໑໐. ອຸເຕນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໗໐. ທສເມ ຣຎ຺ໂຎ ອຸເຕນສ຺ສາຕິ ອຸເຕນສ຺ສ ນາມ ຣຎ຺ໂຎ, ໂຍ ‘‘ວຊ຺ຊິຣາຊາ’’ຕິປິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອຸຍ຺ຍານຄຕສ຺ສາຕິ ອຸຍ຺ຍານກີຬນຕ຺ຖໍ ອຸຍ຺ຍານໍ ຄຕສ຺ສ. ອນາທເຣ ຫິ ອິທໍ ສາມິວຈນໍ, ‘‘ອນ຺ເຕປຸຣ’’ນ຺ຕິ ປນ ປທໍ ອເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ສມ຺ພນ຺ເຘເປຕໍ ສາມິວຈນໍ ໂຫຕິ. ກາລງ຺ກຕານີຕິ ອຄ຺ຄິທຑ຺ຒານິ ຫຸຕ຺ວາ ມຕານິ ໂຫນ຺ຕິ. ສາມາວຕີປມຸຂານີຕິ ເອຕ຺ຖ ກາ ປນາຍໍ ສາມາວຕີ, ກຖຎ຺ຈ ທຑ຺ຒາຕິ? ວຸຈ຺ຈເຕ, ຠທ຺ທວຕິຍໍ ເສຏ຺ຐິໂນ ຘີຕາ ໂຆສກເສຏ຺ຐິນາ ຘີຕຸຏ຺ຐາເນ ຐປິຕາ ປຎ຺ຈສຕອິຕ຺ຖິປຣິວາຣາ ຣຎ຺ໂຎ ອຸເຕນສ຺ສ ອຄ຺ຄມເຫສີ ເມຕ຺ຕາວິຫາຣພຫຸລາ ອຣິຍສາວິກາ ສາມາວຕີ ນາມ. ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ, ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ປນ ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ສາມາວຕິຍາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິກຖາ ຘມ຺ມປທວຕ຺ຖຸມ຺ຫິ (ຘ. ປ. ອຏ຺ຐ. ໑.໒໐ ສາມາວຕີວຕ຺ຖຸ) ວຸຕ຺ຕນເຍນ ເວທິຕພ຺ພາ. ມາຄຓ຺ຑິຍສ຺ສ ນາມ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ຘີຕາ ອຕ຺ຕໂນ ມາຕາປິຕູນໍ –

‘‘ທິສ຺ວານ ຕຓ຺ຫໍ ອຣຕິໍ ຣຄຎ຺ຈ,

ນາໂຫສິ ຉນ຺ໂທ ອປິ ເມຖຸນສ຺ມິໍ;

ກິເມວິທໍ ມຸຕ຺ຕກຣີສປຸຓ຺ຓໍ,

ປາທາປິ ນໍ ສມ຺ຜຸສິຕຸໍ ນ ອິຈ຺ເຉ’’ຕິ. (ສຸ. ນິ. ໘໔໑) –

ຠຄວຕາ ເທສິຕໍ ອິມໍ ຄາຖໍ ສຸຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຣິ ພທ຺ຘາຆາຕາ ມາຄຓ຺ຑິຍາ ອປຣຠາເຄ ຣຎ຺ຎາ ອຸເຕເນນ ມເຫສິຏ຺ຐາເນ ຐປິຕາ ຠຄວໂຕ ໂກສມ຺ພິໍ ອຸປຄຕຠາວໍ, ສາມາວຕີປມຸຂານຎ຺ຈ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ອິຕ຺ຖິສຕານໍ ອຸປາສິກາຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ‘‘ອາຄໂຕ ນາມ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ອິມໍ ນຄຣໍ, ທານິສ຺ສ ກຕ຺ຕພ຺ພໍ ຊານິສ຺ສາມິ, ອິມາປິ ຕສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐາຍິກາ, ອິມາສມ຺ປິ ສາມາວຕີປມຸຂານຎ຺ຈ ກຕ຺ຕພ຺ພໍ ຊານິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອເນກປຣິຍາເຍຫິ ຕຖາຄຕສ຺ສ ຕາສຎ຺ຈ ອນຕ຺ຖໍ ກາຕຸໍ ວາຍມິຕ຺ວາປິ ອສກ຺ໂກນ຺ຕີ ປຸເນກທິວສໍ ຣຎ຺ຎາ ສທ຺ຘິໍ ອຸຍ຺ຍານກີຬໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີ ຈູຬປິຕຸ ສາສນໍ ປຫິຓິ ‘‘ສາມາວຕິຍາ ປາສາທໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ທຸສ຺ສໂກຏ຺ຐາຄາຣເຕລໂກຏ຺ຐາຄາຣານິ ວິວຣາເປຕ຺ວາ ທຸສ຺ສານິ ເຕລຈາຏີສຸ ເຕເມຕ຺ວາ ຖມ຺ເຠ ເວເຐຕ຺ວາ ຕາ ສພ຺ພາ ເອກໂຕ ກຕ຺ວາ ທ຺ວາຣໍ ປິທຫິຕ຺ວາ ພຫິ ຍນ຺ຕໍ ທຕ຺ວາ ທຓ຺ຑທີປິກາຫິ ເຄເຫ ອຄ຺ຄິໍ ທທມາໂນ ໂອຕຣິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຕູ’’ຕິ.

ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ໂສ ປາສາທໍ ອຠິຣຸຍ຺ຫ ໂກຏ຺ຐາຄາຣານິ ວິວຣິຕ຺ວາ ວຕ຺ຖານິ ເຕລຈາຏີສຸ ເຕເມຕ຺ວາ ຖມ຺ເຠ ເວເຐຕຸໍ ອາຣຠິ. ອຖ ນໍ ສາມາວຕີປມຸຂາ ອິຕ຺ຖິໂຍ ‘‘ກິໍ ເອຕໍ ຈູຬປິຕາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິໂຍ ອຸປສງ຺ກມິໍສຸ. ‘‘ອມ຺ມາ, ຣາຊາ ທຬ຺ຫິກມ຺ມຕ຺ຖາຍ ອິເມ ຖມ຺ເຠ ເຕລປິໂລຕິກາຫິ ພນ຺ຘາເປຕິ, ຣາຊເຄເຫ ນາມ ສຸຍຸຕ຺ຕທຸຍຸຕ຺ຕໍ ທຸຊ຺ຊານໍ, ມາ ເມ ສນ຺ຕິເກ ໂຫຖາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຕາ ອາຄຕາ ຄພ຺ເຠສຸ ປເວເສຕ຺ວາ ທ຺ວາຣານິ ປິທຫິຕ຺ວາ ພຫິ ຍນ຺ຕກໍ ທຕ຺ວາ ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອຄ຺ຄິໍ ເທນ຺ໂຕ ໂອຕຣິ. ສາມາວຕີ ຕາສໍ ໂອວາທໍ ອທາສິ, ‘‘ອມ຺ມາ, ອນມຕຄ຺ເຄ ສໍສາເຣ ວິຈຣນ຺ຕີນໍ ເອວເມວ ອຄ຺ຄິນາ ຌາມຕ຺ຕຠາວານໍ ພຸທ຺ຘຎາເຓນປິ ປຣິຈ຺ເຉໂທ ນ ສຸກໂຣ, ອປ຺ປມຕ຺ຕາ ໂຫຖາ’’ຕິ. ຕາ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ອຘິຄຕຜລາຍ ວິຎ຺ຎາຕສາສນາຍ ຂຸຊ຺ຊຸຕ຺ຕຣາຍ ອຣິຍສາວິກາຍ ເສກ຺ຂປຏິສມ຺ຠິທາປຕ຺ຕາຍ ສຕ຺ຖາຣາ ເທສິຕນິຍາເມເນວ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ຕິຍາ ສນ຺ຕິເກ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລສ຺ສ ອຘິຄຕາ ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ກມ຺ມຏ຺ຐານມນສິກາເຣນ ຍຸຕ຺ຕປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ເຄເຫ ຌາຍນ຺ເຕ ເວທນາປຣິຄ຺ຄຫກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິ ກໂຣນ຺ຕິໂຍ ກາຈິ ທຸຕິຍຜລໍ, ກາຈິ ຕຕິຍຜລໍ ປາປຸຓິຕ຺ວາ ກາລມກໍສຸ. ອຖ ຠິກ຺ຂູ ໂກສມ຺ພິຍໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣນ຺ຕາ ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ຎຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ຠຄວໂຕ ອາໂຣເຈຕ຺ວາ ຕາສໍ ອຠິສມ຺ປຣາຍໍ ປຸຈ຺ຉິໍສຸ. ຠຄວາ ຈ ຕາສໍ ອຣິຍຜລາຘິຄມໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠາສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຣຎ຺ໂຎ ອຸເຕນສ຺ສ…ເປ… ອນິປ຺ຜລາ ກາລງ຺ກຕາ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ອນິປ຺ຜລາຕິ ນ ນິປ຺ຜລາ, ສມ຺ປຕ຺ຕສາມຎ຺ຎຜລາ ເອວ ກາລງ຺ກຕາ. ຕາ ປນ ຜລານິ ປຏິລຠນ຺ຕິໂຍ ສາມາວຕິຍາ –

‘‘ອາຣມ຺ຠຖ ນິກ຺ກມຖ, ຍຸຎ຺ຊຖ ພຸທ຺ຘສາສເນ;

ຘຸນາຖ ມຈ຺ຈຸໂນ ເສນໍ, ນຬາຄາຣໍວ ກຸຎ຺ຊໂຣ.

‘‘ໂຍ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ, ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ວິຫສ຺ສຕິ;

ປຫາຍ ຊາຕິສໍສາຣໍ, ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕໍ ກຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ. (ສໍ. ນິ. ໑.໑໘໕; ເນຕ຺ຕິ. ໒໙) –

ຄາຖາຫິ ໂອວທິຍມານາ ເວທນາປຣິຄ຺ຄຫກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິ ກໂຣນ຺ຕິໂຍ ວິປສ຺ສິຕ຺ວາ ທຸຕິຍຕຕິຍຜລານິ ປຏິລຠິໍສຸ. ຂຸຊ຺ຊຸຕ຺ຕຣາ ປນ ອາຍຸເສສສ຺ສ ອຕ຺ຖິຕາຍ, ປຸພ຺ເພ ຕາທິສສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ອກຕຕ຺ຕາ ຈ ຕໂຕ ປາສາທໂຕ ພຫິ ອໂຫສິ. ‘‘ທສໂຍຊນນ຺ຕເຣ ປກ຺ກາມີ’’ຕິ ຈ ວທນ຺ຕິ. ອຖ ຠິກ຺ຂູ ຘມ຺ມສຠາຍໍ ກຖໍ ສມຸຏ຺ຐາເປສຸໍ, ‘‘ອາວຸໂສ, ອນນຸຈ຺ຉວິກໍ ວຕ ອຣິຍສາວິການໍ ເອວຣູປໍ ມຣຓ’’ນ຺ຕິ. ສຕ຺ຖາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ກາຍ ນຸຕ຺ຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕຣຫິ ກຖາຍ ສນ຺ນິສິນ຺ນາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ອິມາຍ ນາມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ, ‘‘ຠິກ຺ຂເວ, ຍທິປິ ຕາສໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕຠາເວ ອຍຸຕ຺ຕໍ, ປຸພ຺ເພ ກຕກມ຺ມສ຺ສ ປນ ຍຸຕ຺ຕເມວ ຕາຫິ ລທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ເຕຫິ ຍາຈິໂຕ ອຕີຕໍ ອາຫຣິ.

ອຕີເຕ ພາຣາຓສິຍໍ ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ເຕ ຣຊ຺ຊໍ ກາເຣນ຺ເຕ ອຏ຺ຐ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘາ ຣຎ຺ໂຎ ນິເວສເນ ນິພທ຺ຘໍ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ. ປຎ຺ຈສຕາ ອິຕ຺ຖິໂຍ ເຕ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕິ. ເຕສຸ ສຕ຺ຕ ຊນາ ຫິມວນ຺ຕໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ເອໂກ ນທີຕີຣສມີເປ ເອກສ຺ມິໍ ຕິຓຄຫເນ ສມາປຕ຺ຕິຍາ ນິສີທຕິ. ອເຖກທິວສໍ ຣາຊາ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ເຘສຸ ຄເຕສຸ ຕາຫິ ອິຕ຺ຖີຫິ ສທ຺ຘິໍ ອຸທກກີຬໍ ກີຬິຕຸກາໂມ ຕຕ຺ຖ ຄໂຕ. ຕາ ອິຕ຺ຖິໂຍ ທິວສຠາຄໍ ອຸທເກ ກີຬິຕ຺ວາ ສີຕປີຬິຕາ ວິສິພ຺ພິຕຸກາມາ ຕໍ ຕິຓຄຫນໍ ອຸປຣິ ວິສຸກ຺ຂຕິຓສຎ຺ຉນ຺ນໍ ‘‘ຕິຓຣາສີ’’ຕິ ສຎ຺ຎາຍ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ອຄ຺ຄິໍ ທຕ຺ວາ ຕິເຓສຸ ຌາຍິຕ຺ວາ ປຕນ຺ເຕສຸ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ຣຎ຺ໂຎ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ໂຘ ຌາຍຕິ, ຕໍ ຣາຊາ ຎຕ຺ວາ ອມ຺ເຫ ນາເສສ຺ສຕິ, ສຸທຑ຺ຒໍ ນໍ ກຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ ສພ຺ພາ ອິໂຕ ຈິໂຕ ຈ ທາຣຸອາທີນິ ອາຫຣິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ອຸປຣິ ຣາສິໍ ກຕ຺ວາ ອາລິມ຺ເປຕ຺ວາ ‘‘ອິທານິ ຌາຍິສ຺ສຕີ’’ຕິ ປກ຺ກມິໍສຸ. ຕາ ປຐມໍ ອສຎ຺ເຈຕນິກາ ຫຸຕ຺ວາ ອິທານິ ກມ຺ມຸນາ ພຊ຺ຌິໍສຸ. ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘໍ ປນ ອນ຺ໂຕສມາປຕ຺ຕິຍໍ ສເຈ ທາຣູນໍ ສກຏສຫສ຺ສມ຺ປິ ອາຫຣິຕ຺ວາ ອາລິມ຺ເປນ຺ຕາ ອຸສຸມາກາຣມຕ຺ຕມ຺ປິ ຄາເຫຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ໂສ ສຕ຺ຕເມ ທິວເສ ອຸຏ຺ຐາຍ ຍຖາສຸຂໍ ອຄມາສິ. ຕາ ຕສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ກຕຕ຺ຕາ ພຫູນິ ວສ຺ສສຫສ຺ສານິ ພຫູນິ ວສ຺ສສຕສຫສ຺ສານິ ນິຣເຍ ປຈ຺ຈິຕ຺ວາ ຕສ຺ເສວ ກມ຺ມສ຺ສ ວິປາກາວເສເສນ ອຕ຺ຕຠາວສເຕ ອິມິນາວ ນິຍາເມນ ເຄເຫ ຌາຍມາເນ ຌາຍິໍສຸ. ອິທໍ ຕາສໍ ປຸພ຺ພກມ຺ມໍ.

ຍສ຺ມາ ປນ ເຕ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕຠາເວ ອຣິຍຜລານິ ສຈ຺ຉາກໍສຸ, ຣຕນຕ຺ຕຍໍ ປຍິຣຸປາສິໍສຸ, ຕສ຺ມາ ຕຕ຺ຖ ອນາຄາມິນິໂຍ ສຸທ຺ຘາວາເສສຸ ອຸປປນ຺ນາ, ອິຕຣາ ກາຈິ ຕາວຕິໍເສສຸ, ກາຈິ ຍາເມສຸ, ກາຈິ ຕຸສິເຕສຸ, ກາຈິ ນິມ຺ມານຣຕີສຸ, ກາຈິ ປຣນິມ຺ມິຕວສວຕ຺ຕີສຸ ອຸປປນ຺ນາ.

ຣາຊາປິ ໂຂ ອຸເຕໂນ ‘‘ສາມາວຕິຍາ ເຄຫໍ ກິຣ ຌາຍຕີ’’ຕິ ສຸຕ຺ວາ ເວເຄນ ອາຄຈ຺ຉນ຺ໂຕປິ ຕໍ ປເທສໍ ຕາສຸ ທຑ຺ຒາສຸເຍວ ສມ຺ປາປຸຓິ. ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ປນ ເຄຫໍ ນິພ຺ພາເປຕ຺ວາ ອຸປ຺ປນ຺ນພລວໂທມນສ຺ໂສ ມາຄຓ຺ຑິຍາຍ ຕຖາ ກາຣິຕຠາວໍ ອຸປາເຍນ ຎຕ຺ວາ ອຣິຍສາວິກາສຸ ກຕາປຣາຘກມ຺ມຸນາ ໂຈທິຍມາໂນ ຕສ຺ສາ ຣາຊາຓໍ ກາເຣສິ ສທ຺ຘິໍ ຎາຕເກຫິ. ເອວໍ ສາ ສປຣິຊນາ ສມິຕ຺ຕພນ຺ຘວາ ອນຍພ຺ຍສນໍ ປາປຸຓິ.

ເອຕມຕ຺ຖໍ ວິທິຕ຺ວາຕິ ເອຕໍ ສາມາວຕີປມຸຂານໍ ຕາສໍ ອິຕ຺ຖີນໍ ອຄ຺ຄິມ຺ຫິ ອນຍພ຺ຍສນາປຕ຺ຕິເຫຕຸໍ, ມາຄຓ຺ຑິຍາຍ ຈ ສມິຕ຺ຕພນ຺ຘວາຍ ຣາຊາຓາຍ ອນຍພ຺ຍສນາປຕ຺ຕິນິມິຕ຺ຕໍ ສພ຺ພາກາຣໂຕ ວິທິຕ຺ວາ ຕທຕ຺ຖທີປນໍ ອິມໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ.

ຕຕ຺ຖ ໂມຫສມ຺ພນ຺ຘໂນ ໂລໂກ, ຠພ຺ພຣູໂປວ ທິສ຺ສຕີຕິ ໂຍ ອິຘ ສຕ຺ຕໂລໂກ ຠພ຺ພຣູໂປວ ເຫຕຸສມ຺ປນ຺ໂນ ວິຍ ຫຸຕ຺ວາ ທິສ຺ສຕິ, ໂສປິ ໂມຫສມ຺ພນ຺ຘໂນ ໂມເຫນ ປລິຄຸຓ຺ຐິໂຕ ອຕ຺ຕຫິຕາຫິຕໍ ອຊານນ຺ໂຕ ຫິເຕ ນ ປຏິປຊ຺ຊຕິ, ອຫິຕໍ ທຸກ຺ຂາວຫໍ ພຫຸຎ຺ຈ ອປຸຎ຺ຎໍ ອາຈິນາຕິ. ‘‘ຠວຣູໂປວ ທິສ຺ສຕີ’’ຕິປິ ປາໂຐ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ອຍໍ ໂລໂກ ໂມຫສມ຺ພນ຺ຘໂນ ໂມເຫນ ປລິຄຸຓ຺ຐິໂຕ, ຕໂຕ ເອວ ຠວຣູໂປວ ສສ຺ສຕສຠາໂວ ວິຍສ຺ສ ອຕ຺ຕາ ທິສ຺ສຕິ, ອຊຣາມໂຣ ວິຍ ອຸປຏ຺ຐາຕິ, ເຍນ ປາຓາຕິປາຕາທີນິ ອກຕ຺ຕພ຺ພານິ ກໂຣຕິ.

ອຸປຘິພນ຺ຘໂນ ພາໂລ, ຕມສາ ປຣິວາຣິໂຕ. ສສ຺ສໂຕຣິວ ຂາຍຕີຕິ ນ ເກວລຎ຺ຈ ໂມຫສມ຺ພນ຺ຘໂນ ເອວ, ອປິຈ ໂຂ ອຸປຘິພນ຺ຘໂນປິ ອຍໍ ອນ຺ຘພາລໂລໂກ ອວິຊ຺ຊາຕມສາ ປຣິວາຣິໂຕ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ເຍນ ຎາເຓນ ອວິປຣີຕໍ ກາເມ ຈ ຂນ຺ເຘ ຈ ‘‘ອນິຈ຺ຈາ ທຸກ຺ຂາ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມາ’’ຕິ ປສ຺ເສຍ຺ຍ, ຕສ຺ສ ອຠາວໂຕ ຍສ຺ມາ ພາໂລ ອນ຺ຘປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ອຎ຺ຎາຓຕມສາ ສມນ຺ຕໂຕ ປຣິວາຣິໂຕ ນິວຸໂຕ, ຕສ຺ມາ ໂສ ກາມູປຘິ ກິເລສູປຘິ ຂນ຺ຘູປຘີຕິ ອິເມສໍ ອຸປຘີນໍ ວເສນ ຈ ອຸປຘິພນ຺ຘໂນ, ຕໂຕ ເອວ ຈສ຺ສ ໂສປຘິສ຺ສ ປສ຺ສໂຕ ສສ຺ສໂຕ ວິຍ ນິຈ຺ໂຈ ສພ຺ພກາລຠາວີ ວິຍ ຂາຍຕິ. ‘‘ອສສ຺ສຕິຣິວ ຂາຍຕີ’’ຕິປິ ປາໂຐ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ອຕ຺ຕາ ສພ຺ພກາລໍ ວິຊ຺ຊຕິ ອຸປລພ຺ຠຕີຕິ ອຎ຺ໂຎ ອສສ຺ສຕິ ອນິຈ຺ໂຈຕິ ໂລກສ຺ສ ໂສ ອຸປຘິ ມິຈ຺ຉາຠິນິເວສວເສນ ເອກເທໂສ ວິຍ ຂາຍຕິ, ອຸປຏ຺ຐຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຣກາໂຣ ຫິ ປທສນ຺ຘິກໂຣ. ປສ຺ສໂຕ ນຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈນນ຺ຕິ ໂຍ ປນ ສງ຺ຂາເຣ ປຣິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອນິຈ຺ຈາທິວເສນ ວິປສ຺ສຕິ, ຕສ຺ເສວ ວິປສ຺ສນາປຎ຺ຎາສຫິຕາຍ ມຄ຺ຄປຎ຺ຎາຍ ຍຖາຠູຕໍ ປສ຺ສໂຕ ຊານໂຕ ປຏິວິຊ຺ຌໂຕ ຣາຄາທິກິຎ຺ຈນໍ ນຕ຺ຖິ, ເຍນ ສໍສາເຣ ພຊ຺ເຌຍ຺ຍ. ຕຖາ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ເອວ ຫິ ອວິຊ຺ຊາຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐິອາທິພນ຺ຘເນຫິ ສໍສາເຣ ພທ຺ໂຘ ສິຍາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ທສມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ນິຏ຺ຐິຕາ ຈ ຈູຬວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ.