຊານາຕິ ນ ລຠຕິ, ສວນມຍໍ ປຸຎ຺ຎກິຣິຍວຕ຺ຖຸໍ ນິສ຺ສາຍ ອານິສໍສໍ ນ ວິນ຺ທຕິ, ຘມ຺ມສ຺ສວນຄ຺ຄໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ນ ສຸຓາຕິ, ນິສິນ຺ໂນ ນິທ຺ທາຍຕິ, ກຖໍ ກເຖຕິ, ອຎ຺ຎວິຫິຕໂກ ໂຫຕິ, ໂສ ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ຘມ຺ມໍ ອສຸຓນ຺ໂຕ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວຑ຺ເຒຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ…ເປ… ປຣິພາຫິໂຣ ໂຫຕິ.

ນ ວີຖິໍ ຊານາຕີຕິ ໂສ ໂຄປາລໂກ ມຄ຺ຄາມຄ຺ຄໍ ວິຍ, – ‘‘ອຍໍ ໂລກິໂຍ ອຍໍ ໂລກຸຕ຺ຕໂຣ’’ຕິ ອຣິຍໍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິກໍ ມຄ຺ຄໍ ຍຖາຠູຕໍ ນ ປຊານາຕິ. ອຊານນ຺ໂຕ ໂລກິຍມຄ຺ເຄ ອຠິນິວິສິຕ຺ວາ ໂລກຸຕ຺ຕຣໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ…ເປ… ປຣິພາຫິໂຣ ໂຫຕິ.

ນ ໂຄຈຣກຸສໂລ ໂຫຕີຕິ ໂສ ໂຄປາລໂກ ປຎ຺ຈາຫິກວາເຣ ສຕ຺ຕາຫິກວາເຣ ວິຍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐາເນ, ‘‘ອິເມ ໂລກິຍາ ອິເມ ໂລກຸຕ຺ຕຣາ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນ ປຊານາຕິ. ອຊານນ຺ໂຕ ສຸຂຸມຏ຺ຐາເນສຸ ອຕ຺ຕໂນ ຎາຓໍ ຈຣາເປຕ຺ວາ ໂລກິຍສຕິປຏ຺ຐາເນ ອຠິນິວິສິຕ຺ວາ ໂລກຸຕ຺ຕຣໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ…ເປ… ປຣິພາຫິໂຣ ໂຫຕິ.

ອນວເສສໂທຫີ ຈ ໂຫຕີຕິ ປຏິຄ຺ຄຫເຓ ມຕ຺ຕໍ ອຊານນ຺ໂຕ ອນວເສສໍ ທຸຫຕິ. ນິທ຺ເທສວາເຣ ປນສ຺ສ ອຠິຫຏ຺ຐຸໍ ປວາເຣນ຺ຕີຕິ ອຠິຫຣິຕ຺ວາ ປວາເຣນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ທ຺ເວ ອຠິຫາຣາ ວາຈາຠິຫາໂຣ ຈ ປຈ຺ຈຍາຠິຫາໂຣ ຈ. ວາຈາຠິຫາໂຣ ນາມ ມນຸສ຺ສາ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ, ‘‘ວເທຍ຺ຍາຖ, ຠນ຺ເຕ, ເຍນຕ຺ໂຖ’’ຕິ ປວາເຣນ຺ຕິ. ປຈ຺ຈຍາຠິຫາໂຣ ນາມ ວຕ຺ຖາທີນິ ວາ ເຕລຜາຓິຕາທີນິ ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ, ‘‘ຄຓ຺ຫຖ, ຠນ຺ເຕ, ຍາວຕເກນ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຣ ຠິກ຺ຂຸ ມຕ຺ຕໍ ນ ຊານາຕີຕິ ຠິກ຺ຂຸ ເຕສຸ ປຈ຺ຈເຍສຸ ປມາຓໍ ນ ຊານາຕິ, – ‘‘ທາຍກສ຺ສ ວໂສ ເວທິຕພ຺ໂພ, ເທຍ຺ຍຘມ຺ມສ຺ສ ວໂສ ເວທິຕພ຺ໂພ, ອຕ຺ຕໂນ ຖາໂມ ເວທິຕພ຺ໂພ’’ຕິ ຣຖວິນີເຕ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ປມາຓຍຸຕ຺ຕໍ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຍໍ ອາຫຣນ຺ຕິ, ຕໍ ສພ຺ພໍ ຄຓ຺ຫາຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ມນຸສ຺ສາ ວິປ຺ປຏິສາຣິໂນ ນ ປຸນ ອຠິຫຣິຕ຺ວາ ປວາເຣນ຺ຕິ. ໂສ ປຈ຺ຈເຍຫິ ກິລມນ຺ໂຕ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວຑ຺ເຒຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ…ເປ… ປຣິພາຫິໂຣ ໂຫຕິ.

ເຕ ນ ອຕິເຣກປູຊາຍ ປູເຊຕາ ໂຫຕີຕິ ໂສ ໂຄປາລໂກ ມຫາອຸສເຠ ວິຍ ເຕ ເຖເຣ ຠິກ຺ຂູ ອິມາຍ ອາວິ ເຈວ ຣໂຫ ຈ ເມຕ຺ຕາຍ ກາຍກມ຺ມາທິກາຍ ອຕິເຣກປູຊາຍ ນ ປູເຊຕິ. ຕໂຕ ເຖຣາ, – ‘‘ອິເມ ອມ຺ເຫສຸ ຄຣຸຈິຕ຺ຕີກາຣໍ ນ ກໂຣນ຺ຕີ’’ຕິ ນວເກ ຠິກ຺ຂູ ທ຺ວີຫິ ສງ຺ຄເຫຫິ ນ ສງ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ນ ອາມິສສງ຺ຄເຫນ ຈີວເຣນ ວາ ປຕ຺ເຕນ ວາ ປຕ຺ຕປຣິຍາປນ຺ເນນ ວາ ວສນຏ຺ຐາເນນ ວາ. ກິລມນ຺ເຕ ມິລາຍນ຺ເຕປິ ນປ຺ປຏິຊຄ຺ຄນ຺ຕິ. ປາຬິໍ ວາ ອຏ຺ຐກຖໍ ວາ ຘມ຺ມກຖາພນ຺ຘໍ ວາ ຄຸຍ຺ຫຄນ຺ຖໍ ວາ ນ ສິກ຺ຂາເປນ຺ຕິ. ນວກາ ເຖຣານໍ ສນ຺ຕິກາ ສພ຺ພໂສ ອິເມ ທ຺ເວ ສງ຺ຄເຫ ອລຠມານາ ອິມສ຺ມິໍ ສາສເນ ປຕິຏ຺ຐາຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ. ຍຖາ ຕສ຺ສ ໂຄປາລກສ຺ສ ໂຄຄໂຓ ນ ວຑ຺ຒຕິ, ເອວໍ ສີລາທີນິ ນ ວຑ຺ຒນ຺ຕິ. ຍຖາ ຈ ໂສ ໂຄປາລໂກ ປຎ຺ຈຫິ ໂຄຣເສຫິ ປຣິພາຫິໂຣ ໂຫຕິ, ເອວໍ ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ມກ຺ຂນ຺ເຘຫິ ປຣິພາຫິຣາ ໂຫນ຺ຕິ. ສຸກ຺ກປກ຺ໂຂ ກຓ຺ຫປກ຺ເຂ ວຸຕ຺ຕວິປລ຺ລາສວເສນ ໂຍເຊຕ຺ວາ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ.

ປປຎ຺ຈສູທນິຍາ ມຊ຺ຌິມນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍ

ມຫາໂຄປາລກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.