໑໗. ເກສກາຣີວິມານວຓ຺ຓນາ

ອິທໍ ວິມານໍ ຣຸຈິຣໍ ປຠສ຺ສຣນ຺ຕິ ເກສກາຣີວິມານໍ. ຕສ຺ສ ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ຠຄວາ ພາຣາຓສິຍໍ ວິຫຣຕິ ອິສິປຕເນ ມິຄທາເຍ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂູ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ພາຣາຓສິໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິສິໍສຸ. ເຕ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ເຄຫທ຺ວາຣສມີເປນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຕສ຺ມິຎ຺ຈ ເຄເຫ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ຘີຕາ ເກສກາຣີ ນາມ ເຄຫທ຺ວາຣສມີເປ ມາຕຸ ສີສໂຕ ອູກາ ຄຓ຺ຫນ຺ຕີ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຄຈ຺ຉນ຺ເຕ ທິສ຺ວາ ມາຕຣໍ ອາຫ ‘‘ອມ຺ມ, ອິເມ ປພ຺ພຊິຕາ ປຐເມນ ໂຍພ຺ພເນນ ສມນ຺ນາຄຕາ ອຠິຣູປາ ທສ຺ສນີຍາ ປາສາທິກາ ສຸຂຸມາລາ ເກນຈິ ປາຣິຊຸຎ຺ເຎນ ອນຠິຠູຕາ ມຎ຺ເຎ, ກສ຺ມາ ນຸ ໂຂ ອິເມ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ວເຍ ປພ຺ພຊນ຺ຕີ’’ຕິ? ຕໍ ມາຕາ ອາຫ ‘‘ອຕ຺ຖິ, ອມ຺ມ, ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ສກ຺ຍກຸລາ ປພ຺ພຊິໂຕ ພຸທ຺ໂຘ ໂລເກ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ, ໂສ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ ອາທິກລ຺ຍາຓໍ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓໍ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓໍ ສາຕ຺ຖໍ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ເກວລປຣິປຸຓ຺ຓໍ, ປຣິສຸທ຺ຘໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ປກາເສຕິ, ຕສ຺ສ ອິເມ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ປພ຺ພຊນ຺ຕີ’’ຕິ.

ເຕນ ຈ ສມເຍນ ອາຄຕຜໂລ ວິຎ຺ຎາຕສາສໂນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ອຸປາສໂກ ຕາຍ ວີຖິຍາ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຕໍ ກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ຕາສໍ ສນ຺ຕິກໍ ອຸປສງ຺ກມິ. ອຖ ນໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓີ ອາຫ ‘‘ເອຕຣຫິ ໂຂ ອຸປາສກ ພຫູ ກຸລປຸຕ຺ຕາ ມຫນ຺ຕໍ ໂຠຄກ຺ຂນ຺ຘໍ ມຫນ຺ຕໍ ຎາຕິປຣິວຏ຺ຏໍ ປຫາຍ ສກ຺ຍສມເຍ ປພ຺ພຊນ຺ຕິ, ເຕ ກິໍ ນຸ ໂຂ ອຕ຺ຖວສໍ ສມ຺ປສ຺ສນ຺ຕາ ປພ຺ພຊນ຺ຕີ’’ຕິ? ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ອຸປາສໂກ ‘‘ກາເມສຸ ອາທີນວໍ, ເນກ຺ຂມ຺ເມ ຈ ອານິສໍສໍ ສມ຺ປສ຺ສນ຺ຕາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ຎາຓພລານຸຣູປໍ ຕມຕ຺ຖໍ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ກເຖສິ, ຕິຓ຺ຓຎ຺ຈ ຣຕນານໍ ຄຸເຓ ປກາເສສິ, ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ສີລານໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກໍ ສມ຺ປຣາຍິກຎ຺ຈ ຄຸຓານິສໍສໍ ປເວເທສິ. ອຖ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຘີຕາ ຕໍ ‘‘ກິໍ ອມ຺ເຫຫິປິ ສຣເຓສຸ ຈ ສີເລສຸ ຈ ປຕິຏ຺ຐາຍ ຕຍາ ວຸຕ຺ເຕ ຄຸຓານິສໍເສ ອຘິຄນ຺ຕຸໍ ສກ຺ກາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິ. ໂສ ‘‘ສພ຺ພສາຘາຣຓາ ອິເມ ຘມ຺ມາ ຠຄວຕາ ຠາສິຕາ, ກສ຺ມາ ນ ສກ຺ກາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ສຣຓານິ ຈ ສີລານິ ຈ ອທາສິ. ສາ ຄຫິຕສຣຓາ ສມາທິນ຺ນສີລາ ຈ ຫຸຕ຺ວາ ປຸນ ອາຫ ‘‘ກິໍ ອິໂຕ ອຸຕ຺ຕຣິ ອຎ຺ຎມ຺ປິ ກຣຓີຍໍ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ. ໂສ ຕສ຺ສາ ວິຎ຺ຎຸຠາວໍ ສລ຺ລກ຺ເຂນ຺ໂຕ ‘‘ອຸປນິສ຺ສຍສມ຺ປນ຺ນາ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຎຕ຺ວາ ສຣີຣສຠາວໍ ວິຠາເວນ຺ໂຕ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາຣກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ກເຖຕ຺ວາ ກາເຍ ວິຣາຄໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ອຸປຣິ ອນິຈ຺ຈຕາທິປຏິສໍຍຸຕ຺ຕາຍ ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສໍເວເຊຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາມຄ຺ຄໍ ອາຈິກ຺ຂິຕ຺ວາ ຄໂຕ. ສາ ເຕນ ວຸຕ຺ຕນຍໍ ສພ຺ພໍ ມນສິ ກຕ຺ວາ ປຏິກູລມນສິກາເຣ ສມາຫິຕຈິຕ຺ຕາ ວິປສ຺ສນໍ ປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ອຸປນິສ຺ສຍສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ນ ຈິຣສ຺ເສວ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜເລ ປຕິຏ຺ຐຫິ. ອຖາປເຣນ ສມເຍນ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ສກ຺ກສ຺ສ ເທວຣຎ຺ໂຎ ປຣິຈາຣິກາ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ສຕສຫສ຺ສຎ຺ຈສ຺ສາ ອຈ຺ຉຣາປຣິວາໂຣ ອໂຫສິ. ຕໍ ສກ຺ໂກ ເທວຣາຊາ ທິສ຺ວາ ອຈ຺ຉຣິຍພ຺ຠຸຕຈິຕ຺ຕຊາໂຕ ປມຸທິຕຫທໂຍ –

໑໕໐. ‘‘ອິທໍ ວິມານໍ ຣຸຈິຣໍ ປຠສ຺ສຣໍ, ເວຬຸຣິຍຖມ຺ຠໍ ສຕຕໍ ສຸນິມ຺ມິຕໍ;

ສຸວຓ຺ຓຣຸກ຺ເຂຫິ ສມນ຺ຕໂມຕ຺ຖຕໍ, ຐານໍ ມມໍ ກມ຺ມວິປາກສມ຺ຠວໍ.

໑໕໑. ‘‘ຕຕ຺ຣູປປນ຺ນາ ປຸຣິມຈ຺ຉຣາ ອິມາ, ສຕໍ ສຫສ຺ສານິ ສເກນ ກມ຺ມຸນາ;

ຕຸວໍສິ ອຊ຺ຌຸປຄຕາ ຍສສ຺ສິນີ, ໂອຠາສຍໍ ຕິຏ຺ຐສິ ປຸພ຺ພເທວຕາ.

໑໕໒. ‘‘ສສີ ອຘິຄ຺ຄຍ຺ຫ ຍຖາ ວິໂຣຈຕິ, ນກ຺ຂຕ຺ຕຣາຊາຣິວ ຕາຣກາຄຓໍ;

ຕເຖວ ຕ຺ວໍ ອຈ຺ຉຣາສງ຺ຄຓໍ ອິມໍ, ທທ຺ທລ຺ລມານາ ຍສສາ ວິໂຣຈສິ.

໑໕໓. ‘‘ກຸໂຕ ນຸ ອາຄມ຺ມ ອໂນມທສ຺ສເນ, ອຸປປນ຺ນາ ຕ຺ວໍ ຠວນໍ ມມໍ ອິທໍ;

ພ຺ຣຫ຺ມໍວ ເທວາ ຕິທສາ ສຫິນ຺ທກາ, ສພ຺ເພ ນ ຕປ຺ປາມເສ ທສ຺ສເນນ ຕ’’ນ຺ຕິ. –

ຈຕູຫິ ຄາຖາຫິ ຕາຍ ກຕກມ຺ມໍ ປຸຈ຺ຉິ.

໑໕໐. ຕຕ຺ຖ ອິທໍ ວິມານນ຺ຕິ ຍສ຺ມິໍ ວິມາເນ ສາ ເທວຕາ ອຸປ຺ປນ຺ນາ, ຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ວິມານໍ ສນ຺ຘາຍາຫ. ສຕຕນ຺ຕິ ສພ຺ພກາລໍ ຣຸຈິຣໍ ປຠສ຺ສຣນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ສຕຕນ຺ຕິ ວາ ສມ຺ມາຕຕໍ, ອຕິວິຍ ວິຕ຺ຖິຓ຺ຓນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສມນ຺ຕໂມຕ຺ຖຕນ຺ຕິ ສມນ຺ຕໂຕ ອວຕ຺ຖຕໍ ຉາທິຕໍ. ຐານນ຺ຕິ ວິມານເມວ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ຕຎ຺ຫິ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ກຕປຸຎ຺ຎາຕິ ຐານນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ກມ຺ມວິປາກສມ຺ຠວນ຺ຕິ ກມ຺ມວິປາກຠາເວນ ສມ຺ຠູຕໍ, ກມ຺ມວິປາເກນ ວາ ສຫ ສມ຺ຠູຕໍ. ມມນ຺ຕິ ອິທໍ ມມ ຐານໍ ມມ ກມ຺ມວິປາກສມ຺ຠວນ຺ຕິ ທ຺ວີຫິປິ ປເທຫິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ.

໑໕໑. ຕຕ຺ຣູປປນ຺ນາຕິ ຄາຖາຍ ອຍໍ ສງ຺ເຂປຕ຺ໂຖ – ຕຕ຺ຣ ຕສ຺ມິໍ ຍຖາວຸຕ຺ເຕ ວິມາເນ ອຸປປນ຺ນາຕິ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ ປເຄວ ອຸປ຺ປນ຺ນຕ຺ຕາ ປຸພ຺ພເທວຕາ ອິມາ ປຸຣິມາ ອຈ຺ຉຣາໂຍ ປຣິມາຓໂຕ ສຕໍ ສຫສ຺ສານິ. ຕຸວໍສີຕິ ຕ຺ວໍ ອສິ ສເກນ ກມ຺ມຸນາ ອຊ຺ຌຸປຄຕາ ອຸປປນ຺ນາ. ຍສສ຺ສິນີຕິ ປຣິວາຣສມ຺ປນ຺ນາ, ເຕເນວ ສເກນ ກມ຺ມຸນາ ກມ຺ມານຸຠາເວນ ໂອຠາສຍນ຺ຕີ ວິໂຣຈມານາ ຕິຏ຺ຐສີຕິ.

໑໕໒. ອິທານິ ຕເມວ ໂອຠາສນໍ ອຸປມາຍ ວິຠາເວນ຺ໂຕ ‘‘ສສີ’’ຕິ ຄາຖມາຫ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ຍຖາ ສສລຎ຺ຉນໂຍເຄນ ‘‘ສສີ’’ຕິ, ນກ຺ຂຕ຺ເຕຫິ ອຘິກຄຸຓຕາຍ ‘‘ນກ຺ຂຕ຺ຕຣາຊາ’’ຕິ ຈ ລທ຺ຘນາໂມ ຈນ຺ໂທ ສພ຺ພໍ ຕາຣກາຄຓໍ ອຘິຄ຺ຄຍ຺ຫ ອຠິຠວິຕ຺ວາ ວິໂຣຈຕິ ວິຣາຊຕິ, ຕເຖວ ຕ຺ວໍ ອິມໍ ອຈ຺ຉຣານໍ ເທວກຎ຺ຎານໍ ຄຓໍ ສມູຫໍ ອຕ຺ຕໂນ ຍສສາ ທທ຺ທລ຺ລມານາ ອຕິວິຍ ວິຊ຺ໂຊຕມານາ ວິໂຣຈສີຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ‘‘ອິມາ’’ຕິ ‘‘ອິມ’’ນ຺ຕິ ຈ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ. ເກຈິ ປນ ‘‘ນກ຺ຂຕ຺ຕຣາຊາຣິວ ຕາຣາຄຓໍ ຕເຖວ ຕ຺ວ’’ນ຺ຕິ ປຐນ຺ຕິ.

໑໕໓. ອິທານິ ຕສ຺ສາ ເທວຕາຍ ປຸຣິມຠວໍ ຕຕ຺ຖ ກຕປຸຎ຺ຎຎ຺ຈ ປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ ‘‘ກຸໂຕ ນຸ ອາຄມ຺ມາ’’ຕິ ຄາຖມາຫ. ຕຕ຺ຖ ກຸໂຕ ນຸ ອາຄມ຺ມາຕິ ກຸໂຕ ນຸ ຠວໂຕ ກຸໂຕ ນຸ ປຸຎ຺ຎກມ຺ມໂຕ ກາຣຓຠູຕໂຕ ອິທໍ ມມ ຠວນໍ ອາຄມ຺ມ ຠທ຺ເທ ອໂນມທສ຺ສເນ ສພ຺ພງ຺ຄໂສຠເນ ຕ຺ວໍ ອຸປປນ຺ນາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຄຫຓວເສນ ອຸປຄຕາ. ‘‘ອໂນມທສ຺ສເນ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕເມວຕ຺ຖໍ ອຸປມາຍ ປກາເສນ຺ໂຕ ‘‘ພ຺ຣຫ຺ມໍວ ເທວາ ຕິທສາ ສຫິນ຺ທກາ, ສພ຺ເພ ນ ຕປ຺ປາມເສ ທສ຺ສເນນ ຕ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ພ຺ຣຫ຺ມານໍ ສຫມ຺ປຕິໍ ສນງ຺ກຸມາຣໍ ວາ ອຸປຄຕໍ ສຫ ອິນ຺ເທນາຕິ ສຫິນ຺ທກາ ຕາວຕິໍສາ ເທວາ ປສ຺ສນ຺ຕາ ທສ຺ສເນນ ນ ຕປ຺ປນ຺ຕິ, ເອວໍ ຕວ ທສ຺ສເນນ ມຍໍ ສພ຺ເພ ເທວາ ນ ຕປ຺ປາມເສຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເອວໍ ປນ ສກ຺ເກນ ເທວານມິນ຺ເທນ ປຸຈ຺ຉິຕາ ສາ ເທວຕາ ຕມຕ຺ຖໍ ປກາເສນ຺ຕີ –

໑໕໔. ‘‘ຍເມຕໍ ສກ຺ກ ອນຸປຸຈ຺ຉເສ ມມໍ, ກຸໂຕ ຈຸຕາ ຕ຺ວໍ ອິຘ ອາຄຕາຕິ;

ພາຣາຓສີ ນາມ ປຸຣຕ຺ຖິ ກາສິນໍ, ຕຕ຺ຖ ອໂຫສິໍ ປຸເຣ ເກສກາຣິກາ.

໑໕໕. ‘‘ພຸທ຺ເຘ ຈ ຘມ຺ເມ ຈ ປສນ຺ນມານສາ, ສງ຺ເຆ ຈ ເອກນ຺ຕຄຕາ ອສໍສຍາ;

ອຂຓ຺ຑສິກ຺ຂາປທາ ອາຄຕປ຺ຜລາ, ສມ຺ໂພຘິຘມ຺ເມ ນິຍຕາ ອນາມຍາ’’ຕິ. –

ຄາຖທ຺ວຍມາຫ.

໑໕໔-໕. ຕຕ຺ຖ ຍເມຕນ຺ຕິ ຍໍ ເອຕໍ ປຎ຺ຫນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອນຸປຸຈ຺ຉເສຕິ ອນຸກູລຠາເວນ ປຸຈ຺ຉສິ. ມມນ຺ຕິ ມໍ. ປຸຣຕ຺ຖີຕິ ປຸຣໍ ອຕ຺ຖິ. ກາສິນນ຺ຕິ ກາສິຣຏ຺ຐສ຺ສ. ເກສກາຣິກາຕິ ປຸຣິມຕ຺ຕຠາເວ ອຕ຺ຕໂນ ນາມໍ ວທຕິ. ພຸທ຺ເຘ ຈ ຘມ຺ເມ ຈາຕິອາທິນາ ອຕ຺ຕໂນ ປຸຎ຺ຎໍ ວິຠາເວຕິ.

ປຸນ ສກ຺ໂກ ຕສ຺ສາ ຕໍ ປຸຎ຺ຎສມ຺ປຕ຺ຕິຎ຺ຈ ທິພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕິຎ຺ຈ ອນຸໂມທມາໂນ –

໑໕໖. ‘‘ຕນ຺ຕ຺ຍາຠິນນ຺ທາມເສ ສ຺ວາຄຕຎ຺ຈ ເຕ,

ຘມ຺ເມນ ຈ ຕ຺ວໍ ຍສສາ ວິໂຣຈສິ;

ພຸທ຺ເຘ ຈ ຘມ຺ເມ ຈ ປສນ຺ນມານເສ,

ສງ຺ເຆ ຈ ເອກນ຺ຕຄເຕ ອສໍສເຍ;

ອຂຓ຺ຑສິກ຺ຂາປເທ ອາຄຕປ຺ຜເລ,

ສມ຺ໂພຘິຘມ຺ເມ ນິຍເຕ ອນາມເຍ’’ຕິ. – ອາຫ;

໑໕໖. ຕຕ຺ຖ ຕນ຺ຕ຺ຍາຠິນນ຺ທາມເສຕິ ຕໍ ເຕ ທຸວິຘມ຺ປິ ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອຠິນນ຺ທາມ ອນຸໂມທາມ. ສ຺ວາຄຕຎ຺ຈ ເຕຕິ ຕຸຍ຺ຫຎ຺ຈ ອິຘາຄມນໍ ສ຺ວາຄຕໍ, ອມ຺ຫາກໍ ປີຕິໂສມນສ຺ສສໍວທ຺ຘນເມວ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວາຕິ.

ຕໍ ປນ ປວຕ຺ຕິໍ ສກ຺ໂກ ເທວຣາຊາ ອາຍສ຺ມໂຕ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານຕ຺ເຖຣສ຺ສ ກເຖສິ, ເຖໂຣ ຠຄວໂຕ ນິເວເທສິ. ຠຄວາ ຕມຕ຺ຖໍ ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ ກຕ຺ວາ ສມ຺ປຕ຺ຕປຣິສາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສສິ. ສາ ເທສນາ ສເທວກສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ສາຕ຺ຖິກາ ຊາຕາຕິ.

ເກສກາຣີວິມານວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ອິຕິ ປຣມຕ຺ຖທີປນິຍາ ຂຸທ຺ທກ-ອຏ຺ຐກຖາຍ ວິມານວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ

ສຕ຺ຕຣສວຕ຺ຖຸປຏິມຓ຺ຑິຕສ຺ສ ປຐມສ຺ສ ປີຐວຄ຺ຄສ຺ສ

ອຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.