໒. ມຫາໂຄສິງ຺ຄສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໓໒. ເອວໍ ເມ ສຸຕນ຺ຕິ ມຫາໂຄສິງ຺ຄສຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນທາເຍຕິ ອິທໍ ວສນຏ຺ຐານທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຎ຺ເຎສຸ ຫິ ສຸຕ຺ເຕສຸ, ‘‘ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ’’ຕິ ເອວໍ ປຐມໍ ໂຄຈຣຄາມໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ວສນຏ຺ຐານໍ ທສ຺ເສຕິ. ອິມສ຺ມິໍ ປນ ມຫາໂຄສິງ຺ຄສຸຕ຺ເຕ ຠຄວໂຕ ໂຄຈຣຄາໂມ ອນິພນ຺ໂຘ, ໂກຈິເທວ ໂຄຈຣຄາໂມ ຠວິສ຺ສຕິ. ຕສ຺ມາ ວສນຏ຺ຐານເມວ ປຣິທີປິຕໍ. ອຣຎ຺ຎນິທານກໍ ນາເມຕໍ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕິ. ສມ຺ພຫຸເລຫີຕິ ພຫຸເກຫິ. ອຠິຎ຺ຎາເຕຫິ ອຠິຎ຺ຎາເຕຫີຕິ ສພ຺ພຕ຺ຖ ວິສ຺ສຸເຕຫິ ປາກເຏຫິ. ເຖເຣຫິ ສາວເກຫິ ສທ຺ຘິນ຺ຕິ ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວຣາທີຫິ ຖິຣກາຣເກເຫວ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ເຖເຣຫິ, ສວນນ຺ເຕ ຊາຕຕ຺ຕາ ສາວເກຫິ ສທ຺ຘິໍ ເອກໂຕ. ອິທານິ ເຕ ເຖເຣ ສຣູປໂຕ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ, ອາຍສ຺ມຕາ ຈ ສາຣິປຸຕ຺ເຕນາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ສີລາທີຫິ ຄຸເຓຫິ ພຸທ຺ຘສາສເນ ອຠິຎ຺ຎາໂຕ. ຈກ຺ຂຸມນ຺ຕານໍ ຄຄນມຊ຺ເຌ ຐິໂຕ ສູຣິໂຍ ວິຍ ຈນ຺ໂທ ວິຍ, ສມຸທ຺ທຕີເຣ ຐິຕານໍ ສາຄໂຣ ວິຍ ຈ ປາກໂຏ ປຎ຺ຎາໂຕ. ນ ເກວລຎ຺ຈສ຺ສ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ອາຄຕຄຸຓວເສເນວ ມຫນ຺ຕຕາ ເວທິຕພ຺ພາ, ອິໂຕ ອຎ຺ເຎສໍ ຘມ຺ມທາຍາທສຸຕ຺ຕໍ ອນງ຺ຄຓສຸຕ຺ຕໍ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິສຸຕ຺ຕໍ ສີຫນາທສຸຕ຺ຕໍ ຣຖວິນີຕໍ ມຫາຫຕ຺ຖິປໂທປມໍ ມຫາເວທລ຺ລໍ ຈາຕຸມສຸຕ຺ຕໍ ທີຆນຂໍ ອນຸປທສຸຕ຺ຕໍ ເສວິຕພ຺ພາເສວິຕພ຺ພສຸຕ຺ຕໍ ສຈ຺ຈວິຠງ຺ຄສຸຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປາຣິສຸທ຺ຘິ ສມ຺ປສາທນີຍໍ ສງ຺ຄີຕິສຸຕ຺ຕໍ ທສຸຕ຺ຕຣສຸຕ຺ຕໍ ປວາຣຓາສຸຕ຺ຕໍ (ສໍ. ນິ. ໑.໒໑໕ ອາທໂຍ) ສຸສິມສຸຕ຺ຕໍ ເຖຣປຎ຺ຫສຸຕ຺ຕໍ ມຫານິທ຺ເທໂສ ປຏິສມ຺ຠິທາມຄ຺ໂຄ ເຖຣສີຫນາທສຸຕ຺ຕໍ ອຠິນິກ຺ຂມນໍ ເອຕທຄ຺ຄນ຺ຕິ ອິເມສມ຺ປິ ສຸຕ຺ຕານໍ ວເສນ ເຖຣສ຺ສ ມຫນ຺ຕຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ເອຕທຄ຺ຄສ຺ມິຎ຺ຫິ, ‘‘ເອຕທຄ຺ຄໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມມ ສາວການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ມຫາປຎ຺ຎານໍ ຍທິທໍ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໑.໑໘໘-໑໘໙) ວຸຕ຺ຕໍ.

ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນປິ ສີລາທິຄຸເຓຫິ ເຈວ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ອາຄຕຄຸເຓຫິ ຈ ເຖໂຣ ວິຍ ອຠິຎ຺ຎາໂຕ ປາກໂຏ ມຫາ. ອປິຈສ຺ສ ອນຸມານສຸຕ຺ຕໍ, ຈູຬຕຓ຺ຫາສງ຺ຂຍສຸຕ຺ຕໍ ມາຣຕຊ຺ຊນິຍສຸຕ຺ຕໍ ປາສາທກມ຺ປນໍ ສກລໍ ອິທ຺ຘິປາທສໍຍຸຕ຺ຕໍ ນນ຺ໂທປນນ຺ທທມນໍ ຍມກປາຏິຫາຣິຍກາເລ ເທວໂລກຄມນໍ ວິມານວຕ຺ຖຸ ເປຕວຕ຺ຖຸ ເຖຣສ຺ສ ອຠິນິກ຺ຂມນໍ ເອຕທຄ຺ຄນ຺ຕິ ອິເມສມ຺ປິ ວເສນ ມຫນ຺ຕຠາໂວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເອຕທຄ຺ຄສ຺ມິຎ຺ຫິ, ‘‘ເອຕທຄ຺ຄໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມມ ສາວການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອິທ຺ຘິມນ຺ຕານໍ ຍທິທໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໑.໑໙໐) ວຸຕ຺ຕໍ.

ມຫາກສ຺ສໂປປິ ສີລາທິຄຸເຓຫິ ເຈວ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ອາຄຕຄຸເຓຫິ ຈ ເຖໂຣ ວິຍ ອຠິຎ຺ຎາໂຕ ປາກໂຏ ມຫາ. ອປິຈສ຺ສ ຈີວຣປຣິວຕ຺ຕນສຸຕ຺ຕໍ ຊິຓ຺ຓຈີວຣສຸຕ຺ຕໍ (ສໍ. ນິ. ໒.໑໕໔ ອາທໂຍ) ຈນ຺ໂທປມໍ ສກລໍ ກສ຺ສປສໍຍຸຕ຺ຕໍ ມຫາອຣິຍວໍສສຸຕ຺ຕໍ ເຖຣສ຺ສ ອຠິນິກ຺ຂມນໍ ເອຕທຄ຺ຄນ຺ຕິ ອິເມສມ຺ປິ ວເສນ ມຫນ຺ຕຠາໂວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເອຕທຄ຺ຄສ຺ມິຎ຺ຫິ, ‘‘ເອຕທຄ຺ຄໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມມ ສາວການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຘຸຕວາທານໍ ຍທິທໍ ມຫາກສ຺ສໂປ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໑.໑໙໑) ວຸຕ຺ຕໍ.

ອນຸຣຸທ຺ຘຕ຺ເຖໂຣປິ ສີລາທິຄຸເຓຫິ ເຈວ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ອາຄຕຄຸເຓຫິ ຈ ເຖໂຣ ວິຍ ອຠິຎ຺ຎາໂຕ ປາກໂຏ ມຫາ. ອປິຈສ຺ສ ຈູຬໂຄສິງ຺ຄສຸຕ຺ຕໍ ນຬກປານສຸຕ຺ຕໍ ອນຸຕ຺ຕຣິຍສຸຕ຺ຕໍ ອຸປກ຺ກິເລສສຸຕ຺ຕໍ ອນຸຣຸທ຺ຘສໍຍຸຕ຺ຕໍ ມຫາປຸຣິສວິຕກ຺ກສຸຕ຺ຕໍ ເຖຣສ຺ສ ອຠິນິກ຺ຂມນໍ ເອຕທຄ຺ຄນ຺ຕິ ອິເມສມ຺ປິ ວເສນ ມຫນ຺ຕຠາໂວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເອຕທຄ຺ຄສ຺ມິຎ຺ຫິ, ‘‘ເອຕທຄ຺ຄໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມມ ສາວການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸການໍ ຍທິທໍ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໑.໑໙໒) ວຸຕ຺ຕໍ.

ອາຍສ຺ມຕາ ຈ ເຣວເຕນາຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ທ຺ເວ ເຣວຕາ ຂທິຣວນິຍເຣວໂຕ ຈ ກງ຺ຂາເຣວໂຕ ຈ. ຕຕ຺ຖ ຂທິຣວນິຍເຣວໂຕ ຘມ຺ມເສນາປຕິຕ຺ເຖຣສ຺ສ ກນິຏ຺ຐຠາຕິໂກ, ນ ໂສ ອິຘ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ‘‘ອກປ຺ປິໂຍ ຄຸໂຬ, ອກປ຺ປິຍາ ມຸຄ຺ຄາ’’ຕິ (ມຫາວ. ໒໗໒) ເອວໍ ກງ຺ຂາພຫຸໂລ ປນ ເຖໂຣ ອິຘ ເຣວໂຕຕິ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ໂສປິ ສີລາທິຄຸເຓຫິ ເຈວ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ອາຄຕຄຸເຓຫິ ຈ ເຖໂຣ ວິຍ ອຠິຎ຺ຎາໂຕ ປາກໂຏ ມຫາ. ອປິຈສ຺ສ ອຠິນິກ຺ຂມເນນປິ ເອຕທຄ຺ເຄນປິ ມຫນ຺ຕຠາໂວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເອຕທຄ຺ຄສ຺ມິຎ຺ຫິ, ‘‘ເອຕທຄ຺ຄໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມມ ສາວການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຌາຍີນໍ ຍທິທໍ ກງ຺ຂາເຣວໂຕ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໑.໒໐໔) ວຸຕ຺ຕໍ.

ອານນ຺ທຕ຺ເຖໂຣປິ ສີລາທິຄຸເຓຫິ ເຈວ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ອາຄຕຄຸເຓຫິ ຈ ເຖໂຣ ວິຍ ອຠິຎ຺ຎາໂຕ ປາກໂຏ ມຫາ. ອປິຈສ຺ສ ເສກ຺ຂສຸຕ຺ຕໍ ພາຫິຕິກສຸຕ຺ຕໍ ອາເນຎ຺ຊສປ຺ປາຍໍ ໂຄປກໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ພຫຸຘາຕຸກໍ ຈູຬສຸຎ຺ຎຕໍ ມຫາສຸຎ຺ຎຕໍ ອຈ຺ຉຣິຍພ຺ຠຸຕສຸຕ຺ຕໍ ຠທ຺ເທກຣຕ຺ຕໍ ມຫານິທານໍ ມຫາປຣິນິພ຺ພານໍ ສຸຠສຸຕ຺ຕໍ ຈູຬນິຍໂລກຘາຕຸສຸຕ຺ຕໍ ອຠິນິກ຺ຂມນໍ ເອຕທຄ຺ຄນ຺ຕິ ອິເມສມ຺ປິ ວເສນ ມຫນ຺ຕຠາໂວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເອຕທຄ຺ຄສ຺ມິຎ຺ຫິ, ‘‘ເອຕທຄ຺ຄໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມມ ສາວການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ພຫຸສ຺ສຸຕານໍ ຍທິທໍ ອານນ຺ໂທ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໑.໒໑໙-໒໒໓) ວຸຕ຺ຕໍ.

ອຎ຺ເຎຫິ ຈ ອຠິຎ຺ຎາເຕຫິ ອຠິຎ຺ຎາເຕຫີຕິ ນ ເກວລຎ຺ຈ ເອເຕເຫວ, ອຎ຺ເຎຫິ ຈ ມຫາຄຸຓຕາຍ ປາກເຏຫິ ອຠິຎ຺ຎາເຕຫິ ພຫູຫິ ເຖເຣຫິ ສາວເກຫິ ສທ຺ຘິໍ ຠຄວາ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນທາເຍ ວິຫຣຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອາຍສ຺ມາ ຫິ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ສຍໍ ມຫາປຎ຺ໂຎ ອຎ຺ເຎປິ ພຫູ ມຫາປຎ຺ເຎ ຠິກ຺ຂູ ຄເຫຕ຺ວາ ຕທາ ທສພລໍ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ວິຫາສິ. ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ສຍໍ ອິທ຺ຘິມາ, ອາຍສ຺ມາ ມຫາກສ຺ສໂປ ສຍໍ ຘຸຕວາໂທ, ອາຍສ຺ມາ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ສຍໍ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸໂກ, ອາຍສ຺ມາ ເຣວໂຕ ສຍໍ ຌານາຠິຣໂຕ, ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ສຍໍ ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ອຎ຺ເຎປິ ພຫູ ພຫຸສ຺ສຸເຕ ຠິກ຺ຂູ ຄເຫຕ຺ວາ ຕທາ ທສພລໍ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ວິຫາສິ, ເອວໍ ຕທາ ເອເຕ ຈ ອຎ຺ເຎ ຈ ອຠິຎ຺ຎາຕາ ມຫາເຖຣາ ຕິໍສສຫສ຺ສມຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂູ ທສພລໍ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ວິຫຣິໍສູຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ປຏິສລ຺ລານາ ວຸຏ຺ຐິໂຕຕິ ຜລສມາປຕ຺ຕິວິເວກໂຕ ວຸຏ຺ຐິໂຕ. ເຍນາຍສ຺ມາ ມຫາກສ຺ສໂປ ເຕນຸປສງ຺ກມີຕິ ເຖໂຣ ກິຣ ປຏິສລ຺ລານາ ວຸຏ຺ຐິໂຕ ປຈ຺ຉິມໂລກຘາຕຸໍ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ວນນ຺ເຕ ກີຬນ຺ຕສ຺ສ ມຕ຺ຕຂຕ຺ຕິຍສ຺ສ ກຓ຺ຓໂຕ ປຕມານໍ ກຸຓ຺ຑລໍ ວິຍ, ສໍຫຣິຕ຺ວາ ສມຸຄ຺ເຄ ປກ຺ຂິປມານໍ ຣຕ຺ຕກມ຺ພລໍ ວິຍ, ມຓິນາຄທນ຺ຕໂຕ ປຕມານໍ ສຕສຫສ຺ສຄ຺ຆນິກໍ ສຸວຓ຺ຓປາຕິໍ ວິຍ ຈ ອຕ຺ຖໍ ຄຈ຺ຉມານໍ ປຣິປຸຓ຺ຓປຓ຺ຓາສໂຍຊນໍ ສູຣິຍມຓ຺ຑລໍ ອທ຺ທສ. ຕທນນ຺ຕຣໍ ປາຈີນໂລກຘາຕຸໍ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ເນມິຍໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິວຕ຺ຕຍມານໍ ຣຊຕຈກ຺ກໍ ວິຍ, ຣຊຕກູຏໂຕ ນິກ຺ຂມນ຺ຕໍ ຂີຣຘາຣາມຓ຺ຑໍ ວິຍ, ສປກ຺ເຂ ປປ຺ໂຜເຏຕ຺ວາ ຄຄນຕເລ ປກ຺ຂນ຺ທມານໍ ເສຕຫໍສໍ ວິຍ ຈ ເມຆວຓ຺ຓາຍ ສມຸທ຺ທກຸຈ຺ຉິໂຕ ອຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ປາຈີນຈກ຺ກວາຬປພ຺ພຕມຕ຺ຖເກ ສສລກ຺ຂຓປ຺ປຏິມຓ຺ຑິຕໍ ເອກູນປຓ຺ຓາສໂຍຊນໍ ຈນ຺ທມຓ຺ຑລໍ ອທ຺ທສ. ຕໂຕ ສາລວນໍ ໂອໂລເກສິ. ຕສ຺ມິຎ຺ຫິ ສມເຍ ສາລຣຸກ຺ຂາ ມູລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ອຄ຺ຄາ ສພ຺ພປາລິຜຸລ຺ລາ ທຸກູລປາຣຸຕາ ວິຍ, ມຸຕ຺ຕາກລາປວິນທ຺ຘາ ວິຍ ຈ ວິໂຣຈິໍສຸ. ຠູມິຕລໍ ປຸປ຺ຜສນ຺ຖຣປູຊາຍ ປຏິມຓ຺ຑິຕໍ ວິຍ, ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ນິປຕນ຺ເຕນ ປຸປ຺ຜເຣຓຸນາ ລາຂາຣເສນ ສິຎ຺ຈມານໍ ວິຍ ຈ ອໂຫສິ. ຠມຣມຘຸກຣຄຓາ ກຸສຸມເຣຓຸມທມຕ຺ຕາ ອຸປຄາຍມານາ ວິຍ ວນນ຺ຕເຣສຸ ວິຈຣນ຺ຕິ. ຕທາ ຈ ອຸໂປສຖທິວໂສວ ໂຫຕິ. ອຖ ເຖໂຣ, ‘‘ກາຍ ນຸ ໂຂ ອຊ຺ຊ ຣຕິຍາ ວີຕິນາເມສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕສິ, ອຣິຍສາວກາ ຈ ນາມ ປິຍຘມ຺ມສ຺ສວນາ ໂຫນ຺ຕິ. ອຖສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອຊ຺ຊ ມຍ຺ຫໍ ເຊຏ຺ຐຠາຕິກສ຺ສ ຘມ຺ມເສນາປຕິຕ຺ເຖຣສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຘມ຺ມຣຕິຍາ ວີຕິນາເມສ຺ສາມີ’’ຕິ. ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ປນ ເອກໂກວ ອຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ມຍ຺ຫໍ ປິຍສຫາຍໍ ມຫາກສ຺ສປຕ຺ເຖຣໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຄມິສ຺ສາມີ’’ຕິ ນິສິນ຺ນຏ຺ຐານໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍ ຈມ຺ມຂຓ຺ຑໍ ປປ຺ໂຜເຏຕ຺ວາ ເຍນາຍສ຺ມາ ມຫາກສ຺ສໂປ ເຕນຸປສງ຺ກມິ.

ເອວມາວຸໂສຕິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາກສ຺ສໂປຕິ ເຖໂຣປິ ຍສ຺ມາ ປິຍຘມ຺ມສ຺ສວໂນວ ອຣິຍສາວໂກ, ຕສ຺ມາ ຕສ຺ສ ວຈນໍ ສຸຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉາວຸໂສ, ຕ຺ວໍ, ມຍ຺ຫໍ ສີສໍ ວາ ຣຸຊ຺ຊຕິ ປິຏ຺ຐິ ວາຕິ ກິຎ຺ຈິ ເລສາປເທສໍ ອກຕ຺ວາ ຕຸຏ຺ຐຫທໂຍວ, ‘‘ເອວມາວຸໂສ’’ຕິອາທິມາຫ. ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ຈ ນິສິນ຺ນຏ຺ຐານໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍ ຈມ຺ມຂຓ຺ຑໍ ປປ຺ໂຜເຏຕ຺ວາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ອນຸພນ຺ຘິ. ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ທ຺ເວ ມຫາເຖຣາ ປຏິປາຏິຍາ ຐິຕານິ ທ຺ເວ ຈນ຺ທມຓ຺ຑລານິ ວິຍ, ທ຺ເວ ສູຣິຍມຓ຺ຑລານິ ວິຍ, ທ຺ເວ ຉທ຺ທນ຺ຕນາຄຣາຊາໂນ ວິຍ, ທ຺ເວ ສີຫາ ວິຍ, ທ຺ເວ ພ຺ຍຄ຺ຆາ ວິຍ ຈ ວິໂຣຈິໍສຸ. ອນຸຣຸທ຺ຘຕ຺ເຖໂຣປິ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ທິວາຏ຺ຐາເນ ນິສິນ຺ໂນ ທ຺ເວ ມຫາເຖເຣ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຄຈ຺ຉນ຺ເຕ ທິສ຺ວາ ປຈ຺ຉິມໂລກຘາຕຸໍ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ສູຣິຍໍ ວນນ຺ຕໍ ປວິສນ຺ຕໍ ວິຍ, ປາຈີນໂລກຘາຕຸໍ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ຈນ຺ທໍ ວນນ຺ຕໂຕ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ວິຍ, ສາລວນໍ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ສພ຺ພປາລິຜຸລ຺ລເມວ ສາລວນຎ຺ຈ ທິສ຺ວາ ອຊ຺ຊ ອຸໂປສຖທິວໂສ, ອິເມ ຈ ເມ ເຊຏ຺ຐຠາຕິກາ ຘມ຺ມເສນາປຕິສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ມຫນ຺ເຕນ ຘມ຺ມສ຺ສວເນນ ຠວິຕພ຺ພໍ, ອຫມ຺ປິ ຘມ຺ມສ຺ສວນສ຺ສ ຠາຄີ ຠວິສ຺ສາມີຕິ ນິສິນ຺ນຏ຺ຐານໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍ ຈມ຺ມຂຓ຺ຑໍ ປປ຺ໂຜເຏຕ຺ວາ ມຫາເຖຣານໍ ປທານຸປທິໂກ ຫຸຕ຺ວາ ນິກ຺ຂມິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ຈ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ອາຍສ຺ມາ ຈ ມຫາກສ຺ສໂປ ອາຍສ຺ມາ ຈ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ເຍນາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສູ’’ຕິ. ອຸປສງ຺ກມິໍສູຕິ. ປຏິປາຏິຍາ ຐິຕາ ຕໂຍ ຈນ຺ທາ ວິຍ, ສູຣິຍາ ວິຍ, ສີຫາ ວິຍ ຈ ວິໂຣຈມານາ ອຸປສງ຺ກມິໍສຸ.

໓໓໓. ເອວໍ ອຸປສງ຺ກມນ຺ເຕ ປນ ເຕ ມຫາເຖເຣ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ອຕ຺ຕໂນ ທິວາຏ຺ຐາເນ ນິສິນ຺ໂນເຍວ ທິສ຺ວາ, ‘‘ອຊ຺ຊ ມຫນ຺ຕໍ ຘມ຺ມສ຺ສວນໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ມຍາປິ ຕສ຺ສ ຠາຄິນາ ຠວິຕພ຺ພໍ, ນ ໂຂ ປນ ເອກໂກວ ຄມິສ຺ສາມິ, ມຍ຺ຫໍ ປິຍສຫາຍມ຺ປິ ເຣວຕຕ຺ເຖຣໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຄມິສ຺ສາມີ’’ຕິ ສພ຺ພໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານສ຺ສ ມຫາກສ຺ສປສ຺ສ ອນຸຣຸທ຺ຘສ຺ສ ອຸປສງ຺ກມເນ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອິຕິ ເຕ ທ຺ເວ ຊນາ ປຏິປາຏິຍາ ຐິຕາ ທ຺ເວ ຈນ຺ທາ ວິຍ, ສູຣິຍາ ວິຍ, ສີຫາ ວິຍ ຈ ວິໂຣຈມານາ ອຸປສງ຺ກມິໍສຸ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ອທ຺ທສາ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ’’ຕິອາທິ. ທິສ຺ວານ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ເອຕທໂວຈາຕິ ທູຣໂຕວ ທິສ຺ວາ ອນຸກ຺ກເມນ ກຖາອຸປຈາຣໍ ສມ຺ປຕ຺ຕເມຕໍ, ‘‘ເອຕຸ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ’’ຕິອາທິວຈນໍ ອໂວຈ. ຣມຓີຍໍ, ອາວຸໂສຕິ ເອຕ຺ຖ ທຸວິຘໍ ຣາມເຓຍ຺ຍກໍ ວນຣາມເຓຍ຺ຍກໍ ປຸຄ຺ຄລຣາມເຓຍ຺ຍກຎ຺ຈ. ຕຕ຺ຖ ວນໍ ນາມ ນາຄສລຬສາລຈມ຺ປກາທີຫິ ສຎ຺ຉນ຺ນໍ ໂຫຕິ ພຫລຈ຺ຉາຍໍ ປຸປ຺ຜຜລູປຄໍ ວິວິຘຣຸກ຺ຂໍ ອຸທກສມ຺ປນ຺ນໍ ຄາມໂຕ ນິສ຺ສຏໍ, ອິທໍ ວນຣາມເຓຍ຺ຍກໍ ນາມ. ຍໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ –

‘‘ຣມຓີຍານິ ອຣຎ຺ຎານິ, ຍຕ຺ຖ ນ ຣມຕີ ຊໂນ;

ວີຕຣາຄາ ຣມິສ຺ສນ຺ຕິ, ນ ເຕ ກາມຄເວສິໂນ’’ຕິ. (ຘ. ປ. ໙໙);

ວນໍ ປນ ສເຈປິ ອຸຊ຺ຊງ຺ຄເລ ໂຫຕິ ນິຣຸທກໍ ວິຣລຈ຺ຉາຍໍ ກຓ຺ຏກສມາກິຓ຺ຓໍ, ພຸທ຺ຘາທໂຍເປຕ຺ຖ ອຣິຍາ ວິຫຣນ຺ຕິ, ອິທໍ ປຸຄ຺ຄລຣາມເຓຍ຺ຍກໍ ນາມ. ຍໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ –

‘‘ຄາເມ ວາ ຍທິ ວາຣຎ຺ເຎ, ນິນ຺ເນ ວາ ຍທິ ວາ ຖເລ;

ຍຕ຺ຖ ອຣຫນ຺ໂຕ ວິຫຣນ຺ຕິ, ຕໍ ຠູມິຣາມເຓຍ຺ຍກ’’ນ຺ຕິ. (ຘ. ປ. ໙໘);

ອິຘ ປນ ຕໍ ທຸວິຘມ຺ປິ ລພ຺ຠຕິ. ຕທາ ຫິ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ ສພ຺ພປາລິຜຸລ຺ລໍ ໂຫຕິ ກຸສຸມຄນ຺ຘສຸຄນ຺ຘໍ, ສເທວເກ ເຈຕ຺ຖ ໂລເກ ອຄ຺ຄປຸຄ຺ຄໂລ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ຕິໍສສຫສ຺ສມຕ຺ເຕຫິ ອຠິຎ຺ຎາຕຠິກ຺ຂູຫິ ສທ຺ຘິໍ ວິຫຣຕິ. ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ຣມຓີຍໍ, ອາວຸໂສ ອານນ຺ທ, ໂຄສິງ຺ຄສາລວນ’’ນ຺ຕິ.

ໂທສິນາຕິ ໂທສາປຄຕາ, ອພ຺ຠໍ ມຫິກາ ຘູໂມ ຣໂຊ ຣາຫູຕິ ອິເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ ອຸປກ຺ກິເລເສຫິ ວິຣຫິຕາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ສພ຺ພປາລິຜຸລ຺ລາຕິ ສພ຺ພຕ຺ຖ ປາລິຜຸລ຺ລາ, ມູລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ອຄ຺ຄາ ອປຸປ຺ຜິຕຏ຺ຐານໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ທິພ຺ພາ ມຎ຺ເຎ ຄນ຺ຘາ ສມ຺ປວນ຺ຕີຕິ ທິພ຺ພາ ມນ຺ທາຣປຸປ຺ຜໂກວິຬາຣປາຣິຈ຺ຉຕ຺ຕກຈນ຺ທນຈຸຓ຺ຓຄນ຺ຘາ ວິຍ ສມນ຺ຕາ ປວາຍນ຺ຕິ, ສກ຺ກສຸຍາສນ຺ຕຸສິຕນິມ຺ມານຣຕິປຣນິມ຺ມິຕມຫາພ຺ຣຫ຺ມານໍ ໂອຕິຓ຺ຓຏ຺ຐານໍ ວິຍ ວາຍນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

ກຖໍຣູເປນ, ອາວຸໂສ ອານນ຺ທາຕິ ອານນ຺ທຕ຺ເຖໂຣ ເຕສໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ເຖຣານໍ ສງ຺ຆນວໂກວ. ກສ຺ມາ ເຖໂຣ ຕໍເຍວ ປຐມໍ ປຸຈ຺ຉຕີຕິ? ມມາຍິຕຕ຺ຕາ. ເຕ ຫິ ທ຺ເວ ເຖຣາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ມມາຍິໍສຸ. ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖໂຣ, ‘‘ມຍາ ກຕ຺ຕພ຺ພໍ ສຕ຺ຖຸ ອຸປຏ຺ຐານໍ ກໂຣຕີ’’ຕິ ອານນ຺ທຕ຺ເຖຣໍ ມມາຍິ. ອານນ຺ທຕ຺ເຖໂຣ ຠຄວໂຕ ສາວການໍ ອຄ຺ໂຄຕິ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣໍ ມມາຍິ, ກຸລທາຣເກ ປພ຺ພາເຊຕ຺ວາ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ອຸປຊ຺ຌໍ ຄຓ຺ຫາເປສິ. ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖໂຣປິ ຕເຖວ ອກາສິ. ເອວໍ ເອກເມເກນ ອຕ຺ຕໂນ ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ທຕ຺ວາ ປພ຺ພາເຊຕ຺ວາ ອຸປຊ຺ຌໍ ຄຓ຺ຫາປິຕານິ ປຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂຸສຕານິ ອເຫສຸໍ. ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ປຓີຕານິ ຈີວຣາທີນິປິ ລຠິຕ຺ວາ ເຖຣສ຺ເສວ ເທຕິ.

ເອໂກ ກິຣ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ພຸທ຺ຘຣຕນສ຺ສ ຈ ສງ຺ຆຣຕນສ຺ສ ຈ ປູຊາ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ກຖໍ ນຸ ໂຂ ຘມ຺ມຣຕນໍ ປູຊິຕໍ ນາມ ໂຫຕີ’’ຕິ? ໂສ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ຉິ. ຠຄວາ ອາຫ – ‘‘ສເຈສິ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຘມ຺ມຣຕນໍ ປູຊິຕຸກາໂມ, ເອກໍ ພຫຸສ຺ສຸຕໍ ປູເຊຫີ’’ຕິ ພຫຸສ຺ສຸຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ອາຈິກ຺ຂຖາຕິ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ປຸຈ຺ຉຕິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ພຫຸສ຺ສຸຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ອາຈິກ຺ຂຖາຕິ ອາຫ. ອານນ຺ທຕ຺ເຖໂຣ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາຕິ. ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ເຖຣໍ ສຫສ຺ສຄ຺ຆນິເກນ ຈີວເຣນ ປູເຊສິ. ເຖໂຣ ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິກໍ ອຄມາສິ. ຠຄວາ ‘‘ກຸໂຕ, ອານນ຺ທ, ລທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ເອເກນ, ຠນ຺ເຕ, ພ຺ຣາຫ຺ມເຓນ ທິນ຺ນໍ, ອິທໍ ປນາຫໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ທາຕຸກາໂມຕິ. ເທຫິ, ອານນ຺ທາຕິ. ຈາຣິກໍ ປກ຺ກນ຺ໂຕ, ຠນ຺ເຕຕິ. ອາຄຕກາເລ ເທຫີຕິ. ສິກ຺ຂາປທໍ, ຠນ຺ເຕ, ປຎ຺ຎຕ຺ຕນ຺ຕິ. ກທາ ປນ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອາຄມິສ຺ສຕີຕິ? ທສາຫມຕ຺ເຕນ, ຠນ຺ເຕຕິ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ອານນ຺ທ, ທສາຫປຣມໍ ອຕິເຣກຈີວຣໍ ນິກ຺ຂິປິຕຸ’’ນ຺ຕິ (ປາຣາ. ໔໖໑; ມຫາວ. ໓໔໗) ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎເປສິ. ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖໂຣປິ ຕເຖວ ຍໍກິຎ຺ຈິ ມນາປໍ ລຠຕິ, ຕໍ ອານນ຺ທຕ຺ເຖຣສ຺ສ ເທຕິ. ເອວໍ ເຕ ເຖຣາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ມມາຍິໍສຸ, ອິຕິ ມມາຍິຕຕ຺ຕາ ປຐມໍ ປຸຈ຺ຉິ.

ອປິຈ ອນຸມຕິປຸຈ຺ຉາ ນາເມສາ ຂຸທ຺ທກໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພາ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາ ເຖໂຣ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຫໍ ປຐມໍ ອານນ຺ທໍ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມິ, ອານນ຺ໂທ ອຕ຺ຕໂນ ປຏິຠານໍ ພ຺ຍາກຣິສ຺ສຕິ. ຕໂຕ ເຣວຕໍ, ອນຸຣຸທ຺ຘໍ, ມຫາກສ຺ສປໍ, ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມິ. ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ອຕ຺ຕໂນ ປຏິຠານໍ ພ຺ຍາກຣິສ຺ສຕິ. ຕໂຕ ປຎ຺ຈປິ ເຖຣາ ມໍ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສນ຺ຕິ, ອຫມ຺ປິ ອຕ຺ຕໂນ ປຏິຠານໍ ພ຺ຍາກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາປິ ອຍໍ ຘມ຺ມເທສນາ ສິຂາປ຺ປຕ຺ຕາ ເວປຸລ຺ລປ຺ປຕ຺ຕາ ນ ຠວິສ຺ສຕິ, ອຖ ມຍໍ ສພ຺ເພປິ ທສພລໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມ, ສຕ຺ຖາ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາເຓນ ພ຺ຍາກຣິສ຺ສຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ອຍໍ ຘມ຺ມເທສນາ ສິຂາປ຺ປຕ຺ຕາ ເວປຸລ຺ລປ຺ປຕ຺ຕາ ຠວິສ຺ສຕິ. ຍຖາ ຫິ ຊນປທມ຺ຫິ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ອຏ຺ໂຏ ຄາມໂຠຊກໍ ປາປຸຓາຕິ, ຕສ຺ມິໍ ນິຈ຺ຉິຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ເຕ ຊນປທໂຠຊກໍ ປາປຸຓາຕິ, ຕສ຺ມິໍ ອສກ຺ໂກນ຺ເຕ ມຫາວິນິຈ຺ຉຍອມຈ຺ຈໍ, ຕສ຺ມິໍ ອສກ຺ໂກນ຺ເຕ ເສນາປຕິໍ, ຕສ຺ມິໍ ອສກ຺ໂກນ຺ເຕ ອຸປຣາຊໍ, ຕສ຺ມິໍ ວິນິຈ຺ຉິຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ເຕ ຣາຊານໍ ປາປຸຓາຕິ, ຣຎ຺ຎາ ວິນິຈ຺ຉິຕກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອຏ຺ໂຏ ອປຣາປຣໍ ນ ສຎ຺ຈຣຕິ, ຣາຊວຈເນເນວ ຉິຊ຺ຊຕິ. ເອວເມວໍ ອຫຎ຺ຫິ ປຐມໍ ອານນ຺ທໍ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມິ…ເປ… ອຖ ມຍໍ ສພ຺ເພປິ ທສພລໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມ, ສຕ຺ຖາ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາເຓນ ພ຺ຍາກຣິສ຺ສຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ອຍໍ ຘມ຺ມເທສນາ ສິຂາປ຺ປຕ຺ຕາ ເວປຸລ຺ລປ຺ປຕ຺ຕາ ຠວິສ຺ສຕິ. ເອວໍ ອນຸມຕິປຸຈ຺ຉໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ ເຖໂຣ ປຐມໍ ອານນ຺ທຕ຺ເຖຣໍ ປຸຈ຺ຉິ.

ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ໂຫຕີຕິ ພຫຸ ອສ຺ສ ສຸຕໍ ໂຫຕິ, ນວງ຺ຄໍ ສຕ຺ຖຸສາສນໍ ປາຬິອນຸສນ຺ຘິປຸພ຺ພາປຣວເສນ ອຸຄ຺ຄຫິຕໍ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຸຕຘໂຣຕິ ສຸຕສ຺ສ ອາຘາຣຠູໂຕ. ຍສ຺ສ ຫິ ອິໂຕ ຄຫິຕໍ ອິໂຕ ປລາຍຕິ, ຉິທ຺ທຆເຏ ອຸທກໍ ວິຍ ນ ຕິຏ຺ຐຕິ, ປຣິສມຊ຺ເຌ ເອກໍ ສຸຕ຺ຕໍ ວາ ຊາຕກໍ ວາ ກເຖຕຸໍ ວາ ວາເຈຕຸໍ ວາ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ອຍໍ ນ ສຸຕຘໂຣ ນາມ. ຍສ຺ສ ປນ ອຸຄ຺ຄຫິຕໍ ພຸທ຺ຘວຈນໍ ອຸຄ຺ຄຫິຕກາລສທິສເມວ ໂຫຕິ, ທສປິ ວີສຕິປິ ວສ຺ສານິ ສຊ຺ຌາຍໍ ອກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ນ ນສ຺ສຕິ, ອຍໍ ສຸຕຘໂຣ ນາມ. ສຸຕສນ຺ນິຈໂຍຕິ ສຸຕສ຺ສ ສນ຺ນິຈຍຠູໂຕ. ຍຖາ ຫິ ສຸຕໍ ຫທຍມຎ຺ຊູສາຍ ສນ຺ນິຈິຕໍ ສິລາຍໍ ເລຂາ ວິຍ, ສຸວຓ຺ຓຆເຏ ປກ຺ຂິຕ຺ຕສີຫວສາ ວິຍ ຈ ອຊ຺ໂຌສາຍ ຕິຏ຺ຐຕິ, ອຍໍ ສຸຕສນ຺ນິຈໂຍ ນາມ. ຘາຕາຕິ ຐິຕາ ປຄຸຓາ. ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ຫິ ອຸຄ຺ຄຫິຕໍ ພຸທ຺ຘວຈນໍ ຘາຕໍ ປຄຸຓໍ ນິຈ຺ຈລິຕໍ ນ ໂຫຕິ, ອສຸກສຸຕ຺ຕໍ ວາ ຊາຕກໍ ວາ ກເຖຫີຕິ ວຸຕ຺ເຕ ສຊ຺ຌາຍິຕ຺ວາ ສໍສນ຺ທິຕ຺ວາ ສມນຸຄ຺ຄາຫິຕ຺ວາ ຊານິສ຺ສາມີຕິ ວທຕິ. ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ຘາຕໍ ປຄຸຓໍ ຠວງ຺ຄໂສຕສທິສໍ ໂຫຕິ, ອສຸກສຸຕ຺ຕໍ ວາ ຊາຕກໍ ວາ ກເຖຫີຕິ ວຸຕ຺ເຕ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ຕເມວ ກເຖຕິ. ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຘາຕາ’’ຕິ.

ວຈສາ ປຣິຈິຕາຕິ ສຸຕ຺ຕທສກ-ວຄ຺ຄທສກ-ປຓ຺ຓາສທສການໍ ວເສນ ວາຈາຍ ສຊ຺ຌາຍິຕາ. ມນສານຸເປກ຺ຂິຕາຕິ ຈິຕ຺ເຕນ ອນຸເປກ຺ຂິຕາ, ຍສ຺ສ ວາຈາຍ ສຊ຺ຌາຍິຕໍ ພຸທ຺ຘວຈນໍ ມນສາ ຈິນ຺ເຕນ຺ຕສ຺ສ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປາກຏໍ ໂຫຕິ. ມຫາທີປໍ ຊາເລຕ຺ວາ ຐິຕສ຺ສ ຣູປຄຕໍ ວິຍ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ວຈສາ ປຣິຈິຕາ ມນສານຸເປກ຺ຂິຕາ’’ຕິ. ທິຏ຺ຐິຍາ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ຘາຕິ ອຕ຺ຖໂຕ ຈ ກາຣຓໂຕ ຈ ປຎ຺ຎາຍ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ຘາ. ປຣິມຓ຺ຑເລຫິ ປທພ຺ຍຎ຺ຊເນຫີຕິ ເອຕ຺ຖ ປທເມວ ອຕ຺ຖສ຺ສ ພ຺ຍຎ຺ຊນໂຕ ປທພ຺ຍຎ຺ຊນໍ, ຕໍ ອກ຺ຂຣປາຣິປູຣິໍ ກຕ຺ວາ ທສວິຘພ຺ຍຎ຺ຊນພຸທ຺ຘິໂຍ ອປຣິຫາເປຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ ປຣິມຓ຺ຑລໍ ນາມ ໂຫຕິ, ເອວຣູເປຫິ ປທພ຺ຍຎ຺ຊເນຫີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອປິຈ ໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ປຣິສຕິ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ໂຕ ສຸຕ຺ຕໍ ວາ ຊາຕກໍ ວາ ນິກ຺ຂປິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ອຸປາຣມ຺ຠກຣໍ ສຸຕ຺ຕໍ ອາຫຣຕິ, ຕສ຺ສ ອຸປມໍ ກເຖຕິ, ຕທຕ຺ຖໍ ໂອຫາເຣຕິ, ເອວມິທໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເອຕ຺ຖ ຂິປນ຺ໂຕ ເອກປສ຺ເສເນວ ປຣິຫຣນ຺ໂຕ ກາລໍ ຎຕ຺ວາ ວຸຏ຺ຐຫຕິ. ນິກ຺ຂິຕ຺ຕສຸຕ຺ຕໍ ປນ ນິກ຺ຂຕ຺ຕມຕ຺ຕເມວ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ກຖາ ອປຣິມຓ຺ຑລາ ນາມ ໂຫຕິ. ໂຍ ປນ ສຸຕ຺ຕໍ ວາ ຊາຕກໍ ວາ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ພຫິ ເອກປທມ຺ປິ ອຄນ຺ຕ຺ວາ ປາຬິຍາ ອນຸສນ຺ຘິຎ຺ຈ ປຸພ຺ພາປຣຎ຺ຈ ອມກ຺ເຂນ຺ໂຕ ອາຈຣິເຍຫິ ທິນ຺ນນເຍ ຐຕ຺ວາ ຕຸລິກາຍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທນ຺ໂຕ ວິຍ, ຄມ຺ຠີຣມາຕິກາຍ ອຸທກໍ ເປເສນ຺ໂຕ ວິຍ, ປທໍ ໂກຏ຺ເຏນ຺ໂຕ ສິນ຺ຘວາຊານີໂຍ ວິຍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຕສ຺ສ ກຖາ ປຣິມຓ຺ຑລາ ນາມ ໂຫຕິ. ເອວຣູປິໍ ກຖໍ ສນ຺ຘາຍ – ‘‘ປຣິມຓ຺ຑເລຫິ ປທພ຺ຍຎ຺ຊເນຫີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ອນຸປ຺ປພນ຺ເຘຫີຕິ ເອຕ຺ຖ ໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ຘມ຺ມໍ ກເຖນ຺ໂຕ ສຸຕ຺ຕໍ ວາ ຊາຕກໍ ວາ ອາຣຠິຕ຺ວາ ອາຣທ຺ຘກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຕຸຣິຕຕຸຣິໂຕ ອຣຓິໍ ມນ຺ເຖນ຺ໂຕ ວິຍ, ອຸຓ຺ຫຂາທນີຍໍ ຂາທນ຺ໂຕ ວິຍ, ປາຬິຍາ ອນຸສນ຺ຘິປຸພ຺ພາປເຣສຸ ຄຫິຕໍ ຄຫິຕເມວ ອຄ຺ຄຫິຕໍ ອຄ຺ຄຫິຕເມວ ຈ ກຕ຺ວາ ປຸຣາຓປຓ຺ຓນ຺ຕເຣສຸ ຈຣມານໍ ໂຄຘໍ ອຸຏ຺ຐເປນ຺ໂຕ ວິຍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປຫຣນ຺ໂຕ ໂອສາເປນ຺ໂຕ ໂອຫາຍ ຄຈ຺ຉຕິ. ໂຍປິ ຘມ຺ມໍ ກເຖນ຺ໂຕ ກາເລນ ສີຆໍ ກາເລນ ທນ຺ຘໍ ກາເລນ ມຫາສທ຺ທໍ ກາເລນ ຂຸທ຺ທກສທ຺ທໍ ກໂຣຕິ. ຍຖາ ເປຕຄ຺ຄິ ກາເລນ ຊລຕິ, ກາເລນ ນິພ຺ພາຍຕິ, ເອວເມວ ອິຘ ເປຕຄ຺ຄິຘມ຺ມກຖິໂກ ນາມ ໂຫຕິ, ປຣິສາຍ ອຸຏ຺ຐາຕຸກາມາຍ ປຸນປ຺ປຸນໍ ອາຣຠຕິ. ໂຍປິ ກເຖນ຺ໂຕ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ວິຕ຺ຖາຍຕິ, ນິຕ຺ຖຸນນ຺ໂຕ ກນ຺ທນ຺ໂຕ ວິຍ ກເຖຕິ, ອິເມສໍ ສພ຺ເພສມ຺ປິ ກຖາ ອປ຺ປພນ຺ຘາ ນາມ ໂຫຕິ. ໂຍ ປນ ສຸຕ຺ຕໍ ອາຣຠິຕ຺ວາ ອາຈຣິເຍຫິ ທິນ຺ນນເຍ ຐິໂຕ ອຈ຺ຉິນ຺ນຘາຣໍ ກຕ຺ວາ ນທີໂສຕໍ ວິຍ ປວຕ຺ເຕຕິ, ອາກາສຄງ຺ຄໂຕ ຠສ຺ສມານໍ ອຸທກໍ ວິຍ ນິຣນ຺ຕຣໍ ກຖໍ ປວຕ຺ເຕຕິ, ຕສ຺ສ ກຖາ ອນຸປ຺ປພນ຺ຘາ ໂຫຕິ. ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອນຸປ຺ປພນ຺ເຘຫີ’’ຕິ. ອນຸສຍສມຸຄ຺ຆາຕາຍາຕິ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ອນຸສຍານໍ ສມຸຄ຺ຆາຕຕ຺ຖາຍ. ເອວຣູເປນາຕິ ເອວຣູເປນ ພຫຸສ຺ສຸເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ຕຖາຣູເປເນວ ຠິກ຺ຂຸສເຕນ ຠິກ຺ຂຸສຫສ຺ເສນ ວາ ສງ຺ຆາຏິກຓ຺ເຓນ ວາ ສງ຺ຆາຏິກຓ຺ຓໍ, ປລ຺ລງ຺ເກນ ວາ ປລ຺ລງ຺ກໍ ອາຫຈ຺ຈ ນິສິນ຺ເນນ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ ໂສເຠຍ຺ຍ. ອິມິນາ ນເຍນ ສພ຺ພວາເຣສຸ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໓໓໔. ປຏິສລ຺ລານໍ ອສ຺ສ ອາຣາໂມຕິ ປຏິສລ຺ລານາຣາໂມ. ປຏິສລ຺ລາເນ ຣໂຕຕິ ປຏິສລ຺ລານຣໂຕ.

໓໓໕. ສຫສ຺ສໍ ໂລການນ຺ຕິ ສຫສ຺ສໍ ໂລກຘາຕູນໍ. ເອຕ຺ຕກຎ຺ຫິ ເຖຣສ຺ສ ຘຸວເສວນໍ ອາວຊ຺ຊນປຏິພທ຺ຘໍ, ອາກງ຺ຂມາໂນ ປນ ເຖໂຣ ອເນການິປິ ຈກ຺ກວາຬສຫສ຺ສານິ ໂວໂລເກຕິເຍວ. ອຸປຣິປາສາທວຣຄໂຕຕິ ສຕ຺ຕຠູມກສ຺ສ ວາ ນວຠູມກສ຺ສ ວາ ປາສາທວຣສ຺ສ ອຸປຣິ ຄໂຕ. ສຫສ຺ສໍ ເນມິມຓ຺ຑລານໍ ໂວໂລເກຍ຺ຍາຕິ ປາສາທປຣິເວເຓ ນາຠິຍາ ປຕິຏ຺ຐິຕານໍ ເນມິວຏ຺ຏິຍາ ເນມິວຏ຺ຏິໍ ອາຫຈ຺ຈ ຐິຕານໍ ເນມິມຓ຺ຑລານໍ ສຫສ຺ສໍ ວາຕປານໍ ວິວຣິຕ຺ວາ ໂອໂລເກຍ຺ຍ, ຕສ຺ສ ນາຠິໂຍປິ ປາກຏາ ໂຫນ຺ຕິ, ອຣາປິ ອຣນ຺ຕຣານິປິ ເນມິໂຍປິ. ເອວເມວ ໂຂ, ອາວຸໂສຕິ, ອາວຸໂສ, ເອວໍ ອຍມ຺ປິ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸໂກ ຠິກ຺ຂຸ ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສເກນ ສຫສ຺ສໍ ໂລການໍ ໂວໂລເກຕິ. ຕສ຺ສ ປາສາເທ ຐິຕປຸຣິສສ຺ສ ຈກ຺ກນາຠິໂຍ ວິຍ ຈກ຺ກວາຬສຫສ຺ເສ ສິເນຣຸສຫສ຺ສໍ ປາກຏໍ ໂຫຕິ. ອຣາ ວິຍ ທີປາ ປາກຏາ ໂຫນ຺ຕິ. ອຣນ຺ຕຣານິ ວິຍ ທີປຏ຺ຐິຕມນຸສ຺ສາ ປາກຏາ ໂຫນ຺ຕິ. ເນມິໂຍ ວິຍ ຈກ຺ກວາຬປພ຺ພຕາ ປາກຏາ ໂຫນ຺ຕິ.

໓໓໖. ອາຣຎ຺ຎິໂກຕິ ສມາທິຓ຺ຓອຣຎ຺ຎຘຸຕງ຺ໂຄ. ເສສປເທສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

໓໓໗. ໂນ ຈ ສໍສາເທນ຺ຕີຕິ ນ ໂອສາເທນ຺ຕິ. ສເຫຕຸກຎ຺ຫິ ສກາຣຓໍ ກຕ຺ວາ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉິຕຸໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕຸມ຺ປິ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ສໍສາເທຕິ ນາມ. ເອວໍ ນ ກໂຣນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປວຕ຺ຕິນີ ໂຫຕີຕິ ນທີໂສໂຕທກໍ ວິຍ ປວຕ຺ຕຕິ.

໓໓໘. ຍາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາຕິ ຍາຍ ໂລກິຍາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາ, ຍາຍ ໂລກຸຕ຺ຕຣາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາ.

໓໓໙. ສາຘຸ ສາຘຸ ສາຣິປຸຕ຺ຕາຕິ ອຍໍ ສາຘຸກາໂຣ ອານນ຺ທຕ຺ເຖຣສ຺ສ ທິນ຺ໂນ. ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖເຣນ ປນ ສທ຺ຘິໍ ຠຄວາ ອາລປຕິ. ເອສ ນໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ. ຍຖາ ຕໍ ອານນ຺ໂທວາຕິ ຍຖາ ອານນ຺ໂທວ ສມ຺ມາ ພ຺ຍາກຣຓມາໂນ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ, ເອວໍ ພ຺ຍາກຕໍ ອານນ຺ເທນ ອຕ຺ຕໂນ ອນຸຈ຺ຉວິກເມວ, ອຊ຺ຌາສຍານຸຣູປເມວ ພ຺ຍາກຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອານນ຺ທຕ຺ເຖໂຣ ຫິ ອຕ຺ຕນາປິ ພຫຸສ຺ສຸໂຕ, ອຊ຺ຌາສໂຍປິສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອໂຫ ວຕ ສາສເນ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ພຫຸສ຺ສຸຕາ ຠເວຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ. ກສ຺ມາ? ພຫຸສ຺ສຸຕສ຺ສ ຫິ ກປ຺ປິຍາກປ຺ປິຍໍ ສາວຊ຺ຊານວຊ຺ຊໍ, ຄຣຸກລຫຸກໍ ສເຕກິຈ຺ຉາເຕກິຈ຺ຉໍ ປາກຏໍ ໂຫຕິ. ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ອຸຄ຺ຄຫິຕພຸທ຺ຘວຈນໍ ອາວຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອິມສ຺ມິໍ ຐາເນ ສີລໍ ກຖິຕໍ, ອິມສ຺ມິໍ ສມາຘິ, ອິມສ຺ມິໍ ວິປສ຺ສນາ, ອິມສ຺ມິໍ ມຄ຺ຄຜລນິພ຺ພານານີຕິ ສີລສ຺ສ ອາຄຕຏ຺ຐາເນ ສີລໍ ປູເຣຕ຺ວາ, ສມາຘິສ຺ສ ອາຄຕຏ຺ຐາເນ ສມາຘິໍ ປູເຣຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາຍ ອາຄຕຏ຺ຐາເນ ວິປສ຺ສນາຄພ຺ຠໍ ຄຓ຺ຫາເປຕ຺ວາ ມຄ຺ຄໍ ຠາເວຕ຺ວາ ຜລໍ ສຈ຺ຉິກໂຣຕິ. ຕສ຺ມາ ເຖຣສ຺ສ ເອວໍ ອຊ຺ຌາສໂຍ ໂຫຕິ – ‘‘ອໂຫ ວຕ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ເອກໍ ວາ ທ຺ເວ ວາ ຕໂຍ ວາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ວາ ປຎ຺ຈ ວາ ນິກາເຍ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອາວຊ຺ຊນ຺ຕາ ສີລາທີນໍ ອາຄຕຏ຺ຐາເນສຸ ສີລາທີນິ ປຣິປູເຣຕ຺ວາ ອນຸກ຺ກເມນ ມຄ຺ຄຜລນິພ຺ພານານິ ສຈ຺ຉິກເຣຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ. ເສສວາເຣສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

໓໔໐. ອາຍສ຺ມາ ຫິ ເຣວໂຕ ຌານຊ຺ຌາສໂຍ ຌານາຠິຣໂຕ, ຕສ຺ມາສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອໂຫ ວຕ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ເອກິກາ ນິສີທິຕ຺ວາ ກສິຓປຣິກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ອຏ຺ຐ ສມາປຕ຺ຕິໂຍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕ຺ວາ ຌານປທຏ຺ຐານໍ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມໍ ສຈ຺ຉິກເຣຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ເອວໍ ພ຺ຍາກາສິ.

໓໔໑. ອາຍສ຺ມາ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸໂກ, ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອໂຫ ວຕ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ອາໂລກໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາ ອເນເກສຸ ຈກ຺ກວາຬສຫສ຺ເສສຸ ຈວມາເນ ຈ ອຸປປຊ຺ຊມາເນ ຈ ສຕ຺ເຕ ທິສ຺ວາ ວຏ຺ຏຠເຍນ ຈິຕ຺ຕໍ ສໍເວເຊຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມໍ ສຈ຺ຉິກເຣຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ເອວໍ ພ຺ຍາກາສິ.

໓໔໒. ອາຍສ຺ມາ ມຫາກສ຺ສໂປ ຘຸຕວາໂທ, ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອໂຫ ວຕ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ຘຸຕວາທາ ຫຸຕ຺ວາ ຘຸຕງ຺ຄານຸຠາເວນ ປຈ຺ຈຍຕຓ຺ຫໍ ມິລາເປຕ຺ວາ ອປເຣປິ ນານປ຺ປກາເຣ ກິເລເສ ຘຸນິຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມໍ ສຈ຺ຉິກເຣຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ເອວໍ ພ຺ຍາກາສິ.

໓໔໓. ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ສມາຘິປາຣມິຍາ ມຕ຺ຖກໍ ປຕ຺ໂຕ, ສຸຂຸມໍ ປນ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕຣໍ ຂນ຺ຘນ຺ຕຣໍ ຘາຕ຺ວນ຺ຕຣໍ ອາຍຕນນ຺ຕຣໍ ຌາໂນກ຺ກນ຺ຕິກໍ ອາຣມ຺ມໂຓກ຺ກນ຺ຕິກໍ ອງ຺ຄວວຕ຺ຖານໍ ອາຣມ຺ມຓວວຕ຺ຖານໍ ອງ຺ຄສງ຺ກນ຺ຕິ ອາຣມ຺ມຓສງ຺ກນ຺ຕິ ເອກໂຕວຑ຺ຒນໍ ອຸຠໂຕວຑ຺ຒນນ຺ຕິ ອາຠິຘມ຺ມິກຘມ຺ມກຖິກສ຺ເສວ ປາກຏໍ. ອນາຠິຘມ຺ມິໂກ ຫິ ຘມ຺ມໍ ກເຖນ຺ໂຕ – ‘‘ອຍໍ ສກວາໂທ ອຍໍ ປຣວາໂທ’’ຕິ ນ ຊານາຕິ. ສກວາທໍ ທີເປສ຺ສາມີຕິ ປຣວາທໍ ທີເປຕິ, ປຣວາທໍ ທີເປສ຺ສາມີຕິ ສກວາທໍ ທີເປຕິ, ຘມ຺ມນ຺ຕຣໍ ວິສໍວາເທຕິ. ອາຠິຘມ຺ມິໂກ ສກວາທໍ ສກວາທນິຍາເມເນວ, ປຣວາທໍ ປຣວາທນິຍາເມເນວ ທີເປຕິ, ຘມ຺ມນ຺ຕຣໍ ນ ວິສໍວາເທຕິ. ຕສ຺ມາ ເຖຣສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອໂຫ ວຕ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ອາຠິຘມ຺ມິກາ ຫຸຕ຺ວາ ສຸຂຸເມສຸ ຐາເນສຸ ຎາຓໍ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມໍ ສຈ຺ຉິກເຣຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ເອວໍ ພ຺ຍາກາສິ.

໓໔໔. ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ປຎ຺ຎາປາຣມິຍາ ມຕ຺ຖກໍ ປຕ຺ໂຕ, ປຎ຺ຎວາເຍວ ຈ ຈິຕ຺ຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ວເສ ວຕ຺ເຕຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ, ນ ທຸປ຺ປຎ຺ໂຎ. ທຸປ຺ປຎ຺ໂຎ ຫິ ອຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ວເສ ວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ອິໂຕ ຈິໂຕ ຈ ວິປ຺ຜນ຺ທິຕ຺ວາປິ ກຕິປາເຫເນວ ຄິຫິຠາວໍ ປຕ຺ວາ ອນຍພ຺ຍສນໍ ປາປຸຓາຕິ. ຕສ຺ມາ ເຖຣສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອໂຫ ວຕ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ອຈິຕ຺ຕວສິກາ ຫຸຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ວເສ ວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ສພ຺ພານສ຺ສ ວິເສວິຕວິປ຺ຜນ຺ທິຕານິ ຠຎ຺ຊິຕ຺ວາ ອີສກມ຺ປິ ພຫິ ນິກ຺ຂມິຕຸໍ ອເທນ຺ຕາ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມໍ ສຈ຺ຉິກເຣຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ເອວໍ ພ຺ຍາກາສິ.

໓໔໕. ສພ຺ເພສໍ ໂວ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ສຸຠາສິຕໍ ປຣິຍາເຍນາຕິ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຍສ຺ມາ ສງ຺ຆາຣາມສ຺ສ ນາມ ພຫຸສ຺ສຸຕຠິກ຺ຂູຫິປິ ໂສຠນກາຣຓໍ ອຕ຺ຖິ, ຌານາຠິຣເຕຫິປິ, ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸເກຫິປິ, ຘຸຕວາເທຫິປິ, ອາຠິຘມ຺ມິເກຫິປິ, ອຈິຕ຺ຕວສິເກຫິປິ ໂສຠນກາຣຓໍ ອຕ຺ຖິ. ຕສ຺ມາ ສພ຺ເພສໍ ໂວ ສຸຠາສິຕໍ ປຣິຍາເຍນ, ເຕນ ເຕນ ກາຣເຓນ ສຸຠາສິຕເມວ, ໂນ ທຸພ຺ຠາສິຕໍ. ອປິຈ ມມປິ ສຸຓາຖາຕິ ອປິຈ ມມປິ ວຈນໍ ສຸຓາຖ. ນ ຕາວາຫໍ ອິມໍ ປລ຺ລງ຺ກໍ ຠິນ຺ທິສ຺ສາມີຕິ ນ ຕາວ ອຫໍ ອິມໍ ຈຕຸຣງ຺ຄວີຣິຍໍ ອຘິຏ຺ຐາຍ ອາຠຸຊິຕໍ ປລ຺ລງ຺ກໍ ຠິນ຺ທິສ຺ສາມິ, ນ ໂມເຈສ຺ສາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິທໍ ກິຣ ຠຄວາ ປຣິປາກຄເຕ ຎາເຓ ຣຊ຺ຊສິຣິໍ ປຫາຍ ກຕາຠິນິກ຺ຂມໂນ ອນຸປຸພ຺ເພນ ໂພຘິມຓ຺ຑໍ ອາຣຸຍ຺ຫ ຈຕຸຣງ຺ຄວີຣິຍໍ ອຘິຏ຺ຐາຍ ອປຣາຊິຕປລ຺ລງ຺ກໍ ອາຠຸຊິຕ຺ວາ ທຬ຺ຫສມາທາໂນ ຫຸຕ຺ວາ ນິສິນ຺ໂນ ຕິຓ຺ຓໍ ມາຣານໍ ມຕ຺ຖກໍ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ປຈ຺ຈູສສມເຍ ທສສຫສ຺ສິໂລກຘາຕຸໍ ອຸນ຺ນາເທນ຺ໂຕ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓໍ ປຏິວິຊ຺ຌິ, ຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ມຫາໂພຘິປລ຺ລງ຺ກໍ ສນ຺ຘາຍ ເອວມາຫ. ອປິຈ ປຈ຺ຉິມໍ ຊນຕໍ ອນຸກມ຺ປມາໂນປິ ປຏິປຕ຺ຕິສາຣໍ ປຸຖຸຊ຺ຊນກລ຺ຍາຓກໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ເອວມາຫ. ປສ຺ສຕິ ຫິ ຠຄວາ – ‘‘ອນາຄເຕ ເອວໍ ອຊ຺ຌາສຍາ ກຸລປຸຕ຺ຕາ ອິຕິ ປຏິສຎ຺ຈິກ຺ຂິສ຺ສນ຺ຕິ, ‘ຠຄວາ ມຫາໂຄສິງ຺ຄສຸຕ຺ຕໍ ກເຖນ຺ໂຕ ອິຘ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ…ເປ… ເອວຣູເປນ ໂຂ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸນາ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ ໂສເຠຍ຺ຍາຕິ ອາຫ, ມຍໍ ຠຄວໂຕ ອຊ຺ຌາສຍໍ ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມາ’ຕິ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ຕາ ຈຕຸຣງ຺ຄວີຣິຍໍ ອຘິຏ຺ຐາຍ ທຬ຺ຫສມາທານາ ຫຸຕ຺ວາ ‘ອຣຫຕ຺ຕໍ ອປ຺ປຕ຺ວາ ອິມໍ ປລ຺ລງ຺ກໍ ນ ຠິນ຺ທິສ຺ສາມາ’ຕິ ສມຓຘມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພໍ ມຎ຺ຎິສ຺ສນ຺ຕິ, ເຕ ເອວໍ ປຏິປນ຺ນາ ກຕິປາເຫເນວ ຊາຕິຊຣາມຣຓສ຺ສ ອນ຺ຕໍ ກຣິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ, ອິມໍ ປຈ຺ຉິມໍ ຊນຕໍ ອນຸກມ຺ປມາໂນ ປຏິປຕ຺ຕິສາຣໍ ປຸຖຸຊ຺ຊນກລ຺ຍາຓກໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ເອວມາຫ. ເອວຣູເປນ ໂຂ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸນາ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ ໂສເຠຍ຺ຍາຕິ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເອວຣູເປນ ຠິກ຺ຂຸນາ ນິປ຺ປຣິຍາເຍເນວ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ ໂສເຠຍ຺ຍາຕິ ຍຖານຸສນ຺ຘິນາວ ເທສນໍ ນິຏ຺ຐເປສີຕິ.

ປປຎ຺ຈສູທນິຍາ ມຊ຺ຌິມນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍ

ມຫາໂຄສິງ຺ຄສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.