໒. ອປ຺ປາຍຸກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໔໒. ທຸຕິເຍ ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ຠນ຺ເຕຕິ ອິທມ຺ປິ ເມຆິຍສຸຕ຺ເຕ ວິຍ ຄຣຫຓຈ຺ຉຣິຍວເສນ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຍາວ ອປ຺ປາຍຸກາຕິ ຍຕ຺ຕກໍ ປຣິຕ຺ຕາຍຸກາ, ອຕິອິຕ຺ຕຣຊີວິຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຕ຺ຕາຫຊາເຕຕິ ສຕ຺ຕາເຫນ ຊາໂຕ ສຕ຺ຕາຫຊາໂຕ. ຕສ຺ມິໍ ສຕ຺ຕາຫຊາເຕ, ຊາຕສ຺ສ ສຕ຺ຕເມ ອຫນີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຸສິຕໍ ກາຍໍ ອຸປປຊ຺ຊີຕິ ຕຸສິຕໍ ເທວນິກາຍໍ ປຏິສນ຺ຘິຄ຺ຄຫຓວເສນ ອຸປປຊ຺ຊິ.

ເອກທິວສໍ ກິຣ ເຖໂຣ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ທິວາຏ຺ຐາເນ ນິສິນ຺ໂນ ລກ຺ຂຓານຸພ຺ຍຎ຺ຊນປ຺ປຏິມຓ຺ຑິຕໍ ໂສຠຄ຺ຄປ຺ປຕ຺ຕໍ ທສ຺ສນານຸຕ຺ຕຣິຍຠູຕໍ ຠຄວໂຕ ຣູປກາຍສິຣິໍ ມນສິ ກຣິຕ຺ວາ, ‘‘ອໂຫ ພຸທ຺ຘານໍ ຣູປກາຍສມ຺ປຕ຺ຕິ ທສ຺ສນີຍາ ສມນ຺ຕປາສາທິກາ ມໂນຫຣາ’’ຕິ ອຸຬາຣໍ ປີຕິໂສມນສ຺ສໍ ປຏິສໍເວເທນ຺ໂຕ ເອວໍ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ວິຊາຕມາຕຸຍາ ນາມ ວິຣູໂປປິ ປຸຕ຺ໂຕ ສຸຣູໂປ ວິຍ ມນາໂປ ໂຫຕິ, ສເຈ ປນ ພຸທ຺ຘານໍ ມາຕາ ມຫາມາຍາ ເທວີ ຘເຣຍ຺ຍ, ກີທິສໍ ນຸ ໂຂ ຕສ຺ສາ ຠຄວໂຕ ຣູປທສ຺ສເນ ປີຕິໂສມນສ຺ສໍ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ມຫາຊານິ ໂຂ ມຍ຺ຫໍ ມຫາມາຕຸ ເທວິຍາ, ຍາ ສຕ຺ຕາຫຊາເຕ ຠຄວຕິ ກາລກຕາ’’ຕິ. ເອວໍ ປນ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ປຣິວິຕກ຺ກິຕໍ ອາໂຣເຈນ຺ໂຕ ຕສ຺ສາ ກາລກິຣິຍໍ ຄຣຫນ຺ໂຕ ‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິອາທິມາຫ.

ເກຈິ ປນາຫຸ – ‘‘ມຫາປຊາປຕິ ໂຄຕມີ ຠຄວນ຺ຕໍ ມຫຕາ ອາຍາເສນ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ຍາຈິຕ຺ວາປິ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕາ, ມຍາ ປນ ອຸປາເຍນ ຍາຈິໂຕ ຠຄວາ ອຏ຺ຐຄຣຸຘມ຺ມປ຺ປຏິຄ຺ຄຫຓວເສນ ຕສ຺ສາ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ອຸປສມ຺ປທຎ຺ຈ ອນຸຊານິ, ສາ ເຕ ຘມ຺ເມ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ລທ຺ຘປພ຺ພຊ຺ຊູປສມ຺ປທາ ຠຄວໂຕ ທຸຕິຍໍ ປຣິສໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ຈຕຸຕ຺ຖາຍ ປຣິສາຍ ປຈ຺ຈໂຍ ອໂຫສິ. ສເຈ ປນ ຠຄວໂຕ ຊເນຕ຺ຕິ ມຫາມາຍາ ເທວີ ຘເຣຍ຺ຍ, ເອວເມຕາ ຈຸໂຠປິ ຂຕ຺ຕິຍຠຄິນິໂຍ ເອກໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ອິມໍ ສາສນໍ ໂສເຠຍ຺ຍຸໍ, ຠຄວາ ຈ ມາຕຣິ ພຫຸມາເນນ ມາຕຸຄາມສ຺ສ ສາສເນ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ອຸປສມ຺ປທຎ຺ຈ ສຸເຂເນວ ອນຸຊາເນຍ຺ຍ, ອປ຺ປາຍຸກຕາຍ ປນສ຺ສາ ກສິເຣນ ນິປ຺ຜນ຺ນມິທນ຺ຕິ ອິມິນາ ອຘິປ຺ປາເຍນ ເຖໂຣ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ຠນ຺ເຕ’ຕິອາທິມາຫາ’’ຕິ. ຕໍ ອກາຣຓໍ. ຠຄວາ ຫິ ມາຕຸຍາ ວາ ອຎ຺ຎສ຺ສ ວາ ມາຕຸຄາມສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນ ສາສເນ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ອນຸຊານນ຺ໂຕ ຄຣຸກໍເຍວ ກຕ຺ວາ ອນຸຊານາຕິ, ນ ລຫຸກໍ ຈິຣຏ຺ຐິຕິກາມຕາຍາຕິ.

ອປເຣ ປນາຫຸ – ‘‘ທສພລຈຕຸເວສາຣຊ຺ຊາທິເກ ອນຎ຺ຎສາຘາຣເຓ ອນນ຺ຕາປຣິມາເຓ ພຸທ຺ຘຄຸເຓ ເຖໂຣ ມນສິ ກຣິຕ຺ວາ ຍາ ເອວໍ ມຫານຸຠາວໍ ນາມ ໂລເກ ອຄ຺ຄປຸຄ຺ຄລໍ ສຕ຺ຖາຣໍ ກຸຈ຺ຉິນາ ທສ ມາເສ ປຣິຫຣິ, ສາ ພຸທ຺ຘມາຕາ ກສ຺ສຈິ ປຣິຈາຣິກາ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ອຍຸຕ຺ຕມິທໍ. ກສ຺ມາ? ສຕ຺ຖຸ ຄຸຓານຸຈ຺ຉວິກເມເວຕໍ, ຍທິທໍ ສຕ຺ຕາຫຊາເຕ ຠຄວຕິ ຊເນຕ຺ຕິ ກາລໍ ກໂຣຕິ, ກາລກຕາ ຈ ຕຸສິເຕສຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ອຈ຺ຉຣິຍພ຺ຠຸຕຈິຕ຺ຕຊາໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ວິຕກ຺ກຸປ຺ປາທນໍ ຠຄວໂຕ ອາໂຣເຈນ຺ໂຕ ‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ຠນ຺ເຕ’ຕິອາທິວຈນໍ ອໂວຈາ’’ຕິ.

ສຕ຺ຖາ ປນ ຍສ຺ມາ ສຕ຺ຕາຫຊາເຕສຸ ໂພຘິສຕ຺ເຕສຸ ໂພຘິສຕ຺ຕມາຕຸ ກາລກິຣິຍາ ຘມ຺ມຕາ ສິທ຺ຘາ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ຘມ຺ມຕໍ ປຣິທີເປນ຺ໂຕ ‘‘ເອວເມຕໍ, ອານນ຺ທາ’’ຕິອາທິມາຫ. ສາ ປນາຍໍ ຘມ຺ມຕາ ຍສ຺ມາ ຍຖາ ສພ຺ເພ ໂພຘິສຕ຺ຕາ ປາຣມິໂຍ ປູເຣຕ຺ວາ ຕຸສິຕປຸເຣ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ຍາວຕາຍຸກໍ ຐຕ຺ວາ ອາຍຸປຣິໂຍສາເນ ທສສຫສ຺ສຈກ຺ກວາຬເທວຕາຫິ ສນ຺ນິປຕິຕ຺ວາ ອຠິສມ຺ໂພຘິໍ ປຕ຺ຕຸໍ ມນຸສ຺ສໂລເກ ປຏິສນ຺ຘິຄ຺ຄຫຓາຍ ອຊ຺ເຌສິຕາ ກາລທີປເທສກຸລານິ ວິຍ ຊເນຕ຺ຕິຍາ ອາຍຸປຣິມາຓມ຺ປິ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ອຍມ຺ປິ ຠຄວາ ໂພຘິສຕ຺ຕຠູໂຕ ຕເຖວ ຕຸສິຕປຸເຣ ຐິໂຕ ປຎ຺ຈ ມຫາວິໂລກນານິ ວິໂລເກນ຺ໂຕ ສຕ຺ຕທິວສາຘິກທສມາສປຣິມາຓໍ ມາຕຸຍາ ອາຍຸປຣິມາຓໍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ‘‘ອຍໍ ມມ ປຏິສນ຺ຘິຄ຺ຄຫຓສ຺ສ ກາໂລ, ອິທານິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ຎຕ຺ວາວ ປຏິສນ຺ຘິໍ ອຄ຺ຄເຫສິ, ຕສ຺ມາ ສພ຺ພໂພຘິສຕ຺ຕານໍ ອາຈິຓ຺ຓສມາຈິຓ຺ຓວເສເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເຕນາຫ ຠຄວາ – ‘‘ອປ຺ປາຍຸກາ ຫິ, ອານນ຺ທ, ໂພຘິສຕ຺ຕມາຕໂຣ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິອາທິ.

ຕຕ຺ຖ ກາລໍ ກໂຣນ຺ຕີຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕອາຍຸປຣິກ຺ຂເຍເນວ ກາລໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ນ ວິຊາຕປຈ຺ຈຍາ. ຈຣິມຕ຺ຕຠາເວຫິ ໂພຘິສຕ຺ເຕຫິ ວສິຕຏ຺ຐານໍ ເຈຕິຍຆຣສທິສໍ ໂຫຕິ, ນ ອຎ຺ເຎສໍ ປຣິໂຠຄາຣຫໍ, ນ ຈ ສກ຺ກາ ໂພຘິສຕ຺ຕມາຕຣໍ ອປເນຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ອຄ຺ຄມເຫສິຏ຺ຐາເນ ຐເປຕຸນ຺ຕິ ຕຕ຺ຕກໍ ເອວ ໂພຘິສຕ຺ຕມາຕຸ ອາຍຸປ຺ປມາຓໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ຕທາ ກາລໍ ກໂຣນ຺ຕິ. ອິມເມວ ຫິ ອຕ຺ຖໍ ສນ຺ຘາຍ ມຫາໂພຘິສຕ຺ຕາ ປຎ຺ຈມໍ ມຫາວິໂລກນໍ ກໂຣນ຺ຕິ.

ກຕຣສ຺ມິໍ ປນ ວເຍ ກາລໍ ກໂຣນ຺ຕີຕິ? ມຊ຺ຌິມວເຍ. ປຐມວຍສ຺ມິຎ຺ຫິ ສຕ຺ຕານໍ ອຕ຺ຕຠາເວ ຉນ຺ທຣາໂຄ ພລວາ ໂຫຕິ, ເຕນ ຕທາ ສຎ຺ຊາຕຄພ຺ຠາ ອິຕ຺ຖິໂຍ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ຄພ຺ຠໍ ອນຸຣກ຺ຂິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ. ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍຸໍ ເຈ, ຄພ຺ໂຠ ພຫ຺ວາພາໂຘ ໂຫຕິ. ມຊ຺ຌິມວຍສ຺ສ ປນ ທ຺ເວ ໂກຏ຺ຐາເສ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ຕຕິຍໂກຏ຺ຐາເສ ວຕ຺ຖຸ ວິສທໍ ໂຫຕິ, ວິສເທ ວຕ຺ຖຸມ຺ຫິ ນິພ຺ພຕ຺ຕທາຣກາ ອໂຣຄາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ໂພຘິສຕ຺ຕມາຕໂຣ ປຐມວເຍ ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອນຸຠວິຕ຺ວາ ມຊ຺ຌິມວຍສ຺ສ ຕຕິຍໂກຏ຺ຐາເສ ວິຊາຍິຕ຺ວາ ກາລໍ ກໂຣນ຺ຕີຕິ.

ເອຕມຕ຺ຖໍ ວິທິຕ຺ວາຕິ ເອຕໍ ໂພຘິສຕ຺ຕມາຕຸ ອຎ຺ເຎສຎ຺ຈ ສພ຺ພສຕ຺ຕານໍ ອຕ຺ຕຠາເວ ອາຍຸສ຺ສ ມຣຓປຣິໂຍສານຕໍ ວິທິຕ຺ວາ ຕທຕ຺ຖວິຠາວນມຸເຂນ ອນວຊ຺ຊປ຺ປຏິປຕ຺ຕິຍໍ ອຸສ຺ສາຫທີປກໍ ອິມໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ.

ຕຕ຺ຖ ເຍ ເກຈີຕິ ອນິຍມນິທ຺ເທໂສ. ຠູຕາຕິ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ. ຠວິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ອນາຄເຕ ນິພ຺ພຕ຺ຕິສ຺ສນ຺ຕິ. ວາສທ຺ໂທ ວິກປ຺ປຕ຺ໂຖ, ອປິສທ຺ໂທ ສມ຺ປິຓ຺ຑນຕ຺ໂຖ. ເຕນ ນິພ຺ພຕ຺ຕມາເນປິ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ອຕີຕາທິວເສນ ຕິຍທ຺ຘປຣິຍາປນ຺ເນ ສຕ຺ເຕ ອນວເສສໂຕ ປຣິຍາທິຍຕິ. ອປິຈ ຄພ຺ຠເສຍ຺ຍກສຕ຺ຕາ ຄພ຺ຠໂຕ ນິກ຺ຂນ຺ຕກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຠູຕາ ນາມ, ຕໂຕ ປຸພ຺ເພ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ ນາມ. ສໍເສທຊູປປາຕິກາ ປຏິສນ຺ຘິຈິຕ຺ຕໂຕ ປຣໂຕ ຠູຕາ ນາມ, ຕໂຕ ປຸພ຺ເພ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕພ຺ພຠວວເສນ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ ນາມ. ສພ຺ເພປິ ວາ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນຠວວເສນ ຠູຕາ ນາມ, ອາຍຕິໍ ປຸນພ຺ຠວວເສນ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ ນາມ. ຂີຓາສວາ ຠູຕາ ນາມ. ເຕ ຫິ ຠູຕາ ເອວ, ນ ປຸນ ຠວິສ຺ສນ຺ຕີຕິ, ຕທຎ຺ເຎ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ ນາມ.

ສພ຺ເພ ຄມິສ຺ສນ຺ຕິ ປຫາຍ ເທຫນ຺ຕິ ສພ຺ເພ ຍຖາວຸຕ຺ຕເຠທາ ສພ຺ພຠວໂຍນິຄຕິວິຎ຺ຎາຓຏ຺ຐິຕິສຕ຺ຕາວາສາທິວເສນ ອເນກເຠທຠິນ຺ນາ ສຕ຺ຕາ ເທຫໍ ອຕ຺ຕໂນ ສຣີຣໍ ປຫາຍ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປຣໂລກໍ ຄມິສ຺ສນ຺ຕິ, ອເສກ຺ຂາ ປນ ນິພ຺ພານໍ. ເອຕ຺ຖ ໂກຈິ ອຈວນຘມ຺ໂມ ນາມ ນຕ຺ຖີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຕໍ ສພ຺ພຊານິໍ ກຸສໂລ ວິທິຕ຺ວາຕິ ຕເທຕໍ ສພ຺ພສ຺ສ ສຕ຺ຕສ຺ສ ຊານິໍ ຫານິໍ ມຣຓໍ, ສພ຺ພສ຺ສ ວາ ສຕ຺ຕສ຺ສ ຊານິໍ ວິນາສໍ ປຠງ຺ຄຸຕໍ ກຸສໂລ ປຓ຺ຑິຕຊາຕິໂກ ມຣຓານຸສ຺ສຕິວເສນ ອນິຈ຺ຈຕາມນສິກາຣວເສນ ວາ ຊານິຕ຺ວາ. ອາຕາປິໂຍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈເຣຍ຺ຍາຕິ ວິປສ຺ສນາຍ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ອາຕາປິຍສງ຺ຂາເຕນ ວີຣິເຍນ ສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ອາຕາປິໂຍ ຈຕຸພ຺ພິຘສມ຺ມປ຺ປຘານວເສນ ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ອນວເສສມຣຓສມຕິກ຺ກມນູປາຍໍ ມຄ຺ຄພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈເຣຍ຺ຍ, ປຏິປຊ຺ເຊຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ທຸຕິຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.