໗. ກງ຺ຂາເຣວຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໔໗. ສຕ຺ຕເມ ກງ຺ຂາເຣວໂຕຕິ ຕສ຺ສ ເຖຣສ຺ສ ນາມໍ. ໂສ ຫິ ສາສເນ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ລທ຺ຘູປສມ຺ປໂທ ສີລວາ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ໂມ ວິຫຣຕິ, ‘‘ອກປ຺ປິຍາ ມຸຄ຺ຄາ, ນ ກປ຺ປນ຺ຕິ ມຸຄ຺ຄາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ, ອກປ຺ປິໂຍ ຄຸໂຬ’’ຕິ (ມຫາວ. ໒໗໒) ຈ ອາທິນາ ວິນຍກຸກ຺ກຸຈ຺ຈສງ຺ຂາຕກງ຺ຂາພຫຸໂລ ປນ ໂຫຕິ. ເຕນ ກງ຺ຂາເຣວໂຕຕິ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ. ໂສ ອປຣຠາເຄ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຆເຏນ຺ໂຕ ວາຍມນ຺ໂຕ ຉຬຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ຌານສຸເຂນ ຜລສຸເຂນ ວີຕິນາເມຕິ, ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ປນ ອຕ຺ຕນາ ອຘິຄຕໍ ອຣິຍມຄ຺ຄໍ ຄຣຸໍ ກຕ຺ວາ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ອຕ຺ຕໂນ ກງ຺ຂາວິຕຣຓວິສຸທ຺ຘິໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂມາໂນ’’ຕິ. ມຄ຺ຄປຎ຺ຎາ ຫິ ‘‘ອໂຫສິໍ ນຸ ໂຂ ອຫໍ ອຕີຕມທ຺ຘານ’’ນ຺ຕິອາທິນຍປວຕ຺ຕາຍ (ມ. ນິ. ໑.໑໘; ສໍ. ນິ. ໒.໒໐) ໂສຬສວຕ຺ຖຸກາຍ, ‘‘ພຸທ຺ເຘ ກງ຺ຂຕິ…ເປ… ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ເນສຸ ຘມ຺ເມສຸ ກງ຺ຂຕີ’’ຕິ (ຘ. ສ. ໑໐໐໘) ເອວໍ ວຸຕ຺ຕາຍ ອຏ຺ຐວຕ຺ຖຸກາຍ, ປເຄວ ອິຕຣາສນ຺ຕິ ອນວເສສໂຕ ສພ຺ພກງ຺ຂານໍ ວິຕຣຓໂຕ ສມຕິກ຺ກມນໂຕ, ອຎ຺ເຎຫິ ຈ ອຕ຺ຕນາ ປຫາຕພ຺ພກິເລເສຫິ ອຈ຺ຈນ຺ຕວິສຸຊ຺ຌນໂຕ ‘‘ກງ຺ຂາວິຕຣຓວິສຸທ຺ຘີ’’ຕິ ອິຘາຘິປ຺ເປຕາ. ຕຎ຺ຫິ ອຍມາຍສ຺ມາ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ກງ຺ຂາປກຕຕ຺ຕາ ‘‘ອິມໍ ມຄ຺ຄຘມ຺ມໍ ອຘິຄມ຺ມ ອິມາ ເມ ກງ຺ຂາ ອນວເສສາ ປຫີນາ’’ຕິ ຄຣຸໍ ກຕ຺ວາ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂມາໂນ ນິສີທິ, ນ ສປ຺ປຈ຺ຈຍນາມຣູປທສ຺ສນໍ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິກຕ຺ຕາ ຕສ຺ສ ກງ຺ຂາວິຕຣຓສ຺ສ.

ເອຕມຕ຺ຖໍ ວິທິຕ຺ວາຕິ ເອຕໍ ອຣິຍມຄ຺ຄສ຺ສ ອນວເສສກງ຺ຂາວິຕຣຓສງ຺ຂາຕໍ ອຕ຺ຖໍ ວິທິຕ຺ວາ ຕທຕ຺ຖທີປກໍ ອິມໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ.

ຕຕ຺ຖ ຍາ ກາຈິ ກງ຺ຂາ ອິຘ ວາ ຫຸຣໍ ວາຕິ ອິຘ ອິມສ຺ມິໍ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນ ອຕ຺ຕຠາເວ ‘‘ອຫໍ ນຸ ໂຂສ຺ມິ ໂນ ນຸ ໂຂສ຺ມີ’’ຕິອາທິນາ ຫຸຣໍ ວາ, ອຕີຕານາຄເຕສຸ ອຕ຺ຕຠາເວສຸ ‘‘ອໂຫສິໍ ນຸ ໂຂ ອຫໍ ອຕີຕມທ຺ຘານ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນກາ ກງ຺ຂາ. ສກເວທິຍາ ວາ ປຣເວທິຍາ ວາຕິ ຕາ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ສກອຕ຺ຕຠາເວ ອາຣມ຺ມຓວເສນ ປຏິລຠິຕພ຺ພາຍ ປວຕ຺ຕິຍາ ສກເວທິຍາ ວາ ປຣສ຺ສ ອຕ຺ຕຠາເວ ປຏິລຠິຕພ຺ພາຍ ‘‘ພຸທ຺ໂຘ ນຸ ໂຂ, ໂນ ນຸ ໂຂ’’ຕິອາທິນາ ວາ ປຣສ຺ມິໍ ປຘາເນ ອຸຕ຺ຕເມ ປຏິລຠິຕພ຺ພາຍ ປວຕ຺ຕິຍາ ປຣເວທິຍາ ວາ ຍາ ກາຈິ ກງ຺ຂາ ວິຈິກິຈ຺ຉາ. ເຍ ຌາຍິໂນ ຕາ ປຊຫນ຺ຕິ ສພ຺ພາ, ອາຕາປິໂນ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣນ຺ຕາຕິ ເຍ ອາຣມ຺ມຓູປນິຊ຺ຌາເນນ ລກ຺ຂຓູປນິຊ຺ຌາເນນ ຌາຍິໂນ ວິປສ຺ສນໍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກາເປຕ຺ວາ ຈຕຸພ຺ພິຘສມ຺ມປ຺ປຘານປາຣິປູຣິຍາ ອາຕາປິໂນ ມຄ຺ຄພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣນ຺ຕາ ອຘິຄຈ຺ຉນ຺ຕາ ສທ຺ຘານຸສາຣີອາທິປ຺ປເຠທາ ປຐມມຄ຺ຄຏ຺ຐາ ປຸຄ຺ຄລາ, ຕາ ສພ຺ພາ ກງ຺ຂາ ປຊຫນ຺ຕິ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ທນ຺ຕິ ມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ. ຕໂຕ ປຣໍ ປນ ຕາ ປຫີນາ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ອິໂຕ ອຎ຺ຎໍ ຕາສໍ ອຈ຺ຈນ຺ຕປ຺ປຫານໍ ນາມ ນຕ຺ຖີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ອິຕິ ຠຄວາ ຌານມຸເຂນ ອາຍສ຺ມໂຕ ກງ຺ຂາເຣວຕສ຺ສ ຌານສີເສນ ອຣິຍມຄ຺ຄາຘິຄມໍ ໂຖເມນ຺ໂຕ ໂຖມນາວເສນ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ. ເຕເນວ ຈ ນໍ ‘‘ເອຕທຄ຺ຄໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມມ ສາວການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຌາຍີນໍ ຍທິທໍ ກງ຺ຂາເຣວໂຕ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໑.໒໐໔) ຌາຍີຠາເວນ ເອຕທຄ຺ເຄ ຐເປສີຕິ.

ສຕ຺ຕມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.