໔. ປຐມນານາຕິຕ຺ຖິຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໕໔. ຈຕຸຕ຺ເຖ ນານາຕິຕ຺ຖິຍສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓປຣິພ຺ພາຊກາຕິ ເອຕ຺ຖ ຕຣນ຺ຕິ ເອເຕນ ສໍສາໂຣຆນ຺ຕິ ຕິຕ຺ຖໍ, ນິພ຺ພານມຄ຺ໂຄ. ອິຘ ປນ ວິປຣີຕວິປລ຺ລາສວເສນ ທິຏ຺ຐິຄຕິເກຫິ ຕຖາ ຄຫິຕທິຏ຺ຐິທສ຺ສນໍ ‘‘ຕິຕ຺ຖ’’ນ຺ຕິ ອຘິປ຺ເປຕໍ. ຕສ຺ມິໍ ສສ຺ສຕາທິນານາກາເຣ ຕິຕ຺ເຖ ນິຍຸຕ຺ຕາຕິ ນານາຕິຕ຺ຖິຍາ, ນຄ຺ຄນິຄຓ຺ຐາທິສມຓາ ເຈວ ກຐກລາປາທິພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ຈ ໂປກ຺ຂຣສາຕາທິປຣິພ຺ພາຊກາ ຈ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓປຣິພ຺ພາຊກາ. ນານາຕິຕ຺ຖິຍາ ຈ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓປຣິພ຺ພາຊກາ ຈາຕິ ນານາຕິຕ຺ຖິຍສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓປຣິພ຺ພາຊກາ.

‘‘ສສ຺ສໂຕ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈາ’’ຕິອາທິນາ ປສ຺ສນ຺ຕິ ເອຕາຍ, ສຍໍ ວາ ປສ຺ສຕິ, ຕຖາ ທສ຺ສນມຕ຺ຕເມວ ວາຕິ ທິຏ຺ຐິ, ມິຈ຺ຉາຠິນິເວສສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ສສ຺ສຕາທິວເສນ ນານາ ອເນກວິຘາ ທິຏ຺ຐິໂຍ ເອເຕສນ຺ຕິ ນານາທິຏ຺ຐິກາ. ສສ຺ສຕາທິວເສເນວ ຂມນໍ ຂນ຺ຕິ, ໂຣຈນໍ ຣຸຈິ, ອຕ຺ຖໂຕ ‘‘ສສ຺ສໂຕ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈາ’’ຕິອາທິນາ (ອຸທາ. ໕໕) ປວຕ຺ໂຕ ຈິຕ຺ຕວິປລ຺ລາໂສ ສຎ຺ຎາວິປລ຺ລາໂສ ຈ. ຕຖາ ນານາ ຂນ຺ຕິໂຍ ເອເຕສນ຺ຕິ ນານາຂນ຺ຕິກາ, ນານາ ຣຸຈິໂຍ ເອເຕສນ຺ຕິ ນານາຣຸຈິກາ. ທິຏ຺ຐິຄຕິກາ ຫິ ປຸພ຺ພຠາເຄ ຕຖາ ຕຖາ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຣເຈຕ຺ວາ ຂມາເປຕ຺ວາ ຈ ປຈ຺ຉາ ‘‘ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ ອຠິນິວິສນ຺ຕິ. ອຖ ວາ ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ ນິຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ຕຖາ ຕຖາ ທສ຺ສນວເສນ ທິຏ຺ຐິ, ຂມນວເສນ ຂນ຺ຕິ, ຣຸຈ຺ຈນວເສນ ຣຸຈີຕິ ເອວໍ ຕີຫິປິ ປເທຫິ ທິຏ຺ຐິ ເອວ ວຸຕ຺ຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ນານາທິຏ຺ຐິນິສ຺ສຍນິສ຺ສິຕາຕິ ສສ຺ສຕາທິປຣິກປ຺ປວເສນ ນານາວິຘໍ ທິຏ຺ຐິຍາ ນິສ຺ສຍໍ ວຕ຺ຖຸໍ ກາຣຓໍ, ທິຏ຺ຐິສງ຺ຂາຕເມວ ວາ ນິສ຺ສຍໍ ນິສ຺ສິຕາ ອລ຺ລີນາ ອຸປຄຕາ, ຕໍ ອນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຐິຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທິຏ຺ຐິໂຍປິ ຫິ ທິຏ຺ຐິຄຕິການໍ ອຠິນິເວສາກາຣານໍ ນິສ຺ສຍາ ໂຫນ຺ຕິ.

ສນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ຖິ ສໍວິຊ຺ຊນ຺ຕິ ອຸປລພ຺ຠນ຺ຕິ. ເອເກຕິ ເອກຈ຺ເຈ. ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາຕິ ປພ຺ພຊ຺ຊູປຄເມນ ສມຓາ, ຊາຕິຍາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ, ໂລເກນ ວາ ສມຓາຕິ ຈ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາຕິ ຈ ເອວໍ ຄຫິຕາ. ເອວໍວາທິໂນຕິ ເອວໍ ອິທານິ ວຕ຺ຕພ຺ພາກາເຣນ ວທນ຺ຕີຕິ ເອວໍວາທິໂນ. ເອວໍ ອິທານິ ວຕ຺ຕພ຺ພາກາເຣນ ປວຕ຺ຕາ ທິຏ຺ຐິ ເອເຕສນ຺ຕິ ເອວໍທິຏ຺ຐິໂນ. ຕຕ຺ຖ ທຸຕິເຍນ ທິຏ຺ຐິຄຕິການໍ ມິຈ຺ຉາຠິນິເວໂສ ທສ຺ສິໂຕ, ປຐເມນ ເຕສໍ ຍຖາຠິນິເວສໍ ປເຣສໍ ຕຕ຺ຖ ປຕິຏ຺ຐາປນວເສນ ໂວຫາໂຣ.

ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ, ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ໂລໂກຕິ ອຕ຺ຕາ. ໂສ ຫິ ທິຏ຺ຐິຄຕິເກຫິ ໂລກິຍນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ປຸຎ຺ຎໍ ປາປໍ ຕພ຺ພິປາກາ, ສຍໍ ວາ ກາຣກາທິຠາເວນ ອຠິຍຸຕ຺ເຕຫິ ໂລກິຍຕີຕິ ໂລໂກຕິ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ສ຺ວາຍໍ ສສ຺ສໂຕ ອມໂຣ ນິຈ຺ໂຈ ຘຸໂວຕິ ຍທິທໍ ອມ຺ຫາກໍ ທສ຺ສນໍ ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ອວິປຣີຕໍ, ອຎ຺ຎໍ ປນ ອສສ຺ສໂຕຕິອາທິ ປເຣສໍ ທສ຺ສນໍ ໂມຆໍ ມິຈ຺ຉາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອເຕນ ຈຕ຺ຕາໂຣປິ ສສ຺ສຕວາທາ ທສ຺ສິຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ອສສ຺ສໂຕຕິ ນ ສສ຺ສໂຕ, ອນິຈ຺ໂຈ ອຘຸໂວ ຈວນຘມ຺ໂມຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ອສສ຺ສໂຕ’’ຕິ ສສ຺ສຕຠາວປ຺ປຏິກ຺ເຂເປເນວ ອຸຈ຺ເຉໂທ ທີປິໂຕຕິ ສຕ຺ຕປິ ອຸຈ຺ເຉທວາທາ ທີປິຕາ ໂຫນ຺ຕິ.

ອນ຺ຕວາຕິ ສປຣິຍນ຺ໂຕ ປຣິວຏຸໂມ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນປ຺ປມາໂຓ, ນ ສພ຺ພຄໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອເຕນ ສຣີຣປຣິມາໂຓ ອງ຺ຄຸຏ຺ຐປຣິມາໂຓ ອວຍວປຣິມາໂຓ ປຣມາຓຸປຣິມາໂຓ ອຕ຺ຕາຕິ ເອວມາທິວາທາ ທສ຺ສິຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ອນນ຺ຕວາຕິ ອປຣິຍນ຺ໂຕ, ສພ຺ພຄໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອເຕນ ກປິລກຓາທາທິວາທາ ທີປິຕາ ໂຫນ຺ຕິ.

ຕໍ ຊີວໍ ຕໍ ສຣີຣນ຺ຕິ ຍໍ ສຣີຣໍ, ຕເທວ ຊີວສງ຺ຂາຕໍ ວຕ຺ຖຸ, ຍຎ຺ຈ ຊີວສງ຺ຂາຕໍ ວຕ຺ຖຸ, ຕເທວ ສຣີຣນ຺ຕິ ຊີວຎ຺ຈ ສຣີຣຎ຺ຈ ອທ຺ວຍໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເອເຕນ ອາຊີວການໍ ວິຍ ‘‘ຣູປີ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ ອຍໍ ວາໂທ ທສ຺ສິໂຕ ໂຫຕິ. ອຎ຺ຎໍ ຊີວໍ ອຎ຺ຎໍ ສຣີຣນ຺ຕິ ອິມິນາ ປນ ‘‘ອຣູປີ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ ອຍໍ ວາໂທ ທສ຺ສິໂຕ.

ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາຕິ ເອຕ຺ຖ ຕຖາຄໂຕຕິ ສຕ຺ໂຕ. ຕຎ຺ຫິ ທິຏ຺ຐິຄຕິໂກ ກາຣກເວທກາທິສງ຺ຂາຕໍ, ນິຈ຺ຈຘຸວາທິສງ຺ຂາຕໍ ວາ ຕຖາຠາວໍ ຄໂຕຕິ ຕຖາຄໂຕຕິ ໂວຫຣຕິ, ໂສ ມຣຓໂຕ ອິຘກາຍສ຺ສ ເຠທໂຕ ປຣໍ ອຸທ຺ຘໍ ໂຫຕິ, ອຕ຺ຖິ ສໍວິຊ຺ຊຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອເຕນ ສສ຺ສຕຄ຺ຄາຫມຸເຂນ ໂສຬສ ສຎ຺ຎີວາທາ ອຏ຺ຐ ອສຎ຺ຎີວາທາ ອຏ຺ຐ ຈ ເນວສຎ຺ຎີນາສຎ຺ຎີວາທາ ທສ຺ສິຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ນ ໂຫຕີຕິ ນຕ຺ຖິ ນ ອຸປລພ຺ຠຕິ. ເອເຕນ ອຸຈ຺ເຉທວາໂທ ທສ຺ສິໂຕ. ໂຫຕິ ຈ ນ ຈ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ຖິ ຈ ນຕ຺ຖິ ຈາຕິ. ເອເຕນ ເອກຈ຺ຈສສ຺ສຕວາທາ ສຕ຺ຕ ສຎ຺ຎີວາທາ ຈ ທສ຺ສິຕາ. ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕີຕິ ອິມິນາ ປນ ອມຣາວິກ຺ເຂປວາໂທ ທສ຺ສິໂຕຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ອິເມ ກິຣ ທິຏ຺ຐິຄຕິກາ ນານາເທສໂຕ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ປຏິວສນ຺ຕາ ເອກທາ ສມຍປ຺ປວາທເກ ສນ຺ນິປຕິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ວາທໍ ປຄ຺ຄຍ຺ຫ ອຎ຺ຎວາເທ ຂຸໍເສນ຺ຕາ ວິວາທາປນ຺ນາ ອເຫສຸໍ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ເຕ ຠຓ຺ຑນຊາຕາ’’ຕິອາທິ.

ຕຕ຺ຖ ຠຓ຺ຑນໍ ນາມ ກລຫສ຺ສ ປຸພ຺ພຠາໂຄ. ຠຓ຺ຑນຊາຕາຕິ ຊາຕຠຓ຺ຑນາ. ກລໂຫຕິ ກລໂຫ ເອວ, ກລສ຺ສ ວາ ຫນນໂຕ ກລໂຫ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສ຺ສ ວິຣຸທ຺ຘວາທໍ ອາປນ຺ນາຕິ ວິວາທາປນ຺ນາ. ມມ຺ມຆຏ຺ຏນໂຕ ມຸຂເມວ ສຕ຺ຕີຕິ ມຸຂສຕ຺ຕິ, ຜຣຸສວາຈາ. ຜລູປຈາເຣນ ວິຍ ຫິ ກາຣຓໍ ກາຣຓູປຈາເຣນ ຜລມ຺ປິ ໂວຫຣິຍຕິ ຍຖາ ຕໍ ‘‘ສຸໂຂ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາໂທ, ປາປກມ຺ມໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠຕີ’’ຕິ ຈ. ຕາຫິ ມຸຂສຕ຺ຕີຫິ ວິຕຸທນ຺ຕາ ວິຊ຺ຌນ຺ຕາ ວິຫຣນ຺ຕິ. ເອທິໂສ ຘມ຺ໂມຕິ ຘມ຺ໂມ ອວິປຣີຕສຠາໂວ ເອທິໂສ ເອວຣູໂປ, ຍຖາ ມຍາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’’ຕິ. ເນທິໂສ ຘມ຺ໂມຕິ ນ ເອທິໂສ ຘມ຺ໂມ, ຍຖາ ຕຍາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’’ຕິ, ເອວໍ ເສສປເທຫິປິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ໂສ ຈ ຕິຕ຺ຖິຍານໍ ວິວາໂທ ສກລນຄເຣ ປາກໂຏ ຊາໂຕ. ອຖ ຠິກ຺ຂູ ສາວຕ຺ຖິໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິຏ຺ຐາ ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ອຕ຺ຖິ ໂນ ອິທໍ ກຖາປາຠຕໍ, ຍໍ ນູນ ມຍໍ ອິມໍ ປວຕ຺ຕິໍ ຠຄວໂຕ ອາໂຣເຈຍ຺ຍາມ, ອປ຺ເປວ ນາມ ຕໍ ນິສ຺ສາຍ ສຕ຺ຖຸ ສຓ຺ຫສຸຂຸມໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ລເຠຍ຺ຍາມາ’’ຕິ ເຕ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ຘມ຺ມເທສນາກາເລ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ອຖ ໂຂ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂູ’’ຕິອາທິ.

ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ຠຄວາ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍານໍ ຘມ຺ມສ຺ສ ອຍຖາຠູຕປຊານນໍ ປກາເສນ຺ໂຕ ‘‘ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ, ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອນ຺ຘາຕິ ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸວິຣເຫນ ອນ຺ຘາ. ເຕນາຫ ‘‘ອຈກ຺ຂຸກາ’’ຕິ. ປຎ຺ຎາ ຫິ ອິຘ ‘‘ຈກ຺ຂູ’’ຕິ ອຘິປ຺ເປຕາ. ຕຖາ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອຕ຺ຖໍ ນ ຊານນ຺ຕີ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ອຕ຺ຖໍ ນ ຊານນ຺ຕີຕິ ອິຘໂລກຕ຺ຖໍ ປຣໂລກຕ຺ຖໍ ນ ຊານນ຺ຕິ, ອິຘໂລກປຣໂລເກສຸ ວຸທ຺ຘິໍ ອພ຺ຠຸທຍໍ ນາວພຸຊ຺ຌນ຺ຕິ, ປຣມຕ຺ເຖ ປນ ນິພ຺ພາເນ ກຖາວກາ. ເຍ ຫິ ນາມ ປວຕ຺ຕິມຕ຺ເຕປິ ສມ຺ມູຬ຺ຫາ, ເຕ ກຖໍ ນິວຕ຺ຕິໍ ຊານິສ຺ສນ຺ຕີຕິ. ອນຕ຺ຖໍ ນ ຊານນ຺ຕີຕິ ຍທຄ຺ເຄນ ເຕ ອຕ຺ຖໍ ນ ຊານນ຺ຕິ, ຕທຄ຺ເຄນ ອນຕ຺ຖມ຺ປິ ນ ຊານນ຺ຕິ. ຍສ຺ມາ ຘມ຺ມໍ ນ ຊານນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ອຘມ຺ມມ຺ປິ ນ ຊານນ຺ຕິ. ເຕ ຫິ ວິປຣິເຍສຄ຺ຄາຫິຕາຍ ຘມ຺ມໍ ກຸສລມ຺ປິ ອກຸສລໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ອຘມ຺ມມ຺ປິ ອກຸສລໍ ກຸສລໍ ກໂຣນ຺ຕິ. ນ ເກວລຎ຺ຈ ຘມ຺ມາຘມ຺ເມສຸ ເອວ, ອຖ ໂຂ ຕສ຺ສ ວິປາເກສຸປິ ສມ຺ມູຬ຺ຫາ. ຕຖາ ຫິ ເຕ ກມ຺ມມ຺ປິ ວິປາກໍ ກຕ຺ວາ ໂວຫຣນ຺ຕິ, ວິປາກມ຺ປິ ກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ. ຕຖາ ຘມ຺ມໍ ສຠາວຘມ຺ມມ຺ປິ ນ ຊານນ຺ຕິ, ອຘມ຺ມໍ ອສຠາວຘມ຺ມມ຺ປິ ນ ຊານນ຺ຕິ. ເອວໍຠູຕາ ຈ ສຠາວຘມ຺ມໍ ອສຠາວຘມ຺ມຎ຺ຈ, ອສຠາວຘມ຺ມໍ ສຠາວຘມ຺ມຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ປເວເທນ຺ຕິ.

ອິຕິ ຠຄວາ ຕິຕ຺ຖິຍານໍ ໂມຫທິຏ຺ຐິປຏິລາຠຠາເວນ ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸເວກລ຺ລໂຕ ອນ຺ຘຠາວໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ຕມຕ຺ຖໍ ຊຈ຺ຈນ຺ຘູປມາຍ ປກາເສຕຸໍ ‘‘ຠູຕປຸພ຺ພໍ, ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຠູຕປຸພ຺ພນ຺ຕິ ປຸພ຺ເພ ຠູຕໍ, ອຕີຕກາເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕໍ. ອຎ຺ຎຕໂຣ ຣາຊາ ອໂຫສີຕິ ປຸຣາຕໂນ ນາມໂຄຕ຺ເຕຫິ ໂລເກ ອປາກໂຏ ເອໂກ ຣາຊາ ອໂຫສິ. ໂສ ຣາຊາ ອຎ຺ຎຕຣໍ ປຸຣິສໍ ອາມນ຺ເຕສີຕິ ຕສ຺ສ ກິຣ ຣຎ຺ໂຎ ໂສຠຄ຺ຄປ຺ປຕ຺ຕໍ ສພ຺ພງ຺ຄສມ຺ປນ຺ນໍ ອຕ຺ຕໂນ ໂອປວຍ຺ຫໍ ຫຕ຺ຖິໍ ອຸປຏ຺ຐານໍ ອາຄຕໍ ທິສ຺ວາ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ຠທ຺ທກໍ ວຕ, ໂຠ, ຫຕ຺ຖິຍານໍ ທສ຺ສນີຍ’’ນ຺ຕິ. ເຕນ ຈ ສມເຍນ ເອໂກ ຊຈ຺ຈນ຺ໂຘ ຣາຊງ຺ຄເຓນ ຄຈ຺ຉຕິ. ຕໍ ທິສ຺ວາ ຣາຊາ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ມຫາຊານິຍາ ໂຂ ອິເມ ອນ຺ຘາ ເຍ ເອວຣູປໍ ທສ຺ສນີຍໍ ນ ລຠນ຺ຕິ ທຏ຺ຐຸໍ. ຍໍນູນາຫໍ ອິມິສ຺ສາ ສາວຕ຺ຖິຍາ ຍຕ຺ຕກາ ຊຈ຺ຈນ຺ຘາ ສພ຺ເພ ເຕ ສນ຺ນິປາຕາເປຕ຺ວາ ເອກເທສໍ ເອກເທສໍ ຫຕ຺ເຖນ ຜຸສາເປຕ຺ວາ ເຕສໍ ວຈນໍ ສຸເຓຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ເກຬິສີໂລ ຣາຊາ ເອເກນ ປຸຣິເສນ ສາວຕ຺ຖິຍາ ສພ຺ເພ ຊຈ຺ຈນ຺ເຘ ສນ຺ນິປາຕາເປຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ສຎ຺ຎໍ ອທາສິ ‘‘ຍຖາ ເອເກໂກ ຊຈ຺ຈນ຺ໂຘ ສີສາທິກໍ ເອເກກໍເຍວ ຫຕ຺ຖິສ຺ສ ອງ຺ຄໍ ຜຸສິຕ຺ວາ ‘ຫຕ຺ຖີ ມຍາ ທິຏ຺ໂຐ’ຕິ ສຎ຺ຎໍ ອຸປ຺ປາເທສິ, ຕຖາ ກໂຣຫີ’’ຕິ. ໂສ ປຸຣິໂສ ຕຖາ ອກາສິ. ອຖ ຣາຊາ ເຕ ຊຈ຺ຈນ຺ເຘ ປຈ຺ເຈກໍ ປຸຈ຺ຉິ ‘‘ກີທິໂສ, ຠເຓ, ຫຕ຺ຖີ’’ຕິ. ເຕ ອຕ຺ຕນາ ທິຏ຺ຐທິຏ຺ຐາວຍວເມວ ຫຕ຺ຖິໍ ກຕ຺ວາ ວທນ຺ຕາ ‘‘ເອທິໂສ ຫຕ຺ຖີ, ເນທິໂສ ຫຕ຺ຖີ’’ຕິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ກລຫໍ ກໂຣນ຺ຕາ ຫຕ຺ຖາທີຫິ ອຸປກ຺ກມິຕ຺ວາ ຣາຊງ຺ຄເຓ ມຫນ຺ຕໍ ໂກລາຫລໍ ອກໍສຸ. ຣາຊາ ສປຣິຊໂນ ເຕສໍ ຕໍ ວິປ຺ປກາຣໍ ທິສ຺ວາ ຜາສຸເກຫິ ຠິຊ຺ຊມາເນຫິ ຫທເຍນ ອຸຄ຺ຄເຕນ ມຫາຫສິຕໍ ຫສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ອຖ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂສ ຣາຊາ…ເປ… ອຕ຺ຕມໂນ ອໂຫສີ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ອມ຺ໂຠຕິ ອາລປນໍ. ຍາວຕກາຕິ ຍຕ຺ຕກາ. ຊຈ຺ຈນ຺ຘາຕິ ຊາຕິຍາ ອນ຺ຘາ, ຊາຕິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອຈກ຺ຂຸກາ. ເອກຊ຺ຌນ຺ຕິ ເອກໂຕ. ຠເຓຕິ ອພຫຸມານາລາໂປ. ຫຕ຺ຖິໍ ທສ຺ເສຫີຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕໍ ຫຕ຺ຖິໍ ສຍາເປຕ຺ວາ ທສ຺ເສຫິ. ໂສ ຈ ສຸສິກ຺ຂິຕຕ຺ຕາ ອປຣິປ຺ຜນ຺ທນ຺ໂຕ ນິປຊ຺ຊິ. ທິຏ຺ໂຐ ໂນ ຫຕ຺ຖີຕິ ຫຕ຺ເຖນ ປຣາມສນໍ ທສ຺ສນໍ ກຕ຺ວາ ອາຫໍສຸ. ເຕນ ປຸຣິເສນ ສີສໍ ປຣາມສາເປຕ຺ວາ ‘‘ເອທິໂສ ຫຕ຺ຖີ’’ຕິ ສຎ຺ຎາປິຕຕ຺ຕາ ຕາທິສໍເຍວ ນໍ ຫຕ຺ຖິໍ ສຎ຺ຊານນ຺ຕາ ຊຈ຺ຈນ຺ຘາ ‘‘ເອທິໂສ ເທວ ຫຕ຺ຖີ ເສຍ຺ຍຖາປິ ກຸມ຺ໂຠ’’ຕິ ວທິໍສຸ. ກຸມ຺ໂຠຕິ ຈ ຆໂຏຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຂີໂລຕິ ນາຄທນ຺ຕຂີໂລ. ໂສຓ຺ໂຑຕິ ຫຕ຺ໂຖ. ນງ຺ຄລີສາຕິ ນງ຺ຄລສ຺ສ ສິຣສ຺ສ ອີສາ. ກາໂຍຕິ ສຣີຣໍ. ໂກຏ຺ໂຐຕິ ກຸສູໂລ. ປາໂທຕິ ຊງ຺ໂຆ. ຖູໂຓຕິ ຖມ຺ໂຠ. ນງ຺ຄຸຏ຺ຐນ຺ຕິ ວາຬສ຺ສ ອຸຣິມປ຺ປເທໂສ. ວາລຘີຕິ ວາລສ຺ສ ອຄ຺ຄປ຺ປເທໂສ. ມຸຏ຺ຐີຫິ ສໍສຸມ຺ຠິໍສູຕິ ມຸຏ຺ຐິໂຍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ປຫຣິໍສຸ, ມຸຏ຺ຐິຆາຕໍ ອກໍສຸ. ອຕ຺ຕມໂນ ອໂຫສີຕິ ເກຬິສີລຕ຺ຕາ ໂສ ຣາຊາ ເຕນ ຊຈ຺ຈນ຺ຘານໍ ກລເຫນ ອຕ຺ຕມໂນ ປຫາເສນ ຄຫິຕມໂນ ອໂຫສິ.

ເອວເມວ ໂຂຕິ ອຸປມາສໍສນ຺ທນໍ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ຠິກ຺ຂເວ, ຍຖາ ເຕ ຊຈ຺ຈນ຺ຘາ ອຈກ຺ຂຸກາ ເອກງ຺ຄທສ຺ສິໂນ ອນວເສສໂຕ ຫຕ຺ຖິໍ ອປສ຺ສິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕນາ ທິຏ຺ຐາວຍວມຕ຺ຕໍ ຫຕ຺ຖິສຎ຺ຎາຍ ອິຕເຣຫິ ທິຏ຺ຐໍ ອນນຸຊານນ຺ຕາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ວິວາທໍ ອາປນ຺ນາ ກລຫໍ ອກໍສຸ, ເອວເມວ ອິເມ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ສກ຺ກາຍສ຺ສ ເອກເທສໍ ຣູປເວທນາທິໍ ອຕ຺ຕໂນ ທິຏ຺ຐິທສ຺ສເນນ ຍຖາທິຏ຺ຐໍ ‘‘ອຕ຺ຕາ’’ຕິ ມຎ຺ຎມານາ ຕສ຺ສ ສສ຺ສຕາທິຠາວໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ‘‘ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ ອຠິນິວິສິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ວິວທນ຺ຕິ, ຍຖາຠູຕໍ ປນ ອຕ຺ຖານຕ຺ຖໍ ຘມ຺ມາຘມ຺ມຎ຺ຈ ນ ຊານນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ອນ຺ຘາ ອຈກ຺ຂຸກາ ຊຈ຺ຈນ຺ຘປຏິຠາຄາຕິ.

ເອຕມຕ຺ຖໍ ວິທິຕ຺ວາຕິ ເອຕໍ ຕິຕ຺ຖິຍານໍ ຘມ຺ມສຠາວໍ ຍຖາຠູຕໍ ອຊານນ຺ຕານໍ ອປສ຺ສນ຺ຕານໍ ຊຈ຺ຈນ຺ຘານໍ ວິຍ ຫຕ຺ຖິມ຺ຫິ ຍຖາທສ຺ສນໍ ມິຈ຺ຉາຠິນິເວສໍ, ຕຕ຺ຖ ຈ ວິວາທາປຕ຺ຕິໍ ສພ຺ພາກາຣໂຕ ວິທິຕ຺ວາ ຕທຕ຺ຖທີປກໍ ອິມໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ.

ຕຕ຺ຖ ອິເມສຸ ກິຣ ສຊ຺ຊນ຺ຕິ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາຕິ ອິເຘກຈ຺ເຈ ປພ຺ພຊ຺ຊູປຄມເນນ ສມຓາ, ຊາຕິມຕ຺ເຕນ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ‘‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’’ຕິອາທິນຍປ຺ປວຕ຺ເຕສຸ ອິເມສຸ ເອວ ອສາເຣສຸ ທິຏ຺ຐິຄເຕສຸ ທິຏ຺ຐາຠິນນ຺ທນວເສນ, ອິເມສຸ ວາ ຣູປາທີສຸ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘສຸ ເອວໍ ອນິຈ຺ເຈສຸ ທຸກ຺ເຂສຸ ວິປຣິຓາມຘມ຺ເມສຸ ຕຓ຺ຫາຠິນນ຺ທນທິຏ຺ຐາຠິນນ຺ທນານໍ ວເສນ ‘‘ເອຕໍ ມມາ’’ຕິອາທິນາ ສຊ຺ຊນ຺ຕິ ກິຣ. ອໂຫ ເນສໍ ສມ຺ໂມໂຫຕິ ທສ຺ເສຕິ. ກິຣສທ຺ໂທ ເຈຕ຺ຖ ອຣຸຈິສູຈນຕ຺ໂຖ. ເຕນ ຕຕ຺ຖ ສງ຺ຄກາຣຓາຠາວເມວ ທີເປຕິ. ນ ເກວລໍ ສຊ຺ຊນ຺ຕິ ເອວ, ອຖ ໂຂ ວິຄ຺ຄຍ຺ຫ ນໍ ວິວທນ຺ຕິ ‘‘ນ ຕ຺ວໍ ອິມໍ ຘມ຺ມວິນຍໍ ອາຊານາສິ, ອຫໍ ອິມໍ ຘມ຺ມວິນຍໍ ອາຊານາມີ’’ຕິອາທິນາ ວິຄ຺ຄາຫິກກຖານຸໂຍຄວເສນ ວິຄ຺ຄຍ຺ຫ ວິວທນ຺ຕິ ວິວາທໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ນນ຺ຕິ ເຈຕ຺ຖ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ. ອຖ ວາ ວິຄ຺ຄຍ຺ຫ ນນ຺ຕິ ນໍ ທິຏ຺ຐິນິສ຺ສຍໍ ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິເມວ ວາ ວິປຣີຕທສ຺ສນຕ຺ຕາ ສສ຺ສຕາທິວເສນ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ວິຣຸທ຺ຘໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວິວທນ຺ຕິ ວິເສສໂຕ ວທນ຺ຕິ, ອຕ຺ຕໂນ ເອວ ວາທໍ ວິສິຏ຺ຐໍ ອວິປຣີຕໍ ກຕ຺ວາ ອຠິນິວິສ຺ສ ໂວຫຣນ຺ຕິ. ຍຖາ ກິໍ? ຊນາ ເອກງ຺ຄທສ຺ສິໂນ ຍເຖວ ຊຈ຺ຈນ຺ຘຊນາ ຫຕ຺ຖິສ຺ສ ເອເກກງ຺ຄທສ຺ສິໂນ ‘‘ຍໍ ຍໍ ອຕ຺ຕນາ ຜຸສິຕ຺ວາ ຎາຕໍ, ຕໍ ຕເທວ ຫຕ຺ຖີ’’ຕິ ຄເຫຕ຺ວາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ວິຄ຺ຄຍ຺ຫ ວິວທິໍສຸ, ເອວໍສມ຺ປທມິທນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິວສທ຺ໂທ ເຈຕ຺ຖ ລຸຕ຺ຕນິທ຺ທິຏ຺ໂຐຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ຈຕຸຕ຺ຖສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.