໒. ສຕ຺ຕຊຏິລສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໕໒. ທຸຕິເຍ ພຫິທ຺ວາຣໂກຏ຺ຐເກຕິ ປາສາທທ຺ວາຣໂກຏ຺ຐກສ຺ສ ພຫິ, ນ ວິຫາຣທ຺ວາຣໂກຏ຺ຐກສ຺ສ. ໂສ ກິຣ ປາສາໂທ ໂລຫປາສາໂທ ວິຍ ສມນ຺ຕາ ຈຕຸທ຺ວາຣໂກຏ຺ຐກປຣິວຸໂຕ ປາກາຣປຣິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ. ເຕສຸ ປາຈີນທ຺ວາຣໂກຏ຺ຐກສ຺ສ ພຫິ ປາສາທຈ຺ຉາຍາຍໍ ປາຈີນໂລກຘາຕຸໍ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ປຎ຺ຎຕ຺ຕວຣພຸທ຺ຘາສເນ ນິສິນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ຊຏິລາຕິ ຊຏາວນ຺ໂຕ ຕາປສເວສຘາຣິໂນ. ນິຄຓ຺ຐາຕິ ເສຕປຏນິຄຓ຺ຐຣູປຘາຣິໂນ. ເອກສາຏກາຕິ ເອກສາຏກນິຄຓ຺ຐາ ວິຍ ເອກໍ ປິໂລຕິກຂຓ຺ຑໍ ຫຕ຺ເຖ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ເຕນາປິ ສຣີຣສ຺ສ ປຸຣິມຠາຄໍ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ວິຈຣຓກາ. ປຣູຬ຺ຫກຈ຺ຉນຂໂລມາຕິ ປຣູຬ຺ຫກຈ຺ຉໂລມາ ປຣູຬ຺ຫນຂາ ປຣູຬ຺ຫອວເສສໂລມາ ຈ, ກຈ຺ຉາທີສຸ ທີຆໂລມາ ທີຆນຂາ ຈາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຂາຣິວິວິຘມາທາຍາຕິ ວິວິຘໍ ຂາຣາທິນານປ຺ປກາຣໍ ປພ຺ພຊິຕປຣິກ຺ຂາຣຠຓ຺ຑິກໍ ຄເຫຕ຺ວາ. ອວິທູເຣ ອຕິກ຺ກມນ຺ຕີຕິ ວິຫາຣສ຺ສ ອວິທູຣມຄ຺ເຄນ ນຄຣໍ ປວິສນ຺ຕິ.

ຣາຊາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ປເສນທິ ໂກສໂລຕິ ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ, ມຍ຺ຫໍ ນາມໍ ຕຸມ຺ເຫ ຊານາຖາຕິ. ກສ຺ມາ ປນ ຣາຊາ ໂລເກ ອຄ຺ຄປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ນິສິນ຺ໂນ ເອວຣູປານໍ ນຄ຺ຄນິສ຺ສິຣີການໍ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີຕິ? ສງ຺ຄຓ຺ຫນຕ຺ຖາຍ. ເອວຎ຺ຫິສ຺ສ ອໂຫສິ ‘‘ສຈາຫໍ ເອຕ຺ຕກມ຺ປິ ເອເຕສໍ ນ ກຣິສ຺ສາມິ, ມຍໍ ປຸຕ຺ຕທາຣໍ ປຫາຍ ເອຕສ຺ສຕ຺ຖາຍ ທຸພ຺ໂຠຊນທຸກ຺ຂເສຍ຺ຍາທີນິ ອນຸໂຠມ, ອຍໍ ອມ຺ຫາກໍ ນິປຈ຺ຈກາຣມຕ຺ຕມ຺ປິ ນ ກໂຣຕິ. ຕສ຺ມິຎ຺ຫິ ກເຕ ອມ຺ເຫ ‘ໂອຈຣກາ’ຕິ ຊໂນ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ‘ປພ຺ພຊິຕາ’ອິຈ຺ເຈວ ສຎ຺ຊານິສ຺ສຕິ, ກິໍ ອິມສ຺ສ ຠູຕຕ຺ຖກຖເນນາຕິ ອຕ຺ຕນາ ທິຏ຺ຐໍ ສຸຕໍ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ນ ກເຖຍ຺ຍຸໍ, ເອວໍ ກເຕ ປນ ອນິຄູຫິຕ຺ວາ ກເຖສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ. ອປິຈ ສຕ຺ຖຸ ອຊ຺ຌາສຍຊານນຕ຺ຖມ຺ປິ ເອວມກາສີຕິ. ຣາຊາ ກິຣ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມນ຺ໂຕປິ ກຕິປຍກາລໍ ສມ຺ມາສມ຺ໂພຘິໍ ນ ສທ຺ທຫິ. ເຕນສ຺ສ ເອວໍ ອໂຫສິ ‘‘ຍທິ ຠຄວາ ສພ຺ພໍ ຊານາຕິ, ມຍາ ອິເມສໍ ນິປຈ຺ຈກາຣໍ ກຕ຺ວາ ‘ອິເມ ອຣຫນ຺ໂຕ’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ນານຸຊາເນຍ຺ຍ, ອຖ ມໍ ອນຸວຕ຺ຕນ຺ໂຕ ອນຸຊາເນຍ຺ຍ, ກຸໂຕ ຕສ຺ສ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕາ’’ຕິ. ເອວໍ ໂສ ສຕ຺ຖຸ ອຊ຺ຌາສຍຊານນຕ຺ຖໍ ຕຖາ ອກາສິ. ຠຄວາ ປນ ‘‘ອຸຊຸກເມວ ‘ນ ອິເມ ສມຓາ ໂອຈຣກາ’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ຍທິປິ ຣາຊາ ສທ຺ທຫຕິ, ມຫາຊໂນ ປນ ຕມຕ຺ຖໍ ອຊານນ຺ໂຕ ນ ສທ຺ທເຫຍ຺ຍ, ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ‘ຣາຊາ ອຕ຺ຕໂນ ກຖໍ ສຸຓາຕີ’ຕິ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ມຸຂາຣຸຬ຺ຫໍ ກເຖຕີ’ຕິ ວເທຍ຺ຍ, ຕທສ຺ສ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍ ສໍວຕ຺ເຕຍ຺ຍ, ອຎ຺ໂຎ ຈ ຄຸຬ຺ຫກມ຺ມໍ ວິວຏໍ ກຕໍ ຠເວຍ຺ຍ, ສຍເມວ ຣາຊາ ເຕສໍ ໂອຈຣກຠາວໍ ກເຖສ຺ສຕີ’’ຕິ ຎຕ຺ວາ ‘‘ທຸຊ຺ຊານໍ ໂຂ ເອຕ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ.

ຕຕ຺ຖ ກາມໂຠຄິນາຕິ ອິມິນາ ປນ ຣາຄາຠິຠວໍ, ອຸຠເຍນາປິ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕຈິຕ຺ຕຕໍ ທສ຺ເສຕິ. ປຸຕ຺ຕສມ຺ພາຘສຍນນ຺ຕິ ປຸຕ຺ເຕຫິ ສມ຺ພາຘສຍນໍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ປຸຕ຺ຕສີເສນ ທາຣປຣິຄ຺ຄຫໍ, ປຸຕ຺ຕທາເຣສຸ ອຸປ຺ປິລາວິເຕນ ເຕສໍ ຆຣາວາສາທິເຫຕຸ ໂສກາຠິຠເວນ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ສໍກິລິຏ຺ຐຕໍ ທສ຺ເສຕິ. ກາສິກຈນ຺ທນນ຺ຕິ ສຓ຺ຫຈນ຺ທນໍ, ກາສິກວຕ຺ຖຎ຺ຈ ຈນ຺ທນຎ຺ຈາຕິ ວາ ອຕ຺ໂຖ. ມາລາຄນ຺ຘວິເລປນນ຺ຕິ ວຓ຺ຓຄນ຺ຘຕ຺ຖາຍ ມາລາ, ສຸຄນ຺ຘຠາວຕ຺ຖາຍ ຄນ຺ຘໍ, ຉວິຣາຄກຣຓຕ຺ຖາຍ ວິເລປນໍ ຘາເຣນ຺ເຕນ. ຊາຕຣູປຣຊຕນ຺ຕິ ສຸວຓ຺ຓຎ຺ເຈວ ອວສິຏ຺ຐຘນຎ຺ຈ. ສາທິຍນ຺ເຕນາຕິ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ເຕນ. ສພ຺ເພນປິ ກາເມສຸ ອຠິຄິທ຺ຘຠາວເມວ ປກາເສຕິ.

ສໍວາເສນາຕິ ສຫວາເສນ. ສີລໍ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ‘‘ອຍໍ ເປສໂລ ວາ ທຸສ຺ສີໂລ ວາ’’ຕິ ສໍວສນ຺ເຕນ ເອກສ຺ມິໍ ຐາເນ ສຫ ວສນ຺ເຕນ ຊານິຕພ຺ໂພ. ຕຎ຺ຈ ໂຂ ທີເຆນ ອທ຺ຘຸນາ ນ ອິຕ຺ຕຣນ຺ຕິ ຕຎ຺ຈ ສີລໍ ທີເຆນ ກາເລນ ເວທິຕພ຺ພໍ, ນ ອິຕ຺ຕເຣນ. ກຕິປຍທິວເສ ຫິ ສຎ຺ຎຕາກາໂຣ ສໍວຸຕິນ຺ທ຺ຣິຍາກາໂຣ ຈ ຫຸຕ຺ວາ ສກ຺ກາ ທສ຺ເສຕຸໍ. ມນສິ ກໂຣຕາ ໂນ ອມນສິ ກໂຣຕາຕິ ຕມ຺ປິ ‘‘ສີລມສ຺ສ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມີ’’ຕິ ມນສິ ກໂຣນ຺ເຕນ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂນ຺ເຕນ ສກ຺ກາ ຊານິຕຸໍ, ນ ອິຕເຣນ. ປຎ຺ຎວຕາຕິ ຕມ຺ປິ ສປ຺ປຎ຺ເຎເນວ ປຓ຺ຑິເຕນ. ພາໂລ ຫິ ມນສິ ກໂຣນ຺ໂຕປິ ຊານິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ. ສໍໂວຫາເຣນາຕິ ກຖເນນ.

‘‘ໂຍ ຫິ ໂກຈິ ມນຸສ຺ເສສຸ, ໂວຫາຣໍ ອຸປຊີວຕິ;

ເອວໍ ວາເສຏ຺ຐ ຊານາຫິ, ວາຓິໂຊ ໂສ ນ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ’’ຕິ. (ສຸ. ນິ. ໖໑໙) –

ເອຕ຺ຖ ຫິ ວາຓິຊ຺ຊໍ ໂວຫາໂຣ ນາມ. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຣິຍໂວຫາຣາ’’ຕິ (ທີ. ນິ. ໓.໓໑໓) ເອຕ຺ຖ ເຈຕນາ. ‘‘ສງ຺ຂາ ສມຎ຺ຎາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ໂວຫາໂຣ’’ຕິ (ຘ. ສ. ໑໓໑໓-໑໓໑໕) ເອຕ຺ຖ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ. ‘‘ໂວຫາຣມຕ຺ເຕນ ໂສ ໂວຫເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໑.໒໕) ເອຕ຺ຖ ກຖາ ໂວຫາໂຣ. ອິຘາປິ ໂສ ເອວ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ຫິ ສມ຺ມຸຂາກຖາ ປຣມ຺ມຸຂາກຖາຍ ນ ສເມຕິ, ປຣມ຺ມຸຂາກຖາ ສມ຺ມຸຂາກຖາຍ, ຕຖາ ປຸຣິມກຖາ ປຈ຺ຉິມກຖາຍ, ປຈ຺ຉິມກຖາ ຈ ປຸຣິມກຖາຍ. ໂສ ກເຖນ຺ໂຕເຍວ ສກ຺ກາ ຊານິຕຸໍ ‘‘ອສຸຈິ ເອໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ’’ຕິ. ສຸຈິສີລສ຺ສ ປນ ປຸຣິມໍ ປຈ຺ຉິເມນ, ປຈ຺ຉິມຎ຺ຈ ປຸຣິເມນ, ສມ຺ມຸຂາ ກຖິຕຎ຺ຈ ປຣມ຺ມຸຂາ ກຖິເຕນ, ປຣມ຺ມຸຂາ ກຖິຕຎ຺ຈ ສມ຺ມຸຂາ ກຖິເຕນ ສເມຕິ, ຕສ຺ມາ ກເຖນ຺ເຕນ ສກ຺ກາ ສຸຈິຠາໂວ ຊານິຕຸນ຺ຕິ ປກາເສນ຺ໂຕ ອາຫ – ‘‘ສໍໂວຫາເຣນ ໂສເຈຍ຺ຍໍ ເວທິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ.

ຖາໂມຕິ ຎາຓຖາໂມ. ຍສ຺ສ ຫິ ຎາຓຖາໂມ ນຕ຺ຖິ, ໂສ ອຸປ຺ປນ຺ເນສຸ ອຸປທ຺ທເວສຸ ຄເຫຕພ຺ພຄຫຓໍ ກຕ຺ຕພ຺ພກຣຓໍ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ອທ຺ວາຣິກໍ ຆຣໍ ປວິຏ຺ໂຐ ວິຍ ຈຣຕິ. ເຕນາຫ – ‘‘ອາປທາສຸ ໂຂ, ມຫາຣາຊ,ຖາໂມ ເວທິຕພ຺ໂພ’’ຕິ. ສາກຈ຺ຉາຍາຕິ ສຫກຖາຍ. ທຸປ຺ປຎ຺ຎສ຺ສ ຫິ ກຖາ ອຸທເກ ເຄຓ຺ຑຸ ວິຍ ອຸປ຺ລວຕິ, ປຎ຺ຎວໂຕ ກເຖນ຺ຕສ຺ສ ປຏິຠານໍ ອນນ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອຸທກວິປ຺ຜນ຺ທເນເນວ ຫິ ມຈ຺ໂຉ ຂຸທ຺ທໂກ ມຫນ຺ໂຕ ວາຕິ ປຎ຺ຎາຍຕິ.

ອິຕິ ຠຄວາ ຣຎ຺ໂຎ ອຸຊຸກເມວ ເຕ ‘‘ອິເມ ນາມາ’’ຕິ ອວຕ຺ວາ ອຣຫນ຺ຕານໍ ອນຣຫນ຺ຕານຎ຺ຈ ຊານນູປາຍໍ ປກາເສສິ. ຣາຊາ ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕາຍ ເທສນາວິລາເສນ ຈ ອຠິປ຺ປສນ຺ໂນ ‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິອາທິນາ ອຕ຺ຕໂນ ປສາທໍ ປກາເສຕ຺ວາ ອິທານິ ເຕ ຍາຖາວໂຕ ຠຄວໂຕ ອາໂຣເຈນ຺ໂຕ ‘‘ເອເຕ, ຠນ຺ເຕ, ມມ ປຸຣິສາ ຈຣາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຈຣາຕິ ອປພ຺ພຊິຕາ ເອວ ປພ຺ພຊິຕຣູເປນ ຣຏ຺ຐປິຓ຺ຑໍ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕາ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນກມ຺ມນ຺ຕຕ຺ຕາ. ໂອຈຣກາຕິ ເຫຏ຺ຐາ ຈຣກາ. ຈຣາ ຫິ ປພ຺ພຕມຕ຺ຖເກນ ຈຣນ຺ຕາປິ ເຫຏ຺ຐາ ຈຣກາວ ນິຫີນກມ຺ມຕ຺ຕາ. ອຖ ວາ ໂອຈຣກາຕິ ຈຣປຸຣິສາ. ໂອຈຣິຕ຺ວາຕິ ອວຈຣິຕ຺ວາ ວີມໍສິຕ຺ວາ, ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ເທເສ ຕໍ ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ຎຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂອສາຣິສ຺ສາມີຕິ ປຏິປຊ຺ຊິສ຺ສາມິ, ກຣິສ຺ສາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຣໂຊຊລ຺ລນ຺ຕິ ຣຊຎ຺ຈ ມລຎ຺ຈ. ປວາເຫຕ຺ວາຕິ ສຸຏ຺ຐຸ ວິກ຺ຂາລນວເສນ ອປເນຕ຺ວາ. ກປ຺ປິຕເກສມສ຺ສູຕິ ອລງ຺ກາຣສຕ຺ເຖ ວຸຕ຺ຕວິຘິນາ ກປ຺ປເກຫິ ຉິນ຺ນເກສມສ຺ສູ. ກາມຄຸເຓຫີຕິ ກາມໂກຏ຺ຐາເສຫິ, ກາມພນ຺ຘເນຫິ ວາ ສມປ຺ປິຕາຕິ ສຸຏ຺ຐຸ ອປ຺ປິຕາ ອລ຺ລີນາ. ສມງ຺ຄິຠູຕາຕິ ສຫຠູຕາ. ປຣິຈາເຣສ຺ສນ຺ຕີຕິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ສມນ຺ຕໂຕ ຈາເຣສ຺ສນ຺ຕິ ກີຬາເປສ຺ສນ຺ຕິ ວາ.

ເອຕມຕ຺ຖໍ ວິທິຕ຺ວາຕິ ເອຕໍ ເຕສໍ ຣາຊປຸຣິສານໍ ອຕ຺ຕໂນ ອຸທຣສ຺ສ ກາຣຓາ ປພ຺ພຊິຕເວເສນ ໂລກວຎ຺ຈນສງ຺ຂາຕໍ ອຕ຺ຖໍ ວິທິຕ຺ວາ. ອິມໍ ອຸທານນ຺ຕິ ອິມໍ ປຣາຘີນຕາປຣວຎ຺ຈນຕາປຏິກ຺ເຂປວິຠາວນໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ.

ຕຕ຺ຖ ນ ວາຍເມຍ຺ຍ ສພ຺ພຕ຺ຖາຕິ ທູເຕຍ຺ຍໂອຈຣກກມ຺ມາທິເກ ສພ຺ພສ຺ມິໍ ປາປຘມ຺ເມ ອິເມ ຣາຊປຸຣິສາ ວິຍ ປພ຺ພຊິໂຕ ນ ວາຍເມຍ຺ຍ, ວາຍາມໍ ອຸສ຺ສາຫໍ ນ ກເຣຍ຺ຍ, ສພ຺ພຕ຺ຖ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ວາຍາມໍ ອກຕ຺ວາ ອປ຺ປມຕ຺ຕເກປິ ປຸຎ຺ຎສ຺ມິໍເຍວ ວາຍເມຍ຺ຍາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ນາຎ຺ຎສ຺ສ ປຸຣິໂສ ສິຍາຕິ ປພ຺ພຊິຕຣູເປນ ອຎ຺ຎສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ເສວກປຸຣິໂສ ນ ສິຍາ. ກສ຺ມາ? ເອວຣູປສ຺ສປິ ໂອຈຣກາທິປາປກມ຺ມສ຺ສ ກຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ. ນາຎ຺ຎໍ ນິສ຺ສາຍ ຊີເວຍ຺ຍາຕິ ອຎ຺ຎໍ ປຣໍ ອິສ຺ສຣາທິໍ ນິສ຺ສາຍ ‘‘ຕປ຺ປຏິພທ຺ຘໍ ເມ ສຸຂທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ ເອວໍຈິຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ນ ຊີວິກໍ ປວຕ຺ເຕຍ຺ຍ, ອຕ຺ຕທີໂປ ອຕ຺ຕສຣໂຓ ອນຎ຺ຎສຣໂຓ ເອວ ຠເວຍ຺ຍ. ອຖ ວາ ອນຕ຺ຖາວຫໂຕ ‘‘ໂອຈຣຓ’’ນ຺ຕິ ລທ຺ຘນາມກຕ຺ຕາ ອຎ຺ຎໍ ອກຸສລກມ຺ມໍ ນິສ຺ສາຍ ນ ຊີເວຍ຺ຍ. ຘມ຺ເມນ ນ ວຓິໍ ຈເຣຕິ ຘນາທິອຕ຺ຖາຍ ຘມ຺ມໍ ນ ກເຖຍ຺ຍ. ໂຍ ຫິ ຘນາທິເຫຕຸ ປເຣສໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ໂສ ຘມ຺ເມນ ວາຓິຊ຺ຊໍ ກໂຣຕິ ນາມ, ເອວໍ ຘມ຺ເມນ ຕໍ ນ ຈເຣຍ຺ຍ. ອຖ ວາ ຘນາທີນໍ ອຕ຺ຖາຍ ໂກສລຣຎ຺ໂຎ ປຸຣິໂສ ວິຍ ໂອຈຣກາທິກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ປເຣຫິ ອນາສງ຺ກນີຍຕາຍ ປພ຺ພຊ຺ຊາລິງ຺ຄສມາທານາທີນິ ອນຸຕິຏ຺ຐນ຺ໂຕ ຘມ຺ເມນ ວາຓິຊ຺ຊໍ ກໂຣຕິ ນາມ. ໂຍປິ ອິຘ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣນ຺ໂຕປິ ອຎ຺ຎຕຣໍ ເທວນິກາຍໍ ປຓິຘາຍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣຕິ, ໂສປິ ຘມ຺ເມນ ວາຓິຊ຺ຊໍ ກໂຣຕິ ນາມ, ເອວໍ ຘມ຺ເມນ ວາຓິຊ຺ຊໍ ນ ຈເຣ, ນ ກເຣຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ທຸຕິຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.