໕. ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໕. ປຎ຺ຈເມ ກາຍຄຕາຍ ສຕິຍາຕິ ກາຍານຸປສ຺ສນາວເສນ ກາເຍ ຄຕາຍ ກາຍາຣມ຺ມຓາຍ ສຕິຍາ, ອິຕ຺ຖມ຺ຠູຕລກ຺ຂເຓ ອິທໍ ກຣຓວຈນໍ. ອຊ຺ຌຕ຺ຕນ຺ຕິ ອິຘ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ນາມ ນິຍກຊ຺ຌຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ອຕ຺ຕນິ ອຕ຺ຕສນ຺ຕາເນຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຖ ວາ ຍສ຺ມາ ກມ຺ມຏ຺ຐານຠູໂຕ ເກສາທິໂກ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສໂກຏ຺ຐາສສມຸທາໂຍ ອິຘ ກາໂຍຕິ ອຘິປ຺ເປໂຕ, ຕສ຺ມາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕນ຺ຕິ ປທສ຺ສ ໂຄຈຣຊ຺ຌຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ສູປຏ຺ຐິຕາຍາຕິ ນິຍກຊ຺ຌຕ຺ຕຠູເຕ ໂຄຈຣຊ຺ຌຕ຺ຕຠູເຕ ວາ ກາເຍ ສຸຏ຺ຐຸ ອຸປຏ຺ຐິຕາຍ. ກາ ປນາຍໍ ສຕິ, ຍາ ‘‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສູປຏ຺ຐິຕາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕາ? ຍ຺ວາຍໍ ຠຄວຕາ ‘‘ອຕ຺ຖິ ອິມສ຺ມິໍ ກາເຍ ເກສາ ໂລມາ’’ຕິອາທິນາ (ທີ. ນິ. ໒.໓໗໗; ມ. ນິ. ໑.໑໑໐; ຂຸ. ປາ. ໓.ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາຣ) ອຊ຺ຌຕ຺ຕເກສາທິໂກ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາໂຣ ກາໂຍ ວຸຕ຺ໂຕ, ຕຕ຺ຖ ຍາ ປຏິກູລມນສິກາຣໍ ປວຕ຺ເຕນ຺ຕສ຺ສ ອຸປຈາຣປ຺ປນາວເສນ ກາເຍ ອຸປຏ຺ຐິຕາ ສຕິ, ສາ ‘‘ກາຍຄຕາ ສຕີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຍຖາ ຈາຍໍ, ເອວໍ ອານາປານຈຕຸອິຣິຍາປຖສຕິສມ຺ປຊຎ຺ຎານໍ ວເສນ ອຸທ຺ຘຸມາຕກວິນີລກາທິວເສນ ຈ ມນສິກາຣໍ ປວຕ຺ເຕນ຺ຕສ຺ສ ຍຖາຣຫໍ ອຸປຈາຣປ຺ປນາວເສນ ກາເຍ ອຸປຏ຺ຐິຕາ ສຕິ ‘‘ກາຍຄຕາ ສຕີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອິຘ ປນ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ກາຍຄຕາ ສຕິ ປຖວີອາທິກາ ຈຕສ຺ໂສ ຘາຕຸໂຍ ສສມ຺ຠາຣສງ຺ເຂປາທີສຸ ຈຕູສຸ ເຍນ ເກນຈິ ເອເກນາກາເຣນ ວວຕ຺ຖເປຕ຺ວາ ເຕສໍ ອນິຈ຺ຈາທິລກ຺ຂຓສລ຺ລກ຺ຂຓວເສນ ອຸປຏ຺ຐິຕາ ວິປສ຺ສນາສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ສຕິ ‘‘ກາຍຄຕາ ສຕີ’’ຕິ ອຘິປ຺ເປຕາ. ເຖໂຣ ປນ ຕຖາ ວິປສ຺ສິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ຜລສມາປຕ຺ຕິເມວ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນິສີທິ. ອິຘາປິ ຄາຖາຍ ເອວໍ ອິມສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຕພ຺ພຕາ ‘‘ນ ຈາຍໍ ນິສຊ຺ຊາ’’ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ຕນຍານຸສາເຣນ ໂຍເຊຕພ຺ພາ.

ເອຕມຕ຺ຖນ຺ຕິ ເອຕໍ ເຖຣສ຺ສ ຈຕຸຘາຕຸວວຕ຺ຖານມຸເຂນ ກາຍານຸປສ຺ສນາສຕິປຏ຺ຐາເນນ ວິປສ຺ສນໍ ໂອຄາເຫຕ຺ວາ ຜລສມາປຕ຺ຕິສມາປຊ຺ຊນສງ຺ຂາຕໍ ອຕ຺ຖໍ ວິທິຕ຺ວາ. ອິມໍ ອຸທານນ຺ຕິ ອິມໍ ສຕິປຏ຺ຐານຠາວນາຍ ນິພ຺ພານາຘິຄມທີປກໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ.

ຕຕ຺ຖ ສຕິ ກາຍຄຕາ ອຸປຏ຺ຐິຕາຕິ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕລກ຺ຂຓາ ສຕິ ສທ຺ຘາປຸພ຺ພງ຺ຄມານໍ ສມາຘິວີຣິຍປຎ຺ຎານໍ ຍຖາສກໍ ກິຈ຺ຈນິປ຺ຜາທເນນ ສຫາຍຠາວໍ ອາປນ຺ນຕ຺ຕາ ປຫີນປ຺ປຏິປກ຺ຂາ ຕໂຕ ເອວ ຕິກ຺ຂວິສທຠູຕາ ຈ ຍຖາວຸຕ຺ຕກາຍສໍວຣຓວເສນ ເອກຕ຺ຖສໂມສຣຓວເສນ ຈ ອວິປຣີຕສຠາວໍ ສລ຺ລກ຺ເຂນ຺ຕີ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ຐິຕາ ໂຫຕິ, ເອເຕນ ກາຍສງ຺ຂາຕານໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ຘາຕູນໍ ຕນ຺ນິສ຺ສິຕານຎ຺ຈ ອຸປາທາຣູປານໍ ສລ຺ລກ຺ຂຓວເສນ, ປຈ຺ຈເຍ ວວຕ຺ຖເປຕ຺ວາ ຕໂຕ ປຣໍ ເຕສໍ ອນິຈ຺ຈາທິລກ຺ຂຓສລ຺ລກ຺ຂຓວເສນ ຈ ປວຕ຺ຕໍ ຎາຓປຣມ຺ປຣາຄຕໍ ສຕິໍ ທສ຺ເສຕິ, ສຕິສີເສນ ວາ ຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ປຣິຎ຺ຎາຕ຺ຕຍປຣິຍາປນ຺ນຎາຓປຣມ຺ປຣເມວ ທສ຺ເສຕິ. ຉສຸ ຜສ຺ສາຍຕເນສຸ ສໍວຸໂຕຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕາຍ ກາເຍ ອຸປຏ຺ຐິຕາຍ ສຕິຍາ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຈກ຺ຂາທີສຸ ຜສ຺ສສ຺ສ ກາຣຓຠູເຕສຸ ຉສຸ ທ຺ວາເຣສຸ ກາຍານຸປສ຺ສນາຍ ອຠາວິຕາຍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນາຣຫານໍ ອຠິຊ຺ຌາທີນໍ ຕສ຺ສາ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ຎາຓປ຺ປວຕ຺ຕິໍ ປຏິເວເຘນ຺ໂຕ ເຕ ປິທຫນ຺ໂຕ ‘‘ຕຕ຺ຖ ສໍວຸໂຕ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ເອເຕນ ຎາຓສໍວຣໍ ທສ຺ເສຕິ.

ສຕຕໍ ຠິກ຺ຂຸ ສມາຫິໂຕຕິ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ອຸປຏ຺ຐິຕສ຺ສຕິ ສພ຺ພຕ຺ຖ ຈ ສໍວຸໂຕ ປຸຖຸຕ຺ຕາຣມ຺ມເຓ ຈິຕ຺ຕໍ ອວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ອນິຈ຺ຈາທິວເສນ ສມ຺ມສນ຺ໂຕ ວິປສ຺ສນໍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກາເປຕ຺ວາ ຎາເຓ ຕິກ຺ເຂ ສູເຣ ວຫນ຺ເຕ ວິປສ຺ສນາສມາຘິນາ ຕາວ ສຕຕໍ ນິຣນ຺ຕຣໍ ສມາຫິໂຕ ອນຸໂລມຎາຓານນ຺ຕຣໍ ໂຄຕ຺ຣຠຸຎາໂຓທຍໂຕ ປຏ຺ຐາຍ. ຊຎ຺ຎາ ນິພ຺ພານມຕ຺ຕໂນຕິ ອຎ຺ເຎສໍ ປຸຖຸຊ຺ຊນານໍ ສຸປິນນ຺ເຕປິ ອໂຄຈຣຠາວໂຕ, ອຣິຍານໍ ປນ ຕສ຺ສ ຕສ຺ເສວ ອາເວຓິກຕ຺ຕາ ອຕ຺ຕສທິສຕ຺ຕາ ຈ ‘‘ອຕ຺ຕາ’’ຕິ ລທ຺ຘໂວຫາຣສ຺ສ ມຄ຺ຄຜລຎາຓສ຺ສ ສາຕິສຍວິສຍຠາວໂຕ ເອກນ຺ຕສຸຂາວຫໍ ນິພ຺ພານໍ ອສງ຺ຂຕຘາຕຸ ‘‘ອຕ຺ຕໂນ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ນິພ຺ພານໍ ຊຎ຺ຎາ ຊາເນຍ຺ຍ, ມຄ຺ຄຜລຎາເຓຫິ ປຏິວິຊ຺ເຌຍ຺ຍ, ສຈ຺ຉິກເຣຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອເຕນ ອຣິຍານໍ ນິພ຺ພາເນ ອຘິມຸຕ຺ຕຕໍ ທສ຺ເສຕິ. ອຣິຍາ ຫິ ອຘິຈິຕ຺ຕປ຺ປວຕ຺ຕິກາເລປິ ເອກນ຺ເຕເນວ ນິພ຺ພາເນ ນິນ຺ນໂປຓປພ຺ຠາຣຠາເວນ ວິຫຣນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ຍສ຺ສ ສຕິ ກາຍຄຕາ ອຸປຏ຺ຐິຕາ, ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຉສຸ ຜສ຺ສາຍຕເນສຸ ສໍວຸໂຕ, ຕໂຕ ເອວ ສຕຕໍ ສມາຫິໂຕ ອຕ຺ຕປຈ຺ຈກ຺ຂກຣເຓນ ນິພ຺ພານໍ ອຕ຺ຕໂນ ຊາເນຍ຺ຍາຕິ ເອວໍ ຄາຖາປທານໍ ສມ຺ພນ຺ໂຘ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເອວໍ ກາຍານຸປສ຺ສນາສຕິປຏ຺ຐານມຸເຂນ ຍາວ ອຣຫຕ຺ຕາ ເອກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ນິຍ຺ຍານມຄ຺ຄໍ ທສ຺ເສຕິ ຘມ຺ມຣາຊາ.

ອປໂຣ ນໂຍ – ສຕິ ກາຍຄຕາ ອຸປຏ຺ຐິຕາຕິ ເອເຕນ ກາຍານຸປສ຺ສນາສຕິປຏ຺ຐານໍ ທສ຺ເສຕິ. ຉສຸ ຜສ຺ສາຍຕເນສຸ ສໍວຸໂຕຕິ ຜສ຺ໂສ ອາຍຕນໍ ກາຣຓໍ ເອເຕສນ຺ຕິ ຜສ຺ສາຍຕນານິ, ເຕສຸ ຜສ຺ສາຍຕເນສຸ. ຜສ຺ສເຫຕຸເກສຸ ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ນິພ຺ພຕ຺ເຕສຸ ຉສຸ ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ສຊາທິເວທຍິເຕສຸ ຕຓ຺ຫາທີນໍ ອປ຺ປວຕ຺ຕິຍາ ສໍວຸໂຕ, ເອເຕນ ເວທນານຸປສ຺ສນາສຕິປຏ຺ຐານໍ ທສ຺ເສຕິ. ສຕຕໍ ຠິກ຺ຂຸ ສມາຫິໂຕຕິ ສຕຕໍ ນິຈ຺ຈກາລໍ ນິຣນ຺ຕຣໍ ວິກ຺ເຂປາຠາວໂຕ ສມາຫິໂຕ ຠິກ຺ຂຸ. ໂສ ຈາຍໍ ອວິກ຺ເຂໂປ ສພ຺ພໂສ ສຕິປຏ຺ຐານຠາວນາຍ ມຕ຺ຖກປ຺ປຕ຺ຕາຍ ໂຫຕິ. ສມ຺ມສນ຺ໂຕ ຫິ ອຕີຕາທິເຠທຠິນ຺ເນສຸ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘສຸ ອນວເສສໂຕວ ປຣິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສມ຺ມສຕີຕິ. ເອເຕນ ເສສສຕິປຏ຺ຐາເນ ທສ຺ເສຕິ. ຊຎ຺ຎາ ນິພ຺ພານມຕ຺ຕໂນຕິ ເອວໍ ຈຕຸສຕິປຏ຺ຐານຠາວນໍ ມຕ຺ຖກໍ ປາເປຕ຺ວາ ຐິໂຕ ຠິນ຺ນກິເລໂສ ຠິກ຺ຂຸ ອຕ຺ຕໂນ ກິເລສນິພ຺ພານໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຎາເຓນ ສຍເມວ ຊາເນຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອຖ ວາ ສຕິ ກາຍຄຕາ ອຸປຏ຺ຐິຕາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ປເຣສຎ຺ຈ ກາຍສ຺ສ ຍຖາສຠາວປຣິຎ຺ຎາທີປເນນ ເຖຣສ຺ສ ສຕິເວປຸລ຺ລປ຺ປຕ຺ຕິ ທີປິຕາ. ຉສຸ ຜສ຺ສາຍຕເນສຸ ສໍວຸໂຕຕິ ຈກ຺ຂາທີສຸ ຉສຸ ທ຺ວາເຣສຸ ອຈ຺ຈນ຺ຕສໍວຣທີປເນນ ສຕຕວິຫາຣິວເສນ ເຖຣສ຺ສ ສມ຺ປຊຎ຺ຎປ຺ປກາສິນີ ປຎ຺ຎາເວປຸລ຺ລປ຺ປຕ຺ຕິ ທີປິຕາ. ສຕຕໍ ຠິກ຺ຂຸ ສມາຫິໂຕຕິ ສມາປຕ຺ຕິພຫຸລຕາທສ຺ສເນນ ນວານຸປຸພ຺ພວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິໂຍ ທສ຺ສິຕາ. ເອວໍຠູໂຕ ປນ ຠິກ຺ຂຸ ຊຎ຺ຎາ ນິພ຺ພານມຕ຺ຕໂນຕິ ກຕກິຈ຺ຈຕ຺ຕາ ອຸຕ຺ຕຣິ ກຣຓີຍາຠາວໂຕ ເກວລໍ ອຕ຺ຕໂນ ອນຸປາທິເສສນິພ຺ພານເມວ ຊາເນຍ຺ຍ ຈິນ຺ເຕຍ຺ຍ, ອຎ຺ຎມ຺ປິ ຕສ຺ສ ຈິນ຺ເຕຕພ຺ພໍ ນຕ຺ຖີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ປຎ຺ຈມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.