໓. ຉຕ຺ຕມາຓວກວິມານວຓ຺ຓນາ

ໂຍ ວທຕໍ ປວໂຣ ມນຸເຊສູຕິ ຉຕ຺ຕມາຓວກວິມານໍ. ຕສ຺ສ ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ. ເຕນ ສມເຍນ ເສຕພ຺ຍາຍໍ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ກິຈ຺ຉາລທ຺ໂຘ ປຸຕ຺ໂຕ ຉຕ຺ໂຕ ນາມ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມາຓໂວ ອໂຫສິ. ໂສ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ປິຕຣາ ເປສິໂຕ ອຸກ຺ກຏ຺ຐໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ໂປກ຺ຂຣສາຕິສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ເມຘາວິຕາຍ ອນລສຕາຍ ຈ ນ ຈິເຣເນວ ມນ຺ເຕ ວິຊ຺ຊາຏ຺ຐານານິ ຈ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສິປ຺ເປ ນິປ຺ຜຕ຺ຕິໍ ປຕ຺ໂຕ. ໂສ ອາຈຣິຍໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ‘‘ມຍາ ຕຸມ຺ຫາກໍ ສນ຺ຕິເກ ສິປ຺ປໍ ສິກ຺ຂິຕໍ, ກິໍ ໂວ ຄຣຸທກ຺ຂິຓໍ ເທມີ’’ຕິ ອາຫ. ອາຈຣິໂຍ ‘‘ຄຣຸທກ຺ຂິຓາ ນາມ ອນ຺ເຕວາສິກສ຺ສ ວິຠວານຸຣູປາ, ກຫາປຓສຫສ຺ສມາເນຫີ’’ຕິ ອາຫ. ຉຕ຺ຕມາຓໂວ ອາຈຣິຍໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເສຕພ຺ຍໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ມາຕາປິຕໂຣ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ເຕຫິ ອຠິນນ຺ທິຍມາໂນ ກຕປຏິສນ຺ຖາໂຣ ຕມຕ຺ຖໍ ປິຕຸ ອາໂຣເຈຕ຺ວາ ‘‘ເທຖ ເມ ທາຕພ຺ພຍຸຕ຺ຕກໍ, ອຊ຺ເຊວ ທຕ຺ວາ ອາຄມິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອາຫ. ຕໍ ມາຕາປິຕໂຣ ‘‘ຕາຕ, ອຊ຺ຊ ວິກາໂລ, ສ຺ເວ ຄມິສ຺ສສີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ກຫາປເຓ ນີຫຣິຕ຺ວາ ຠຓ຺ຑິກໍ ພນ຺ຘາເປຕ຺ວາ ຐເປສຸໍ. ໂຈຣາ ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ຎຕ຺ວາ ຉຕ຺ຕມາຓວກສ຺ສ ຄມນມຄ຺ເຄ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ວນຄຫເນ ນິລີນາ ອຈ຺ຉິໍສຸ ‘‘ມາຓວໍ ມາເຣຕ຺ວາ ກຫາປເຓ ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມາ’’ຕິ.

ຠຄວາ ປຈ຺ຈູສສມເຍ ມຫາກຣຸຓາສມາປຕ຺ຕິໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍ ໂລກໍ ໂວໂລເກນ຺ໂຕ ຉຕ຺ຕມາຓວກສ຺ສ ສຣເຓສຸ ຈ ສີເລສຸ ຈ ປຕິຏ຺ຐານໍ, ໂຈເຣຫິ ມາຣິຕສ຺ສ ເທວໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕິໍ, ຕໂຕ ສຫ ວິມາເນນ ອາຄຕສ຺ສ ຕຕ຺ຖ ສນ຺ນິປຕິຕປຣິສາຍ ຈ ຘມ຺ມາຠິສມຍໍ ທິສ຺ວາ ປຐມຕຣເມວ ຄນ຺ຕ຺ວາ ມາຓວກສ຺ສ ຄມນມຄ຺ເຄ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ຣຸກ຺ຂມູເລ ນິສີທິ. ມາຓໂວ ອາຈຣິຍຘນໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເສຕພ຺ຍໂຕ ອຸກ຺ກຏ຺ຐາຠິມຸໂຂ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ຠຄວນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ທິສ຺ວາ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອຏ຺ຐາສິ. ‘‘ກຸຫິໍ ຄມິສ຺ສສີ’’ຕິ ຠຄວຕາ ວຸຕ຺ໂຕ ‘‘ອຸກ຺ກຏ຺ຐໍ, ໂຠ ໂຄຕມ, ຄມິສ຺ສາມິ ມຍ຺ຫໍ ອາຈຣິຍສ຺ສ ໂປກ຺ຂຣສາຕິສ຺ສ ຄຣຸທກ຺ຂິຓໍ ທາຕຸ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ອຖ ຠຄວາ ‘‘ຊານາສິ ປນ ຕ຺ວໍ, ມາຓວ, ຕີຓິ ສຣຓານິ, ປຎ຺ຈ ສີລານີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ເຕນ ‘‘ນາຫໍ ຊານາມິ, ກິມຕ຺ຖິຍານິ ປເນຕານິ ກີທິສານິ ຈາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ອິທມີທິສ’’ນ຺ຕິ ສຣຓຄມນສ຺ສ ສີລສມາທານສ຺ສ ຈ ຜລານິສໍສໍ ວິຠາເວຕ຺ວາ ‘‘ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫາຫິ ຕາວ, ມາຓວກ, ສຣຓຄມນວິຘິ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ສາຘຸ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມິ, ກເຖຖ ຠນ຺ເຕ ຠຄວາ’’ຕິ ເຕນ ຍາຈິໂຕ ຕສ຺ສ ຣຸຈິຍາ ອນຸຣູປໍ ຄາຖາພນ຺ຘວເສນ ສຣຓຄມນວິຘິໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ –

໘໘໖. ‘‘ໂຍ ວທຕໍ ປວໂຣ ມນຸເຊສຸ, ສກ຺ຍມຸນີ ຠຄວາ ກຕກິຈ຺ໂຈ;

ປາຣຄໂຕ ພລວີຣິຍສມງ຺ຄີ, ຕໍ ສຸຄຕໍ ສຣຓຕ຺ຖມຸເປຫິ.

໘໘໗. ‘‘ຣາຄວິຣາຄມເນຊມໂສກໍ, ຘມ຺ມມສງ຺ຂຕມປ຺ປຏິກູລໍ;

ມຘຸຣມິມໍ ປຄຸຓໍ ສຸວິຠຕ຺ຕໍ, ຘມ຺ມມິມໍ ສຣຓຕ຺ຖມຸເປຫິ.

໘໘໘. ‘‘ຍຕ຺ຖ ຈ ທິນ຺ນ ມຫປ຺ຜລມາຫຸ, ຈຕູສຸ ສຸຈີສຸ ປຸຣິສຍຸເຄສຸ;

ອຏ຺ຐ ຈ ປຸຄ຺ຄລ ຘມ຺ມທສາ ເຕ, ສງ຺ຆມິມໍ ສຣຓຕ຺ຖມຸເປຫີ’’ຕິ. –

ຕິສ຺ໂສ ຄາຖາໂຍ ອຠາສິ.

໘໘໖. ຕຕ຺ຖ ໂຍຕິ ອນິຍມິຕວຈນໍ, ຕສ຺ສ ‘‘ຕ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ນິຍມນໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ວທຕນ຺ຕິ ວທນ຺ຕານໍ. ປວໂຣຕິ ເສຏ຺ໂຐ, ກຖິການໍ ອຸຕ຺ຕໂມ ວາທີວໂຣຕິ ອຕ຺ໂຖ. ມນຸເຊສູຕິ ອຸກ຺ກຏ຺ຐນິທ຺ເທໂສ ຍຖາ ‘‘ສຕ຺ຖາ ເທວມນຸສ຺ສານ’’ນ຺ຕິ. ຠຄວາ ປນ ເທວມນຸສ຺ສານມ຺ປິ ພ຺ຣຫ຺ມານມ຺ປິ ສພ຺ເພສມ຺ປິ ສຕ຺ຕານໍ ປວໂຣເຍວ, ຠຄວໂຕ ຈ ຈຣິມຠເວ ມນຸສ຺ເສສຸ ອຸປ຺ປນ຺ນຕາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ມນຸເຊສູ’’ຕິ. ເຕເນວາຫ ‘‘ສກ຺ຍມຸນີ’’ຕິ. ສກ຺ຍກຸລປ຺ປສຸຕຕາຍ ສກ຺ໂຍ, ກາຍໂມເນຍ຺ຍາທີຫິ ສມນ຺ນາຄຕໂຕ ອນວເສສສ຺ສ ຈ ເຎຍ຺ຍສ຺ສ ມຸນນໂຕ ມຸນິ ຈາຕິ ສກ຺ຍມຸນິ. ຠາຄ຺ຍວນ຺ຕຕາທີຫິ ຈຕູຫິ ກາຣເຓຫິ ຠຄວາ. ຈຕູຫິ ມຄ຺ເຄຫິ ກາຕພ຺ພສ຺ສ ປຣິຎ຺ຎາທິປເຠທສ຺ສ ໂສຬສວິຘສ຺ສ ກິຈ຺ຈສ຺ສ ກຕຕ຺ຕາ ນິປ຺ຜາທິຕຕ຺ຕາ ກຕກິຈ຺ໂຈ. ປາຣໍ ສກ຺ກາຍສ຺ສ ປຣຕີຣໍ ນິພ຺ພານໍ ຄໂຕ ສຍມ຺ຠຸຎາເຓນ ອຘິຄໂຕຕິ ປາຣຄໂຕ. ອສທິເສນ ກາຍພເລນ, ອນຎ຺ຎສາຘາຣເຓນ ຎາຓພເລນ, ຈຕຸພ຺ພິຘສມ຺ມປ຺ປຘານວີຣິເຍນ ຈ ສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ພລວີຣິຍສມງ຺ຄີ. ໂສຠນຄມນຕ຺ຕາ, ສຸນ຺ທຣໍ ຐານໍ ຄຕຕ຺ຕາ, ສມ຺ມາ ຄຕຕ຺ຕາ, ສມ຺ມາ ຈ ຄທິຕຕ຺ຕາ ສຸຄໂຕ. ຕໍ ສຸຄຕໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ສຣຓຕ຺ຖໍ ສຣຓາຍ ປຣາຍຓາຍ ອປາຍທຸກ຺ຂວຏ຺ຏທຸກ຺ຂປຣິຕ຺ຕາຓາຍ ອຸເປຫິ ອຸປຄຈ຺ຉ, ອຊ຺ຊ ປຏ຺ຐາຍ ອຫິຕນິວຕ຺ຕເນນ ຫິຕສໍວຑ຺ຒເນນ ‘‘ອຍໍ ເມ ຠຄວາ ສຣຓໍ ຕາຓໍ ເລຓໍ ປຣາຍຓໍ ຄຕິ ປຏິສຣຓ’’ນ຺ຕິ ຠຊ ເສວ, ເອວໍ ຊານາຫິ ວາ ພຸຊ຺ຌສ຺ສູຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໘໘໗. ຣາຄວິຣາຄນ຺ຕິ ອຣິຍມຄ຺ຄມາຫ. ເຕນ ຫິ ອຣິຍາ ອນາທິກາລຠາວິຕມ຺ປິ ຣາຄໍ ວິຣຊ຺ເຊນ຺ຕິ. ອເນຊມໂສກນ຺ຕິ ອຣິຍຜລໍ. ຕຎ຺ຫິ ເອຊາສງ຺ຂາຕາຍ ຕຓ຺ຫາຍ ອວສິຏ຺ຐານຎ຺ຈ ໂສກນິມິຕ຺ຕານໍ ກິເລສານໍ ສພ຺ພໂສ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠນໂຕ ‘‘ອເນຊໍ ອໂສກ’’ນ຺ຕິ ຈ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຘມ຺ມນ຺ຕິ ສຠາວຘມ຺ມໍ. ສຠາວໂຕ ຄເຫຕພ຺ພຘມ຺ໂມ ເຫສ ຍທິທໍ ມຄ຺ຄຜລນິພ຺ພານານິ, ນ ປຣິຍຕ຺ຕິຘມ຺ໂມ ວິຍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຘມ຺ມວເສນ. ຘມ຺ມນ຺ຕິ ວາ ປຣມຕ຺ຖຘມ຺ມໍ, ນິພ຺ພານນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສເມຈ຺ຈ ສມ຺ຠຸຍ຺ຍ ປຈ຺ຈເຍຫິ ກຕໍ ສງ຺ຂຕໍ, ນ ສງ຺ຂຕນ຺ຕິ ອສງ຺ຂຕໍ. ຕເທວ ນິພ຺ພານໍ. ນຕ຺ຖິ ເອຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈິປິ ປຏິກູລນ຺ຕິ ອປ຺ປຏິກູລໍ. ສວນເວລາຍໍ ອຸປປຣິກ຺ຂຓເວລາຍໍ ປຏິປຊ຺ຊນເວລາຍນ຺ຕິ ສພ຺ພທາປິ ອິຏ຺ຐເມວາຕິ ມຘຸຣໍ. ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓສນ຺ນິສ຺ສຍາຍ ປຏິຠານສມ຺ປທາຍ ປວຕ຺ຕິຕຕ຺ຕາ ສຸປ຺ປວຕ຺ຕິຠາວໂຕ ນິປຸຓຠາວໂຕ ຈ ປຄຸຓໍ. ວິຠຊິຕພ຺ພສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ ຂນ຺ຘາທິວເສນ ກຸສລາທິວເສນ ອຸທ຺ເທສາທິວເສນ ຈ ສຸຏ຺ຐຸ ວິຠຊນໂຕ ສຸວິຠຕ຺ຕໍ. ຕີຫິປິ ປເທຫິ ປຣິຍຕ຺ຕິຘມ຺ມເມວ ວທຕິ. ເຕເນວ ຫິສ຺ສ ອາປາຖກາເລ ວິຍ ວິມທ຺ທນກາເລປິ ກເຖນ຺ຕສ຺ສ ວິຍ ສຸຓນ຺ຕສ຺ສາປິ ສມ຺ມຸຂີຠາວໂຕ ອຸຠໂຕປຈ຺ຈກ຺ຂຕາຍ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ‘‘ອິມ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຘມ຺ມນ຺ຕິ ຍຖາວປຏິປຊ຺ຊນ຺ເຕ ອປາຍທຸກ຺ຂປາຕໂຕ ຘາຣຓຕ຺ເຖນ ຘມ຺ມໍ, ອິທໍ ຈຕຸພ຺ພິຘສ຺ສາປິ ຘມ຺ມສ຺ສ ສາຘາຣຓວຈນໍ. ປຣິຍຕ຺ຕິຘມ຺ໂມປິ ຫິ ສຣເຓສຸ ຈ ສີເລສຸ ຈ ປຕິຏ຺ຐານມຕ຺ຕາຍປິ ຍຖາວປຏິປຕ຺ຕິຍາ ອປາຍທຸກ຺ຂປາຕໂຕ ຘາເຣຕິ ເອວ. ອິມສ຺ສ ຈ ອຕ຺ຖສ຺ສ ອິທເມວ ວິມານໍ ສາຘກນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ສາຘາຣຓຠາເວນ ຍຖາວຸຕ຺ຕຘມ຺ມສ຺ສ ປຈ຺ຈກ຺ຂໍ ກຕ຺ວາ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ປຸນ ‘‘ອິມ’’ນ຺ຕິ ອາຫ.

໘໘໘. ຍຕ຺ຖາຕິ ຍສ຺ມິໍ ອຣິຍສງ຺ເຆ. ທິນ຺ນນ຺ຕິ ປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ອນ຺ນາທິເທຍ຺ຍຘມ຺ມໍ. ທິນ຺ນ ມຫປ຺ຜລນ຺ຕິ ຄາຖາສຸຂຕ຺ຖໍ ອນຸນາສິກໂລໂປ ກໂຕ. ອຈ຺ຈນ຺ຕເມວ ກິເລສາສຸຈິໂຕ ວິສຸຊ຺ຌເນນ ສຸຈີສຸ ‘‘ໂສຕາປນ຺ໂນ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ປຏິປນ຺ໂນ’’ຕິອາທິນາ (ອ. ນິ. ໘.໖໐) ວຸຕ຺ເຕສຸ ຈຕູສຸ ປຸຣິສຍຸເຄສຸ. ອຏ຺ຐາຕິ ມຄ຺ຄຏ຺ຐຜລຏ຺ເຐສຸ ຍຸຄເຬ ອກຕ຺ວາ ວິສຸໍ ວິສຸໍ ຄຫເຓນ ອຏ຺ຐ ປຸຄ຺ຄລາ. ຄາຖາສຸຂຕ຺ຖເມວ ເຈຕ຺ຖ ‘‘ປຸຄ຺ຄລ ຘມ຺ມທສາ’’ຕິ ຣສ຺ສໍ ກຕ຺ວາ ນິທ຺ເທໂສ. ຘມ຺ມທສາຕິ ຈຕຸສຈ຺ຈຘມ຺ມສ຺ສ ນິພ຺ພານຘມ຺ມສ຺ສ ຈ ປຈ຺ຈກ຺ຂໂຕ ທສ຺ສນກາ. ທິຏ຺ຐິສີລສາມຎ຺ເຎນ ສໍຫຕຠາເວນ ສງ຺ຆໍ.

ເອວໍ ຠຄວຕາ ຕີຫິ ຄາຖາຫິ ສຣຓຄຸຓສນ຺ທສ຺ສເນນ ສທ຺ຘິໍ ສຣຓຄມນວິຘິມ຺ຫິ ວຸຕ຺ເຕ ມາຓໂວ ຕໍຕໍສຣຓຄຸຓານຸສ຺ສຣຓມຸເຂນ ສຣຓຄມນວິຘິໂນ ອຕ຺ຕໂນ ຫທເຍ ຐປິຕຠາວໍ ວິຠາເວນ຺ໂຕ ຕສ຺ສາ ຕສ຺ສາ ຄາຖາຍ ອນນ຺ຕຣໍ ‘‘ໂຍ ວທຕໍ ປວໂຣ’’ຕິອາທິນາ ຕໍ ຕໍ ຄາຖໍ ປຈ຺ຈນຸຠາສິ. ເອວໍ ປຈ຺ຈນຸຠາສິຕ຺ວາ ຐິຕສ຺ສ ປຎ຺ຈ ສິກ຺ຂາປທານິ ສຣູປໂຕ ຜລານິສໍສໂຕ ຈ ວິຠາເວຕ຺ວາ ເຕສໍ ສມາທານວິຘິໍ ກເຖສິ. ໂສ ຕມ຺ປິ ສຸຏ຺ຐຸ ອຸປຘາເຣຕ຺ວາ ປສນ຺ນມານໂສ ‘‘ຫນ຺ທາຫໍ ຠຄວາ ຄມິສ຺ສາມີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຣຕນຕ຺ຕຍຄຸຓໍ ອນຸສ຺ສຣນ຺ໂຕ ຕໍເຍວ ມຄ຺ຄໍ ປຏິປຊ຺ຊິ. ຠຄວາປິ ‘‘ອລໍ ອິມສ຺ສ ເອຕ຺ຕກໍ ກຸສລໍ ເທວໂລກູປປຕ຺ຕິຍາ’’ຕິ ເຊຕວນເມວ ອຄມາສິ.

ມາຓວສ຺ສ ປນ ປສນ຺ນຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຣຕນຕ຺ຕຍຄຸຓໍ ສລ຺ລກ຺ຂຓວເສນ ‘‘ສຣຓໍ ອຸເປມີ’’ຕິ ປວຕ຺ຕຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທຕາຍ ສຣເຓສຸ ຈ, ຠຄວຕາ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ສີລານໍ ອຘິຏ຺ຐາເນນ ສີເລສຸ ຈ ປຕິຏ຺ຐິຕສ຺ສ ເຕເນວ ນເຍນ ຣຕນຕ຺ຕຍຄຸເຓ ອນຸສ຺ສຣນ຺ຕສ຺ເສວ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ໂຈຣາ ມຄ຺ເຄ ປຣິຍຸຏ຺ຐິໍສຸ. ໂສ ເຕ ອຄເຓຕ຺ວາ ຣຕນຕ຺ຕຍຄຸເຓ ອນຸສ຺ສຣນ຺ໂຕເຍວ ຄຈ຺ຉຕິ. ຕຎ຺ເຈໂກ ໂຈໂຣ ຄຸມ຺ພນ຺ຕຣໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ຐິໂຕ ວິສປີເຕນ ສເຣນ ສຫສາວ ວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ຊີວິຕກ຺ຂຍໍ ປາເປຕ຺ວາ ກຫາປຓຠຓ຺ຑິກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ສຫາເຍຫິ ສທ຺ຘິໍ ປກ຺ກາມິ. ມາຓໂວ ປນ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ຕາວຕິໍສຠວເນ ຕິໍສໂຍຊນິເກ ກນກວິມາເນ ສຸຕ຺ຕປ຺ປພຸທ຺ໂຘ ວິຍ ອຈ຺ຉຣາສຫສ຺ສປຣິວຸໂຕ ສຏ຺ຐິສກຏຠາຣາລງ຺ກາຣປຏິມຓ຺ຑິຕຕ຺ຕຠາໂວ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ຕສ຺ສ ວິມານສ຺ສ ອາຠາ ສາຕິເຣການິ ວີສຕິໂຍຊນານິ ຜຣິຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ.

ອຖ ມາຓວໍ ກາລກຕໍ ທິສ຺ວາ ເສຕພ຺ຍຄາມວາສິໂນ ມນຸສ຺ສາ ເສຕພ຺ຍໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ມາຕາປິຕູນໍ ອຸກ຺ກຏ຺ຐຄາມວາສິໂນ ຈ ອຸກ຺ກຏ຺ຐໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ໂປກ຺ຂຣສາຕິສ຺ສ ກເຖສຸໍ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ມາຕາປິຕໂຣ ຎາຕິມິຕ຺ຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຈ ໂປກ຺ຂຣສາຕິ ສປຣິວາຣາ ອສ຺ສຸມຸຂາ ໂຣທມານາ ຕໍ ປເທສໍ ອຄມໍສຸ, ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ເສຕພ຺ຍວາສິໂນ ຈ ອຸກ຺ກຏ຺ຐວາສິໂນ ຈ ອິຈ຺ຉານງ຺ຄລວາສິໂນ ຈ ສນ຺ນິປຕິໍສຸ, ມຫາສມາຄໂມ ອໂຫສິ. ອຖ ມາຓວສ຺ສ ມາຕາປິຕໂຣ ມຄ຺ຄສ຺ສ ອວິທູເຣ ຈິຕກໍ ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ສຣີຣກິຈ຺ຈໍ ກາຕຸໍ ອາຣຠິໍສຸ.

ອຖ ຠຄວາ ຈິນ຺ເຕສິ ‘‘ມຍິ ຄເຕ ຉຕ຺ຕມາຓໂວ ມໍ ວນ຺ທິຕຸໍ ອາຄມິສ຺ສຕິ, ອາຄຕຎ຺ຈ ຕໍ ກຕກມ຺ມໍ ກຖາເປນ຺ໂຕ ກມ຺ມຜລໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂໍ ກາເຣຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ເທເສສ຺ສາມິ, ເອວໍ ມຫາຊນສ຺ສ ຘມ຺ມາຠິສມໂຍ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ມຫຕາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ ສທ຺ຘິໍ ຕໍ ປເທສໍ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ຣຸກ຺ຂມູເລ ນິສີທິ ຉພ຺ພຓ຺ຓພຸທ຺ຘຣໍສິໂຍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊນ຺ໂຕ. ອຖ ຉຕ຺ຕມາຓວເທວປຸຕ຺ໂຕປິ ອຕ຺ຕໂນ ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ, ຕສ຺ສາ ກາຣຓໍ ອຸປຘາເຣນ຺ໂຕ ສຣຓຄມນຎ຺ຈ ສີລສມາທານຎ຺ຈ ທິສ຺ວາ, ວິມ຺ຫຍຊາໂຕ ຠຄວຕິ ສຎ຺ຊາຕປສາທພຫຸມາໂນ ‘‘ອິທາເນວາຫໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆຎ຺ຈ ວນ຺ທິສ຺ສາມິ, ຣຕນຕ຺ຕຍຄຸເຓ ຈ ມຫາຊນສ຺ສ ປາກເຏ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ກຕຎ຺ຎຸຕໍ ນິສ຺ສາຍ ສກລໍ ຕໍ ອຣຎ຺ຎປເທສໍ ເອກາໂລກໍ ກໂຣນ຺ໂຕ, ສຫ ວິມາເນນ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ວິມານໂຕ ໂອຣຸຍ຺ຫ ມຫຕາ ປຣິວາເຣນ ສທ຺ຘິໍ ທິສ຺ສມານຣູໂປ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ປາເທສຸ ສິຣສາ ນິປຕນ຺ໂຕ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄຍ຺ຫ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິ. ຕໍ ທິສ຺ວາ ມຫາຊໂນ ‘‘ໂກ ນຸ ໂຂ ອຍໍ ເທໂວ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມາ ວາ’’ຕິ ອຈ຺ຉຣິຍພ຺ຠຸຕຊາໂຕ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ປຣິວາເຣສິ. ຠຄວາ ເຕນ ກຕປຸຎ຺ຎກມ຺ມໍ ປາກຏໍ ກາຕຸໍ –

໘໘໙. ‘‘ນ ຕຖາ ຕປຕິ ນເຠ ສູຣິໂຍ, ຈນ຺ໂທ ຈ ນ ຠາສຕິ ນ ຜຸສ຺ໂສ;

ຍຖາ ອຕຸລມິທໍ ມຫປ຺ປຠາສໍ, ໂກ ນຸ ຕ຺ວໍ ຕິທິວາ ມຫິໍ ອຸປາຄາ.

໘໙໐. ‘‘ຉິນ຺ທຕິ ຣໍສີ ປຠງ຺ກຣສ຺ສ, ສາຘິກວີສຕິໂຍຊນານິ ອາຠາ;

ຣຕ຺ຕິມປິ ຍຖາ ທິວໍ ກໂຣຕິ, ປຣິສຸທ຺ຘໍ ວິມລໍ ສຸຠໍ ວິມານໍ.

໘໙໑. ‘‘ພຫຸປທຸມວິຈິຕ຺ຣປຸຓ຺ຑຣີກໍ, ໂວກິຓ຺ຓໍ ກຸສຸເມຫິ ເນກຈິຕ຺ຕໍ;

ອຣຊວິຣຊເຫມຊາລຉນ຺ນໍ, ອາກາເສ ຕປຕິ ຍຖາປິ ສູຣິໂຍ.

໘໙໒. ‘‘ຣຕ຺ຕມ຺ພຣປີຕວາສສາຫິ, ອຄຣຸປິຍງ຺ຄຸຈນ຺ທນຸສ຺ສທາຫິ;

ກຎ຺ຈນຕນຸສນ຺ນິຠຕ຺ຕຈາຫິ, ປຣິປູຣໍ ຄຄນໍວ ຕາຣກາຫິ.

໘໙໓. ‘‘ນຣນາຣິໂຍ ພຫຸເກຕ຺ຖເນກວຓ຺ຓາ, ກຸສຸມວິຠູສິຕາຠຣເຓຕ຺ຖ ສຸມນາ;

ອນິລປມຸຎ຺ຈິຕາ ປວນ຺ຕິ ສຸຣຠິໍ, ຕປນິຍວິຕຕາ ສຸວຓ຺ຓຉນ຺ນາ.

໘໙໔. ‘‘ກິສ຺ສ ສໍຍມສ຺ສ ອຍໍ ວິປາໂກ, ເກນາສິ ກມ຺ມຜເລນິຘູປປນ຺ໂນ;

ຍຖາ ຈ ເຕ ອຘິຄຕມິທໍ ວິມານໍ, ຕທນຸປທໍ ອວຈາສິ ອິຄ຺ຆ ປຸຏ຺ໂຐ’’ຕິ. –

ຕໍ ເທວປຸຕ຺ຕໍ ປຏິປຸຈ຺ຉິ.

໘໘໖. ຕຕ຺ຖ ຕປຕີຕິ ທິປ຺ປຕິ. ນເຠຕິ ອາກາເສ. ຜຸສ຺ໂສຕິ ຜຸສ຺ສຕາຣກາ. ອຕຸລນ຺ຕິ ອນຸປມໍ, ອປ຺ປມາຓໍ ວາ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ຍຖາ ອິທໍ ຕວ ວິມານໍ ອນຸປມໍ ອປ຺ປມາຓໍ ປຠສ຺ສຣຠາເວນ ຕໂຕ ເອວ ມຫປ຺ປຠາສໍ ອາກາເສ ທິປ຺ປຕິ, ນ ຕຖາ ຕາຣກຣູປານິ ທິປ຺ປນ຺ຕິ, ນ ຈນ຺ໂທ, ຕານິ ຕາວ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕຸ, ນາປິ ສູຣິໂຍ ທິປ຺ປຕິ, ເອວໍຠູໂຕ ໂກ ນຸ ຕ຺ວໍ ເທວໂລກໂຕ ອິມໍ ຠູມິປເທສໍ ອຸປຄໂຕ, ຕໍ ປາກຏໍ ກຕ຺ວາ ອິມສ຺ສ ມຫາຊນສ຺ສ ກເຖຫີຕິ.

໘໙໐. ຉິນ຺ທຕີຕິ ວິຈ຺ຉິນ຺ທຕິ, ປວຕ຺ຕິຕຸໍ ອເທນ຺ໂຕ ປຏິຫນຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຣໍສີຕິ ຣສ຺ມິໂຍ. ປຠງ຺ກຣສ຺ສາຕິ ສູຣິຍສ຺ສ. ຕສ຺ສ ຈ ວິມານສ຺ສ ປຠາ ສມນ຺ຕໂຕ ປຎ຺ຈວີສຕິ ໂຍຊນານິ ຜຣິຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ສາຘິກວີສຕິໂຍຊນານິ ອາຠາ’’ຕິ. ຣຕ຺ຕິມປິ ຍຖາ ທິວໍ ກໂຣຕີຕິ ອຕ຺ຕໂນ ປຠາຍ ອນ຺ຘກາຣໍ ວິຘມນ຺ຕໍ ຣຕ຺ຕິຠາຄມ຺ປິ ທິວສຠາຄໍ ວິຍ ກໂຣຕິ. ປຣິສມນ຺ຕໂຕ ອນ຺ໂຕ ເຈວ ພຫິ ຈ ສຸທ຺ຘຕາຍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ. ສພ຺ພໂສ ມລາຠາເວນ ວິມລໍ. ສຸນ຺ທຣຕາຍ ສຸຠໍ.

໘໙໑. ພຫຸປທຸມວິຈິຕ຺ຣປຸຓ຺ຑຣີກນ຺ຕິ ພຫຸວິຘຣຕ຺ຕກມລຎ຺ເຈວ ວິຈິຕ຺ຕວຓ຺ຓເສຕກມລຎ຺ຈ. ເສຕກມລໍ ປທຸມໍ, ຣຕ຺ຕກມລໍ ປຸຓ຺ຑຣີກນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ. ໂວກິຓ຺ຓໍ ກຸສຸເມຫີຕິ ອຎ຺ເຎຫິ ຈ ນານາວິເຘຫິ ປຸປ຺ເຜຫິ ສໂມກິຓ຺ຓໍ. ເນກຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ມາລາກມ຺ມລຕາກມ຺ມາທິນານາວິຘວິຈິຕ຺ຕໍ. ອຣຊວິຣຊເຫມຊາລຉນ຺ນນ຺ຕິ ສຍໍ ອປຄຕຣຊໍ ວິຣເຊນ ນິທ຺ໂທເສນ ກຎ຺ຈນຊາເລນ ຉາທິຕໍ.

໘໙໒. ຣຕ຺ຕມ຺ພຣປີຕວາສສາຫີຕິ ຣຕ຺ຕວຕ຺ຖາຫິ ເຈວ ປີຕວຕ຺ຖາຫິ ຈ. ເອກາ ຫິ ຣຕ຺ຕໍ ທິພ຺ພວຕ຺ຖໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປີຕໍ ອຸຕ຺ຕຣິຍໍ ກໂຣຕິ, ອປຣາ ປີຕໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ຣຕ຺ຕໍ ອຸຕ຺ຕຣິຍໍ ກໂຣຕິ. ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຣຕ຺ຕມ຺ພຣປີຕວາສສາຫີ’’ຕິ. ອຄຣຸປິຍງ຺ຄຸຈນ຺ທນຸສ຺ສທາຫີຕິ ອຄຣຸຄນ຺ເຘນ ປິຍງ຺ຄຸມາລາຫິ ຈນ຺ທນຄນ຺ເຘຫິ ຈ ອຸສ຺ສທາຫິ, ອຸສ຺ສນ຺ນທິພ຺ພາຄຣຸຄນ຺ຘາທິກາຫີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກຎ຺ຈນຕນຸສນ຺ນິຠຕ຺ຕຈາຫີຕິ ກນກສທິສສຸຂຸມຈ຺ຉວີຫິ. ປຣິປູຣນ຺ຕິ ຕຫໍ ຕຫໍ ວິຈຣນ຺ຕີຫິ ສງ຺ຄີຕິປສຸຕາຫິ ຈ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ.

໘໙໓. ພຫຸເກຕ຺ຖາຕິ ພຫຸກາ ເອຕ຺ຖ. ອເນກວຓ຺ຓາຕິ ນານາຣູປາ. ກຸສມວິຠູສິຕາຠຣຓາຕິ ວິເສສໂຕ ສຸຣຠິວາຍນຕ຺ຖໍ ທິພ຺ພກຸສຸເມຫິ ອລງ຺ກຕທິພ຺ພາຠຣຓາ. ເອຕ຺ຖາຕິ ເອຕສ຺ມິໍ ວິມາເນ. ສຸມນາຕິ ສຸນ຺ທຣມນາ ປມຸທິຕຈິຕ຺ຕາ. ອນິລປມຸຎ຺ຈິຕາ ປວນ຺ຕິ ສຸຣຠິນ຺ຕິ ອນິເລນ ປມຸຎ຺ຈິຕຄນ຺ຘານໍ ປຸປ຺ຜານໍ ວາຍຸນາ ວິມຸຕ຺ຕປຕ຺ຕປຸຏໍ ວິຍ ວິພນ຺ຘຕາຍ ວິກສິຕຕາຍ ຈ ສຸຄນ຺ຘໍ ປວາຍນ຺ຕິ. ‘‘ອນິລປຘູປິຕາ’’ຕິປິ ປຐນ຺ຕິ, ວາເຕນ ມນ຺ທໍ ອາວຸຍ຺ຫມານາ ເຫມມຍປຸປ຺ຜາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກນກຈີຣກາທີຫິ ເວຓິອາທີສຸ ໂອຕຕຕາຍ ຕປນິຍວິຕຕາ. ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ກຎ຺ຈນາຠຣເຓຫິ ອຈ຺ຉາທິຕສຣີຣຕາຍ ສຸວຓ຺ຓຉນ຺ນາ. ນຣນາຣິໂຍຕິ ເທວປຸຕ຺ຕາ ເທວຘີຕໂຣ ຈ ພຫຸກາ ເອຕ຺ຖ ຕວ ວິມາເນຕິ ທສ຺ເສຕິ.

໘໙໔. ອິງ຺ຆາຕິ ໂຈທນຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ ປຸຏ຺ໂຐຕິ ປຸຈ຺ຉິໂຕ ອິມສ຺ສ ມຫາຊນສ຺ສ ກມ຺ມຜລປຈ຺ຈກ຺ຂຠາວາຍາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ຕໂຕ ເທວປຸຕ຺ໂຕ ອິມາຫິ ຄາຖາຫິ ພ຺ຍາກາສິ –

໘໙໕. ‘‘ສຍມິຘ ປເຖ ສເມຈ຺ຈ ມາຓເວນ, ສຕ຺ຖານຸສາສິ ອນຸກມ຺ປມາໂນ;

ຕວ ຣຕນວຣສ຺ສ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ, ກຣິສ຺ສາມີຕິ ຈ ພ຺ຣວິຕ຺ຖ ຉຕ຺ໂຕ.

໘໙໖. ‘‘ຊິນວຣປວຣໍ ອຸເປຫິ ສຣຓໍ, ຘມ຺ມຎ຺ຈາປິ ຕເຖວ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ;