໒. ເຣວຕີວິມານວຓ຺ຓນາ

ອຸຏ຺ເຐຫິ ເຣວເຕ ສຸປາປຘມ຺ເມຕິ ເຣວຕີວິມານໍ. ຕສ຺ສ ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ຠຄວາ ພາຣາຓສິຍໍ ວິຫຣຕິ ອິສິປຕເນ ມິຄທາເຍ. ເຕນ ສມເຍນ ພາຣາຓສິຍໍ ສທ຺ຘາສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ກຸລສ຺ສ ປຸຕ຺ໂຕ ນນ຺ທິໂຍ ນາມ ອຸປາສໂກ ອໂຫສິ ສທ຺ຘາສມ຺ປນ຺ໂນ ທາຍໂກ ທານປຕິ ສງ຺ຆຸປຏ຺ຐາໂກ. ອຖສ຺ສ ມາຕາປິຕໂຣ ສມ຺ມຸຂເຄຫໂຕ ມາຕຸລຘີຕຣໍ ເຣວຕິໍ ນາມ ກຎ຺ຎໍ ອາເນຕຸກາມາ ອເຫສຸໍ. ສາ ປນ ອສ຺ສທ຺ຘາ ອທານສີລາ, ນນ຺ທິໂຍ ຕໍ ນ ອິຈ຺ຉິ. ຕສ຺ສ ມາຕາ ເຣວຕິໍ ອາຫ ‘‘ອມ຺ມ, ຕ຺ວໍ ອິມໍ ເຄຫໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ນິສີທນຏ຺ຐານໍ ຫຣິເຕນ ໂຄມເຍນ ອຸປລິມ຺ປິຕ຺ວາ ອາສນານິ ປຎ຺ຎາເປຫິ, ອາຘາຣເກ ຐເປຫິ, ຠິກ຺ຂູນໍ ອາຄຕກາເລ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ປຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ນິສີທາເປຕ຺ວາ ຘມກຣເຓນ ປານີຍໍ ປຣິສ຺ສາເວຕ຺ວາ ຠຸຕ຺ຕກາເລ ປຕ຺ຕານິ ໂຘວາຫິ, ເອວໍ ເມ ປຸຕ຺ຕສ຺ສ ອາຣາຘິກາ ຠວິສ຺ສສີ’’ຕິ. ສາ ຕຖາ ອກາສິ. ອຖ ນໍ ‘‘ໂອວາທກ຺ຂມາ ຊາຕາ’’ຕິ ປຸຕ຺ຕສ຺ສ ອາໂຣເຈຕ຺ວາ ເຕນ ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິເຕ ທິວສໍ ຐເປຕ຺ວາ ອາວາຫໍ ກຣິໍສຸ.

ອຖ ນໍ ນນ຺ທິໂຍ ອາຫ ‘‘ສເຈ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ມາຕາປິຕໂຣ ຈ ເມ ອຸປຏ຺ຐຫິສ຺ສສິ, ເອວໍ ອິມສ຺ມິໍ ເຄເຫ ວສິຕຸໍ ລຠິສ຺ສສິ, ອປ຺ປມຕ຺ຕາ ໂຫຫີ’’ຕິ. ສາ ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ປຏິສ຺ສຸຓິຕ຺ວາ ກິຎ຺ຈິ ກາລໍ ສທ຺ຘາ ວິຍ ຫຸຕ຺ວາ ຠຕ຺ຕາຣໍ ອນວຕ຺ເຕນ຺ຕີ ທ຺ເວ ປຸຕ຺ເຕ ວິຊາຍິ. ນນ຺ທິຍສ຺ສ ມາຕາປິຕໂຣ ກາລມກໍສຸ. ເຄເຫ ສພ຺ພິສ຺ສຣິຍໍ ຕສ຺ສາ ເອວ ອໂຫສິ. ນນ຺ທິໂຍປິ ມຫາທານປຕິ ຫຸຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ທານໍ ປຏ຺ຐເປສິ, ກປຓທ຺ຘິກາທີນມ຺ປິ ເຄຫທ຺ວາເຣ ປາກວຕ຺ຕໍ ປຏ຺ຐເປສິ. ອິສິປຕນມຫາວິຫາເຣ ຈຕູຫິ ຄພ຺ເຠຫິ ປຏິມຓ຺ຑິຕໍ ຈຕຸສາລໍ ກາເຣຕ຺ວາ ມຎ຺ຈປີຐາທີນິ ອຕ຺ຖຣາເປຕ຺ວາ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸຂສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ມຫາທານໍ ທຕ຺ວາ ຕຖາຄຕສ຺ສ ຫຕ຺ເຖ ທກ຺ຂິໂຓທກໍ ປາເຕຕ຺ວາ ນິຍ຺ຍາເທສິ, ສຫ ທກ຺ຂິໂຓທກທາເນນ ຕາວຕິໍສຠວເນ ອາຍາມໂຕ ຈ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ຈ ສມນ຺ຕາ ທ຺ວາທສໂຍຊນິໂກ ໂຍຊນສຕຸພ຺ເພໂຘ ສຕ຺ຕຣຕນມໂຍ ອຈ຺ຉຣາຄຓສຫສ຺ສສງ຺ຆຸຏ຺ໂຐ ທິພ຺ພປາສາໂທ ອຸຄ຺ຄຎ຺ຉິ.

ອຖາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ເທວຈາຣິກໍ ຈຣນ຺ໂຕ ຕໍ ປາສາທໍ ທິສ຺ວາ ອຕ຺ຕານໍ ວນ຺ທິຕຸໍ ອາຄເຕ ເທວປຸຕ຺ເຕ ປຸຈ຺ຉິ ‘‘ກສ຺ສາຍໍ ປາສາໂທ’’ຕິ? ‘‘ອິມສ຺ສ, ຠນ຺ເຕ, ປາສາທສ຺ສ ສາມິໂກ ມນຸສ຺ສໂລເກ ພາຣາຓສິຍໍ ນນ຺ທິໂຍ ນາມ ກຸຏຸມ຺ພິຍປຸຕ຺ໂຕ ສງ຺ຆສ຺ສ ອິສິປຕນມຫາວິຫາເຣ ຈຕຸສາລໍ ກາເຣສິ, ຕສ຺ສາຍໍ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ປາສາໂທ’’ຕິ ອາຫໍສຸ. ປາສາເທ ນິພ຺ພຕ຺ຕເທວຈ຺ຉຣາໂຍປິ ເຖຣໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ‘‘ຠນ຺ເຕ, ມຍໍ ພາຣາຓສິຍໍ ນນ຺ທິຍສ຺ສ ນາມ ອຸປາສກສ຺ສ ປຣິຈາຣິກາ ຠວິຕຸໍ ອິຘ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ, ຕສ຺ສ ເອວໍ ວເທຖ ‘‘ຕຸຍ຺ຫໍ ປຣິຈາຣິກາ ຠວິຕຸໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ, ເທວຕາໂຍ ຕຍິ ຈິຣາຍນ຺ເຕ ອຸກ຺ກຓ຺ຐິຕາ, ເທວໂລກສມ຺ປຕ຺ຕິ ນາມ ມຕ຺ຕິກາຠາຊນໍ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ສຸວຓ຺ຓຠາຊນສ຺ສ ຄຫຓໍ ວິຍ ອຕິມນາປ’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ອິຘາຄມນຕ຺ຖາຍ ຕສ຺ສ ວເທຖາ’’ຕິ ອາຫໍສຸ. ເຖໂຣ ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ປຏິສ຺ສຸຓິຕ຺ວາ ສຫສາ ເທວໂລກໂຕ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຈຕຸປຣິສມຊ຺ເຌ ຠຄວນ຺ຕໍ ປຸຈ຺ຉິ ‘‘ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ກຕປຸຎ຺ຎານໍ ມນຸສ຺ສໂລເກ ຐິຕານໍເຍວ ທິພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕີ’’ຕິ? ‘‘ນນຸ ເຕ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ນນ຺ທິຍສ຺ສ ເທວໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ ທິພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕິ ສາມໍ ທິຏ຺ຐາ, ກສ຺ມາ ມໍ ປຸຈ຺ຉສີ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ, ນິພ຺ພຕ຺ຕຕີ’’ຕິ. ອຖສ຺ສ ສຕ຺ຖາ ‘‘ຍຖາ ຈິຣໍ ວິປ຺ປວສິຕ຺ວາ ອາຄຕໍ ປຸຣິສໍ ມິຕ຺ຕພນ຺ຘວາ ອຠິນນ຺ທນ຺ຕິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ຕິ, ເອວໍ ກຕປຸຎ຺ຎໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ອິໂຕ ປຣໂລກໍ ຄຕໍ ສການິ ປຸຎ຺ຎານິ ສມ຺ປຕ຺ຕິຫຕ຺ເຖຫິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ຕິ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕີ’’ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ –

໘໖໑. ‘‘ຈິຣປ຺ປວາສິໍ ປຸຣິສໍ, ທູຣໂຕ ໂສຕ຺ຖິມາຄຕໍ;

ຎາຕິມິຕ຺ຕາ ສຸຫຊ຺ຊາ ຈ, ອຠິນນ຺ທນ຺ຕິ ອາຄຕໍ.

໘໖໒. ‘‘ຕເຖວ ກຕປຸຎ຺ຎມ຺ປິ, ອສ຺ມາ ໂລກາ ປຣໍ ຄຕໍ;

ປຸຎ຺ຎານິ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ປິຍໍ ຎາຕີວ ອາຄຕ’’ນ຺ຕິ. – ຄາຖາ ອຠາສິ;

ນນ຺ທິໂຍ ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ຠິຍ຺ໂຍໂສມຕ຺ຕາຍ ທານານິ ເທຕິ, ປຸຎ຺ຎານິ ກໂຣຕິ, ໂສ ວຓິຊ຺ຊາຍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ເຣວຕິໍ ອາຫ ‘‘ຠທ຺ເທ, ມຍາ ປຏ຺ຐປິຕໍ ສງ຺ຆສ຺ສ ທານໍ ອນາຖານໍ ປາກວຕ຺ຕຎ຺ຈ ຕ຺ວໍ ອປ຺ປມຕ຺ຕາ ປວຕ຺ເຕຍ຺ຍາສີ’’ຕິ. ສາ ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ປຏິສ຺ສຸຓິ. ໂສ ປວາສຄໂຕປິ ຍຕ຺ຖ ຍຕ຺ຖ ວາສໍ ກປ຺ເປຕິ, ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠິກ຺ຂູນໍ ອນາຖານຎ຺ຈ ຍຖາວິຠວໍ ທານໍ ເທຕິເຍວ. ຕສ຺ສ ອນຸກມ຺ປາຍ ຂີຓາສວາ ທູຣໂຕປິ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ທານໍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ຕິ. ເຣວຕີ ປນ ຕສ຺ມິໍ ຄເຕ ກຕິປາຫເມວ ທານໍ ປວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ອນາຖານໍ ຠຕ຺ຕໍ ອຸປຈ຺ຉິນ຺ທິ, ຠິກ຺ຂູນມ຺ປິ ຠຕ຺ຕໍ ກຓາຊກໍ ພິລງ຺ຄທຸຕິຍໍ ອທາສິ. ຠິກ຺ຂູນໍ ຠຸຕ຺ຕຏ຺ຐາເນ ອຕ຺ຕນາ ຠຸຕ຺ຕາວເສສານິ ສິຕ຺ຖານິ ມຈ຺ຉມໍສຂຓ຺ຑມິສ຺ສການິ ຈລກຏ຺ຐິການິ ຈ ປກິຣິຕ຺ວາ ມນຸສ຺ສານໍ ທສ຺ເສຕິ ‘‘ປສ຺ສຖ ສມຓານໍ ກມ຺ມໍ, ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍໍ ນາມ ເອວໍ ຉຑ຺ເຑນ຺ຕີ’’ຕິ.

ອຖ ນນ຺ທິໂຍ ໂວຫາຣກສິທ຺ຘິ ຍຖາລາໂຠ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ສຸຕ຺ວາ ເຣວຕິໍ ເຄຫໂຕ ນີຫຣິຕ຺ວາ ເຄຫໍ ປາວິສິ. ທຸຕິຍທິວເສ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸຂສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ມຫາທານໍ ປວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ນິຈ຺ຈຠຕ຺ຕໍ ອນາຖຠຕ຺ຕຎ຺ຈ ສມ຺ມເທວ ປວຕ຺ເຕສິ, ອຕ຺ຕໂນ ສຫາເຍຫິ ອຸປນີຕໍ ເຣວຕິໍ ຆາສຈ຺ຉາທນປຣມຕາຍ ຐເປສິ. ໂສ ອປເຣນ ສມເຍນ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ຕາວຕິໍສຠວເນ ອຕ຺ຕໂນ ວິມາເນເຍວ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ເຣວຕີ ປນ ສພ຺ພໍ ທານໍ ປຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ‘‘ອິເມສໍ ວເສນ ມຍ຺ຫໍ ລາຠສກ຺ກາໂຣ ປຣິຫາຍີ’’ຕິ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ອກ຺ໂກສນ຺ຕີ ປຣິຠາສນ຺ຕີ ວິຈຣຕິ. ອຖ ເວສ຺ສວໂຓ ທ຺ເວ ຍກ຺ເຂ ອາຓາເປສິ ‘‘ຄຈ຺ຉຖ, ຠເຓ, ພາຣາຓສິນຄເຣ ອຸຄ຺ໂຆສຖ ‘‘ອິໂຕ ສຕ຺ຕເມ ທິວເສ ເຣວຕີ ຊີວນ຺ຕີເຍວ ນິຣເຍ ປກ຺ຂິປີຍຕີ’ຕິ’’. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ມຫາຊໂນ ສໍເວຄຊາໂຕ ຠີຕຕສິໂຕ ອໂຫສິ.

ອຖ ເຣວຕີ ປນ ປາສາທໍ ອຠິຣຸຫິຕ຺ວາ ທ຺ວາຣໍ ຖເກຕ຺ວາ ນິສີທິ. ສຕ຺ຕເມ ທິວເສ ຕສ຺ສາ ປາປກມ຺ມສຎ຺ໂຈທິເຕນ ເວສ຺ສວເຓນ ຣຎ຺ຎາ ອາຓຕ຺ຕາ ຊລິຕກປິລເກສມສ຺ສຸກາ ຈິປິຏວິຣູປນາສິກາ ປຣິຓຕທາຐາ ໂລຫິຕກ຺ຂາ ສຊລຘຣສມານວຓ຺ຓາ ອຕິວິຍ ຠຍານກຣູປາ ທ຺ເວ ຍກ຺ຂາ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ອຸຏ຺ເຐຫິ, ເຣວເຕ, ສຸປາປຘມ຺ເມ’’ຕິອາທີນິ ວທນ຺ຕາ ນານາພາຫາສຸ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ມຫາຊໂນ ປສ຺ສຕູ’’ຕິ ສກລນຄເຣ ວີຖິໂຕ ວີຖິໍ ປຣິພ຺ຠມາເປຕ຺ວາ ອາກາສໍ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕາວຕິໍສຠວນໍ ເນຕ຺ວາ ນນ຺ທິຍສ຺ສ ວິມານໍ ສມ຺ປຕ຺ຕິຎ຺ຈສ຺ສາ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ຕໍ ວິລປນ຺ຕິໍເຍວ ອຸສ຺ສທນິຣຍສມີປໍ ປາເປສຸໍ. ຕໍ ຍມປຸຣິສາ ອຸສ຺ສທນິຣເຍ ຂິປິໍສຸ. ເຕນາຫ –

໘໖໓. ‘‘ອຸຏ຺ເຐຫິ ເຣວເຕ ສຸປາປຘມ຺ເມ, ອປາຣຸຕທ຺ວາເຣ ອທານສີເລ;

ເນສ຺ສາມ ຕໍ ຍຕ຺ຖ ຖຸນນ຺ຕິ ທຸຄ຺ຄຕາ, ສມປ຺ປິຕາ ເນຣຍິກາ ທຸເຂນາ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ອຸຏ຺ເຐຫີຕິ ອຸຏ຺ຐຫ, ນ ທາເນສ ປາສາໂທ ຕໍ ນິຣຍຠຍໂຕ ຣກ຺ຂິຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ, ຕສ຺ມາ ສີຆໍ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ອາຄຈ຺ຉາຫີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຣວເຕຕິ ຕໍ ນາເມນ ອາລປຕິ. ສຸປາປຘມ຺ເມຕິອາທິນາ ອຸຏ຺ຐານສ຺ສ ກາຣຓໍ ວທຕິ. ຍສ຺ມາ ຕ຺ວໍ ອຣິຍານໍ ອກ຺ໂກສນປຣິຠາສນາທິນາ ສຸຏ຺ຏຸ ລາມກປາປຘມ຺ມາ, ຍສ຺ມາ ຈ ອປາຣຸຕໍ ທ຺ວາຣໍ ນິຣຍສ຺ສ ຕວ ປເວສນຕ຺ຖໍ, ຕສ຺ມາ ອຸຏ຺ເຐຫີຕິ. ອທານສີເລຕິ ກສ຺ສຈິ ກິຎ຺ຈິ ນ ທານສີເລ ກທຣິເຍ ມຈ຺ຉຣິນີ, ອິທມ຺ປິ ອຸຏ຺ຐານສ຺ເສວ ກາຣຓວຈນໍ. ຍສ຺ມາ ທານສີລານໍ ອມຈ຺ຉຣີນໍ ຕວ ສາມິກສທິສານໍ ສຸຄຕິຍໍ ນິວາໂສ, ຕາທິສານໍ ປນ ອທານສີລານໍ ມຈ຺ຉຣີນໍ ນິຣເຍ ນິວາໂສ, ຕສ຺ມາ ອຸຏ຺ເຐຫິ, ມຸຫຸຕ຺ຕມຕ຺ຕມ຺ປິ ຕວ ອິຘ ຐາຕຸໍ ນ ທສ຺ສາມີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຍຕ຺ຖ ຖຸນນ຺ຕິ ທຸຄ຺ຄຕາຕິ ທຸກ຺ຂຄຕຕ຺ຕາ ທຸຄ຺ຄຕາ. ເນຣຍິກາຕິ ນິຣຍທຸກ຺ເຂນ ສມປ຺ປິຕາ ສມງ຺ຄີຠູຕາ ຍສ຺ມິໍ ນິຣເຍ ຖຸນນ຺ຕິ, ຍາວ ປາປກມ຺ມໍ ນ ພ຺ຍນ຺ຕິ ໂຫຕິ, ຕາວ ນິກ຺ຂມິຕຸໍ ອລຠນ຺ຕາ ນິຕ຺ຖຸນນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຖ ຕໍ ເນສ຺ສາມ ນຍິສ຺ສາມ ຂິປິສ຺ສາມາຕິ ໂຍຊນາ.

໘໖໔. ‘‘ອິຈ຺ເຈວ ວຕ຺ວານ ຍມສ຺ສ ທູຕາ, ເຕ ທ຺ເວ ຍກ຺ຂາ ໂລຫິຕກ຺ຂາ ພ຺ຣຫນ຺ຕາ;

ປຈ຺ເຈກພາຫາສຸ ຄເຫຕ຺ວາ ເຣວຕໍ, ປກ຺ກາມຍຸໍ ເທວຄຓສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ’’ຕິ. –

ອິທໍ ສງ຺ຄີຕິກາຣວຈນໍ.

ຕຕ຺ຖ ອິຈ຺ເຈວ ວຕ຺ວານາຕິ ອິຕິ ເອວ ‘‘ອຸຏ຺ເຐຫີ’’ຕິອາທິນາ ວຕ຺ວາ, ວຈນສມນນ຺ຕຣເມວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍມສ຺ສ ທູຕາຕິ ອປ຺ປຏິເສຘນິຍຕສ຺ສ ຍມສ຺ສ ຣຎ຺ໂຎ ທູຕສທິສາ. ເວສ຺ສວເຓນ ຫິ ເຕ ເປສິຕາ. ຕຖາ ຫິ ເຕ ຕາວຕິໍສຠວນໍ ນຍິໍສຸ. ເກຈິ ‘‘ນ ຍມສ຺ສ ທູຕາ’’ຕິ ນ-ກາຣໍ ‘‘ຍມສ຺ສາ’’ຕິ ປເທນ ສມ຺ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ‘‘ເວສ຺ສວຓສ຺ສ ທູຕາ’’ຕິ ອຕ຺ຖໍ ວທນ຺ຕິ, ຕໍ ນ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ນ ຫິ ນ ຍມທູຕຕາຍ ເວສ຺ສວຓສ຺ສ ທູຕາຕິ ສິຊ຺ຌຕິ. ຍຊນ຺ຕິ ຕຕ຺ຖ ພລິໍ ອຸປຫຣນ຺ຕີຕິ ຍກ຺ຂາ. ໂລຫິຕກ຺ຂາຕິ ຣຕ຺ຕນຍນາ. ຍກ຺ຂານຎ຺ຫິ ເນຕ຺ຕານິ ອຕິໂລຫິຕານິ ໂຫນ຺ຕິ. ພ຺ຣຫນ຺ຕາຕິ ມຫນ຺ຕາ. ປຈ຺ເຈກພາຫາສູຕິ ເອໂກ ເອກພາຫາຍໍ, ອິຕໂຣ ອິຕຣພາຫາຍນ຺ຕິ ປຈ຺ເຈກໍ ພາຫາສຸ. ເຣວຕນ຺ຕິ ເຣວຕິໍ. ເຣວຕາຕິປິ ຕສ຺ສາ ນາມເມວ. ຕຖາ ຫິ ‘‘ເຣວເຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປກ຺ກາມຍຸນ຺ຕິ ປກ຺ກາເມສຸໍ, ອຸປເນສຸນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເທວຄຓສ຺ສາຕິ ຕາວຕິໍສຠວເນ ເທວສງ຺ຆສ຺ສ.

ເອວໍ ເຕຫິ ຍກ຺ເຂຫິ ຕາວຕິໍສຠວນໍ ເນຕ຺ວາ ນນ຺ທິຍວິມານສ຺ສ ອວິທູເຣ ຐປິຕາ ເຣວຕີ ຕໍ ສູຣິຍມຓ຺ຑລສທິສໍ ອຕິວິຍ ປຠສ຺ສຣໍ ທິສ຺ວາ –

໘໖໕. ‘‘ອາທິຈ຺ຈວຓ຺ຓໍ ຣຸຈິຣໍ ປຠສ຺ສຣໍ, ພ຺ຍມ຺ຫໍ ສຸຠໍ ກຎ຺ຈນຊາລຉນ຺ນໍ;

ກສ຺ເສຕມາກິຓ຺ຓຊນໍ ວິມານໍ, ສຸຣິຍສ຺ສ ຣໍສີຣິວ ໂຊຕມານໍ.

໘໖໖. ‘‘ນາຣີຄຓາ ຈນ຺ທນສາຣລິຕ຺ຕາ, ອຸຠໂຕ ວິມານໍ ອຸປໂສຠຍນ຺ຕິ;

ຕໍ ທິສ຺ສຕິ ສຸຣິຍສມານວຓ຺ຓໍ, ໂກ ໂມທຕິ ສຄ຺ຄປຕ຺ໂຕ ວິມາເນ’’ຕິ. –

ເຕ ຍກ຺ເຂ ປຸຈ຺ຉິ. ເຕປິ ຕສ຺ສາ –

໘໖໗. ‘‘ພາຣາຓສິຍໍ ນນ຺ທິໂຍ ນາມາສິ, ອຸປາສໂກ ອມຈ຺ຉຣີ ທານປຕິ ວທຎ຺ຎູ;

ຕສ຺ເສຕມາກິຓ຺ຓຊນໍ ວິມານໍ, ສູຣິຍສ຺ສ ຣໍສີຣິວ ໂຊຕມານໍ.

໘໖໘. ‘‘ນາຣີຄຓາ ຈນ຺ທນສາຣລິຕ຺ຕາ, ອຸຠໂຕ ວິມານໍ ອຸປໂສຠຍນ຺ຕິ;

ຕໍ ທິສ຺ສຕິ ສູຣິຍສມານວຓ຺ຓໍ, ໂສ ໂມທຕິ ສຄ຺ຄປຕ຺ໂຕ ວິມາເນ’’ຕິ. –

ອາຈິກ຺ຂິໍສຸ.

໘໖໘. ຕຕ຺ຖ ຈນ຺ທນສາຣລິຕ຺ຕາຕິ ສາຣຠູເຕນ ຈນ຺ທນຄນ຺ເຘນ ອນຸລິຕ຺ຕສຣີຣາ. ອຸຠໂຕ ວິມານນ຺ຕິ ວິມານໍ ອຸຠໂຕ ອນ຺ໂຕ ເຈວ ພຫິ ຈ ສງ຺ຄີຕາທີຫິ ອຸເປຈ຺ຈ ໂສຠຍນ຺ຕິ.

ອຖ ເຣວຕີ –

໘໖໙. ‘‘ນນ຺ທິຍສ຺ສາຫໍ ຠຣິຍາ, ອຄາຣິນີ ສພ຺ພກຸລສ຺ສ ອິສ຺ສຣາ;

ຠຕ຺ຕຸ ວິມາເນ ຣມິສ຺ສາມິ ທານຫໍ, ນ ປຕ຺ຖເຍ ນິຣຍໍ ທສ຺ສນາຍາ’’ຕິ. –

ອາຫ. ຕຕ຺ຖ ອຄາຣິນີຕິ ເຄຫສາມິນີ. ‘‘ຠຣິຍາ ສຄາມິນີ’’ຕິປິ ປຐນ຺ຕິ, ຠຣິຍາ ສຫຄາມິນີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສພ຺ພກຸລສ຺ສ ອິສ຺ສຣາ ຠຕ຺ຕູຕິ ມມ ຠຕ຺ຕຸ ນນ຺ທິຍສ຺ສ ສພ຺ພກຸຏຸມ຺ພິກສ຺ສ ອິສ຺ສຣາ ສາມິນີ ອໂຫສິໍ, ຕສ຺ມາ ອິທານິປິ ວິມາເນ ອິສ຺ສຣາ ຠວິສ຺ສາມີຕິ ອາຫ. ວິມາເນ ຣມິສ຺ສາມິ ທານຫນ຺ຕິ ເອວໍ ປໂລເຠຕຸເມວ ຫິ ຕໍ ເຕ ຕຕ຺ຖ ເນສຸໍ. ນ ປຕ຺ຖເຍ ນິຣຍໍ ທສ຺ສນາຍາຕິ ຍໍ ປນ ນິຣຍໍ ມໍ ຕຸມ຺ເຫ ເນຕຸກາມາ, ຕໍ ນິຣຍໍ ທສ຺ສນາຍປິ ນ ປຕ຺ຖເຍ, ກຸໂຕ ປວິສິຕຸນ຺ຕິ ວທຕິ.

ເອວໍ ວທນ຺ຕິເມວ ‘‘ຕ຺ວໍ ຕໍ ປຕ຺ເຖຫິ ວາ ມາ ວາ, ກິໍ ຕວ ປຕ຺ຖນາຍາ’’ຕິ ນິຣຍສມີປໍ ເນຕ຺ວາ –

໘໗໐. ‘‘ເອໂສ ເຕ ນິຣໂຍ ສຸປາປຘມ຺ເມ, ປຸຎ຺ຎໍ ຕຍາ ອກຕໍ ຊີວໂລເກ;

ນ ຫິ ມຈ຺ຉຣີ ໂຣສໂກ ປາປຘມ຺ໂມ, ສຄ຺ຄູປຄານໍ ລຠຕິ ສຫພ຺ຍຕ’’ນ຺ຕິ. –

ຄາຖມາຫໍສຸ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ເອໂສ ຕວ ນິຣໂຍ, ຕຍາ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ມຫາທຸກ຺ຂໍ ອນຸຠວິຕພ຺ພຏ຺ຐານຠູໂຕ. ກສ຺ມາ? ປຸຎ຺ຎໍ ຕຍາ ອກຕໍ ຊີວໂລເກ, ຍສ຺ມາ ມນຸສ຺ສໂລເກ ອປ຺ປມຕ຺ຕກມ຺ປິ ຕຍາ ປຸຎ຺ຎໍ ນາມ ນ ກຕໍ, ເອວໍ ອກຕປຸຎ຺ໂຎ ປນ ຕາທິໂສ ສຕ຺ໂຕ ມຈ຺ຉຣີ ອຕ຺ຕໂນ ສມ຺ປຕ຺ຕິນິຄູຫນລກ຺ຂເຓນ ມຈ຺ຉເຣນ ສມນ຺ນາຄໂຕ, ປເຣສໍ ໂຣສຸປ຺ປາທເນນ ໂຣສໂກ, ໂລຠາທີຫິ ປາປຘມ຺ເມຫິ ສມງ຺ຄີຠາວໂຕ ປາປຘມ຺ໂມ ສຄ຺ຄູປຄານໍ ເທວານໍ ສຫພ຺ຍຕໍ ສຫຠາວໍ ນ ລຠຕີຕິ ໂຍຊນາ.

ເອວໍ ປນ ວຕ຺ວາ ເຕ ທ຺ເວ ຍກ຺ຂາ ຕຕ຺ເຖວນ຺ຕຣຘາຍິໍສຸ. ຕໍສທິເສ ປນ ທ຺ເວ ນິຣຍປາເລ ສໍສວເກ ນາມ ຄູຖນິຣເຍ ປກ຺ຂິປິຕຸໍ ອາກຑ຺ຒນ຺ເຕ ປສ຺ສິຕ຺ວາ –

໘໗໑. ‘‘ກິໍ ນຸ ຄູຖຎ຺ຈ ມຸຕ຺ຕຎ຺ຈ, ອສຸຈິ ປຏິທິສ຺ສຕິ;

ທຸຄ຺ຄນ຺ຘໍ ກິມິທໍ ມີຬ຺ຫໍ, ກິເມຕໍ ອຸປວາຍຕີ’’ຕິ. –

ຕໍ ນິຣຍໍ ປຸຈ຺ຉິ.

໘໗໒. ‘‘ເອສ ສໍສວໂກ ນາມ, ຄມ຺ຠີໂຣ ສຕໂປຣິໂສ;

ຍຕ຺ຖ ວສ຺ສສຫສ຺ສານິ, ຕຸວໍ ປຈ຺ຈສິ ເຣວເຕ’’ຕິ. –

ຕສ຺ມິໍ ກຖິເຕ ຕຕ຺ຖ ອຕ຺ຕໂນ ນິພ຺ພຕ຺ຕິເຫຕຸຠູຕໍ ກມ຺ມໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕີ –

໘໗໓. ‘‘ກິໍ ນຸ ກາເຍນ ວາຈາຍ, ມນສາ ທຸກ຺ກຏໍ ກຕໍ;

ເກນ ສໍສວໂກ ລທ຺ໂຘ, ຄມ຺ຠີໂຣ ສຕໂປຣິໂສ’’ຕິ. – ອາຫ;

໘໗໔. ‘‘ສມເຓ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓ ຈາປິ, ອຎ຺ເຎ ວາປິ ວນິພ຺ພເກ;

ມຸສາວາເທນ ວຎ຺ເຈສິ, ຕໍ ປາປໍ ປກຕໍ ຕຍາ’’ຕິ. –

ຕສ຺ສາ ຕໍ ກມ຺ມໍ ກເຖຕ຺ວາ ປຸນ ເຕ –

໘໗໕. ‘‘ເຕນ ສໍສວໂກ ລທ຺ໂຘ, ຄມ຺ຠີໂຣ ສຕໂປຣິໂສ;

ຕຕ຺ເຖ ວສ຺ສສຫສ຺ສານິ, ຕຸວໍ ປຈ຺ຈສິ ເຣວເຕ’’ຕິ. –

ອາຫໍສຸ. ຕຕ຺ຖ ສໍສວໂກ ນາມາຕິ ນິຈ຺ຈກາລໍ ຄູຖມຸຕ຺ຕາທິອສຸຈິສ຺ສ ສໍສວນໂຕ ປຄ຺ຆຣຓໂຕ ສໍສວໂກ ນາມ.

ນ ເກວລໍ ຕຸຍ຺ຫໍ ອິຘ ສໍສວກລາໂຠ ເອວ, ອຖ ໂຂ ເອຕ຺ຖ ອເນການິ ວສ຺ສສຫສ຺ສານິ ປຈ຺ຈິຕ຺ວາ ອຸຕ຺ຕິຓ຺ຓາຍ ຫຕ຺ຖຈ຺ເຉທາທິລາໂຠປີຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ –

໘໗໖. ‘‘ຫຕ຺ເຖປິ ຉິນ຺ທນ຺ຕິ ອໂຖປິ ປາເທ, ກຓ຺ເຓປິ ຉິນ຺ທນ຺ຕິ ອໂຖປິ ນາສໍ;

ອໂຖປິ ກາໂກຬຄຓາ ສເມຈ຺ຈ, ສງ຺ຄມ຺ມ ຂາທນ຺ຕິ ວິຜນ຺ທມານ’’ນ຺ຕິ. –

ຕຕ຺ຖ ລທ຺ຘພ຺ພກາຣຓໍ ອາຫໍສຸ. ຕຕ຺ຖ ກາໂກຬຄຓາຕິ ກາກສງ຺ຆາ. ເຕ ກິຣສ຺ສາ ຕິຄາວຸຕປ຺ປມາເຓ ສຣີເຣ ອເນກສຕານິ ອເນກສຫສ຺ສານິ ປຕິຕ຺ວາ ຕາລກ຺ຂນ຺ຘປຣິມາເຓຫິ ສຸນິສິຕຄ຺ເຄຫິ ອໂຍມເຍຫິ ມຸຂຕຸຓ຺ເຑຫິ ວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ຂາທນ຺ຕິ, ມໍສໍ ຄຫິຕຄຫິຕຏ຺ຐາເນ ກມ຺ມພເລນ ປູຣເຕວ. ເຕນາຫ ‘‘ກາໂກຬຄຓາ ສເມຈ຺ຈ, ສງ຺ຄມ຺ມ ຂາທນ຺ຕິ ວິຜນ຺ທມານ’’ນ຺ຕິ.

ປຸນ ສາ ມນຸສ຺ສໂລກໍ ປຈ຺ຈານຍນາຍ ຍາຈນາທິວເສນ ຕໍ ຕໍ ວິປ຺ປລປິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ –

໘໗໗. ‘‘ສາຘຸ ໂຂ ມໍ ປຏິເນຖ, ກາຫາມິ ກຸສລໍ ພຫຸໍ;

ທາເນນ ສມຈຣິຍາຍ, ສໍຍເມນ ທເມນ ຈ;

ຍໍ ກຕ຺ວາ ສຸຂິຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ນ ຈ ປຈ຺ຉານຸຕປ຺ປເຣ’’ຕິ.

ປຸນ ນິຣຍປາລາ –

໘໗໘. ‘‘ປຸເຣ ຕຸວໍ ປມຊ຺ຊິຕ຺ວາ, ອິທານິ ປຣິເທວສິ;

ສຍໍ ກຕານໍ ກມ຺ມານໍ, ວິປາກໍ ອນຸໂຠສ຺ສສີ’’ຕິ. –

ອາຫໍສຸ. ປຸນ ສາ ອາຫ –

໘໗໙. ‘‘ໂກ ເທວໂລກໂຕ ມນຸສ຺ສໂລກໍ, ຄນ຺ຕ຺ວານ ປຸຏ຺ໂຐ ເມ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ;

ນິກ຺ຂິຕ຺ຕທຓ຺ເຑສຸ ທທາຖ ທານໍ, ອຈ຺ຉາທນໍ ເສຍ຺ຍມຖນ຺ນປານໍ;

ນ ຫິ ມຈ຺ຉຣີ ໂຣສໂກ ປາປຘມ຺ໂມ, ສຄ຺ຄູປຄານໍ ລຠຕິ ສຫພ຺ຍຕໍ.

໘໘໐. ‘‘ສາຫໍ ນູນ ອິໂຕ ຄນ຺ຕ຺ວາ, ໂຍນິໍ ລທ຺ຘານ ມານຸສິໍ;

ວທຎ຺ຎູ ສີລສມ຺ປນ຺ນາ, ກາຫາມິ ກຸສລໍ ພຫຸໍ;

ທາເນນ ສມຈຣິຍາຍ, ສໍຍເມນ ທເມນ ຈ.

໘໘໑. ‘‘ອາຣາມານິ ຈ ໂຣປິສ຺ສໍ, ທຸຄ຺ເຄ ສງ຺ກມານິ ຈ;

ປປຎ຺ຈ ອຸທປານຎ຺ຈ, ວິປ຺ປສນ຺ເນນ ເຈຕສາ.

໘໘໒. ‘‘ຈາຕຸທ຺ທສິໍ ປຎ຺ຈທສິໍ, ຍາ ຈ ປກ຺ຂສ຺ສ ອຏ຺ຐມີ;

ປາຏິຫາຣິຍປກ຺ຂຎ຺ຈ, ອຏ຺ຐງ຺ຄສຸສມາຄຕໍ.

໘໘໓. ‘‘ອຸໂປສຖໍ ອຸປວສິສ຺ສໍ, ສທາ ສີເລສຸ ສໍວຸຕາ;

ນ ຈ ທາເນ ປມຊ຺ຊິສ຺ສໍ, ສາມໍ ທິຏ຺ຐມິທໍ ມຍາ’’ຕິ.

໘໘໔. ‘‘ອິຈ຺ເຈວໍ ວິປ຺ປລປນ຺ຕິໍ, ຜນ຺ທມານໍ ຕໂຕ ຕໂຕ;

ຂິປິໍສຸ ນິຣເຍ ໂຆເຣ, ອຸທ຺ຘໍປາທໍ ອວໍສິຣ’’ນ຺ຕິ. –

ອິທໍ ສງ຺ຄີຕິກາຣວຈນໍ. ປຸນ ສາ –

໘໘໕. ‘‘ອຫໍ ປຸເຣ ມຈ຺ຉຣິນີ ອໂຫສິໍ, ປຣິຠາສິກາ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ;

ວິຕເຖນ ຈ ສາມິກໍ ວຎ຺ຈຍິຕ຺ວາ, ປຈ຺ຈາມຫໍ ນິຣເຍ ໂຆຣຣູເປ’’ຕິ. –

ໂອສານຄາຖມາຫ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ອຫໍ ປຸເຣ ມຈ຺ຉຣິນີ’’ຕິ ຄາຖາ ນິຣເຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕາຍ ວຸຕ຺ຕາ, ອິຕຣາ ອນິພ຺ພຕ຺ຕາຍ ເອວາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວາຕິ.

ຠິກ຺ຂູ ເຣວຕິຍາ ຍກ຺ເຂຫິ ຄເຫຕ຺ວາ ນີຕຠາວໍ ຠຄວໂຕ ອາໂຣເຈສຸໍ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ຠຄວາ ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອິມໍ ວຕ຺ຖຸໍ ກເຖຕ຺ວາ ອຸປຣິ ວິຕ຺ຖາເຣນ ຘມ຺ມໍ ເທເສສິ, ເທສນາປຣິໂຍສາເນ ພຫູ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລາທີນິ ປາປຸຓິໍສຸ. ກາມຎ຺ເຈຕໍ ເຣວຕີປຏິພທ຺ຘາຍ ກຖາຍ ເຍຠຸຍ຺ຍຠາວໂຕ ‘‘ເຣວຕີວິມານ’’ນ຺ຕິ ໂວຫຣີຍຕິ, ຍສ຺ມາ ປນ ເຣວຕີ ວິມານເທວຕາ ນ ໂຫຕິ, ນນ຺ທິຍສ຺ສ ປນ ເທວປຸຕ຺ຕສ຺ສ ວິມານາທິສມ຺ປຕ຺ຕິປຏິສໍຍຸຕ຺ຕຎ຺ເຈຕໍ, ຕສ຺ມາ ປຸຣິສວິມາເນສ຺ເວວ ສງ຺ຄຫໍ ອາໂຣປິຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

ເຣວຕີວິມານວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.