໙. ສິປ຺ປສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໙. ນວເມ ໂກ ນຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ສິປ຺ປໍ ຊານາຕີຕິ, ອາວຸໂສ, ອມ຺ເຫສຸ ອິຘ ສນ຺ນິປຕິເຕສຸ ໂກ ນຸ ຊີວິຕນິມິຕ຺ຕໍ ສິກ຺ຂິຕພ຺ພຏ຺ເຐນ ‘‘ສິປ຺ປ’’ນ຺ຕິ ລທ຺ຘນາມໍ ຍໍກິຎ຺ຈິ ອາຊີວໍ ວິຊານາຕິ? ໂກ ກິໍ ສິປ຺ປໍ ສິກ຺ຂີຕິ ໂກ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ສິປ຺ປາຈຣິຍກຸລໍ ປຍິຣຸປາສິຕ຺ວາ ອາຄມໂຕ ປໂຍຄໂຕ ຈ ຫຕ຺ຖິສິປ຺ປາທີສຸ ກິໍ ສິປ຺ປໍ ສິກ຺ຂິ? ກຕຣໍ ສິປ຺ປໍ ສິປ຺ປານໍ ອຄ຺ຄນ຺ຕິ ສພ຺ພສິປ຺ປານໍ ອຄາຣຍ຺ຫຕາຍ ມຫປ຺ຜລຕາຍ ອກິຈ຺ຉສິທ຺ຘິຍາ ຈ ກຕຣໍ ສິປ຺ປໍ ອຄ຺ຄໍ ອຸຕ຺ຕມໍ? ຍໍ ນິສ຺ສາຍ ສຸເຂນ ສກ຺ກາ ຊີວິຕຸນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຕຕ຺ເຖກຈ຺ເຈຕິ ເຕສຸ ຠິກ຺ຂູສຸ ເອກຈ຺ເຈ ຠິກ຺ຂູ. ເຍ ຫຕ຺ຖາຈຣິຍກຸລາ ປພ຺ພຊິຕາ ເຕ. ເອວມາຫໍສູຕິ ເຕ ເອວໍ ຠຓິໍສຸ. ອິໂຕ ປຣມ຺ປິ ‘‘ເອກຈ຺ເຈ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຏ຺ຐາເນ ເອເສວ ນໂຍ. ຫຕ຺ຖິສິປ຺ປນ຺ຕິ ຍໍ ຫຕ຺ຖີນໍ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫນທມນສາຣຓໂຣຄຕິກິຈ຺ຉາທິເຠທໍ ກຕ຺ຕພ຺ພໍ, ຕໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ປວຕ຺ຕໍ ສພ຺ພມ຺ປິ ສິປ຺ປໍ ອິຘ ‘‘ຫຕ຺ຖິສິປ຺ປ’’ນ຺ຕິ ອຘິປ຺ເປຕໍ. ອສ຺ສສິປ຺ປນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຣຖສິປ຺ປໍ ປນ ຣຖໂຍຄ຺ຄານໍ ທມນສາຣຓາທິວິຘານວເສນ ເຈວ ຣຖສ຺ສ ກຣຓວເສນ ຈ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຘນຸສິປ຺ປນ຺ຕິ ອິສ຺ສາສສິປ຺ປໍ, ໂຍ ຘນຸພ຺ເພໂຘຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຖຣຸສິປ຺ປນ຺ຕິ ເສສອາວຸຘສິປ຺ປໍ. ມຸທ຺ທາສິປ຺ປນ຺ຕິ ຫຕ຺ຖມຸທ຺ທາຍ ຄຓນສິປ຺ປໍ. ຄຓນສິປ຺ປນ຺ຕິ ອຈ຺ຉິທ຺ທກຄຓນສິປ຺ປໍ. ສງ຺ຂານສິປ຺ປນ຺ຕິ ສງ຺ກລນປຏຸປ຺ປາທນາທິວເສນ ປິຓ຺ຑຄຓນສິປ຺ປໍ. ຕໍ ຍສ຺ສ ປຄຸຓໍ ໂຫຕິ, ໂສ ຣຸກ຺ຂມ຺ປິ ທິສ຺ວາ ‘‘ເອຕ຺ຕການິ ເອຕ຺ຖ ປຓ຺ຓານີ’’ຕິ ຄຓິຕຸໍ ຊານາຕິ. ເລຂາສິປ຺ປນ຺ຕິ ນານາກາເຣຫິ ອກ຺ຂຣລິຂນສິປ຺ປໍ, ລິປິຎາຓໍ ວາ. ກາເວຍ຺ຍສິປ຺ປນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຈິນ຺ຕາວເສນ ວາ ປຣໂຕ ປຏິລທ຺ຘສຸຕວເສນ ວາ, ‘‘ອິມສ຺ສ ອຍມຕ຺ໂຖ, ເອວໍ ນໍ ໂຍເຊສ຺ສາມີ’’ຕິ ເອວໍ ອຕ຺ຖວເສນ ວາ, ກິຎ຺ຈິເທວ ກພ຺ພໍ ທິສ຺ວາ, ‘‘ຕປ຺ປຏິຠາຄໍ ກພ຺ພໍ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຐານຸປ຺ປຕ຺ຕິກປຏິຠານວເສນ ວາ ຈິນ຺ຕາກວິອາທີນໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ກວີນໍ ກພ຺ພກຣຓສິປ຺ປໍ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ຠຄວຕາ –

‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ກວີ – ຈິນ຺ຕາກວິ, ສຸຕກວິ, ອຕ຺ຖກວິ, ປຏິຠານກວີ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໔.໒໓໑).

ໂລກາຍຕສິປ຺ປນ຺ຕິ ‘‘ກາໂກ ເສໂຕ ອຏ຺ຐີນໍ ເສຕຕ຺ຕາ, ພລາກາ ຣຕ຺ຕາ ໂລຫິຕສ຺ສ ຣຕ຺ຕຕ຺ຕາ’’ຕິ ເອວມາທິນຍປ຺ປວຕ຺ຕໍ ປຣໂລກນິພ຺ພານານໍ ປຏິເສຘກໍ ວິຕຓ຺ຑສຕ຺ຖສິປ຺ປໍ. ຂຕ຺ຕວິຊ຺ຊາສິປ຺ປນ຺ຕິ ອພ຺ເຠຍ຺ຍມາສຸຣກ຺ຂາທິນີຕິສຕ຺ຖສິປ຺ປໍ. ອິມານິ ກິຣ ທ຺ວາທສ ມຫາສິປ຺ປານິ ນາມ. ເຕເນວາຫ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ‘‘ສິປ຺ປານໍ ອຄ຺ຄ’’ນ຺ຕິ.

ເອຕມຕ຺ຖໍ ວິທິຕ຺ວາຕິ ເອຕໍ ສພ຺ພສິປ຺ປາຍຕນານໍ ຊີວິກຕ຺ຖຕາຍ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂໂຕ ອນິສ຺ສຣຓຠາວໍ, ສີລາທີນໍເຍວ ປນ ສຸປຣິສຸທ຺ຘານໍ ນິສ຺ສຣຓຠາວໍ, ຕໍ ສມງ຺ຄິໂນເຍວ ຈ ຠິກ຺ຂຸຠາວໍ ສພ຺ພາກາຣໂຕ ວິທິຕ຺ວາ ຕທຕ຺ຖວິຠາວນໍ ອິມໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ.

ຕຕ຺ຖ ອສິປ຺ປຊີວີຕິ ຈຕຸນ຺ນໍ ຕຓ຺ຫຸປ຺ປາທານໍ ສມຸຈ຺ເຉທວິກ຺ຂມ຺ຠເນນ ປຈ຺ຈຍາສາຍ ວິໂສສິຕຕ຺ຕາ ຍໍກິຎ຺ຈິ ສິປ຺ປໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ຊີວິກໍ ນ ກປ຺ເປຕີຕິ ອສິປ຺ປຊີວີ, ເອເຕນ ອາຊີວປາຣິສຸທ຺ຘິສີລໍ ທສ຺ເສຕິ. ລຫູຕິ ອປ຺ປກິຈ຺ຈຕາຍ ສລ຺ລຫຸກວຸຕ຺ຕິຕາຍ ຈ ລຫຸ ອພຫຸລສມ຺ຠາໂຣ, ເອເຕນ ຈຕຸປຈ຺ຈຍສນ຺ໂຕສສິທ຺ຘໍ ສຸຠຣຕໍ ທສ຺ເສຕິ. ອຕ຺ຖກາໂມຕິ ສເທວກສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ອຕ຺ຖເມວ ກາເມຕີຕິ ອຕ຺ຖກາໂມ, ເອເຕນ ສຕ຺ຕານໍ ອນຕ຺ຖປຣິວຊ຺ຊນສ຺ສ ປກາສິຕຕ຺ຕາ ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວຣສີລໍ ທສ຺ເສຕິ ປາຓາຕິປາຕາທິອນຕ຺ຖວິຣມຓປຣິທີປນໂຕ. ຍຕິນ຺ທ຺ຣິໂຍຕິ ຈກ຺ຂາທີນໍ ຉນ຺ນໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ອຠິຊ຺ຌາທ຺ຍປ຺ປວຕ຺ຕິໂຕ ສໍຍເມນ ຍຕິນ຺ທ຺ຣິໂຍ, ເອເຕນ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໍວຣສີລໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ສພ຺ພຘິ ວິປ຺ປມຸຕ຺ໂຕຕິ ເອວໍ ສຸປຣິສຸທ຺ຘສີໂລ ຈຕຸປຈ຺ຈຍສນ຺ໂຕເສ ອວຏ຺ຐິໂຕ ສປ຺ປຈ຺ຈຍໍ ນາມຣູປໍ ປຣິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອນິຈ຺ຈາທິວເສນ ສງ຺ຂາເຣ ສມ຺ມສນ຺ໂຕ ວິປສ຺ສນໍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກາເປຕ຺ວາ ຕໂຕ ປຣໍ ປຏິປາຏິຍາ ປວຕ຺ຕິເຕຫິ ຈຕູຫິ ອຣິຍມຄ຺ເຄຫິ ສໍໂຍຊນານໍ ປຫີນຕ຺ຕາ ສພ຺ພຘິ ສພ຺ພຕ຺ຖ ຠວາທີສຸ ວິປ຺ປມຸຕ຺ໂຕ.

ອໂນກສາຣີ ອມໂມ ນິຣາໂສຕິ ຕຖາ ສພ຺ພຘິ ວິປ຺ປມຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ເອວ ໂອກສງ຺ຂາເຕສຸ ຉສຸປິ ອາຍຕເນສຸ ຕຓ຺ຫາຠິສຣຓສ຺ສ ອຠາເວນ ອໂນກສາຣີ, ຣູປາທີສຸ ກຕ຺ຖຈິ ມມງ຺ກາຣາຠາວໂຕ ອມໂມ, ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ອນາສີສນໂຕ ນິຣາໂສ. ຫິຕ຺ວາ ມານໍ ເອກຈໂຣ ສ ຠິກ຺ຂູຕິ ເອວໍຠູໂຕ ຈ ໂສ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄປ຺ປຕ຺ຕິສມກາລເມວ ອນວເສສໍ ມານໍ ຫິຕ຺ວາ ປຊຫິຕ຺ວາ ອິເມ ຠິກ຺ຂູ ວິຍ ຄຓສງ຺ຄຓິກໍ ອກຕ຺ວາ ປວິເວກກາມຕາຍ ຕຓ຺ຫາສຫາຍວິຣເຫນ ຈ ສພ຺ພິຣິຍາປເຖສຸ ເອກຈໂຣ, ໂສ ສພ຺ພໂສ ຠິນ຺ນກິເລສຕ຺ຕາ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ນາມ. ເອຕ຺ຖ ຈ ‘‘ອສິປ຺ປຊີວີ’’ຕິອາທິນາ ໂລກິຍຄຸຓາ ກຖິຕາ, ‘‘ສພ຺ພຘິ ວິປ຺ປມຸຕ຺ໂຕ’’ຕິອາທິນາ ໂລກຸຕ຺ຕຣຄຸຓາ ກຖິຕາ. ຕຕ຺ຖ ອສິປ຺ປຊີວີຕິອາທິ ‘‘ວິຠເວ ຐິຕສ຺ເສວ ອຍໍ ຘມ຺ໂມ, ນ ສິປ຺ປໍ ນິສ຺ສາຍ ມິຈ຺ຉາຊີເວນ ຊີວິກໍ ກປ຺ເປນ຺ຕສ຺ສ, ຕສ຺ມາ ສິປ຺ເປສຸ ສາຣຄ຺ຄຫຓໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ອຘິສີລາທີສຸເຍວ ຕຸມ຺ເຫຫິ ສິກ຺ຂິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ.

ນວມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.