໑. ປຐມນິພ຺ພານປຏິສໍຍຸຕ຺ຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໗໑. ປາຏລິຄາມິຍວຄ຺ຄສ຺ສ ປຐເມ ນິພ຺ພານປຏິສໍຍຸຕ຺ຕາຍາຕິ ອມຕຘາຕຸສນ຺ນິສ຺ສິຕາຍ ອສງ຺ຂຕຘາຕຸຍາ ປເວທນວເສນ ປວຕ຺ຕາຍ. ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍາຕິ ຘມ຺ມເທສນາຍ. ສນ຺ທສ຺ເສຕີຕິ ສຠາວສຣສລກ຺ຂຓໂຕ ນິພ຺ພານໍ ທສ຺ເສຕິ. ສມາທເປຕີຕິ ຕເມວ ອຕ຺ຖໍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຄຓ຺ຫາເປຕິ. ສມຸຕ຺ເຕເຊຕີຕິ ຕທຕ຺ຖຄຫເຓ ອຸສ຺ສາຫໍ ຊເນນ຺ໂຕ ເຕເຊຕິ ໂຊເຕຕິ. ສມ຺ປຫໍເສຕີຕິ ນິພ຺ພານຄຸເຓຫິ ສມ຺ມເທວ ສພ຺ພປ຺ປກາເຣຫິ ໂຕເສຕິ.

ອຖ ວາ ສນ຺ທສ຺ເສຕີຕິ ‘‘ໂສ ສພ຺ພສງ຺ຂາຣສມໂຖ ສພ຺ພູປຘິປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄາ ຕຓ຺ຫກ຺ຂໂຍ ວິຣາໂຄ ນິໂຣໂຘ’’ຕິອາທິນາ (ມ. ນິ. ໑.໒໘໑; ໒.໓໓໗; ມຫາວ. ໘) ນເຍເນວ ສພ຺ພຖາ ເຕນ ເຕນ ປຣິຍາເຍນ ເຕສໍ ເຕສໍ ອຊ຺ຌາສຍານຸຣູປໍ ສມ຺ມາ ທສ຺ເສຕິ. ສມາທເປຕີຕິ ‘‘ອິມິນາ ອຣິຍມຄ຺ເຄນ ຕໍ ອຘິຄນ຺ຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ອຘິຄມປຏິປທາຍ ສທ຺ຘິໍ ຕຕ຺ຖ ຠິກ຺ຂູ ນິນ຺ນໂປຓປພ຺ຠາເຣ ກໂຣນ຺ໂຕ ສມ຺ມາ ອາທເປຕິ ຄຓ຺ຫາເປຕິ. ສມຸຕ຺ເຕເຊຕີຕິ ເອຕໍ ທຸກ຺ກຣໍ ທຸຣຠິສມ຺ຠວນ຺ຕິ ‘‘ມາ ສມ຺ມາປຏິປຕ຺ຕິຍໍ ປມາທໍ ອນ຺ຕຣາໂວສານໍ ອາປຊ຺ຊຖ, ອຸປນິສ຺ສຍສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ວີຣິຍວໂຕ ນຍິທໍ ທຸກ຺ກຣໍ, ຕສ຺ມາ ສີລວິສຸທ຺ຘິອາທິວິສຸທ຺ຘິປຏິປທາຍ ອຸຏ຺ຐຫຖ ຆຏຍຖ ວາຍເມຍ຺ຍາຖາ’’ຕິ ນິພ຺ພານາຘິຄມາຍ ອຸສ຺ສາເຫຕິ, ຕຕ຺ຖ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ໂວທເປຕິ. ສມ຺ປຫໍເສຕີຕິ ‘‘ມທນິມ຺ມທໂນ ປິປາສວິນໂຍ ອາລຍສມຸຄ຺ຆາໂຕ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໔.໓໔; ອິຕິວຸ. ໙໐), ຣາຄກ຺ຂໂຍ ໂທສກ຺ຂໂຍ ໂມຫກ຺ຂໂຍຕິ (ສໍ. ນິ. ໔.໓໖໗; ອິຕິວຸ. ໔໔), ອສງ຺ຂຕນ຺ຕິ (ສໍ. ນິ. ໔.໓໖໗), ອມຕຎ຺ຈ ສນ຺ຕນ຺ຕິອາທິນາ ຈ ອເນກປຣິຍາເຍນ (ສໍ. ນິ. ໔.໔໐໙) ນິພ຺ພານານິສໍສປ຺ປກາສເນນ ເຕສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຕເສນ຺ໂຕ ຫາເສນ຺ໂຕ ສມ຺ປຫໍເສຕິ ສມສ຺ສາເສຕິ.

ເຕຘາຕິ ເຕ ອິຘ. ອຏ຺ຐິໍ ກຕ຺ວາຕິ ‘‘ອຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈິ ອຍໍ ໂນ ອຕ຺ໂຖ ອຘິຄນ຺ຕພ຺ໂພ’’ຕິ ເອວໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ຕາຍ ເທສນາຍ ອຕ຺ຖິກາ ຫຸຕ຺ວາ. ມນສິ ກຕ຺ວາຕິ ຈິຕ຺ເຕ ຐເປຕ຺ວາ ອນຎ຺ຎວິຫິຕາ ຕໍ ເທສນໍ ອຕ຺ຕໂນ ຈິຕ຺ຕຄຕເມວ ກຕ຺ວາ. ສພ຺ພໍ ເຈຕໂສ ສມນ຺ນາຫຣິຕ຺ວາຕິ ສພ຺ເພນ ກາຣກຈິຕ຺ເຕນ ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ປຣິໂຍສານາ ເທສນໍ ອາວຊ຺ເຊຕ຺ວາ, ຕຄ຺ຄຕເມວ ອາໂຠຄໍ ກຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຖ ວາ ສພ຺ພໍ ເຈຕໂສ ສມນ຺ນາຫຣິຕ຺ວາຕິ ສພ຺ພສ຺ມາ ຈິຕ຺ຕໂຕ ເທສນໍ ສມ຺ມາ ອນຸ ອນຸ ອາຫຣິຕ຺ວາ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ເທເສນ຺ຕສ຺ສ ເຍຫິ ຈິຕ຺ເຕຫິ ເທສນາ ກຕາ, ສພ຺ພສ຺ມາ ຈິຕ຺ຕໂຕ ປວຕ຺ຕໍ ເທສນໍ ພຫິ ຄນ຺ຕຸໍ ອເທນ຺ໂຕ ສມ຺ມາ ອວິປຣີຕໍ ອນຸ ອນຸ ອາຫຣິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ຈິຕ຺ຕສນ຺ຕານໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ຍຖາເທສິຕເທສິຕໍ ເທສນໍ ສຸຏ຺ຐຸ ອຸປຘາເຣຕ຺ວາ. ໂອຫິຕໂສຕາຕິ ອວຫິຕໂສຕາ, ສຸຏ຺ຐຸ ອຸປິຕໂສຕາ. ໂອຫິຕໂສຕາຕິ ວາ ອວິກ຺ຂິຕ຺ຕໂສຕາ. ຕເມວ ອຸປລພ຺ຠມາໂນປິ ຫິ ສວເນ ອວິກ຺ເຂໂປ ສຕິສໍວໂຣ ວິຍ ຈກ຺ຂຸນ຺ທ຺ຣິຍາທີສຸ ໂສຕິນ຺ທ຺ຣິເຍປິ ວຕ຺ຕຸມຣຫຕີຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ‘‘ອຏ຺ຐິໍ ກຕ຺ວາ’’ຕິອາທີຫິ ຈຕູຫິປິ ປເທຫິ ເຕສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຕປ຺ປຣຠາວໂຕ ສວເນ ອາທຣທີປເນນ ສກ຺ກຈ຺ຈສວນໍ ທສ຺ເສຕິ.

ເອຕມຕ຺ຖໍ ວິທິຕ຺ວາຕິ ເອຕໍ ເຕສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຕສ຺ສາ ນິພ຺ພານປຏິສໍຍຸຕ຺ຕາຍ ຘມ຺ມກຖາຍ ສວເນ ອາທຣກາຣິຕໍ ສພ຺ພາກາຣໂຕ ວິທິຕ຺ວາ. ອິມໍ ອຸທານນ຺ຕິ ອິມໍ ນິພ຺ພານສ຺ສ ຕພ຺ພິຘຸຣຘມ຺ມເທສນາມຸເຂນ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ວິຊ຺ຊມານຠາວວິຠາວນໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ.

ຕຕ຺ຖ ອຕ຺ຖີຕິ ວິຊ຺ຊຕິ, ປຣມຕ຺ຖໂຕ ອຸປລພ຺ຠຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຠິກ຺ຂເວຕິ ເຕສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອາລປນໍ. ນນຸ ຈ ອຸທານໍ ນາມ ປີຕິໂສມນສ຺ສສມຸຏ຺ຐາປິໂຕ ວາ ຘມ຺ມສໍເວຄສມຸຏ຺ຐາປິໂຕ ວາ ຘມ຺ມປຏິຄ຺ຄາຫກນິຣເປກ຺ໂຂ ອຸທາຫາໂຣ, ຕຖາ ເຈວ ເອຕ຺ຕເກສຸ ສຸຕ຺ເຕສຸ ອາຄຕໍ, ອິຘ ກສ຺ມາ ຠຄວາ ອຸທາເນນ຺ໂຕ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສີຕິ? ເຕສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ສຎ຺ຎາປນຕ຺ຖໍ. ນິພ຺ພານປຏິສໍຍຸຕ຺ຕຎ຺ຫິ ຠຄວາ ເຕສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕ຺ວາ ນິພ຺ພານຄຸຓານຸສ຺ສຣເຓນ ອຸປ຺ປນ຺ນປີຕິໂສມນສ຺ສາ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ. ອິຘ ນິພ຺ພານວຊ຺ໂຊ ສພ຺ໂພ ສຠາວຘມ຺ໂມ ປຈ຺ຈຍາຍຕ຺ຕວຸຕ຺ຕິໂກວ ອຸປລພ຺ຠຕິ, ນ ປຈ຺ຈຍນິຣເປກ຺ໂຂ. ອຍໍ ປນ ນິພ຺ພານຘມ຺ໂມ ກຕມປຈ຺ຈເຍ ອຸປລພ຺ຠຕີຕິ ເຕສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເຈໂຕປຣິວິຕກ຺ກມຎ຺ຎາຍ ເຕ ຈ ສຎ຺ຎາເປຕຸກາໂມ ‘‘ອຕ຺ຖິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕທາຍຕນ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ, ນ ເອກນ຺ຕໂຕວ ເຕ ປຏິຄ຺ຄາຫເກ ກຕ຺ວາຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຕທາຍຕນນ຺ຕິ ຕໍ ກາຣຓໍ. ທກາໂຣ ປທສນ຺ຘິກໂຣ. ນິພ຺ພານຎ຺ຫິ ມຄ຺ຄຜລຎາຓາທີນໍ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍຠາວໂຕ ຣູປາທີນິ ວິຍ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓາທີນໍ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍຠູຕານີຕິ ກາຣຓຏ຺ເຐນ ‘‘ອາຍຕນ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ຈ ຠຄວາ ເຕສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອສງ຺ຂຕາຍ ຘາຕຸຍາ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ອຕ຺ຖິຠາວໍ ປເວເທສິ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ຘມ຺ມນ຺ວໂຍ – ອິຘ ສງ຺ຂຕຘມ຺ມານໍ ວິຊ຺ຊມານຕ຺ຕາ ອສງ຺ຂຕາຍປິ ຘາຕຸຍາ ຠວິຕພ຺ພໍ ຕປ຺ປຏິປກ຺ຂຕ຺ຕາ ສຠາວຘມ຺ມານໍ. ຍຖາ ຫິ ທຸກ຺ເຂ ວິຊ຺ຊມາເນ ຕປ຺ປຏິປກ຺ຂຠູຕໍ ສຸຂມ຺ປິ ວິຊ຺ຊຕິເຍວ, ຕຖາ ອຸຓ຺ເຫ ວິຊ຺ຊມາເນ ສີຕມ຺ປິ ວິຊ຺ຊຕິ, ປາປຘມ຺ເມສຸ ວິຊ຺ຊມາເນສຸ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ມາປິ ວິຊ຺ຊນ຺ຕິ ເອວ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຈຕໍ –

‘‘ຍຖາປິ ທຸກ຺ເຂ ວິຊ຺ຊນ຺ເຕ, ສຸຂໍ ນາມປິ ວິຊ຺ຊຕິ;

ເອວໍ ຠເວ ວິຊ຺ຊມາເນ, ວິຠໂວປິ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພໂກ.

‘‘ຍຖາປິ ອຸຓ຺ເຫ ວິຊ຺ຊນ຺ເຕ, ອປຣໍ ວິຊ຺ຊຕິ ສີຕລໍ;

ເອວໍ ຕິວິຘຄ຺ຄິ ວິຊ຺ຊນ຺ເຕ, ນິພ຺ພານໍ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພກໍ.

‘‘ຍຖາປິ ປາເປ ວິຊ຺ຊນ຺ເຕ, ກລ຺ຍາຓມປິ ວິຊ຺ຊຕິ;

ເອວເມວ ຊາຕິ ວິຊ຺ຊນ຺ເຕ, ອຊາຕິມປິ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພກ’’ນ຺ຕິອາທິ. (ພຸ. ວໍ. ໒.໑໐-໑໒) –

ອປິຈ ນິພ຺ພານສ຺ສ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ອຕ຺ຖິຠາວວິຈາຣຓໍ ປຣໂຕ ອາວິຠວິສ຺ສຕິ.

ເອວໍ ຠຄວາ ອສງ຺ຂຕາຍ ຘາຕຸຍາ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ອຕ຺ຖິຠາວໍ ສມ຺ມຸເຂນ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ຕພ຺ພິຘຸຣຘມ຺ມາໂປຫນມຸເຂນສ຺ສ ສຠາວໍ ທສ຺ເສຕຸໍ, ‘‘ຍຕ຺ຖ ເນວ ປຖວີ ນ ອາໂປ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ນິພ຺ພານໍ ສພ຺ພສງ຺ຂາຣວິຘຸຣສຠາວໍ ຍຖາ ສງ຺ຂຕຘມ຺ເມສຸ ກຕ຺ຖຈິ ນຕ຺ຖິ, ຕຖາ ຕຕ຺ຖປິ ສພ຺ເພ ສງ຺ຂຕຘມ຺ມາ. ນ ຫິ ສງ຺ຂຕາສງ຺ຂຕຘມ຺ມານໍ ສໂມຘານໍ ສມ຺ຠວຕິ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ອຕ຺ຖວິຠາວນາ – ຍຕ຺ຖ ຍສ຺ມິໍ ນິພ຺ພາເນ ຍສ຺ສໍ ອສງ຺ຂຕຘາຕຸຍໍ ເນວ ກກ຺ຂຬລກ຺ຂຓາ ປຖວີຘາຕຸ ອຕ຺ຖິ, ນ ປຄ຺ຆຣຓລກ຺ຂຓາ ອາໂປຘາຕຸ, ນ ອຸຓ຺ຫລກ຺ຂຓາ ເຕໂຊຘາຕຸ, ນ ວິຕ຺ຖມ຺ຠນລກ຺ຂຓາ ວາໂຍຘາຕຸ ອຕ຺ຖິ. ອິຕິ ຈຕຸມຫາຠູຕາຠາວວຈເນນ ຍຖາ ສພ຺ພສ຺ສປິ ອຸປາທາຣູປສ຺ສ ອຠາໂວ ວຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ ຕນ຺ນິສ຺ສິຕຕ຺ຕາ. ເອວໍ ອນວເສສໂຕ ກາມຣູປຠວສ຺ສ ຕຕ຺ຖ ອຠາໂວ ວຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ ຕທາຍຕ຺ຕວຸຕ຺ຕິຠາວໂຕ. ນ ຫິ ມຫາຠູຕນິສ຺ສເຍນ ວິນາ ປຎ຺ຈໂວກາຣຠໂວ ເອກໂວກາຣຠໂວ ວາ ສມ຺ຠວຕີຕິ.

ອິທານິ ອຣູປສຠາວຕ຺ເຕປິ ນິພ຺ພານສ຺ສ ອຣູປຠວປຣິຍາປນ຺ນານໍ ຘມ຺ມານໍ ຕຕ຺ຖ ອຠາວໍ ທສ຺ເສຕຸໍ, ‘‘ນ ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນໍ…ເປ… ນ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ນ ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນນ຺ຕິ ສທ຺ຘິໍ ອາຣມ຺ມເຓນ ກຸສລວິປາກກິຣິຍເຠໂທ ຕິວິໂຘປິ ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາໂທ ນຕ຺ຖີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສເສສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຍທຄ຺ເຄນ ຈ ນິພ຺ພາເນ ກາມໂລກາທີນໍ ອຠາໂວ ໂຫຕິ, ຕທຄ຺ເຄນ ຕຕ຺ຖ ອິຘໂລກປຣໂລການມ຺ປິ ອຠາໂວຕິ ອາຫ – ‘‘ນາຍໍ ໂລໂກ ນ ປຣໂລໂກ’’ຕິ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ຍ຺ວາຍໍ ‘‘ອິຕ຺ຖຕ຺ຕໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ໂມ ອິຘໂລໂກ’’ຕິ ຈ ລທ຺ຘໂວຫາໂຣ ຂນ຺ຘາທິໂລໂກ, ໂຍ ຈ ‘‘ຕໂຕ ອຎ຺ຎຖາ ປໂຣ ອຠິສມ຺ປຣາໂຍ’’ຕິ ຈ ລທ຺ຘໂວຫາໂຣ ຂນ຺ຘາທິໂລໂກ, ຕທຸຠຍມ຺ປິ ຕຕ຺ຖ ນຕ຺ຖີຕິ. ນ ອຸໂຠ ຈນ຺ທິມສູຣິຍາຕິ ຍສ຺ມາ ຣູປຄເຕ ສຕິ ຕໂມ ນາມ ສິຍາ, ຕມສ຺ສ ຈ ວິຘມນຕ຺ຖໍ ຈນ຺ທິມສູຣິເຍຫິ ວຕ຺ຕິຕພ຺ພໍ. ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ປນ ຍຕ຺ຖ ຣູປຄຕເມວ ນຕ຺ຖິ, ກຸໂຕ ຕຕ຺ຖ ຕໂມ. ຕມສ຺ສ ວາ ວິຘມນາ ຈນ຺ທິມສູຣິຍາ, ຕສ຺ມາ ຈນ຺ທິມາ ສູຣິໂຍ ຈາຕິ ອຸໂຠປິ ຕຕ຺ຖ ນິພ຺ພາເນ ນຕ຺ຖີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິມິນາ ອາໂລກສຠາວຕໍເຍວ ນິພ຺ພານສ຺ສ ທສ຺ເສຕິ.

ເອຕ຺ຕາວຕາ ຈ ອນຠິສເມຕາວີນໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອນາທິມຕິສໍສາເຣ ສຸປິນນ຺ເຕປິ ອນນຸຠູຕປຸພ຺ພໍ ປຣມຄມ຺ຠີຣໍ ອຕິທຸທ຺ທສໍ ສຓ຺ຫສຸຂຸມໍ ອຕກ຺ກາວຈຣໍ ອຈ຺ຈນ຺ຕສນ຺ຕໍ ປຓ຺ຑິຕເວທນີຍໍ ອຕິປຓີຕໍ ອມຕໍ ນິພ຺ພານໍ ວິຠາເວນ຺ໂຕ ປຐມໍ ຕາວ ‘‘ອຕ຺ຖິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕທາຍຕນ’’ນ຺ຕິ ຕສ຺ສ ອຕ຺ຖິຠາວາ ເຕສໍ ອຎ຺ຎາຓາທີນິ ອປເນຕ຺ວາ ‘‘ຍຕ຺ຖ ເນວ ປຖວີ …ເປ… ນ ອຸໂຠ ຈນ຺ທິມສູຣິຍາ’’ຕິ ຕທຎ຺ຎຘມ຺ມາໂປຫນມຸເຂນ ຕໍ ວິຠາເວຕິ ຘມ຺ມຣາຊາ. ເຕນ ປຖວີອາທິສພ຺ພສງ຺ຂຕຘມ຺ມວິຘຸຣສຠາວາ ຍາ ອສງ຺ຂຕາ ຘາຕຸ, ຕໍ ນິພ຺ພານນ຺ຕິ ທີປິຕໍ ໂຫຕິ. ເຕເນວາຫ, ‘‘ຕຕ຺ຣາປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ເນວ ອາຄຕິໍ ວທາມີ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຣາຕິ ຕສ຺ມິໍ. ອປິສທ຺ໂທ ສມຸຈ຺ຈເຍ. ອຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍຕ຺ຖ ສງ຺ຂາຣປວຕ຺ເຕ ກຸໂຕຈິ ກສ຺ສຈິ ອາຄຕິໍ ນ ວທາມິ ຍຖາປຈ຺ຈຍໍ ຕຕ຺ຖ ຘມ຺ມມຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ. ເອວໍ ຕສ຺ມິມ຺ປິ ອາຍຕເນ ນິພ຺ພາເນ ກຸໂຕຈິ ອາຄຕິໍ ອາຄມນໍ ເນວ ວທາມິ ອາຄນ຺ຕພ຺ພຏ຺ຐານຕາຍ ອຠາວໂຕ. ນ ຄຕິນ຺ຕິ ກຕ຺ຖຈິ ຄມນໍ ນ ວທາມິ ຄນ຺ຕພ຺ພຏ຺ຐານຕາຍ ອຠາວໂຕ. ນ ຫິ ຕຕ຺ຖ ສຕ຺ຕານໍ ຐເປຕ຺ວາ ຎາເຓນ ອາຣມ຺ມຓກຣຓໍ ອາຄຕິຄຕິໂຍ ສມ຺ຠວນ຺ຕິ, ນາປິ ຐິຕິຈຸຕູປປຕ຺ຕິໂຍ ວທາມິ. ‘‘ຕທາປຫ’’ນ຺ຕິປິ ປາຬິ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ຕມ຺ປິ ອາຍຕນໍ ຄາມນ຺ຕຣໂຕ ຄາມນ຺ຕຣໍ ວິຍ ນ ອາຄນ຺ຕພ຺ພຕາຍ ນ ອາຄຕິ, ນ ຄນ຺ຕພ຺ພຕາຍ ນ ຄຕິ, ປຖວີປພ຺ພຕາທິ ວິຍ ອປຕິຏ຺ຐານຕາຍ ນ ຐິຕິ, ອປຈ຺ຈຍຕ຺ຕາ ວາ ອຸປ຺ປາທາຠາໂວ, ຕໂຕ ອມຕສຠາວຕ຺ຕາ ຈວນາຠາໂວ, ອຸປ຺ປາທນິໂຣຘາຠາວໂຕ ເຈວ ຕທຸຠຍປຣິຈ຺ຉິນ຺ນາຍ ຐິຕິຍາ ຈ ອຠາວໂຕ ນ ຐິຕິໍ ນ ຈຸຕິໍ ນ ອຸປປຕ຺ຕິໍ ວທາມິ. ເກວລໍ ປນ ຕໍ ອຣູປສຠາວຕ຺ຕາ ອປຈ຺ຈຍຕ຺ຕາ ຈ ນ ກຕ຺ຖຈິ ປຕິຏ຺ຐິຕນ຺ຕິ ອປ຺ປຕິຏ຺ຐໍ. ຕຕ຺ຖ ປວຕ຺ຕາຠາວໂຕ ປວຕ຺ຕປ຺ປຏິປກ຺ຂໂຕ ຈ ອປ຺ປວຕ຺ຕໍ. ອຣູປສຠາວຕ຺ເຕປິ ເວທນາທໂຍ ວິຍ ກສ຺ສຈິປິ ອາຣມ຺ມຓສ຺ສ ອນາລມ຺ພນໂຕ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠນິຣເປກ຺ຂໂຕ ຈ ອນາຣມ຺ມຓເມວ ຕໍ ‘‘ອາຍຕນ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ນິພ຺ພານໍ. ອຍຎ຺ຈ ເອວສທ຺ໂທ ອປ຺ປຕິຏ຺ຐເມວ ອປ຺ປວຕ຺ຕເມວາຕິ ປທທ຺ວເຍນປິ ໂຍເຊຕພ຺ໂພ. ເອເສວນ຺ໂຕ ທຸກ຺ຂສ຺ສາຕິ ຍທິທໍ ‘‘ອປ຺ປຕິຏ຺ຐ’’ນ຺ຕິອາທີຫິ ວຈເນຫິ ວຓ຺ຓິຕໍ ໂຖມິຕໍ ຍຖາວຸຕ຺ຕລກ຺ຂຓໍ ນິພ຺ພານໍ, ເອໂສ ເອວ ສກລສ຺ສ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂສ຺ສ ອນ຺ໂຕ ປຣິໂຍສານໍ ຕທຘິຄເມ ສຕິ ສພ຺ພທຸກ຺ຂາຠາວໂຕ. ຕສ຺ມາ ‘‘ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອນ຺ໂຕ’’ຕິ ອຍເມວ ຕສ຺ສ ສຠາໂວຕິ ທສ຺ເສຕິ.

ປຐມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.