໑. ປິຍຕຣສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໔໑. ມຫາວຄ຺ຄສ຺ສ ປຐເມ ມລ຺ລິກາຍ ເທວິຍາ ສທ຺ຘິນ຺ຕິ ມລ຺ລິກາຍ ນາມ ອຕ຺ຕໂນ ມເຫສິຍາ ສຫ. ອຸປຣິປາສາທວຣຄໂຕຕິ ປາສາທວຣສ຺ສ ອຸປຣິ ຄໂຕ. ໂກຈຎ຺ໂຎ ອຕ຺ຕນາ ປິຍຕໂຣຕິ ໂກຈິ ອຎ຺ໂຎ ອຕ຺ຕນາ ປິຍາຍິຕພ຺ພຕໂຣ. ອຕ຺ຖິ ນຸ ໂຂ ເຕຕິ ‘‘ກິໍ ເຕ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ເທວິໍ ປຸຈ຺ຉຕິ.

ກສ຺ມາ ປຸຈ຺ຉຕິ? ອຍຎ຺ຫິ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ທຸຄ຺ຄຕມາລາກາຣສ຺ສ ຘີຕາ. ເອກທິວສໍ ອາປຓໂຕ ປູວໍ ຄເຫຕ຺ວາ ມາລາຣາມໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ຂາທິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີ ປຏິປເຖ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆປຣິວຸຕໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂາຈາຣໍ ປວິສນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນຈິຕ຺ຕາ ຕໍ ຠຄວໂຕ ອທາສິ. ສຕ຺ຖາ ຕຖາຣູເປ ຐາເນ ນິສີທນາກາຣໍ ທສ຺ເສສິ. ອານນ຺ທຕ຺ເຖໂຣ ຈີວຣໍ ປຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ອທາສິ. ຠຄວາ ຕຕ຺ຖ ນິສີທິຕ຺ວາ ຕໍ ປູວໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ມຸຂໍ ວິກ຺ຂາເລຕ຺ວາ ສິຕໍ ປາຕ຺ວາກາສິ. ເຖໂຣ ‘‘ໂກ ອິມິສ຺ສາ, ຠນ຺ເຕ, ທານສ຺ສ ວິປາໂກ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິ. ‘‘ອຊ຺ເຊສາ, ອານນ຺ທ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ປຐມໍ ໂຠຊນໍ ອທາສິ, ອຊ຺ເຊວ ໂກສລຣຎ຺ໂຎ ອຄ຺ຄມເຫສີ ຠວິສ຺ສຕິ ປິຍາ ມນາປາ’’ຕິ. ຕໍ ທິວສເມວ ຈ ຣາຊາ ກາສິຄາເມ ຠາຄິເນຍ຺ເຍນ ສທ຺ຘິໍ ຍຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ ປຣາຊິໂຕ ປລາຍິຕ຺ວາ ອາຄໂຕ ນຄຣໍ ປວິສນ຺ໂຕ ‘‘ພລກາຍສ຺ສ ອາຄມນໍ ອາຄເມສ຺ສາມີ’’ຕິ ຕໍ ມາລາຣາມໍ ປາວິສິ. ສາ ຣາຊານໍ ອາຄຕໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ວຕ຺ຕມກາສິ. ຣາຊາ ຕສ຺ສາ ວຕ຺ເຕ ປສີທິຕ຺ວາ ປິຕຣໍ ປກ຺ໂກສາເປຕ຺ວາ ມຫນ຺ຕໍ ອິສ຺ສຣິຍໍ ທຕ຺ວາ ຕໍ ອນ຺ເຕປຸຣໍ ປຏິຫຣາເປຕ຺ວາ ອຄ຺ຄມເຫສິຏ຺ຐາເນ ຐເປສິ. ອເຖກທິວສໍ ຣາຊາ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ມຍາ ອິມິສ຺ສາ ມຫນ຺ຕໍ ອິສ຺ສຣິຍໍ ທິນ຺ນໍ, ຍໍນູນາຫໍ ອິມໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍໍ ‘ໂກ ເຕ ປິໂຍ’ຕິ? ສາ ‘ຕ຺ວໍ ເມ, ມຫາຣາຊ, ປິໂຍ’ຕິ ວຕ຺ວາ, ປຸນ ມໍ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສຕິ, ອຖສ຺ສາຫໍ ‘ມຍ຺ຫມ຺ປິ ຕ຺ວໍເຍວ ປິຍາ’ຕິ ວກ຺ຂາມີ’’ຕິ. ອິຕິ ໂສ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ວິສ຺ສາສຊນນຕ຺ຖໍ ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ປຸຈ຺ຉິ.

ເທວີ ປນ ປຓ຺ຑິຕາ ພຸທ຺ຘຸປຏ຺ຐາຍິກາ ສງ຺ຆຸປຏ຺ຐາຍິກາ ‘‘ນາຍໍ ປຎ຺ໂຫ ຣຎ຺ໂຎ ມຸຂໍ ອຸລ຺ໂລເກຕ຺ວາ ກເຖຕພ຺ໂພ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ຍຖາຠູຕເມວ ວທນ຺ຕີ ‘‘ນຕ຺ຖິ ໂຂ ເມ, ມຫາຣາຊ, ໂກຈຎ຺ໂຎ ອຕ຺ຕນາ ປິຍຕໂຣ’’ຕິ ອາຫ. ວຕ຺ວາປິ ອຕ຺ຕນາ ພ຺ຍາກຕມຕ຺ຖໍ ອຸປາເຍນ ຣຎ຺ໂຎ ປຈ຺ຈກ຺ຂໍ ກາຕຸກາມາ ‘‘ຕຸຍ຺ຫໍ ປນ, ມຫາຣາຊ, ອຕ຺ຖຎ຺ໂຎ ໂກຈິ ອຕ຺ຕນາ ປິຍຕໂຣ’’ຕິ ຕເຖວ ຣາຊານໍ ປຸຈ຺ຉິ ຍຖາ ຣຎ຺ຎາ ສຍໍ ປຸຏ຺ຐາ. ຣາຊາປິ ຕາຍ ສຣສລກ຺ຂເຓນ ກຖິຕຕ຺ຕາ ນິວຕ຺ຕິຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ສຍມ຺ປິ ສຣສລກ຺ຂເຓເນວ ກເຖນ຺ໂຕ ຕເຖວ ພ຺ຍາກາສິ ຍຖາ ເທວິຍາ ພ຺ຍາກຕໍ.

ພ຺ຍາກຣິຕ຺ວາ ຈ ມນ຺ທຘາຕຸກຕາຍ ເອວໍ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຫໍ ຣາຊາ ປຖວິສ຺ສໂຣ ມຫນ຺ຕໍ ປຖວິມຓ຺ຑລໍ ອຠິວິຊິຍ ອຊ຺ຌາວສາມິ, ມຍ຺ຫໍ ຕາວ ຍຸຕ຺ຕໍ ‘ອຕ຺ຕນາ ປິຍຕຣໍ ອຎ຺ຎໍ ນ ປສ຺ສາມີ’ຕິ, ອຍໍ ປນ ວສລີ ຫີນຊຈ຺ຈາ ສມານາ ມຍາ ອຸຈ຺ເຈ ຐາເນ ຐປິຕາ ສາມິຠູຕໍ ມໍ ນ ຕຖາ ປິຍາຍຕິ, ‘ອຕ຺ຕາວ ປິຍຕໂຣ’ຕິ ມມ ສມ຺ມຸຂາ ວທຕິ, ຍາວ ກກ຺ຂຬາ ວຕາຍ’’ນ຺ຕິ ອນຕ຺ຕມໂນ ຫຸຕ຺ວາ ‘‘ນນຸ ເຕ ຕີຓິ ຣຕນານິ ປິຍຕຣານີ’’ຕິ ໂຈເທສິ. ເທວີ ‘ຣຕນຕ຺ຕຍໍປາຫໍ ເທວ ອຕ຺ຕໂນ ສຄ຺ຄສຸຂໍ ໂມກ຺ຂສຸຂຎ຺ຈ ປຕ຺ຖຍນ຺ຕີ ສມ຺ປິຍາຍາມິ, ຕສ຺ມາ ອຕ຺ຕາວ ເມ ປິຍຕໂຣ’’ຕິ ອາຫ. ສພ຺ໂພ ຈາຍໍ ໂລໂກ ອຕ຺ຕທຕ຺ຖເມວ ປຣໍ ປິຍາຍຕິ, ປຸຕ຺ຕໍ ປຕ຺ເຖນ຺ໂຕປິ ‘‘ອຍໍ ມໍ ຊິຓ຺ຓກາເລ ໂປເສສ຺ສຕີ’’ຕິ ປຕ຺ເຖຕິ, ຘີຕຣໍ ‘‘ມມ ກຸລໍ ວຑ຺ຒິສ຺ສຕີ’’ຕິ, ຠຣິຍໍ ‘‘ມຍ຺ຫໍ ປາເທ ປຣິຈຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ, ອຎ຺ເຎປິ ຎາຕິມິຕ຺ຕພນ຺ຘເວ ຕໍຕໍກິຈ຺ຈວເສນ, ອິຕິ ອຕ຺ຕທຕ຺ຖເມວ ສມ຺ປສ຺ສນ຺ໂຕ ໂລໂກ ປຣໍ ປິຍາຍຕີຕິ. ອຍຎ຺ຫິ ເທວິຍາ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ອຖ ຣາຊາ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຍໍ ມລ຺ລິກາ ກຸສລາ ປຓ຺ຑິຕາ ນິປຸຓາ ‘ອຕ຺ຕາວ ເມ ປິຍຕໂຣ’ຕິ ວທຕິ, ມຍ຺ຫມ຺ປິ ອຕ຺ຕາວ ປິຍຕໂຣ ຫຸຕ຺ວາ ອຸປຏ຺ຐາຕິ, ຫນ຺ທາຫໍ ອິມມຕ຺ຖໍ ສຕ຺ຖຸ ອາໂຣເຈສ຺ສາມິ, ຍຖາ ຈ ເມ ສຕ຺ຖາ ພ຺ຍາກຣິສ຺ສຕິ, ຕຖາ ນໍ ຘາເຣສ຺ສາມີ’’ຕິ. ເອວໍ ປນ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ອຖ ໂຂ ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ…ເປ… ປິຍຕໂຣ’’ຕິ.

ເອຕມຕ຺ຖໍ ວິທິຕ຺ວາຕິ ເອຕໍ ‘‘ໂລເກ ສພ຺ພສຕ຺ຕານໍ ອຕ຺ຕາວ ອຕ຺ຕໂນ ປິຍຕໂຣ’’ຕິ ຣຎ຺ຎາ ວຸຕ຺ຕມຕ຺ຖໍ ສພ຺ພໂສ ຊານິຕ຺ວາ ຕທຕ຺ຖປຣິທີປນໍ ອິມໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ.

ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພາ ທິສາ ອນຸປຣິຄມ຺ມ ເຈຕສາຕິ ສພ຺ພາ ອນວເສສາ ທສປິ ທິສາ ປຣິເຍສນວເສນ ຈິຕ຺ເຕນ ອນຸຄນ຺ຕ຺ວາ. ເນວຊ຺ຌຄາ ປິຍຕຣມຕ຺ຕນາ ກ຺ວຈີຕິ ອຕ຺ຕນາ ອຕິສເຍນ ປິຍໍ ອຎ຺ຎໍ ໂກຈິ ປຸຣິໂສ ສພ຺ພຸສ຺ສາເຫນ ປຣິເຍສນ຺ໂຕ ກ຺ວຈິ ກຕ຺ຖຈິ ສພ຺ພທິສາສຸ ເນວ ອຘິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ນ ປສ຺ເສຍ຺ຍ. ເອວໍ ປິໂຍ ປຸຖຸ ອຕ຺ຕາ ປເຣສນ຺ຕິ ເອວໍ ກສ຺ສຈິ ອຕ຺ຕນາ ປິຍຕຣສ຺ສ ອນຸປລພ຺ຠນວເສນ ປຸຖຸ ວິສຸໍ ວິສຸໍ ເຕສໍ ເຕສໍ ສຕ຺ຕານໍ ອຕ຺ຕາວ ປິໂຍ. ຕສ຺ມາ ນ ຫິໍເສ ປຣມຕ຺ຕກາໂມຕິ ຍສ຺ມາ ເອວໍ ສພ຺ໂພປິ ສຕ຺ໂຕ ອຕ຺ຕານໍ ປິຍາຍຕິ ອຕ຺ຕໂນ ສຸຂກາໂມ ທຸກ຺ຂປ຺ປຏິກູໂລ, ຕສ຺ມາ ອຕ຺ຕກາໂມ ອຕ຺ຕໂນ ຫິຕສຸຂໍ ອິຈ຺ຉນ຺ໂຕ ປຣໍ ສຕ຺ຕໍ ອນ຺ຕມໂສ ກຸນ຺ຖກິປິລ຺ລິກໍ ອຸປາທາຍ ນ ຫິໍເສ ນ ຫເນຍ຺ຍ ນ ປາຓິເລຑ຺ຑຸທຓ຺ຑາທີຫິປິ ວິເຫເຐຍ຺ຍ. ປຣສ຺ສ ຫິ ອຕ຺ຕນາ ກເຕ ທຸກ຺ເຂ ຕໍ ຕໂຕ ສງ຺ກມນ຺ຕໍ ວິຍ ກາລນ຺ຕເຣ ອຕ຺ຕນິ ສນ຺ທິສ຺ສຕິ. ອຍຎ຺ຫິ ກມ຺ມານໍ ຘມ຺ມຕາຕິ.

ປຐມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.