໔. ສາຣິປຸຕ຺ຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໔. ຈຕຸຕ຺ເຖ ປຣິມຸຂໍ ສຕິໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕ຺ວາຕິ ອາຣມ຺ມຓາຠິມຸຂໍ ສຕິໍ ຐປຍິຕ຺ວາ ມຸຂສມີເປ ກຕ຺ວາ. ຕຖາ ຫິ ວິຠງ຺ເຄ ວຸຕ຺ຕໍ –

‘‘ອຍໍ ສຕິ ອຸປຏ຺ຐິຕາ ໂຫຕິ ສຸປຏ຺ຐິຕາ ນາສິກຄ຺ເຄ ວາ ມຸຂນິມິຕ຺ເຕ ວາ, ເຕນ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຣິມຸຂໍ ສຕິໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ’’ຕິ (ວິຠ. ໕໓໗).

ອຖ ວາ ‘‘ປຣີຕິ ປຣິຄ຺ຄຫຏ຺ໂຐ, ມຸຂນ຺ຕິ ນິຍ຺ຍານຏ຺ໂຐ, ສຕີຕິ ອຸປຏ຺ຐານຏ຺ໂຐ, ເຕນ ວຸຈ຺ຈຕິ ‘ປຣິມຸຂໍ ສຕິ’’’ນ຺ຕິ. ເອວໍ ປຏິສມ຺ຠິທາຍໍ (ປຏິ. ມ. ໑.໑໖໔) ວຸຕ຺ຕນເຍນເປຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ສງ຺ເຂປຕ຺ໂຖ – ປຣິຄ຺ຄຫິຕນິຍ຺ຍານສຕິໍ ກຕ຺ວາຕິ. ນິຍ຺ຍານນ຺ຕິ ຈ ສຕິຍາ ໂອຄາຫິຕພ຺ພໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ປຸຣິໂມ ປຈ຺ຉິໂມ ຈ ອຕ຺ໂຖ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫກວເສນ, ອິຕໂຣ ສມາປຕ຺ຕິຍາ ປຸພ຺ພຠາຄສມນ຺ນາຫາຣວເສນ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ສຕີຕິ ວາ ສຕິສີເສນ ຌານໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ເຍ ກາຍຄຕາສຕິໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິອາທີສຸ (ອ. ນິ. ໑.໖໐໐) ວິຍ. ກຕມໍ ປນ ຕໍ ຌານນ຺ຕິ? ຣູປາວຈຣຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານໍ ປາທກໍ ກຕ຺ວາ ສມາປນ຺ນໍ ອຣຫຕ຺ຕຜລຊ຺ຌານໍ. ກຖໍ ປເນຕໍ ຊານິຕພ຺ພນ຺ຕິ? ອາເນຎ຺ຊສມາຘິໂຍເຄນ ເຖຣສ຺ສ ສວິເສສໍ ນິຈ຺ຈລຠາວໍ ເກນຈິ ອກມ຺ປນີຍຕຎ຺ຈ ປພ຺ພໂຕປມາຍ ປກາເສນ຺ໂຕ ຠຄວາ ອິມໍ ອຸທານໍ ອຠາສີຕິ ຄາຖາຍ ເອວ ອຍມຕ຺ໂຖ ວິຎ຺ຎາຍຕິ. ນ ຈາຍໍ ນິສຊ຺ຊາ ເຖຣສ຺ສ ສຈ຺ຈປ຺ປຏິເວຘາຍ, ອຖ ໂຂ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາຣາຍ. ປຸພ຺ເພເຍວ ຫິ ສູກຣຂຕເລເຓ (ມ. ນິ. ໒.໒໐໑) ອຕ຺ຕໂນ ຠາຄິເນຍ຺ຍສ຺ສ ທີຆນຂປຣິພ຺ພາຊກສ຺ສ ຠຄວຕິ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ເຕ ອຍໍ ມຫາເຖໂຣ ສຈ຺ຈປ຺ປຏິເວຘກິຈ຺ຈໍ ມຕ຺ຖກໍ ປາເປສີຕິ.

ເອຕມຕ຺ຖນ຺ຕິ ເອຕໍ ເຖຣສ຺ສ ອາເນຎ຺ຊສມາຘິໂຍເຄນ ຕາທິຠາວປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຈ ເກນຈິ ອກມ຺ປນີຍຕາສງ຺ຂາຕໍ ອຕ຺ຖໍ ສພ຺ພາກາຣໂຕ ວິທິຕ຺ວາ ຕທຕ຺ຖວິຠາວນໍ ອິມໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາປິ ປພ຺ພໂຕ ເສໂລຕິ ຍຖາ ສິລາມໂຍ ເອກຄ຺ຆນສິລາປພ຺ພໂຕ, ນ ປໍສຸປພ຺ພໂຕ ນ ມິສ຺ສກປພ຺ພໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຈໂລ ສຸປ຺ປຕິຏ຺ຐິໂຕຕິ ສຸປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕມູໂລ ປກຕິວາເຕຫິ ອຈໂລ ອກມ຺ປນີໂຍ ໂຫຕິ. ເອວໍ ໂມຫກ຺ຂຍາ ຠິກ຺ຂຸ, ປພ຺ພໂຕວ ນ ເວຘຕີຕິ ໂມຫສ຺ສ ອນວເສສປ຺ປຫານາ ໂມຫມູລກຕ຺ຕາ ຈ ສພ຺ພາກຸສລານໍ ປຫີນສພ຺ພາກຸສໂລ ຠິກ຺ຂຸ, ຍຖາ ໂສ ປພ຺ພໂຕ ປກຕິວາເຕຫິ, ເອວໍ ໂລກຘມ຺ເມຫິ ນ ເວຘຕິ ນ ກມ຺ປຕິ. ໂມຫກ຺ຂໂຍຕິ ວາ ຍສ຺ມາ ນິພ຺ພານໍ ອຣຫຕ຺ຕຎ຺ຈ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕສ຺ມາ ໂມຫກ຺ຂຍສ຺ສ ເຫຕຸ ນິພ຺ພານສ຺ສ ອຣຫຕ຺ຕສ຺ສ ວາ ອຘິຄຕຕ຺ຕາ ຈຕູສຸ ອຣິຍສຈ຺ເຈສຸ ສຸປ຺ປຕິຏ຺ຐິໂຕ ອສມາປນ຺ນກາເລປິ ຍຖາວຸຕ຺ຕປພ຺ພໂຕ ວິຍ ນ ເກນຈິ ເວຘຕິ, ປເຄວ ສມາປນ຺ນກາເລຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ຈຕຸຕ຺ຖສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.