໔. ຍກ຺ຂປຫາຣສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໔. ຈຕຸຕ຺ເຖ ກໂປຕກນ຺ທຣາຍນ຺ຕິ ເອວໍນາມເກ ວິຫາເຣ. ຕສ຺ມິໍ ກິຣ ປພ຺ພຕກນ຺ທເຣ ປຸພ຺ເພ ພຫູ ກໂປຕາ ວສິໍສຸ, ເຕນ ສາ ປພ຺ພຕກນ຺ທຣາ ‘‘ກໂປຕກນ຺ທຣາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອປຣຠາເຄ ຕຕ຺ຖ ກຕວິຫາໂຣປິ ‘‘ກໂປຕກນ຺ທຣາ’’ຕ຺ເວວ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ກໂປຕກນ຺ທຣາຍນ຺ຕິ ເອວໍນາມເກ ວິຫາເຣ’’ຕິ. ຊຸຓ຺ຫາຍ ຣຕ຺ຕິຍາຕິ ສຸກ຺ກປກ຺ຂຣຕ຺ຕິຍໍ. ນໂວໂຣປິເຕຫິ ເກເສຫີຕິ ອຈິຣໂອຫາຣິເຕຫິ ເກເສຫິ, ອິຕ຺ຖມ຺ຠູຕລກ຺ຂເຓ ເຈຕໍ ກຣຓວຈນໍ. ອພ຺ໂຠກາເສຕິ ຍຕ຺ຖ ອຸປຣິຈ຺ຉທນໍ ປຣິກ຺ເຂໂປ ວາ ນຕ຺ຖິ, ຕາທິເສ ອາກາສງ຺ຄເຓ.

ຕຕ຺ຖ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ສຸວຓ຺ຓວຓ຺ໂຓ, ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ນີລຸປ຺ປລວຓ຺ໂຓ. ອຸໂຠປິ ປນ ເຕ ມຫາເຖຣາ ອຸທິຈ຺ຈພ຺ຣາຫ຺ມຓຊຈ຺ຈາ ກປ຺ປານໍ ສຕສຫສ຺ສາຘິກໍ ເອກໍ ອສງ຺ຂ຺ເຍຍ຺ຍໍ ອຠິນີຫາຣສມ຺ປນ຺ນາ ຉຬຠິຎ຺ຎາປຏິສມ຺ຠິທາປ຺ປຕ຺ຕາ ມຫາຂີຓາສວາ ສມາປຕ຺ຕິລາຠິໂນ ສຕ຺ຕສຏ຺ຐິຍາ ສາວກປາຣມິຎາຓານໍ ມຕ຺ຖກປ຺ປຕ຺ຕາ ເອຕໍ ກໂປຕກນ຺ທຣວິຫາຣໍ ອຸປໂສຠຍນ຺ຕາ ເອກໍ ກນກຄຸຫໍ ປວິຏ຺ຐາ ທ຺ເວ ສີຫາ ວິຍ, ເອກໍ ວິຊມ຺ຠນຠູມິໍ ໂອຕິຓ຺ຓາ ທ຺ເວ ພ຺ຍຄ຺ຆາ ວິຍ, ເອກໍ ສຸປຸປ຺ຜິຕສາລວນໍ ປວິຏ຺ຐາ ທ຺ເວ ຉທ຺ທນ຺ຕນາຄຣາຊາໂນ ວິຍ, ເອກໍ ສິມ຺ພລິວນໍ ປວິຏ຺ຐາ ທ຺ເວ ສຸປຓ຺ຓຣາຊາໂນ ວິຍ, ເອກໍ ນຣວາຫນຍານໍ ອຠິຣຸຬ຺ຫາ ທ຺ເວ ເວສ຺ສວຓາ ວິຍ, ເອກໍ ປຓ຺ຑຸກມ຺ພລສິລາສນໍ ອຠິນິສິນ຺ນາ ທ຺ເວ ສກ຺ກາ ວິຍ, ເອກວິມານພ຺ຠນ຺ຕຣຄຕາ ທ຺ເວ ມຫາພ຺ຣຫ຺ມາໂນ ວິຍ, ເອກສ຺ມິໍ ຄຄນຏ຺ຐາເນ ຐິຕານິ ທ຺ເວ ຈນ຺ທມຓ຺ຑລານິ ວິຍ, ທ຺ເວ ສູຣິຍມຓ຺ຑລານິ ວິຍ ຈ ວິໂຣຈິໍສຸ. ເຕສຸ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ຕຸຓ຺ຫີ ນິສີທິ, ອາຍສ຺ມາ ປນ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ສມາປຊ຺ຊິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ອຎ຺ຎຕຣໍ ສມາຘິໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ອຎ຺ຎຕຣໍ ສມາຘິນ຺ຕິ ອຸເປກ຺ຂາພ຺ຣຫ຺ມວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິໍ. ເກຈິ ‘‘ສຎ຺ຎາເວທຍິຕນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕິ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ, ອປເຣ ປນາຫຸ ‘‘ອາຣຸປ຺ປປາທກໍ ຜລສມາປຕ຺ຕິ’’ນ຺ຕິ. ອິມາ ເອວ ຫິ ຕິສ຺ໂສ ກາຍຣກ຺ຂຓສມຕ຺ຖາ ສມາປຕ຺ຕິໂຍ. ຕຕ຺ຖ ນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕິຍາ ສມາຘິປຣິຍາຍສມ຺ຠໂວ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ໂຕວ, ປຈ຺ຉິມໍເຍວ ປນ ອາຈຣິຍາ ວຓ຺ເຓນ຺ຕິ. ອຸຕ຺ຕຣາຍ ທິສາຍ ທກ຺ຂິຓໍ ທິສໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ອຸຕ຺ຕຣາຍ ທິສາຍ ຍກ຺ຂສມາຄມໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ຠວນໍ ຄນ຺ຕຸໍ ທກ຺ຂິຓໍ ທິສໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ປຏິຠາຕິ ມນ຺ຕິ ອຸປຏ຺ຐາຕິ ມມ. ມນ຺ຕິ ຫິ ປຏິສທ຺ທໂຍເຄນ ສາມິອຕ຺ເຖ ອຸປໂຍຄວຈນໍ, ອິມສ຺ສ ສີເສ ປຫາຣໍ ທາຕຸໍ ຈິຕ຺ຕໍ ເມ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂສ ກິຣ ປຸຣິມຊາຕິຍໍ ເຖເຣ ພທ຺ຘາຆາໂຕ, ເຕນສ຺ສ ເຖຣໍ ທິສ຺ວາ ປທຸຏ຺ຐຈິຕ຺ຕສ຺ສ ເອວໍ ອໂຫສິ. ອິຕໂຣ ປນ ສປ຺ປຎ຺ຎຊາຕິໂກ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ປຏິເສເຘນ຺ໂຕ ‘‘ອລໍ ສມ຺ມາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ມາ ອາສາເທສີຕິ ມາ ຆຏ຺ເຏສິ, ມາ ປຫາຣໍ ເທຫີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອຸຬາໂຣຕິ ອຸຬາເຣຫິ ອຸຕ຺ຕເມຫິ ສີລາທິຄຸເຓຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ.

ອນາທິຍິຕ຺ວາຕິ ອາທຣໍ ອກຕ຺ວາ, ຕສ຺ສ ວຈນໍ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ. ຍສ຺ມາ ປນ ຕສ຺ສ ວຈນໍ ອຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ຕໍ ອນາທິຍນ຺ໂຕ ນາມ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ຕໍ ຍກ຺ຂໍ ອນາທິຍິຕ຺ວາ’’ຕິ. ສີເສ ປຫາຣໍ ອທາສີຕິ ສພ຺ພຖາເມນ ອຸສ຺ສາຫໍ ຊເນຕ຺ວາ ອາກາເສ ຐິໂຕວ ສີເສ ຂຏກໍ ອທາສິ, ມຸທ຺ຘນິ ມຸຏ຺ຐິຆາຕໍ ອກາສີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕາວ ມຫາຕິ ຖາມມຫຕ຺ເຕນ ຕຕ຺ຕກໍ ມຫນ຺ໂຕ ປຫາໂຣ ອໂຫສິ. ເຕນ ປຫາເຣນາຕິ ເຕນ ປຫາເຣນ ກຣຓຠູເຕນ. ສຕ຺ຕຣຕນນ຺ຕິ ປມາຓມຊ຺ຌິມສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ຣຕເນນ ສຕ຺ຕຣຕນໍ. ນາຄນ຺ຕິ ຫຕ຺ຖິນາຄໍ. ໂອສາເທຍ຺ຍາຕິ ປຖວິຍໍ ໂອສີທາເປຍ຺ຍ ນິມຸຊ຺ຊາເປຍ຺ຍ. ‘‘ໂອສາເຣຍ຺ຍາ’’ຕິປິ ປາໂຐ, ຈຸຓ຺ຓວິຈຸຓ຺ຓໍ ກເຣຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຑ຺ຒຏ຺ຐມຣຕນນ຺ຕິ ອຑ຺ເຒນ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ປູຣຓານິ ອຑ຺ຒຏ຺ຐມານິ, ອຑ຺ຒຏ຺ຐມານິ ຣຕນານິ ປມາຓໍ ເອຕສ຺ສາຕິ ອຑ຺ຒຏ຺ຐມຣຕໂນ, ຕໍ ອຑ຺ຒຏ຺ຐມຣຕນໍ. ມຫນ຺ຕໍ ປພ຺ພຕກູຏນ຺ຕິ ເກລາສກູຏປ຺ປມາຓໍ ວິປຸລໍ ຄິຣິກູຏໍ. ປທາເລຍ຺ຍາຕິ ສກລິກາກາເຣນ ຠິນ຺ເທຍ຺ຍ. ອປິ ໂອສາເທຍ຺ຍ, ອປິ ປທາເລຍ຺ຍາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ຕາວເທວ ຈສ຺ສ ສຣີເຣ ມຫາປຣິຬາໂຫ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ, ໂສ ເວທນາຕຸໂຣ ອາກາເສ ຐາຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ຠູມິຍໍ ປຕິ, ຕງ຺ຂຓຎ຺ເຎວ ອຏ຺ຐສຏ຺ຐິສຫສ຺ສາຘິກໂຍຊນສຕສຫສ຺ສຸພ຺ເພຘໍ ສິເນຣຸມ຺ປິ ປພ຺ພຕຣາຊານໍ ສນ຺ຘາເຣນ຺ຕີ ຈຕຸນຫຸຕາຘິກທ຺ວິໂຍຊນສຕສຫສ຺ສພຫລາ ມຫາປຖວີ ຕໍ ປາປສຕ຺ຕໍ ຘາເຣຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ຕີ ວິຍ ວິວຣມທາສິ. ອວີຈິໂຕ ຊາລາ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ກນ຺ທນ຺ຕໍເຍວ ຕໍ ຄຓ຺ຫິໍສຸ, ໂສ ກນ຺ທນ຺ໂຕ ວິປ຺ປລປນ຺ໂຕ ປຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ອຖ ຈ ປນ ໂສ ຍກ຺ໂຂ ‘ຑຍ຺ຫາມິ ຑຍ຺ຫາມີ’ຕິ ວຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວ ມຫານິຣຍໍ ອປຕາສີຕິ. ຕຕ຺ຖ ອປຕາສີຕິ ອປຕິ.

ກິໍ ປນ ໂສ ຍກ຺ຂຕ຺ຕຠາເວເນວ ນິຣຍໍ ອຸປຄຈ຺ຉີຕິ? ນ ອຸປຄຈ຺ຉິ, ຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມເວທນີຍໍ ປາປກມ຺ມໍ ອໂຫສິ, ຕສ຺ສ ພເລນ ຍກ຺ຂຕ຺ຕຠາເວ ມຫນ຺ຕໍ ທຸກ຺ຂໍ ອນຸຠວິ. ຍໍ ປນ ອຸປປຊ຺ຊເວທນີຍໍ ອານນ຺ຕຣິຍກມ຺ມໍ, ເຕນ ຈຸຕິອນນ຺ຕຣໍ ນິຣເຍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊີຕິ. ເຖຣສ຺ສ ປນ ສມາປຕ຺ຕິພເລນ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠິຕສຣີຣສ຺ສ ນ ໂກຈິ ວິກາໂຣ ອໂຫສິ. ສມາປຕ຺ຕິໂຕ ອວຸຏ຺ຐິຕກາເລ ຫິ ຕໍ ຍກ຺ໂຂ ປຫຣິ, ຕຖາ ປຫຣນ຺ຕໍ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸນາ ທິສ຺ວາ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ຘມ຺ມເສນາປຕິໍ ອຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມນສມກາລເມວ ຈ ຘມ຺ມເສນາປຕິ ສມາປຕ຺ຕິໂຕ ອຸຏ຺ຐາສິ. ອຖ ນໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ສຣີຣວຸຕ຺ຕິໍ ປຸຈ຺ຉິ, ໂສປິສ຺ສ ພ຺ຍາກາສິ, ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ອທ຺ທສາ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ…ເປ… ອປິ ຈ ເມ ສີສໍ ໂຖກໍ ທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ໂຖກໍ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ໂຖກໍ ອປ຺ປມຕ຺ຕກໍ ມຘຸຣກຊາຕໍ ວິຍ ເມ ສີສໍ ທຸກ຺ຂິຕໍ, ທຸກ຺ຂປ຺ປຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທຸກ຺ຂາຘິຏ຺ຐານຎ຺ຫິ ສີສໍ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ສີເສ ໂຖກໍ ທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິປິ ປາໂຐ. ກຖໍ ປນ ສມາປຕ຺ຕິພເລນ ສຣີເຣ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠິເຕ ເຖຣສ຺ສ ສີເສ ໂຖກມ຺ປິ ທຸກ຺ຂໍ ອໂຫສີຕິ? ອຈິເຣເນວ ວຸຏ຺ຐິຕຕ຺ຕາ. ອນ຺ໂຕສມາປຕ຺ຕິຍໍ ອປຎ຺ຎາຍມານທຸກ຺ຂຎ຺ຫິ ກາຍນິສ຺ສິຕຕ຺ຕາ ນິທ຺ທໍ ອຸປຄຕສ຺ສ ມກສາທິຊນິຕໍ ວິຍ ປຏິພຸທ຺ຘສ຺ສ ໂຖກໍ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ.

‘‘ມຫາພເລນ ຍກ຺ເຂນ ຕຖາ ສພ຺ພຸສ຺ສາເຫນ ປຫເຏ ສຣີເຣປິ ວິກາໂຣ ນາມ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ອຈ຺ຉຣິຍພ຺ຠຸຕຈິຕ຺ຕຊາເຕນ ອາຍສ຺ມຕາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາເນນ ‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕາ’’ຕິອາທິນາ ຘມ຺ມເສນາປຕິໂນ ມຫານຸຠາວຕາຍ ວິຠາວິຕາຍ ໂສປິສ຺ສ ‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ອາວຸໂສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານາ’’ຕິອາທິນາ ອິທ຺ຘານຸຠາວມຫນ຺ຕຕາປກາສນາປເທເສນ ອຕ຺ຕໂນ ອິສ຺ສາມຈ຺ຉຣິຍາຫງ຺ກາຣາທິມລານໍ ສຸປ຺ປຫີນຕໍ ທີເປຕິ. ປໍສຸປິສາຈກມ຺ປິ ນ ປສ຺ສາມາຕິ ສງ຺ກາຣກູຏາທີສຸ ວິຈຣຓກຂຸທ຺ທກເປຕມ຺ປິ ນ ປສ຺ສາມ. ອິຕິ ອຘິຄມປ຺ປິຈ຺ຉານໍ ອຄ຺ຄຠູໂຕ ມຫາເຖໂຣ ຕສ຺ມິໍ ກາເລ ອນາວຊ຺ຊເນນ ເຕສໍ ອທສ຺ສນໍ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ເຕເນວາຫ ‘‘ເອຕຣຫີ’’ຕິ.

ຠຄວາ ປນ ເວຬຸວເນ ຐິໂຕ ອຸຠິນ຺ນໍ ອຄ຺ຄສາວການໍ ອິມໍ ກຖາສລ຺ລາປໍ ທິພ຺ພໂສເຕນ ອສ຺ໂສສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ອສ຺ໂສສິ ໂຂ ຠຄວາ’’ຕິອາທິ, ຕໍ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖເມວ.

ເອຕມຕ຺ຖໍ ວິທິຕ຺ວາຕິ ເອຕໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ສມາປຕ຺ຕິພລູປຄຕໍ ອິທ຺ຘານຸຠາວມຫນ຺ຕຕໍ ວິທິຕ຺ວາ. ອິມໍ ອຸທານນ຺ຕິ ຕສ຺ເສວ ຕາທິຠາວປ຺ປຕ຺ຕິທີປກໍ ອິມໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ.

ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ສ ເສລູປມໍ ຈິຕ຺ຕໍ, ຐິຕໍ ນານຸປກມ຺ປຕີຕິ ຍສ຺ສ ຂີຓາສວສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ເອກຄ຺ຆນສິລາມຍປພ຺ພຕູປມໍ ສພ຺ເພສໍ ອິຎ຺ຊນານໍ ອຠາວໂຕ ວສີຠາວປ຺ປຕ຺ຕິຍາວ ຐິຕໍ ສພ຺ເພຫິປິ ໂລກຘມ຺ເມຫິ ນານຸປກມ຺ປຕິ ນ ປເວຘຕິ. ອິທານິສ຺ສ ອກມ຺ປນາກາຣໍ ສທ຺ຘິໍ ກາຣເຓນ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ວິຣຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ວິຣຕ຺ຕໍ ຣຊນີເຍສູຕິ ວິຣາຄສງ຺ຂາເຕນ ອຣິຍມຄ຺ເຄນ ຣຊນີເຍສຸ ຣາຄຸປ຺ປຕ຺ຕິເຫຕຸຠູເຕສຸ ສພ຺ເພສຸ ເຕຠູມກຘມ຺ເມສຸ ວິຣຕ຺ຕໍ, ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພໂສ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ນຣາຄນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂກປເນຍ຺ເຍຕິ ປຏິຆຏ຺ຐານີເຍ ສພ຺ພສ຺ມິມ຺ປິ ອາຆາຕວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ນ ກຸປ຺ປຕິ ນ ທຸສ຺ສຕິ ນ ວິກາຣໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ຍສ຺ເສວໍ ຠາວິຕໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ຍສ຺ສ ຍຖາວຸຕ຺ຕສ຺ສ ອຣິຍປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ຕາທິຠາວາວຫນຠາເວນ ຠາວິຕໍ. ກຸໂຕ ຕໍ ທຸກ຺ຂເມສ຺ສຕີຕິ ຕໍ ອຸຕ຺ຕມປຸຄ຺ຄລໍ ກຸໂຕ ສຕ຺ຕໂຕ ສງ຺ຂາຣໂຕ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ອຸປຄມິສ຺ສຕິ, ນ ຕາທິສສ຺ສ ທຸກ຺ຂໍ ອຕ຺ຖີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຈຕຸຕ຺ຖສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.