໘. ມຫາຫຕ຺ຖິປໂທປມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໐໐. ເອວໍ ເມ ສຸຕນ຺ຕິ ມຫາຫຕ຺ຖິປໂທປມສຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຊງ຺ຄລານນ຺ຕິ ປຖວີຕລຈາຣີນໍ. ປາຓານນ຺ຕິ ສປາທກປາຓານໍ. ປທຊາຕານີຕິ ປທານິ. ສໂມຘານໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ໂອຘານໍ ປກ຺ເຂປໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ອຄ຺ຄມກ຺ຂາຍຕີຕິ ເສຏ຺ຐໍ ອກ຺ຂາຍຕິ. ຍທິທໍ ມຫນ຺ຕຕ຺ເຕນາຕິ ມຫນ຺ຕຠາເວນ ອຄ຺ຄໍ ອກ຺ຂາຍຕິ, ນ ຄຸຓວເສນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຍ ເກຈິ ກຸສລາ ຘມ຺ມາຕິ ເຍ ເກຈິ ໂລກິຍາ ວາ ໂລກຸຕ຺ຕຣາ ວາ ກຸສລາ ຘມ຺ມາ. ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ຈຕຸພ຺ພິໂຘ ສງ຺ຄໂຫ – ສຊາຕິສງ຺ຄໂຫ, ສຎ຺ຊາຕິສງ຺ຄໂຫ, ກິຣິຍສງ຺ຄໂຫ, ຄຓນສງ຺ຄໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ສພ຺ເພ ຂຕ຺ຕິຍາ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕຸ ສພ຺ເພ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ’’ຕິ ເອວໍ ສມານຊາຕິວເສນ ສງ຺ຄໂຫ ສຊາຕິສງ຺ຄໂຫ ນາມ. ‘‘ສພ຺ເພ ໂກສລກາ ສພ຺ເພ ມາຄຘກາ’’ຕິ ເອວໍ ສຎ຺ຊາຕິເທສວເສນ ສງ຺ຄໂຫ ສຎ຺ຊາຕິສງ຺ຄໂຫ ນາມ. ‘‘ສພ຺ເພ ຣຖິກາ ສພ຺ເພ ຘນຸຄ຺ຄຫາ’’ຕິ ເອວໍ ກິຣິຍວເສນ ສງ຺ຄໂຫ ກິຣິຍສງ຺ຄໂຫ ນາມ. ‘‘ຈກ຺ຂາຍຕນໍ ກຕມກ຺ຂນ຺ຘຄຓນໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ? ຈກ຺ຂາຍຕນໍ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘຄຓນໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ຫຎ຺ຈິ ຈກ຺ຂາຍຕນໍ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘຄຓນໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ເຕນ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ຈກ຺ຂາຍຕນໍ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ ສງ຺ຄຫິຕ’’ນ຺ຕິ (ກຖາ. ໔໗໑), ອຍໍ ຄຓນສງ຺ຄໂຫ ນາມ. ອິມສ຺ມິມ຺ປິ ຐາເນ ອຍເມວ ອຘິປ຺ເປໂຕ.

ນນຸ ຈ ‘‘ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣິຍສຈ຺ຈານໍ ກຕິ ກຸສລາ ກຕິ ອກຸສລາ ກຕິ ອພ຺ຍາກຕາຕິ ປຎ຺ຫສ຺ສ ວິສ຺ສຊ຺ຊເນ ສມຸທຍສຈ຺ຈໍ ອກຸສລໍ, ມຄ຺ຄສຈ຺ຈໍ ກຸສລໍ, ນິໂຣຘສຈ຺ຈໍ ອພ຺ຍາກຕໍ, ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈໍ ສິຍາ ກຸສລໍ, ສິຍາ ອກຸສລໍ, ສິຍາ ອພ຺ຍາກຕ’’ນ຺ຕິ (ວິຠ. ໒໑໖-໒໑໗) ອາຄຕຕ຺ຕາ ຈຕຸຠູມກມ຺ປິ ກຸສລໍ ທິຍຑ຺ຒເມວ ສຈ຺ຈໍ ຠຊຕິ. ອຖ ກສ຺ມາ ມຫາເຖໂຣ ຈຕູສຸ ອຣິຍສຈ຺ເຈສຸ ຄຓນໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ອາຫາຕິ? ສຈ຺ຈານໍ ອນ຺ໂຕຄຘຕ຺ຕາ. ຍຖາ ຫິ ‘‘ສາຘິກມິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທິຍຑ຺ຒສິກ຺ຂາປທສຕໍ ອນ຺ວທ຺ຘມາສໍ ອຸທ຺ເທສໍ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ຍຕ຺ຖ ອຕ຺ຕກາມາ ກຸລປຸຕ຺ຕາ ສິກ຺ຂນ຺ຕິ. ຕິສ຺ໂສ ອິມາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສິກ຺ຂາ ອຘິສີລສິກ຺ຂາ ອຘິຈິຕ຺ຕສິກ຺ຂາ ອຘິປຎ຺ຎາສິກ຺ຂາ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໓.໘໘) ເອຕ຺ຖ ສາຘິກມິທໍ ທິຍຑ຺ຒສິກ຺ຂາປທສຕໍ ເອກາ ອຘິສີລສິກ຺ຂາວ ໂຫຕິ, ຕໍ ສິກ຺ຂນ຺ໂຕປິ ຕິສ຺ໂສ ສິກ຺ຂາ ສິກ຺ຂຕີຕິ ທສ຺ສິໂຕ, ສິກ຺ຂານໍ ອນ຺ໂຕຄຘຕ຺ຕາ. ຍຖາ ຈ ເອກສ຺ສ ຫຕ຺ຖິປທສ຺ສ ຈຕູສຸ ໂກຏ຺ຐາເສສຸ ເອກສ຺ມິໍ ໂກຏ຺ຐາເສ ໂອຕິຓ຺ຓານິປິ ທ຺ວີສຸ ຕີສຸ ຈຕູສຸ ໂກຏ຺ຐາເສສຸ ໂອຕິຓ຺ຓານິປິ ສິງ຺ຄາລສສມິຄາທີນໍ ປາທານິ ຫຕ຺ຖິປເທ ສໂມຘານໍ ຄຕາເນວ ໂຫນ຺ຕິ. ຫຕ຺ຖິປທໂຕ ອມຸຈ຺ຈິຕ຺ວາ ຕສ຺ເສວ ອນ຺ໂຕຄຘຕ຺ຕາ. ເອວເມວ ເອກສ຺ມິມ຺ປິ ທ຺ວີສຸປິ ຕີສຸປິ ຈຕູສຸປິ ສຈ຺ເຈສຸ ຄຓນໍ ຄຕາ ຘມ຺ມາ ຈຕູສຸ ສຈ຺ເຈສຸ ຄຓນໍ ຄຕາວ ໂຫນ຺ຕິ; ສຈ຺ຈານໍ ອນ຺ໂຕຄຘຕ຺ຕາຕິ ທິຍຑ຺ຒສຈ຺ຈຄຓນໍ ຄເຕປິ ກຸສລຘມ຺ເມ ‘‘ສພ຺ເພ ເຕ ຈຕູສຸ ອຣິຍສຈ຺ເຈສຸ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີ’’ຕິ ອາຫ. ‘‘ທຸກ຺ເຂ ອຣິຍສຈ຺ເຈ’’ຕິອາທີສຸ ອຸທ຺ເທສປເທສຸ ເຈວ ຊາຕິປິ ທຸກ຺ຂາຕິອາທີສຸ ນິທ຺ເທສປເທສຸ ຈ ຍໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ຕໍ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ ວຸຕ຺ຕເມວ. ເກວລໍ ປເນຕ຺ຖ ເທສນານຸກ຺ກໂມວ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໓໐໑. ຍຖາ ຫິ ເຉໂກ ວິລີວກາໂຣ ສຸຊາຕໍ ເວຬຸໍ ລຠິຕ຺ວາ ຈຕຸຘາ ເຉຕ຺ວາ ຕໂຕ ຕໂຍ ໂກຏ຺ຐາເສ ຐເປຕ຺ວາ ເອກໍ ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ປຎ຺ຈຘາ ຠິນ຺ເທຍ຺ຍ, ຕໂຕປິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຐເປຕ຺ວາ ເອກໍ ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ຜາເລນ຺ໂຕ ປຎ຺ຈ ເປສິໂຍ ກເຣຍ຺ຍ, ຕໂຕ ຈຕສ຺ໂສ ຐເປຕ຺ວາ ເອກໍ ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ກຸຈ຺ຉິຠາຄໍ ປິຏ຺ຐິຠາຄນ຺ຕິ ທ຺ວິຘາ ຜາເລຕ຺ວາ ປິຏ຺ຐິຠາຄໍ ຐເປຕ຺ວາ ກຸຈ຺ຉິຠາຄໍ ອາທາຍ ຕໂຕ ສມຸຄ຺ຄພີຊນິຕາລວຓ຺ຏາທິນານປ຺ປກາຣໍ ເວຬຸວິກຕິໍ ກເຣຍ຺ຍ, ໂສ ປິຏ຺ຐິຠາຄຎ຺ຈ ອິຕຣາ ຈ ຈຕສ຺ໂສ ເປສິໂຍ ອິຕເຣ ຈ ຈຕ຺ຕາໂຣ ໂກຏ຺ຐາເສ ອິຕເຣ ຈ ຕໂຍ ໂກຏ຺ຐາເສ ກມ຺ມາຍ ນ ອຸປເນສ຺ສຕີຕິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ. ເອກປ຺ປຫາເຣນ ປນ ອຸປເນຕຸໍ ນ ສກ຺ກາ, ອນຸປຸພ຺ເພນ ອຸປເນສ຺ສຕິ. ເອວເມວ ອຍໍ ມຫາເຖໂຣປິ ວິລີວກາໂຣ ສຸຊາຕໍ ເວຬຸໍ ລຠິຕ຺ວາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ໂກຏ຺ຐາເສ ວິຍ, ອິມໍ ມຫນ຺ຕໍ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕໍ ອາຣຠິຕ຺ວາ ຈຕຸອຣິຍສຈ຺ຈວເສນ ມາຕິກໍ ຐເປສິ. ວິລີວກາຣສ຺ສ ຕໂຍ ໂກຏ຺ຐາເສ ຐເປຕ຺ວາ ເອກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ປຎ຺ຈຘາ ກຣຓໍ ວິຍ ເຖຣສ຺ສ ຕີຓິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ຐເປຕ຺ວາ ເອກໍ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຠາເຊນ຺ຕສ຺ສ ຂນ຺ຘວເສນ ປຎ຺ຈຘາ ກຣຓໍ. ຕໂຕ ຍຖາ ໂສ ວິລີວກາໂຣ ຈຕ຺ຕາໂຣ ໂກຏ຺ຐາເສ ຐເປຕ຺ວາ ເອກໍ ຠາຄໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຎ຺ຈຘາ ຜາເລສິ, ເອວໍ ເຖໂຣ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຣູປກ຺ຂນ຺ເຘ ຐເປຕ຺ວາ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘໍ ວິຠຊນ຺ໂຕ ຈຕ຺ຕາຣິ ຈ ມຫາຠູຕານິ ຈຕຸນ຺ນຎ຺ຈ ມຫາຠູຕານໍ ອຸປາທາຍ ຣູປນ຺ຕິ ປຎ຺ຈຘາ ອກາສິ. ຕໂຕ ຍຖາ ໂສ ວິລີວກາໂຣ ຈຕສ຺ໂສ ເປສິໂຍ ຐເປຕ຺ວາ ເອກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ກຸຈ຺ຉິຠາຄໍ ປິຏ຺ຐິຠາຄນ຺ຕິ ທ຺ວິຘາ ຜາເລສິ, ເອວໍ ເຖໂຣ ອຸປາທາຍ ຣູປຎ຺ຈ ຕິສ຺ໂສ ຈ ຘາຕຸໂຍ ຐເປຕ຺ວາ ເອກໍ ປຖວີຘາຕຸໍ ວິຠຊນ຺ໂຕ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກພາຫິຣວເສນ ທ຺ວິຘາ ທສ຺ເສສິ. ຍຖາ ໂສ ວິລີວກາໂຣ ປິຏ຺ຐິຠາຄໍ ຐເປຕ຺ວາ ກຸຈ຺ຉິຠາຄໍ ອາທາຍ ນານປ຺ປກາຣໍ ວິລີວວິກຕິໍ ອກາສິ, ເອວໍ ເຖໂຣ ພາຫິຣໍ ປຖວີຘາຕຸໍ ຐເປຕ຺ວາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກໍ ປຖວີຘາຕຸໍ ວີສຕິຍາ ອາກາເຣຫິ ວິຠຊິຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕຸໍ ກຕມາ ຈາວຸໂສ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາ ປຖວີຘາຕູຕິອາທິມາຫ.

ຍຖາ ປນ ວິລີວກາໂຣ ປິຏ຺ຐິຠາຄຎ຺ຈ ອິຕຣາ ຈ ຈຕ຺ຕສ຺ໂສ ເປສິໂຍ ອິຕເຣ ຈ ຈຕ຺ຕາໂຣ ໂກຏ຺ຐາເສ ອິຕເຣ ຈ ຕໂຍ ໂກຏ຺ຐາເສ ອນຸປຸພ຺ເພນ ກມ຺ມາຍ ອຸປເນສ຺ສຕິ, ນ ຫິ ສກ຺ກາ ເອກປ຺ປຫາເຣນ ອຸປເນຕຸໍ, ເອວໍ ເຖໂຣປິ ພາຫິຣຎ຺ຈ ປຖວີຘາຕຸໍ ອິຕຣາ ຈ ຕິສ຺ໂສ ຘາຕຸໂຍ ອຸປາທາຣູປຎ຺ຈ ອິຕເຣ ຈ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຣູປິໂນ ຂນ຺ເຘ ອິຕຣານິ ຈ ຕີຓິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ອນຸປຸພ຺ເພນ ວິຠຊິຕ຺ວາ ທສ຺ເສສ຺ສຕິ, ນ ຫິ ສກ຺ກາ ເອກປ຺ປຫາເຣນ ທສ຺ເສຕຸໍ. ອປິຈ ຣາຊປຸຕ຺ຕູປມາຍປິ ອຍໍ ກໂມ ວິຠາເວຕພ຺ໂພ –

ເອໂກ ກິຣ ມຫາຣາຊາ, ຕສ຺ສ ປໂຣສຫສ຺ສໍ ປຸຕ຺ຕາ. ໂສ ເຕສໍ ປິຬນ຺ຘນປຣິກ຺ຂາຣໍ ຈຕູສຸ ເປຬາສຸ ຐເປຕ຺ວາ ເຊຏ຺ຐປຸຕ຺ຕສ຺ສ ອປ຺ເປສິ – ‘‘ອິທໍ ເຕ, ຕາຕ, ຠາຕິການໍ ປິຬນ຺ຘນຠຓ຺ຑໍ ຕຖາຣູເປ ຉເຓ ສມ຺ປຕ຺ເຕ ປິຬນ຺ຘນໍ ໂນ ເທຫີຕິ ຍາຈນ຺ຕານໍ ທເທຍ຺ຍາສີ’’ຕິ. ໂສ ‘‘ສາຘຸ ເທວາ’’ຕິ ສາຣຄພ຺ເຠ ປຏິສາເມສິ, ຕຖາຣູເປ ຉຓທິວເສ ຣາຊປຸຕ຺ຕາ ຣຎ຺ໂຎ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ປິຬນ຺ຘນໍ ໂນ, ຕາຕ, ເທຖ, ນກ຺ຂຕ຺ຕໍ ກີຬິສ຺ສາມາ’’ຕິ ອາຫໍສຸ. ຕາຕາ, ເຊຏ຺ຐຠາຕິກສ຺ສ ໂວ ຫຕ຺ເຖ ມຍາ ປິຬນ຺ຘນໍ ຐປິຕໍ, ຕໍ ອາຫຣາເປຕ຺ວາ ປິຬນ຺ຘຖາຕິ. ເຕ ສາຘູຕິ ປຏິສ຺ສຸຓິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ, ‘‘ຕຸມ຺ຫາກໍ ກິຣ ໂນ ຫຕ຺ເຖ ປິຬນ຺ຘນຠຓ຺ຑໍ, ຕໍ ເທຖາ’’ຕິ ອາຫໍສຸ. ໂສ ເອວໍ ກຣິສ຺ສາມີຕິ ຄພ຺ຠໍ ວິວຣິຕ຺ວາ, ຈຕສ຺ໂສ ເປຬາໂຍ ນີຫຣິຕ຺ວາ ຕິສ຺ໂສ ຐເປຕ຺ວາ ເອກໍ ວິວຣິຕ຺ວາ, ຕໂຕ ປຎ຺ຈ ສມຸຄ຺ເຄ ນີຫຣິຕ຺ວາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຐເປຕ຺ວາ ເອກໍ ວິວຣິຕ຺ວາ, ຕໂຕ ປຎ຺ຈສຸ ກຣຓ຺ເຑສຸ ນີຫຣິເຕສຸ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຐເປຕ຺ວາ ເອກໍ ວິວຣິຕ຺ວາ ປິຘານໍ ປສ຺ເສ ຐເປຕ຺ວາ ຕໂຕ ຫຕ຺ຖູປຄປາທູປຄາທີນິ ນານປ຺ປກາຣານິ ປິຬນ຺ຘນານິ ນີຫຣິຕ຺ວາ ອທາສິ. ໂສ ກິຎ຺ຈາປິ ອິຕເຣຫິ ຈຕູຫິ ກຣຓ຺ເຑຫິ ອິຕເຣຫິ ຈຕູຫິ ສມຸຄ຺ເຄຫິ ອິຕຣາຫິ ຕີຫິ ເປຬາຫິ ນ ຕາວ ຠາເຊຕ຺ວາ ເທຕິ, ອນຸປຸພ຺ເພນ ປນ ທສ຺ສຕິ, ນ ຫິ ສກ຺ກາ ເອກປ຺ປຫາເຣນ ທາຕຸໍ.

ຕຕ຺ຖ ມຫາຣາຊາ ວິຍ ຠຄວາ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ – ‘‘ຣາຊາຫມສ຺ມິ ເສລາຕິ ຠຄວາ, ຘມ຺ມຣາຊາ ອນຸຕ຺ຕໂຣ’’ຕິ (ສຸ. ນິ. ໕໕໙). ເຊຏ຺ຐປຸຕ຺ໂຕ ວິຍ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖໂຣ, ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ – ‘‘ຍໍ ໂຂ ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ, ‘ຠຄວໂຕ ປຸຕ຺ໂຕ ໂອຣໂສ ມຸຂໂຕ ຊາໂຕ ຘມ຺ມໂຊ ຘມ຺ມນິມ຺ມິໂຕ ຘມ຺ມທາຍາໂທ, ໂນ ອາມິສທາຍາໂທ’ຕິ ສາຣິປຸຕ຺ຕເມວ ຕໍ ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ, ຠຄວໂຕ ປຸຕ຺ໂຕ…ເປ… ໂນ ອາມິສທາຍາໂທ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໓.໙໗). ປໂຣສຫສ຺ສຣາຊປຸຕ຺ຕາ ວິຍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ –

‘‘ປໂຣສຫສ຺ສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ, ສຸຄຕໍ ປຍິຣຸປາສຕິ;

ເທເສນ຺ຕໍ ວິຣຊໍ ຘມ຺ມໍ, ນິພ຺ພານໍ ອກຸໂຕຠຍ’’ນ຺ຕິ. (ສໍ. ນິ. ໑.໒໑໖);

ຣຎ຺ໂຎ ເຕສໍ ປຸຕ຺ຕານໍ ປິຬນ຺ຘນໍ ຈຕູສຸ ເປຬາສຸ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ເຊຏ຺ຐປຸຕ຺ຕສ຺ສ ຫຕ຺ເຖ ຐປິຕກາໂລ ວິຍ ຠຄວໂຕ ຘມ຺ມເສນາປຕິສ຺ສ ຫຕ຺ເຖ ຈຕຸສຈ຺ຈປ຺ປກາສນາຍ ຐປິຕກາໂລ, ເຕເນວາຫ – ‘‘ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ປໂຫຕິ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອາຈິກ຺ຂິຕຸໍ ເທເສຕຸໍ ປຎ຺ຎາເປຕຸໍ ປຏ຺ຐເປຕຸໍ ວິວຣິຕຸໍ ວິຠຊິຕຸໍ ອຸຕ຺ຕານີກາຕຸ’’ນ຺ຕິ (ມ. ນິ. ໓.໓໗໑). ຕຖາຣູເປ ຂເຓ ເຕສໍ ຣາຊປຸຕ຺ຕານໍ ຕໍ ຣາຊານໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປິຬນ຺ຘນໍ ຍາຈນກາໂລ ວິຍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ວສ຺ສູປນາຍິກສມເຍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຘມ຺ມເທສນາຍ ຍາຈິຕກາໂລ. ອຸປກຏ຺ຐາຍ ກິຣ ວສ຺ສູປນາຍິກາຍ ອິທໍ ສຸຕ຺ຕໍ ເທສິຕໍ. ຣຎ຺ໂຎ, ‘‘ຕາຕາ, ເຊຏ຺ຐຠາຕິກສ຺ສ ໂວ ຫຕ຺ເຖ ມຍາ ປິຬນ຺ຘນໍ ຐປິຕໍ ຕໍ ອາຫຣາເປຕ຺ວາ ປິຬນ຺ຘຖາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕກາໂລ ວິຍ ສມ຺ພຸທ຺ເຘນາປິ, ‘‘ເສເວຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລາເນ, ຠຊຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລາເນ. ປຓ຺ຑິຕາ ຠິກ຺ຂູ ອນຸຄ຺ຄາຫກາ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ຘມ຺ມເສນາປຕິໂນ ສນ຺ຕິເກ ຠິກ຺ຂູນໍ ເປສິຕກາໂລ.

ຣາຊປຸຕ຺ເຕຫິ ຣຎ຺ໂຎ ກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ເຊຏ຺ຐຠາຕິກສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປິຬນ຺ຘນໍ ຍາຈິຕກາໂລ ວິຍ ຠິກ຺ຂູຫິ ສຕ຺ຖຸກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ຘມ຺ມເສນາປຕິໍ ອຸປສງ຺ກມ຺ມ ຘມ຺ມເທສນໍ ອາຍາຈິຕກາໂລ. ເຊຏ຺ຐຠາຕິກສ຺ສ ຄພ຺ຠໍ ວິວຣິຕ຺ວາ ຈຕສ຺ໂສ ເປຬາໂຍ ນີຫຣິຕ຺ວາ ຐປນໍ ວິຍ ຘມ຺ມເສນາປຕິສ຺ສ ອິມໍ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕໍ ອາຣຠິຕ຺ວາ ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣິຍສຈ຺ຈານໍ ວເສນ ມາຕິກາຍ ຐປນໍ. ຕິສ຺ໂສ ເປຬາໂຍ ຐເປຕ຺ວາ ເອກໍ ວິວຣິຕ຺ວາ ຕໂຕ ປຎ຺ຈສມຸຄ຺ຄນີຫຣຓໍ ວິຍ ຕີຓິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ຐເປຕ຺ວາ ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ວິຠຊນ຺ຕສ຺ສ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘທສ຺ສນໍ. ຈຕ຺ຕາໂຣ ສມຸຄ຺ເຄ ຐເປຕ຺ວາ ເອກໍ ວິວຣິຕ຺ວາ ຕໂຕ ປຎ຺ຈກຣຓ຺ຑນີຫຣຓໍ ວິຍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຣູປກ຺ຂນ຺ເຘ ຐເປຕ຺ວາ ເອກໍ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘໍ ວິຠຊນ຺ຕສ຺ສ ຈຕຸມຫາຠູຕອຸປາທາຣູປວເສນ ປຎ຺ຈໂກຏ຺ຐາສທສ຺ສນໍ.

໓໐໒. ຈຕ຺ຕາໂຣ ກຣຓ຺ເຑ ຐເປຕ຺ວາ ເອກໍ ວິວຣິຕ຺ວາ ປິຘານໍ ປສ຺ເສ ຐເປຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖູປຄປາທູປຄາທິປິຬນ຺ຘນທານໍ ວິຍ ຕີຓິ ມຫາຠູຕານິ ອຸປາທາຣູປຎ຺ຈ ຐເປຕ຺ວາ ເອກໍ ປຖວີຘາຕຸໍ ວິຠຊນ຺ຕສ຺ສ ພາຫິຣໍ ຕາວ ປິຘານໍ ວິຍ ຐເປຕ຺ວາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາຍ ປຖວີຘາຕຸຍາ ນານາສຠາວໂຕ ວີສຕິຍາ ອາກາເຣຫິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ‘‘ກຕມາ ຈາວຸໂສ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາ ປຖວີຘາຕູ’’ຕິອາທິວຈນໍ.

ຕສ຺ສ ປນ ຣາຊປຸຕ຺ຕສ຺ສ ເຕຫິ ຈຕູຫິ ກຣຓ຺ເຑຫິ ຈຕູຫິ ສມຸຄ຺ເຄຫິ ຕີຫິ ຈ ເປຬາຫິ ປຈ຺ຉາ ອນຸປຸພ຺ເພນ ນີຫຣິຕ຺ວາ ປິຬນ຺ຘນທານໍ ວິຍ ເຖຣສ຺ສາປິ ອິຕເຣສຎ຺ຈ ຕິຓ຺ຓໍ ມຫາຠູຕານໍ ອຸປາທາຣູປານຎ຺ຈ ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣູປກ຺ຂນ຺ຘານຎ຺ຈ ຕິຓ຺ຓໍ ອຣິຍສຈ຺ຈານຎ຺ຈ ປຈ຺ຉາ ອນຸປຸພ຺ເພນ ຠາເຊຕ຺ວາ ທສ຺ສນໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຍໍ ປເນຕໍ ‘‘ກຕມາ ຈາວຸໂສ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາ ປຖວີຘາຕູ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຸຠຍມ຺ເປຕໍ ນິຍກາຘິວຈນເມວ. ກກ຺ຂຬນ຺ຕິ ຖທ຺ຘໍ. ຂຣິຄຕນ຺ຕິ ຜຣຸສໍ. ອຸປາທິນ຺ນນ຺ຕິ ນ ກມ຺ມສມຸຏ຺ຐານເມວ, ອວິເສເສນ ປນ ສຣີຣຏ຺ຐກສ຺ເສຕໍ ຄຫຓໍ. ສຣີຣຏ຺ຐກຎ຺ຫິ ອຸປາທິນ຺ນໍ ວາ ໂຫຕຸ, ອນຸປາທິນ຺ນໍ ວາ, ອາທິນ຺ນຄຫິຕປຣາມຏ຺ຐວເສນ ສພ຺ພໍ ອຸປາທິນ຺ນເມວ ນາມ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ເກສາ ໂລມາ…ເປ… ອຸທຣິຍໍ ກຣີສນ຺ຕິ ອິທໍ ຘາຕຸກມ຺ມຏ຺ຐານິກສ຺ສ ກຸລປຸຕ຺ຕສ຺ສ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກປຖວີຘາຕຸວເສນ ຕາວ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ວິຠຕ຺ຕໍ. ເອຕ຺ຖ ປນ ມນສິກາຣໍ ອາຣຠິຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ຄເຫຕຸກາເມນ ຍໍ ກາຕພ຺ພໍ, ຕໍ ສພ຺ພໍ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ ວິຕ຺ຖາຣິຕເມວ. ມຕ຺ຖລຸງ຺ຄໍ ປນ ນ ອິຘ ປາຬິອາຣຸຬ຺ຫໍ. ຕມ຺ປິ ອາຫຣິຕ຺ວາ, ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ວຓ຺ຓສຓ຺ຐານາທິວເສນ ວວຕ຺ຖເປຕ຺ວາ, ‘‘ອຍມ຺ປິ ອເຈຕນາ ອພ຺ຍາກຕາ ສຸຎ຺ຎາ ຖທ຺ຘາ ປຖວີຘາຕຸ ເອວາ’’ຕິ ມນສິ ກາຕພ຺ພໍ. ຍໍ ວາ ປນຎ຺ຎມ຺ປີຕິ ອິທໍ ອິຕເຣສຸ ຕີສຸ ໂກຏ຺ຐາເສສຸ ອນຸຄຕາຍ ປຖວີຘາຕຸຍາ ຄຫຓຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍາ ເຈວ ໂຂ ປນ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາ ປຖວີຘາຕູຕິ ຍາ ຈ ອຍໍ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາ ປຖວີຘາຕຸ. ຍາ ຈ ພາຫິຣາຕິ ຍາ ຈ ວິຠງ຺ເຄ, ‘‘ອໂຍ ໂລຫໍ ຕິປຸ ສີສ’’ນ຺ຕິອາທິນາ (ວິຠ. ໑໗໓) ນເຍນ ອາຄຕາ ພາຫິຣາ ປຖວີຘາຕຸ.

ເອຕ຺ຕາວຕາ ເຖເຣນ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາ ປຖວີຘາຕຸ ນານາສຠາວໂຕ ວີສຕິຍາ ອາກາເຣຫິ ວິຕ຺ຖາເຣນ ທສ຺ສິຕາ, ພາຫິຣາ ສງ຺ເຂເປນ. ກສ຺ມາ? ຍສ຺ມິຎ຺ຫິ ຐາເນ ສຕ຺ຕານໍ ອາລໂຍ ນິກນ຺ຕິ ປຕ຺ຖນາ ປຣິຍຸຏ຺ຐານໍ ຄຫຓໍ ປຣາມາໂສ ພລວາ ໂຫຕິ, ຕຕ຺ຖ ເຕສໍ ອາລຍາທີນໍ ອຸທ຺ຘຣຓຕ຺ຖໍ ພຸທ຺ຘາ ວາ ພຸທ຺ຘສາວກາ ວາ ວິຕ຺ຖາຣກຖໍ ກເຖນ຺ຕິ. ຍຕ຺ຖ ປນ ນ ພລວາ, ຕຕ຺ຖ ກຕ຺ຕພ຺ພກິຈ຺ຈາຠາວໂຕ ສງ຺ເຂເປນ ກເຖນ຺ຕິ. ຍຖາ ຫິ ກສ຺ສໂກ ເຂຕ຺ຕໍ ກສມາໂນ ຍຕ຺ຖ ມູລສນ຺ຕານການໍ ພລວຕາຍ ນງ຺ຄລໍ ລຄ຺ຄຕິ, ຕຕ຺ຖ ໂຄເຓ ຐເປຕ຺ວາ ປໍສຸໍ ວິຍູຫິຕ຺ວາ ມູລສນ຺ຕານການິ ເຉຕ຺ວາ ເຉຕ຺ວາ ອຸທ຺ຘຣນ຺ໂຕ ພຫຸໍ ວາຍາມໍ ກໂຣຕິ. ຍຕ຺ຖ ຕານິ ນຕ຺ຖິ, ຕຕ຺ຖ ພລວໍ ປໂຍຄໍ ກຕ຺ວາ ໂຄເຓ ປິຏ຺ຐິຍໍ ປຫຣມາໂນ ກສຕິເຍວ, ເອວໍສມ຺ປທມິທໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ປຖວີຘາຕຸເຣເວສາຕິ ທຸວິຘາເປສາ ຖທ຺ຘຏ຺ເຐນ ກກ຺ຂຬຏ຺ເຐນ ຜຣຸສຏ຺ເຐນ ເອກລກ຺ຂຓາ ປຖວີຘາຕຸເຍວ, ອາວຸໂສຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກໍ ພາຫິຣາຍ ສທ຺ຘິໍ ໂຍເຊຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕິ. ຍສ຺ມາ ພາຫິຣາຍ ປຖວີຘາຕຸຍາ ອເຈຕນາຠາໂວ ປາກໂຏ, ນ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາຍ, ຕສ຺ມາ ສາ ພາຫິຣາຍ ສທ຺ຘິໍ ເອກສທິສາ ອເຈຕນາເຍວາຕິ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ສຸຂປຣິຄ຺ຄໂຫ ໂຫຕິ. ຍຖາ ກິໍ? ຍຖາ ທນ຺ເຕນ ໂຄເຓນ ສທ຺ຘິໍ ໂຍຊິໂຕ ອທນ຺ໂຕ ກຕິປາຫເມວ ວິສູກາຍຕິ ວິປ຺ຜນ຺ທຕິ, ອຖ ນ ຈິຣສ຺ເສວ ທມຖໍ ອຸເປຕິ. ເອວໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາປິ ພາຫິຣາຍ ສທ຺ຘິໍ ເອກສທິສາຕິ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ກຕິປາຫເມວ ອເຈຕນາຠາໂວ ນ ອຸປຏ຺ຐາຕິ, ອຖ ນ ຈິເຣເນວສ຺ສາ ອເຈຕນາຠາໂວ ປາກໂຏ ໂຫຕິ. ຕໍ ເນຕໍ ມມາຕິ ຕໍ ອຸຠຍມ຺ປິ ນ ເອຕໍ ມມ, ນ ເອໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເອໂສ ເມ ອຕ຺ຕາຕິ ເອວໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຍຖາຠູຕນ຺ຕິ ຍຖາສຠາວໍ, ຕຎ຺ຫິ ອນິຈ຺ຈາທິສຠາວໍ, ຕສ຺ມາ ອນິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂມນຕ຺ຕາຕິ ເອວໍ ທຏ຺ຐພ຺ພນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ໂຫຕິ ໂຂ ໂສ, ອາວຸໂສຕິ ກສ຺ມາ ອາຣຠິ? ພາຫິຣອາໂປຘາຕຸວເສນ ພາຫິຣາຍ ປຖວີຘາຕຸຍາ ວິນາສໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ຕໂຕ ວິເສສຕເຣນ ອຸປາທິນ຺ນາຍ ສຣີຣຏ຺ຐກປຖວີຘາຕຸຍາ ວິນາສທສ຺ສນຕ຺ຖໍ. ປກຸປ຺ປຕີຕິ ອາໂປສໍວຏ຺ຏວເສນ ວຑ຺ຒມານາ ກຸປ຺ປຕິ. ອນ຺ຕຣຫິຕາ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ພາຫິຣາ ປຖວີຘາຕຸ ໂຫຕີຕິ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ໂກຏິສຕສຫສ຺ສຈກ຺ກວາເຬ ຂາໂຣທເກນ ວິລີຍມານາ ອຸທການຸຄຕາ ຫຸຕ຺ວາ ສພ຺ພາ ປພ຺ພຕາທິວເສນ ສຓ຺ຐິຕາ ປຖວີຘາຕຸ ອນ຺ຕຣຫິຕາ ໂຫຕິ. ວິລີຍິຕ຺ວາ ອຸທກເມວ ໂຫຕິ. ຕາວ ມຫລ຺ລິກາຍາຕິ ຕາວ ມຫນ຺ຕາຍ.

ທຸເວ ສຕສຫສ຺ສານິ, ຈຕ຺ຕາຣິ ນຫຸຕານິ ຈ;

ເອຕ຺ຕກໍ ພຫລຕ຺ເຕນ, ສງ຺ຂາຕາຍໍ ວສຸນ຺ຘຣາຕິ. –

ເອວໍ ພຫລຕ຺ເຕເນວ ມຫນ຺ຕາຍ, ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ປນ ໂກຏິສຕສຫສ຺ສຈກ຺ກວາຬປ຺ປມາຓາຍ. ອນິຈ຺ຈຕາຕິ ຫຸຕ຺ວາ ອຠາວຕາ. ຂຍຘມ຺ມຕາຕິ ຂຍໍ ຄມນສຠາວຕາ. ວຍຘມ຺ມຕາຕິ ວຍໍ ຄມນສຠາວຕາ. ວິປຣິຓາມຘມ຺ມຕາຕິ ປກຕິວິຊຫນສຠາວຕາ, ອິຕິ ສພ຺ເພຫິປິ ອິເມຫິ ປເທຫິ ອນິຈ຺ຈລກ຺ຂຓເມວ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍໍ ປນ ອນິຈ຺ຈໍ, ຕໍ ທຸກ຺ຂໍ. ຍໍ ທຸກ຺ຂໍ, ຕໍ ອນຕ຺ຕາຕິ ຕີຓິປິ ລກ຺ຂຓານິ ອາຄຕາເນວ ໂຫນ຺ຕິ. ມຕ຺ຕຏ຺ຐກສ຺ສາຕິ ປຣິຕ຺ຕຏ຺ຐິຕິກສ຺ສ, ຕຕ຺ຖ ທ຺ວີຫາກາເຣຫິ ອິມສ຺ສ ກາຍສ຺ສ ປຣິຕ຺ຕຏ຺ຐິຕິຕາ ເວທິຕພ຺ພາ ຐິຕິປຣິຕ຺ຕຕາຍ ຈ ສຣສປຣິຕ຺ຕຕາຍ ຈ. ອຍຎ຺ຫິ ອຕີເຕ ຈິຕ຺ຕກ຺ຂເຓ ຊີວິຕ຺ຖ, ນ ຊີວຕິ, ນ ຊີວິສ຺ສຕິ. ອນາຄເຕ ຈິຕ຺ຕກ຺ຂເຓ ຊີວິສ຺ສຕິ, ນ ຊີວຕິ, ນ ຊີວິຕ຺ຖ. ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນ ຈິຕ຺ຕກ຺ຂເຓ ຊີວຕິ, ນ ຊີວິຕ຺ຖ, ນ ຊີວິສ຺ສຕີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

‘‘ຊີວິຕໍ ອຕ຺ຕຠາໂວ ຈ, ສຸຂທຸກ຺ຂາ ຈ ເກວລາ;

ເອກຈິຕ຺ຕສມາຍຸຕ຺ຕາ, ລຫຸ ໂສ ວຕ຺ຕເຕ ຂໂຓ’’ຕິ. –

ອິທໍ ເອຕສ຺ເສວ ປຣິຕ຺ຕຏ຺ຐິຕິທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອວໍ ຐິຕິປຣິຕ຺ຕຕາຍ ປຣິຕ຺ຕຏ຺ຐິຕິຕາ ເວທິຕພ຺ພາ.

ອສ຺ສາສປສ຺ສາສູປນິພທ຺ຘາທິຠາເວນ ປນສ຺ສ ສຣສປຣິຕ຺ຕຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ສຕ຺ຕານຎ຺ຫິ ອສ຺ສາສູປນິພທ຺ຘໍ ຊີວິຕໍ, ປສ຺ສາສູປນິພທ຺ຘໍ ຊີວິຕໍ, ອສ຺ສາສປສ຺ສາສູປນິພທ຺ຘໍ ຊີວິຕໍ, ມຫາຠູຕູປນິພທ຺ຘໍ ຊີວິຕໍ, ກພຬີກາຣາຫາຣູປນິພທ຺ຘໍ ຊີວິຕໍ, ວິຎ຺ຎາຓູປນິພທ຺ຘໍ ຊີວິຕນ຺ຕິ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ ວິຕ຺ຖາຣິຕໍ.

ຕຓ຺ຫຸປາທິນ຺ນສ຺ສາຕິ ຕຓ຺ຫາຍ ອາທິນ຺ນຄຫິຕປຣາມຏ຺ຐສ຺ສ ອຫນ຺ຕິ ວາ ມມນ຺ຕິ ວາ ອສ຺ມີຕິ ວາ. ອຖ ຂ຺ວາສ຺ສ ໂນເຕເວຕ຺ຖ ໂຫຕີຕິ ອຖ ໂຂ ອສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອວໍ ຕີຓິ ລກ຺ຂຓານິ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ປສ຺ສນ຺ຕສ຺ສ ເອຕ຺ຖ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາຍ ປຖວີຘາຕຸຍາ ອຫນ຺ຕິ ວາຕິອາທິ ຕິວິໂຘ ຕຓ຺ຫາມານທິຏ຺ຐິຄ຺ຄາໂຫ ໂນເຕວ ໂຫຕິ, ນ ໂຫຕິເຍວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍຖາ ຈ ອາໂປຘາຕຸວເສນ, ເອວໍ ເຕໂຊຘາຕຸວາໂຍຘາຕຸວເສນປິ ພາຫິຣາຍ ປຖວີຘາຕຸຍາ ອນ຺ຕຣຘານໍ ໂຫຕິ. ອິຘ ປນ ເອກໍເຍວ ອາຄຕໍ. ອິຕຣານິປິ ອຕ຺ຖໂຕ ເວທິຕພ຺ພານິ.

ຕຎ຺ເຈ, ອາວຸໂສຕິ ອິຘ ຕສ຺ສ ຘາຕຸກມ຺ມຏ຺ຐານິກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ໂສຕທ຺ວາເຣ ປຣິຄ຺ຄຫໍ ປຏ຺ຐເປນ຺ໂຕ ພລໍ ທສ຺ເສຕິ. ອກ຺ໂກສນ຺ຕີຕິ ທສຫິ ອກ຺ໂກສວຕ຺ຖູຫິ ອກ຺ໂກສນ຺ຕິ. ປຣິຠາສນ຺ຕີຕິ ຕຍາ ອິທຎ຺ຈິທຎ຺ຈ ກຕໍ, ເອວຎ຺ຈ ເອວຎ຺ຈ ຕໍ ກຣິສ຺ສາມາຕິ ວາຈາຍ ປຣິຠາສນ຺ຕິ. ໂຣເສນ຺ຕີຕິ ຆຏ຺ເຏນ຺ຕິ. ວິເຫເສນ຺ຕີຕິ ທຸກ຺ຂາເປນ຺ຕິ, ສພ຺ພໍ ວາຈາຍ ຆຏ຺ຏນເມວ ວຸຕ຺ຕໍ. ໂສ ເອວນ຺ຕິ ໂສ ຘາຕຸກມ຺ມຏ຺ຐານິໂກ ເອວໍ ສມ຺ປຊານາຕິ. ອຸປ຺ປນ຺ນາ ໂຂ ເມ ອຍນ຺ຕິ ສມ຺ປຕິວຕ຺ຕມານຸປ຺ປນ຺ນຠາເວນ ຈ ສມຸທາຈາຣຸປ຺ປນ຺ນຠາເວນ ຈ ອຸປ຺ປນ຺ນາ. ໂສຕສມ຺ຜສ຺ສຊາຕິ ອຸປນິສ຺ສຍວເສນ ໂສຕສມ຺ຜສ຺ສໂຕ ຊາຕາ ໂສຕທ຺ວາຣຊວນເວທນາ, ຜສ຺ໂສ ອນິຈ຺ໂຈຕິ ໂສຕສມ຺ຜສ຺ໂສ ຫຸຕ຺ວາ ອຠາວຏ຺ເຐນ ອນິຈ຺ໂຈຕິ ປສ຺ສຕິ. ເວທນາທໂຍປິ ໂສຕສມ຺ຜສ຺ສສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາວ ເວທິຕພ຺ພາ. ຘາຕາຣມ຺ມຓເມວາຕິ ຘາຕຸສງ຺ຂາຕເມວ ອາຣມ຺ມຓໍ. ປກ຺ຂນ຺ທຕີຕິ ໂອຕຣຕິ. ປສີທຕີຕິ ຕສ຺ມິໍ ອາຣມ຺ມເຓ ປສີທຕິ, ຠຸມ຺ມວຈນເມວ ວາ ເອຕໍ. ພ຺ຍຎ຺ຊນສນ຺ຘິວເສນ ‘‘ຘາຕາຣມ຺ມຓເມວາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຘາຕາຣມ຺ມເຓເຍວາຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ. ອຘິມຸຈ຺ຈຕີຕິ ຘາຕຸວເສນ ເອວນ຺ຕິ ອຘິໂມກ຺ຂໍ ລຠຕິ, ນ ຣຊ຺ຊຕິ, ນ ທຸສ຺ສຕິ. ອຍຎ຺ຫິ ໂສຕທ຺ວາຣມ຺ຫິ ອາຣມ຺ມເຓ ອາປາຖຄເຕ ມູລປຣິຎ຺ຎາອາຄນ຺ຕຸກຕາວກາລິກວເສນ ປຣິຄ຺ຄຫໍ ກໂຣຕິ, ຕສ຺ສ ວິຕ຺ຖາຣກຖາ ສຕິປຏ຺ຐາເນ ສຕິສມ຺ປຊຎ຺ຎປພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕາ. ສາ ປນ ຕຕ຺ຖ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາຣວເສນ ວຸຕ຺ຕາ, ອິຘ ໂສຕທ຺ວາຣວເສນ ເວທິຕພ຺ພາ.

ເອວໍ ກຕປຣິຄ຺ຄຫສ຺ສ ຫິ ຘາຕຸກມ຺ມຏ຺ຐານິກສ຺ສ ພລວວິປສ຺ສກສ຺ສ ສເຈປິ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາຣາທີສຸ ອາຣມ຺ມເຓ ອາປາຖຄເຕ ອໂຍນິໂສ ອາວຊ຺ຊນໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ໂວຏ຺ຐພ຺ພນໍ ປຕ຺ວາ ເອກໍ ທ຺ເວ ວາເຣ ອາເສວນໍ ລຠິຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ຠວງ຺ຄເມວ ໂອຕຣຕິ, ນ ຣາຄາທິວເສນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອຍໍ ໂກຏິປ຺ປຕ຺ໂຕ ຕິກ຺ຂວິປສ຺ສໂກ. ອປຣສ຺ສ ຣາຄາທິວເສນ ເອກໍ ວາຣໍ ຊວນໍ ຊວຕິ, ຊວນປຣິໂຍສາເນ ປນ ຣາຄາທິວເສນ ເອວໍ ເມ ຊວນໍ ຊວິຕນ຺ຕິ ອາວຊ຺ຊໂຕ ອາຣມ຺ມຓໍ ປຣິຄ຺ຄຫິຕເມວ ໂຫຕິ, ປຸນ ວາຣໍ ຕຖາ ນ ຊວຕິ. ອປຣສ຺ສ ເອກວາຣໍ ເອວໍ ອາວຊ຺ຊໂຕ ປຸນ ທຸຕິຍວາຣໍ ຣາຄາທິວເສນ ຊວນໍ ຊວຕິເຍວ, ທຸຕິຍວາຣາວສາເນ ປນ ເອວໍ ເມ ຊວນໍ ຊວິຕນ຺ຕິ ອາວຊ຺ຊໂຕ ອາຣມ຺ມຓໍ ປຣິຄ຺ຄຫິຕເມວ ໂຫຕິ, ຕຕິຍວາເຣ ຕຖາ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ເອຕ຺ຖ ປນ ປຐໂມ ອຕິຕິກ຺ໂຂ, ຕຕິໂຍ ອຕິມນ຺ໂທ, ທຸຕິຍສ຺ສ ປນ ວເສນ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ, ລຏຸກິໂກປເມ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍຠາວເນ ຈ ອຍມຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ເອວໍ ໂສຕທ຺ວາເຣ ປຣິຄ຺ຄຫິຕວເສນ ຘາຕຸກມ຺ມຏ຺ຐານິກສ຺ສ ພລໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ກາຍທ຺ວາເຣ ທີເປນ຺ໂຕ ຕຎ຺ເຈ, ອາວຸໂສຕິອາທິມາຫ. ອນິຏ຺ຐາຣມ຺ມຓຎ຺ຫິ ປຕ຺ວາ ທ຺ວີສຸ ວາເຣສຸ ກິລມຕິ ໂສຕທ຺ວາເຣ ຈ ກາຍທ຺ວາເຣ ຈ. ຕສ຺ມາ ຍຖາ ນາມ ເຂຕ຺ຕສ຺ສາມີ ປຸຣິໂສ ກຸທາລໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເຂຕ຺ຕໍ ອນຸສຎ຺ຈຣນ຺ໂຕ ຍຕ຺ຖ ວາ ຕຕ຺ຖ ວາ ມຕ຺ຕິກປິຓ຺ຑໍ ອທຕ຺ວາ ທຸພ຺ພລຏ຺ຐາເນສຸເຍວ ກຸທາເລນ ຠູມິໍ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ສຕິຓມຕ຺ຕິກປິຓ຺ຑໍ ເທຕິ. ເອວເມວ ມຫາເຖໂຣ ອນາຄເຕ ສິກ຺ຂາກາມາ ປຘານກມ຺ມິກາ ກຸລປຸຕ຺ຕາ ອິເມສຸ ທ຺ວາເຣສຸ ສໍວຣໍ ປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ຂິປ຺ປເມວ ຊາຕິຊຣາມຣຓສ຺ສ ອນ຺ຕໍ ກຣິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ອິເມສຸເຍວ ທ຺ວີສຸ ທ຺ວາເຣສຸ ຄາຬ຺ຫໍ ກຕ຺ວາ ສໍວຣໍ ເທເສນ຺ໂຕ ອິມໍ ເທສນໍ ອາຣຠິ.

ຕຕ຺ຖ ສມຸທາຈຣນ຺ຕີຕິ ອຸປກ຺ກມນ຺ຕິ. ປາຓິສມ຺ຜສ຺ເສນາຕິ ປາຓິປ຺ປຫາເຣນ, ອິຕເຣສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຕຖາຠູໂຕຕິ ຕຖາສຠາໂວ. ຍຖາຠູຕສ຺ມິນ຺ຕິ ຍຖາສຠາເວ. ກມນ຺ຕີຕິ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ເອວໍ ພຸທ຺ຘໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕຕິອາທີສຸ ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາຕິອາທິນາ ນເຍນ ອນຸສ຺ສຣນ຺ໂຕປິ ພຸທ຺ຘໍ ອນຸສ຺ສຣຕິ, ວຸຕ຺ຕໍ ໂຂ ປເນຕໍ ຠຄວຕາຕິ ອນຸສ຺ສຣນ຺ໂຕປິ ອນຸສ຺ສຣຕິເຍວ. ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ ຠຄວຕາ ຘມ຺ໂມຕິອາທິນາ ນເຍນ ອນຸສ຺ສຣນ຺ໂຕປິ ຘມ຺ມໍ ອນຸສ຺ສຣຕິ, ກກຈູປໂມວາທໍ ອນຸສ຺ສຣນ຺ໂຕປິ ອນຸສ຺ສຣຕິເຍວ. ສຸປ຺ປຏິປນ຺ໂນຕິອາທິນາ ນເຍນ ອນຸສ຺ສຣນ຺ໂຕປິ ສງ຺ຆໍ ອນຸສ຺ສຣຕິ, ກກໂຈກນ຺ຕນໍ ອຘິວາສຍມານສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຄຸຓໍ ອນຸສ຺ສຣມາໂນປິ ອນຸສ຺ສຣຕິເຍວ.

ອຸເປກ຺ຂາ ກຸສລນິສ຺ສິຕາ ນ ສຓ຺ຐາຕີຕິ ອິຘ ວິປສ຺ສນຸເປກ຺ຂາ ອຘິປ຺ເປຕາ. ອຸເປກ຺ຂາ ກຸສລນິສ຺ສິຕາ ສຓ຺ຐາຕີຕິ ອິຘ ຉຬງ຺ຄຸເປກ຺ຂາ, ສາ ປເນສາ ກິຎ຺ຈາປິ ຂີຓາສວສ຺ສ ອິຏ຺ຐານິຏ຺ເຐສຸ ອາຣມ຺ມເຓສຸ ອຣຊ຺ຊນາທິວເສນ ປວຕ຺ຕຕິ, ອຍໍ ປນ ຠິກ຺ຂຸ ວີຣິຍພເລນ ຠາວນາສິທ຺ຘິຍາ ອຕ຺ຕໂນ ວິປສ຺ສນໍ ຂີຓາສວສ຺ສ ຉຬງ຺ຄຸເປກ຺ຂາຐາເນ ຐເປຕີຕິ ວິປສ຺ສນາວ ຉຬງ຺ຄຸເປກ຺ຂາ ນາມ ຊາຕາ.

໓໐໓. ອາໂປຘາຕຸນິທ຺ເທເສ ອາໂປຄຕນ຺ຕິ ສພ຺ພອາເປສຸ ຄຕໍ ອລ຺ລຍູສຠາວລກ຺ຂຓໍ. ປິຕ຺ຕໍ ເສມ຺ຫນ຺ຕິອາທີສຸ ປນ ຍໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ຕໍ ສພ຺ພໍ ສທ຺ຘິໍ ຠາວນານເຍນ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ ວຸຕ຺ຕໍ. ປກຸປ຺ປຕີຕິ ໂອຆວເສນ ວຑ຺ຒຕິ, ສມຸທ຺ທໂຕ ວາ ອຸທກໍ ອຸຕ຺ຕຣຕິ, ອຍມສ຺ສ ປາກຕິໂກ ປໂກໂປ, ອາໂປສໍວຏ຺ຏກາເລ ປນ ໂກຏິສຕສຫສ຺ສຈກ຺ກວາຬໍ ອຸທກປູຣເມວ ໂຫຕິ. ໂອຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ເຫຏ຺ຐາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ອຸທ຺ຘເນ ອາໂຣປິຕອຸທກໍ ວິຍ ຂຍໍ ວິນາສໍ ປາປຸຓນ຺ຕິ. ເສສໍ ປຸຣິມນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ.

໓໐໔. ເຕໂຊຘາຕຸນິທ຺ເທເສ ເຕໂຊຄຕນ຺ຕິ ສພ຺ພເຕເຊສຸ ຄຕໍ ອຸຓ຺ຫຕ຺ຕລກ຺ຂຓໍ. ເຕໂຊ ເອວ ວາ ເຕໂຊຠາວໍ ຄຕນ຺ຕິ ເຕໂຊຄຕໍ. ປຸຣິເມ ອາໂປຄເຕປິ ປຈ຺ຉິເມ ວາໂຍຄເຕປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເຍນ ຈາຕິ ເຍນ ເຕໂຊຄເຕນ. ຕສ຺ມິໍ ກຸປ຺ປິເຕ ອຍໍ ກາໂຍ ສນ຺ຕປ຺ປຕິ, ເອກາຫິກຊຣາທິຠາເວນ ອຸສຸມຊາໂຕ ໂຫຕິ. ເຍນ ຈ ຊີຣີຍຕີຕິ ເຍນ ອຍໍ ກາໂຍ ຊີຣຕິ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍເວກລ຺ລຕ຺ຕໍ ພລປຣິກ຺ຂຍໍ ວລິປລິຕາທິຠາວຎ຺ຈ ປາປຸຓາຕິ. ເຍນ ຈ ປຣິຑຍ຺ຫຕີຕິ ເຍນ ກຸປ຺ປິເຕນ ອຍໍ ກາໂຍ ທຍ຺ຫຕິ, ໂສ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ທຍ຺ຫາມິ ທຍ຺ຫາມີຕິ ກນ຺ທນ຺ໂຕ ສຕໂຘຕສປ຺ປິໂຄສີຕຈນ຺ທນາທິເລປຎ຺ຈ ຕາລວຓ຺ຏວາຕຎ຺ຈ ປຈ຺ຈາສີສຕິ. ເຍນ ຈ ອສິຕປີຕຂາຍິຕສາຍິຕໍ ສມ຺ມາ ປຣິຓາມໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ເຍນ ຕໍ ອສິຕໍ ວາ ໂອທນາທິ, ປີຕໍ ວາ ປານກາທິ, ຂາຍິຕໍ ວາ ປິຏ຺ຐຂຊ຺ຊກາທິ, ສາຍິຕໍ ວາ ອມ຺ພປກ຺ກມຘຸຜາຓິຕາທິ ສມ຺ມາ ປຣິປາກໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຣສາທິຠາເວນ ວິເວກໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ. ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ປນ ຍໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສິຍາ, ຕໍ ສພ຺ພໍ ສທ຺ຘິໍ ຠາວນານເຍນ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຫຣິຕນ຺ຕນ຺ຕິ ຫຣິຕເມວ. ອລ຺ລຕິຓາທິໍ ອາຄມ຺ມ ນິພ຺ພາຍຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປນ຺ຖນ຺ຕນ຺ຕິ ມຫາມຄ຺ຄເມວ. ເສລນ຺ຕນ຺ຕິ ປພ຺ພຕໍ. ອຸທກນ຺ຕນ຺ຕິ ອຸທກໍ. ຣມຓີຍໍ ວາ ຠູມິຠາຄນ຺ຕິ ຕິຓຄຸມ຺ພາທິຣຫິຕໍ, ວິວິຕ຺ຕໍ ອພ຺ໂຠກາສໍ ຠູມິຠາຄໍ. ອນາຫາຣາຕິ ນິຣາຫາຣາ ນິຣຸປາທານາ, ອຍມ຺ປິ ປກຕິຍາວ ເຕໂຊວິກາໂຣ ວຸຕ຺ໂຕ, ເຕໂຊສໍວຏ຺ຏກາເລ ປນ ໂກຏິສຕສຫສ຺ສຈກ຺ກວາຬໍ ຌາເປຕ຺ວາ ຉາຣິກາມຕ຺ຕມ຺ປິ ນ ຕິຏ຺ຐຕິ. ນ຺ຫາຣຸທທ຺ທຸເລນາຕິ ຈມ຺ມນິລ຺ເລຂເນນ. ອຄ຺ຄິໍ ຄເວສນ຺ຕີຕິ ເອວຣູປໍ ສຸຂຸມໍ ອຸປາທານໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຄ຺ຄິໍ ປຣິເຍສນ຺ຕິ, ຍໍ ອປ຺ປມຕ຺ຕກມ຺ປິ ອຸສຸມໍ ລຠິຕ຺ວາ ປຊ຺ຊລຕິ, ເສສມິຘາປິ ປຸຣິມນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ.

໓໐໕. ວາໂຍຘາຕຸນິທ຺ເທເສ ອຸທ຺ຘງ຺ຄມາ ວາຕາຕິ ອຸຄ຺ຄາຣຫິກ຺ກາຣາທິປວຕ຺ຕກາ ອຸທ຺ຘໍ ອາໂຣຫນວາຕາ. ອໂຘຄມາ ວາຕາຕິ ອຸຈ຺ຈາຣປສ຺ສາວາທິນີຫຣຓກາ ອໂຘ ໂອໂຣຫນວາຕາ. ກຸຈ຺ຉິສຍາ ວາຕາຕິ ອນ຺ຕານໍ ພຫິວາຕາ. ໂກຏ຺ຐາສຍາ ວາຕາຕິ ອນ຺ຕານໍ ອນ຺ໂຕວາຕາ. ອງ຺ຄມງ຺ຄານຸສາຣິໂນຕິ ຘມນີຊາລານຸສາເຣນ ສກລສຣີເຣ ອງ຺ຄມງ຺ຄານິ ອນຸສຏາ ສມິຎ຺ຊນປສາຣຓາທິນິພ຺ພຕ຺ຕກວາຕາ. ອສ຺ສາໂສຕິ ອນ຺ໂຕປວິສນນາສິກວາໂຕ. ປສ຺ສາໂສຕິ ພຫິນິກ຺ຂມນນາສິກວາໂຕ. ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ. ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ປນ ຍໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສິຍາ, ຕໍ ສພ຺ພໍ ສທ຺ຘິໍ ຠາວນານເຍນ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຄາມມ຺ປິ ວຫຕີຕິ ສກລຄາມມ຺ປິ ຈຸຓ຺ຓວິຈຸຓ຺ຓໍ ກຸຣຸມານາ ອາທາຍ ຄຈ຺ຉຕິ, ນິຄມາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອິຘ ວາໂຍສໍວຏ຺ຏກາເລ ໂກຏິສຕສຫສ຺ສຈກ຺ກວາຬວິທ຺ຘໍສນວເສນ ວາໂຍຘາຕຸວິກາໂຣ ທສ຺ສິໂຕ. ວິຘູປເນນາຕິ ອຄ຺ຄິພີຊນເກນ. ໂອສ຺ສວເນຕິ ຉທນຄ຺ເຄ, ເຕນ ຫິ ອຸທກໍ ສວຕິ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ‘‘ໂອສ຺ສວນ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເສສມິຘາປິ ປຸຣິມນເຍເນວ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ.

໓໐໖. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສຕິ ອິຘ ກິໍ ທສ຺ເສຕິ? ເຫຏ຺ຐາ ກຖິຕານໍ ມຫາຠູຕານໍ ນິສ຺ສຕ຺ຕຠາວໍ. ກຏ຺ຐນ຺ຕິ ທພ຺ພສມ຺ຠາຣໍ. ວລ຺ລິນ຺ຕິ ອາພນ຺ຘນວລ຺ລິໍ. ຕິຓນ຺ຕິ ຉທນຕິຓໍ. ມຕ຺ຕິກນ຺ຕິ ອນຸເລປມຕ຺ຕິກໍ. ອາກາໂສ ປຣິວາຣິໂຕຕິ ເອຕານິ ກຏ຺ຐາທີນິ ອນ຺ໂຕ ຈ ພຫິ ຈ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ອາກາໂສ ຐິໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຄາຣໍຕ຺ເວວ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ອຄາຣນ຺ຕິ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິມຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ກຏ຺ຐາທີສຸ ປນ ວິສຸໍ ວິສຸໍ ຣາສິກເຕສຸ ກຏ຺ຐຣາສິວລ຺ລິຣາສີຕ຺ເວວ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອວເມວ ໂຂຕິ ເອວເມວ ອຏ຺ຐິອາທີນິ ອນ຺ໂຕ ຈ ພຫິ ຈ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ຐິໂຕ ອາກາໂສ, ຕາເນວ ອຏ຺ຐິອາທີນິ ປຏິຈ຺ຈ ຣູປໍຕ຺ເວວ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ສຣີຣນ຺ຕິ ໂວຫາຣໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ຍຖາ ກຏ຺ຐາທີນິ ປຏິຈ຺ຈ ເຄຫນ຺ຕິ ສງ຺ຂໍ ຄຕໍ ອຄາຣໍ ຂຕ຺ຕິຍເຄຫໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓເຄຫນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ເອວມິທມ຺ປິ ຂຕ຺ຕິຍສຣີຣໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສຣີຣນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ນ ເຫຕ຺ຖ ໂກຈິ ສຕ຺ໂຕ ວາ ຊີໂວ ວາ ວິຊ຺ຊຕິ.

ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກຎ຺ເຈວ, ອາວຸໂສ, ຈກ຺ຂູຕິ ອິທໍ ກສ຺ມາ ອາຣທ຺ຘໍ? ເຫຏ຺ຐາ ອຸປາທາຣູປໍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຈ ອຣູປິໂນ ຂນ຺ຘາ ຕີຓິ ຈ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ນ ກຖິຕານິ, ອິທານິ ຕານິ ກເຖຕຸໍ ອຍໍ ເທສນາ ອາຣທ຺ຘາຕິ. ຕຕ຺ຖ ຈກ຺ຂຸໍ ອປຣິຠິນ຺ນນ຺ຕິ ຈກ຺ຂຸປສາເທ ນິຣຸທ຺ເຘປິ ອຸປຫເຕປິ ປິຕ຺ຕເສມ຺ຫໂລຫິເຕຫິ ປລິພຸທ຺ເຘປິ ຈກ຺ຂຸ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ປຈ຺ຈໂຍ ຠວິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ປຣິຠິນ຺ນເມວ ໂຫຕິ, ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ປນ ປຈ຺ຈໂຍ ຠວິຕຸໍ ສມຕ຺ຖໍ ອປຣິຠິນ຺ນໍ ນາມ. ພາຫິຣາ ຈ ຣູປາຕິ ພາຫິຣາ ຈຕຸສມຸຏ຺ຐານິກຣູປາ. ຕຊ຺ໂຊ ສມນ຺ນາຫາໂຣຕິ ຕໍ ຈກ຺ຂຸຎ຺ຈ ຣູເປ ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຠວງ຺ຄໍ ອາວຏ຺ເຏຕ຺ວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນມນສິກາໂຣ, ຠວງ຺ຄາວຏ຺ຏນສມຕ຺ຖໍ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາເຣ ກິຣິຍມໂນຘາຕຸຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕໍ ຣູປານໍ ອນາປາຖຄຕຕ຺ຕາປິ ອຎ຺ຎາວິຫິຕສ຺ສປິ ນ ໂຫຕິ, ຕຊ຺ຊສ຺ສາຕິ ຕທນຸຣູປສ຺ສ. ວິຎ຺ຎາຓຠາຄສ຺ສາຕິ ວິຎ຺ຎາຓໂກຏ຺ຐາສສ຺ສ.

ຍໍ ຕຖາຠູຕສ຺ສາຕິອາທີສຸ ທ຺ວາຣວເສນ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຈ຺ຈານິ ທສ຺ເສຕິ. ຕຕ຺ຖ ຕຖາຠູຕສ຺ສາຕິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາເຓນ ສຫຠູຕສ຺ສ, ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓສມງ຺ຄິໂນຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຣູປນ຺ຕິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ນ ຣູປຊນກຕ຺ຕາ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂເຓ ຕິສມຸຏ຺ຐານຣູປໍ, ຕທນນ຺ຕຣຈິຕ຺ຕກ຺ຂເຓ ຈຕຸສມຸຏ຺ຐານມ຺ປິ ລພ຺ຠຕິ. ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ຄຓນໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ເວທນາທໂຍ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາວ. ວິຎ຺ຎາຓມ຺ປິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓເມວ. ເອຕ຺ຖ ຈ ສງ຺ຂາຣາຕິ ເຈຕນາວ ວຸຕ຺ຕາ. ສງ຺ຄໂຫຕິ ເອກໂຕ ສງ຺ຄໂຫ. ສນ຺ນິປາໂຕຕິ ສມາຄໂມ. ສມວາໂຍຕິ ຣາສິ. ໂຍ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທໍ ປສ຺ສຕີຕິ ໂຍ ປຈ຺ຈເຍ ປສ຺ສຕິ. ໂສ ຘມ຺ມໍ ປສ຺ສຕີຕິ ໂສ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນຘມ຺ເມ ປສ຺ສຕິ, ຉນ຺ໂທຕິອາທິ ສພ຺ພໍ ຕຓ຺ຫາເວວຈນເມວ, ຕຓ຺ຫາ ຫິ ຉນ຺ທກຣຓວເສນ ຉນ຺ໂທ. ອາລຍກຣຓວເສນ ອາລໂຍ. ອນຸນຍກຣຓວເສນ ອນຸນໂຍ. ອຊ຺ໂຌຄາຫິຕ຺ວາ ຄິລິຕ຺ວາ ຄຫນວເສນ ອຊ຺ໂຌສານນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຉນ຺ທຣາຄວິນໂຍ ຉນ຺ທຣາຄປ຺ປຫານນ຺ຕິ ນິພ຺ພານສ຺ເສວ ເວວຈນໍ, ອິຕິ ຕີຓິ ສຈ຺ຈານິ ປາຬິຍໍ ອາຄຕາເນວ ມຄ຺ຄສຈ຺ຈໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ຄເຫຕພ຺ພໍ, ຍາ ອິເມສຸ ຕີສຸ ຐາເນສຸ ທິຏ຺ຐິ ສງ຺ກປ຺ໂປ ວາຈາ ກມ຺ມນ຺ໂຕ ອາຊີໂວ ວາຍາໂມ ສຕິ ສມາຘິ ຠາວນາປຏິເວໂຘ, ອຍໍ ມຄ຺ໂຄຕິ. ພຫຸກຕໍ ໂຫຕີຕິ ເອຕ຺ຕາວຕາປິ ພຫຸໍ ຠຄວໂຕ ສາສນໍ ກຕໍ ໂຫຕິ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກຎ຺ເຈວ, ອາວຸໂສ, ໂສຕນ຺ຕິອາທິວາເຣສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ມໂນທ຺ວາເຣ ປນ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິໂກ ມໂນ ນາມ ຠວງ຺ຄຈິຕ຺ຕໍ. ຕໍ ນິຣຸທ຺ຘມ຺ປິ ອາວຊ຺ຊນຈິຕ຺ຕສ຺ສ ປຈ຺ຈໂຍ ຠວິຕຸໍ ອສມຕ຺ຖໍ ມນ຺ທຖາມຄຕເມວ ປວຕ຺ຕມານມ຺ປິ ປຣິຠິນ຺ນໍ ນາມ ໂຫຕິ. ອາວຊ຺ຊນສ຺ສ ປນ ປຈ຺ຈໂຍ ຠວິຕຸໍ ສມຕ຺ຖໍ ອປຣິຠິນ຺ນໍ ນາມ. ພາຫິຣາ ຈ ຘມ຺ມາຕິ ຘມ຺ມາຣມ຺ມຓໍ. ເນວ ຕາວ ຕຊ຺ຊສ຺ສາຕິ ອິທໍ ຠວງ຺ຄສມເຍເນວ ກຖິຕໍ. ທຸຕິຍວາໂຣ ປຄຸຓຊ຺ຌານປຈ຺ຈເວກ຺ຂເຓນ ວາ, ປຄຸຓກມ຺ມຏ຺ຐານມນສິກາເຣນ ວາ, ປຄຸຓພຸທ຺ຘວຈນສຊ຺ຌາຍກຣຓາທິນາ ວາ, ອຎ຺ຎວິຫິຕກໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ໂຕ. ອິມສ຺ມິໍ ວາເຣ ຣູປນ຺ຕິ ຈຕຸສມຸຏ຺ຐານມ຺ປິ ລພ຺ຠຕິ. ມໂນວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຫິ ຣູປໍ ສມຸຏ຺ຐາເປຕິ, ເວທນາທໂຍ ມໂນວິຎ຺ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ມໂນວິຎ຺ຎາຓເມວ. ສງ຺ຂາຣາ ປເນຕ຺ຖ ຜສ຺ສເຈຕນາວເສເນວ ຄຫິຕາ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອິຕິ ມຫາເຖໂຣ ເຫຏ຺ຐາ ເອກເທສເມວ ສມ຺ມສນ຺ໂຕ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ອິມສ຺ມິໍ ຐາເນ ຐຕ຺ວາ ເຫຏ຺ຐາ ປຣິຫີນເທສນໍ ສພ຺ພໍ ຕໍຕໍທ຺ວາຣວເສນ ຠາເຊຕ຺ວາ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຍຖານຸສນ຺ຘິນາວ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐເປສີຕິ.

ປປຎ຺ຈສູທນິຍາ ມຊ຺ຌິມນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍ

ມຫາຫຕ຺ຖິປໂທປມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.