໓. ຍໂສຊສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໓. ຕຕິເຍ ຍໂສຊປ຺ປມຸຂານີຕິ ເອຕ຺ຖ ຍໂສໂຊຕິ ຕສ຺ສ ເຖຣສ຺ສ ນາມໍ, ຕໍ ປຸພ຺ພງ຺ຄມໍ ກຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິຕຕ຺ຕາ ວິຈຣຓໂຕ ຈ ຕານິ ປຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂຸສຕານິ ‘‘ຍໂສຊປ຺ປມຸຂານີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕານິ.

ເຕສໍ ອຍໍ ປຸພ຺ພໂຍໂຄ – ອຕີເຕ ກິຣ ກສ຺ສປທສພລສ຺ສ ສາສເນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ອາຣຎ຺ຎໂກ ອຣຎ຺ເຎ ປິຏ຺ຐິປາສາເຓ ກຕປຓ຺ຓກຸຏິຍໍ ວິຫຣຕິ. ຕສ຺ມິຎ຺ຈ ສມເຍ ປຎ຺ຈສຕາ ໂຈຣາ ຄາມຆາຕກາທີນິ ກຕ຺ວາ ໂຈຣິກາຍ ຊີວນ຺ຕາ ໂຈຣກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ຊນປທມນຸສ຺ເສຫິ ອນຸພທ຺ຘາ ປລາຍມານາ ອຣຎ຺ຎໍ ປວິສິຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈິ ຄຫຓໍ ວາ ປຏິສຣຓໍ ວາ ອປສ຺ສນ຺ຕາ ອວິທູເຣ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ປາສາເຓ ນິສິນ຺ນໍ ທິສ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ອາຈິກ຺ຂິຕ຺ວາ ‘‘ອມ຺ຫາກໍ, ຠນ຺ເຕ, ປຏິສຣຓໍ ໂຫຖາ’’ຕິ ຍາຈິໍສຸ. ເຖໂຣ ‘‘ຕຸມ຺ຫາກໍ ສີລສທິສໍ ປຏິສຣຓໍ ນຕ຺ຖິ, ສພ຺ເພ ປຎ຺ຈ ສີລານິ ສມາທິຍຖາ’’ຕິ ອາຫ. ເຕ ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕ຺ວາ ສີລານິ ສມາທິຍິໍສຸ. ເຖໂຣ ‘‘ຕຸມ຺ເຫ ອິທານິ ສີເລສຸ ປຕິຏ຺ຐິຕາ, ອຕ຺ຕໂນ ຊີວິຕໍ ວິນາສຍນ຺ເຕສຸປິ ມາ ມນໍ ປໂທສຍິຕ຺ຖາ’’ຕິ ກກຈູປມວິຘິໍ (ມ. ນິ. ໑.໒໒໒ ອາທໂຍ) ອາຈິກ຺ຂິ. ເຕ ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິໍສຸ. ອຖ ເຕ ຊານປທາ ຕໍ ສມ຺ປຕ຺ຕາ ອິໂຕ ຈິໂຕ ຈ ຄເວສນ຺ຕາ ເຕ ໂຈເຣ ທິສ຺ວາ ສພ຺ເພວ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສຸໍ. ເຕ ເຕສຸ ມໂນປໂທສມຕ຺ຕມ຺ປິ ອກຕ຺ວາ ອກ຺ຂຓ຺ຑສີລາ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ກາມາວຈຣເທເວສຸ ນິພ຺ພຕ຺ຕິໍສຸ. ເຕສຸ ເຊຏ຺ຐໂຈໂຣ ເຊຏ຺ຐເທວປຸຕ຺ໂຕ ອໂຫສິ, ອິຕເຣ ຕສ຺ເສວ ປຣິວາຣາ.

ເຕ ອປຣາປຣໍ ສໍສຣນ຺ຕາ ເອກໍ ພຸທ຺ຘນ຺ຕຣໍ ເທວໂລເກ ເຂເປຕ຺ວາ ອມ຺ຫາກໍ ຠຄວໂຕ ກາເລ ເທວໂລກໂຕ ຈວິຕ຺ວາ ເຊຏ຺ຐເທວປຸຕ຺ໂຕ ສາວຕ຺ຖິນຄຣທ຺ວາເຣ ເກວຏ຺ຏຄາເມ ປຎ຺ຈສຕກຸລຄາມເຊຏ຺ຐກສ຺ສ ເກວຏ຺ຏສ຺ສ ປຸຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ຍໂສໂຊຕິສ຺ສ ນາມໍ ອກໍສຸ. ອິຕເຣປິ ອວເສສເກວຏ຺ຏານໍ ປຸຕ຺ຕາ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິໍສຸ. ເຕ ປຸພ຺ພສນ຺ນິວາເສນ ສພ຺ເພປິ ສຫາຍກາ ຫຸຕ຺ວາ ສຫປໍສຸກີຬິຕໍ ກີຬນ຺ຕາ ອນຸປຸພ຺ເພນ ວຍປ຺ປຕ຺ຕາ ອເຫສຸໍ, ຍໂສໂຊ ເຕສໍ ອຄ຺ໂຄ ອໂຫສິ. ເຕ ສພ຺ເພວ ເອກໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ຊາລານິ ຄເຫຕ຺ວາ ນທິຕຬາກາທີສຸ ມຈ຺ເຉ ພນ຺ຘນ຺ຕາ ວິຈຣນ຺ຕິ.

ອເຖກທິວສໍ ອຈິຣວຕິຍາ ນທິຍາ ຊາເລ ຂິຕ຺ເຕ ສຸວຓ຺ຓວຓ຺ໂຓ ມຈ຺ໂຉ ອນ຺ໂຕຊາເລ ປາວິສິ. ຕໍ ທິສ຺ວາ ສພ຺ເພປິ ເກວຏ຺ຏາ ‘‘ອມ຺ຫາກໍ ປຸຕ຺ຕາ ມຈ຺ເຉ ພນ຺ຘນ຺ຕາ ສຸວຓ຺ຓວຓ຺ຓໍ ມຈ຺ຉໍ ພນ຺ຘິໍສູ’’ຕິ ຫຏ຺ຐຕຸຏ຺ຐາ ອເຫສຸໍ. ອຖ ເຕ ປຎ຺ຈສຕາປິ ສຫາຍກາ ມຈ຺ຉໍ ນາວາຍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ນາວໍ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ທສ຺ເສສຸໍ. ຣາຊາ ຕໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ຠຄວາ ເອຕສ຺ສ ສຸວຓ຺ຓວຓ຺ຓກາຣຓໍ ຊານິສ຺ສຕີ’’ຕິ ມຈ຺ຉໍ ຄາຫາເປຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ທສ຺ເສສິ. ສຕ຺ຖາ ‘‘ອຍໍ ກສ຺ສປສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສເນ ໂອສກ຺ກມາເນ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ມິຈ຺ຉາ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ໂຕ ສາສນໍ ໂອສກ຺ກາເປຕ຺ວາ ນິຣເຍ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ເອກໍ ພຸທ຺ຘນ຺ຕຣໍ ນິຣເຍ ປຈ຺ຈິຕ຺ວາ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອຈິຣວຕິຍໍ ມຈ຺ໂຉ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ມາຕຸຠຄິນີນຎ຺ຈ ນິຣເຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕຠາວໍ, ຕສ຺ສ ຠາຕິກຕ຺ເຖຣສ຺ສ ປຣິນິພ຺ພຸຕຠາວຎ຺ຈ ເຕເນວ ກຖາເປຕ຺ວາ ອິມິສ຺ສາ ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ກປິລສຸຕ຺ຕໍ ເທເສສິ.

ສຕ຺ຖຸ ເທສນໍ ສຸຕ຺ວາ ເຕ ປຎ຺ຈສຕາ ເກວຏ຺ຏປຸຕ຺ຕາ ສໍເວຄຊາຕາ ຫຸຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ, ອຸປສມ຺ປນ຺ນາ ຫຸຕ຺ວາ ວິເວກວາສໍ ວສນ຺ຕາ ຠຄວນ຺ຕໍ ທສ຺ສນາຍ ອາຄມໍສຸ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຍໂສຊປ຺ປມຸຂານິ ປຎ຺ຈມຕ຺ຕານິ ຠິກ຺ຂຸສຕານີ’’ຕິອາທິ.

ຕຕ຺ຖ ເຕຘາຕິ ເຕ ອິຘ. ເນວາສິເກຫີຕິ ນິພທ຺ຘວາສໍ ວສມາເນຫິ. ປຏິສມ຺ໂມທມານາຕິ ເນວາສິກຠິກ຺ຂູຫິ ‘‘ກຈ຺ຈາວຸໂສ, ຂມນີຍ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ປຏິສນ຺ຖາຣວເສນ ສມ຺ໂມທນາຍ ກຕາຍ ‘‘ອາມາວຸໂສ, ຂມນີຍ’’ນ຺ຕິອາທິນາ, ປຸນ ສມ຺ໂມທມານາ ເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ສມປ຺ປວຕ຺ຕໂມທາ. ເສນາສນານິ ປຎ຺ຎາປຍມານາຕິ ອາຈຣິຍຸປຊ຺ຌາຍານໍ ອຕ຺ຕໂນ ຈ ປາປຸຓການິ ເສນາສນານິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ເຕຫິ ເນວາສິເກຫິ ເຕສໍ ‘‘ອິທໍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ອາຈຣິຍານໍ, ອິທໍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ອຸປຊ຺ຌາຍານໍ, ອິທໍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ປາປຸຓາຕີ’’ຕິ ເສນາສນານິ ສໍວິຘາເປຕ຺ວາ ອຕ຺ຕນາ ຈ ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວາ, ທ຺ວາຣກວາຏານິ ວິວຣິຕ຺ວາ, ມຎ຺ຈປີຐກຏສາຣກາທີນິ ນີຫຣິຕ຺ວາ ປປ຺ໂຜເຏຕ຺ວາ ຍຖາຐານໍ ຐປນາທິວເສນ ປຎ຺ຎາເປນ຺ຕາ ຈ.

ປຕ຺ຕຈີວຣານິ ປຏິສາມຍມານາຕິ, ‘‘ຠນ຺ເຕ, ອິມໍ ເມ ປຕ຺ຕໍ ຐເປຖ, ອິທໍ ຈີວຣໍ, ອິທໍ ຖາລກໍ, ອິທໍ ອຸທກຕຸມ຺ພໍ, ອິທໍ ເມ ກຕ຺ຕຣຍຏ຺ຐິ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ສມຓປຣິກ຺ຂາຣໍ ສໍໂຄປຍມານາ. ອຸຈ຺ຈາສທ຺ທາ ມຫາສທ຺ທາຕິ ອຸທ຺ຘໍ ຄຕຏ຺ເຐນ ອຸຈ຺ໂຈ ສທ຺ໂທ ເຍສນ຺ເຕ ອຸຈ຺ຈາສທ຺ທາ ອກາຣສ຺ສ ອາກາຣໍ ກຕ຺ວາ. ສມນ຺ຕໂຕ ປຕ຺ຖຏຏ຺ເຐນ ມຫນ຺ໂຕ ສທ຺ໂທ ເຍສນ຺ເຕ ມຫາສທ຺ທາ. ເກວຏ຺ຏາ ມຎ຺ເຎ ມຈ຺ຉວິໂລເປຕິ ເກວຏ຺ຏາ ວິຍ ມຈ຺ຉວິລຸມ຺ປເນ. ຍຖາ ນາມ ເກວຏ຺ຏາ ອຸທເກ ວຏ຺ຏນໂຕ ມຈ຺ຉຄ຺ຄຫຓຕ຺ຖໍ ປວຕ຺ຕນໂຕ ‘‘ເກວຏ຺ຏາ’’ຕິ ລທ຺ຘນາມາ ມຈ຺ຉພນ຺ຘາ ມຈ຺ຉຄ຺ຄຫຓຕ຺ຖໍ ຊເລ ຊາລໍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ‘‘ປວິຏ຺ໂຐ ນ ປວິຏ຺ໂຐ, ຄຫິໂຕ ນ ຄຫິໂຕ’’ຕິອາທິນາ ອຸຈ຺ຈາສທ຺ທມຫາສທ຺ທາ ໂຫນ຺ຕິ. ຍຖາ ຈ ເຕ ມຈ຺ຉປຈ຺ຉິອາທີນິ ຐປິຕຏ຺ຐາເນ ມຫາຊເນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ມຍ຺ຫໍ ເອກໍ ມຈ຺ຉໍ ເທຖ, ມຍ຺ຫໍ ເອກໍ ມຈ຺ຉຜາລໍ ເທຖ, ອມຸກສ຺ສ ທິນ຺ໂນ ມຫນ຺ໂຕ, ມຍ຺ຫໍ ຂຸທ຺ທໂກ’’ຕິອາທີນິ ວຕ຺ວາ ວິລຸມ຺ປມາເນ ເຕສໍ ປຏິເສຘນາທິວເສນ ອຸຈ຺ຈາສທ຺ທມຫາສທ຺ທາ ຈ ໂຫນ຺ຕິ, ເອວເມເຕ ຠິກ຺ຂູຕິ ທສ຺ເສຕິ. ເຕເຕຕິ ເຕ ເອເຕ. ກິໍນູຕິ ກິສ຺ສ ນຸ, ກິມຕ຺ຖໍ ນູຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕເມຕິ ເຕ ອິເມ. ປຓາເມມີຕິ ນີຫຣາມິ. ໂວຕິ ຕຸມ຺ເຫ. ນ ໂວ ມມ ສນ຺ຕິເກ ວຕ຺ຖພ຺ພນ຺ຕິ ຕຸມ຺ເຫຫິ ມຍ຺ຫໍ ສນ຺ຕິເກ ນ ວສິຕພ຺ພໍ. ເຍ ຕຸມ຺ເຫ ມາທິສສ຺ສ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ວສນຏ຺ຐານໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ເອວໍ ມຫາສທ຺ທໍ ກໂຣຖ, ອຕ຺ຕໂນ ຘມ຺ມຕາຍ ວສນ຺ຕາ ກິໍ ນາມ ສາຣຸປ຺ປໍ ກຣິສ຺ສຖ, ຕຸມ຺ຫາທິສານໍ ມມ ສນ຺ຕິເກ ວສນກິຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖີຕິ ທີເປຕິ. ເອວໍ ປຓາມິເຕສຸ ຈ ຠຄວຕາ ເຕສຸ ເອກຠິກ຺ຂຸປິ ‘‘ຠຄວາ ຕຸມ຺ເຫ ມຫາສທ຺ທມຕ຺ຕເກນ ອມ຺ເຫ ປຓາເມຖາ’’ຕິ ວາ ອຎ຺ຎໍ ວາ ກິຎ຺ຈິ ປຏິວຈນໍ ອວຕ຺ວາ ພຸທ຺ຘຄາຣເວນ ສພ຺ເພ ຠຄວໂຕ ວຈນໍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ຕາ ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ນິກ຺ຂມິໍສຸ. ເອວໍ ປນ ເຕສໍ ອໂຫສິ ‘‘ມຍໍ ສຕ຺ຖາຣໍ ປສ຺ສິສ຺ສາມ, ຘມ຺ມໍ ໂສສ຺ສາມ, ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ວສິສ຺ສາມາຕິ ອາຄຕາ, ເອວຣູປສ຺ສ ປນ ຄຣຸໂນ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ມຫາສທ຺ທໍ ກຣິມ຺ຫາ, ອມ຺ຫາກເມວ ໂທໂສຍໍ, ປຓາມິຕມ຺ຫາ ຕໂຕ, ນ ລທ຺ຘໍ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ວຕ຺ຖຸໍ, ສມນ຺ຕປາສາທິກໍ ສຸວຓ຺ຓວຓ຺ຓໍ ສຣີຣໍ ໂອໂລເກຕຸໍ, ມຘຸຣສ຺ສເຣນ ເທສິຕໍ ຘມ຺ມໍ ໂສຕຸ’’ນ຺ຕິ. ເຕ ພລວໂທມນສ຺ສຊາຕາ ຫຸຕ຺ວາ ປກ຺ກມິໍສຸ.

ສໍສາເມຕ຺ວາຕິ ສຸຄຸຕ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ. ວຊ຺ຊີຕິ ເອວໍນາມໂກ ຊນປໂທ, ວຊ຺ຊີ ນາມ ຊານປທິໂນ ຣາຊກຸມາຣາ, ເຕສໍ ນິວາໂສ ເອໂກປິ ຊນປໂທ ຣຸຬ຺ຫີວເສນ ‘‘ວຊ຺ຊີ’’ຕ຺ເວວ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ວຊ຺ຊີສູ’’ຕິ. ວຄ຺ຄຸມຸທາຕິ ເອວໍນາມ ໂລກສ຺ສ ປຸຎ຺ຎສມ຺ມຕາ ເອກາ ນທີ. ‘‘ວຄ຺ຄມຸທາ’’ຕິປິ ປາໂຐ. ອຕ຺ຖກາເມນາຕິ ກິຎ຺ຈິ ປໂຍຊນໍ ອນເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ອຕ຺ຖເມວ ອິຈ຺ຉນ຺ເຕນ. ຫິເຕສິນາຕິ ອຕ຺ຖໍ ອິຈ຺ຉນ຺ເຕນ, ‘‘ກິນ຺ຕິ ເມ ສາວກາ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂາ ປຣິມຸຈ຺ເຈຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ ຕສ຺ສ ອຕ຺ຖສງ຺ຂາຕສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ ວາ ເຫຕຸຠູຕສ຺ສ ຫິຕສ຺ສ ເອສນສີເລນ. ຕໂຕ ເອວ ອຕ຺ຕໂນ ສຣີຣເຂທໍ ອຄເຓຕ຺ວາ ທູເຣປິ ເວເນຍ຺ຍສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອນຸກມ຺ປນໂຕ ອນຸກມ຺ປເກນ. ຕເມວ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍ ມຍໍ ປຓາມິຕາ, ນ ອຕ຺ຕໂນ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈາທິປຈ຺ຈາສີສາຍ. ຍສ຺ມາ ຘມ຺ມຄຣຸໂນ ພຸທ຺ຘາ ຠຄວນ຺ໂຕ ສມ຺ມາປຏິປຕ຺ຕິຍາວ ປູເຊຕພ຺ພາ, ເຍ ອຸຈ຺ຈາສທ຺ທກຣຓມຕ຺ເຕປິ ປຓາເມນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ຫນ຺ທ ມຍໍ, ອາວຸໂສ, ຕຖາ ວິຫາຣໍ ກປ຺ເປມ ສພ຺ພຕ຺ຖ ສຕິສມ຺ປຊຎ຺ຎໂຍເຄນ ອປຓ຺ຓກປ຺ປຏິປທໍ ປູເຣນ຺ຕາ ຍຖາຄຫິຕກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມຕ຺ຖກໍ ປາເປນ຺ຕາ ຈຕຸອິຣິຍາປຖວິຫາຣໍ ກປ຺ເປມ ວິຫຣາມ. ຍຖາ ໂນ ວິຫຣຕນ຺ຕິ ຍຖາ ອມ຺ເຫສຸ ວິຫຣນ຺ເຕສຸ, ຠຄວາ ອຕ຺ຕມໂນ ອສ຺ສ, ສມ຺ມາປຏິປຕ຺ຕິຍາ ປູຊາຍ ອາຣາຘິໂຕ ຠເວຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເຕເນວນ຺ຕຣວສ຺ເສນາຕິ ຕສ຺ມິໍເຍວ ອນ຺ຕຣວສ຺ເສ ມຫາປວາຣຓໍ ອນຕິກ຺ກມິຕ຺ວາວ. ສພ຺ເພວ ຕິສ຺ໂສ ວິຊ຺ຊາ ສຈ຺ຉາກໍສູຕິ ສພ຺ເພເຍວ ເຕ ປຎ຺ຈສຕາ ຠິກ຺ຂູ ປຸພ຺ເພນິວາສານຸສ຺ສຕິຎາຓໍ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸຎາຓໍ ອາສວກ຺ຂຍຎາຓນ຺ຕິ ອິມາ ຕິສ຺ໂສ ປຸພ຺ເພນິວຸຕ຺ຖກ຺ຂນ຺ຘປ຺ປຏິຈ຺ຉາທກໂມຫກ຺ຂນ຺ຘາທີນໍ ວິນິວິຊ຺ຌນຏ຺ເຐນ ວິຊ຺ຊາ ອຕ຺ຕປຈ຺ຈກ຺ຂາ ອກໍສຸ. ໂລກິຍາຠິຎ຺ຎາສຸ ອິມາເຍວ ທ຺ເວ ອຠິຎ຺ຎາ ອາສວກ຺ຂຍຎາຓສ຺ສ ພຫູປກາຣາ, ນ ຕຖາ ທິພ຺ພໂສຕເຈໂຕປຣິຍອິທ຺ຘິວິຘຎາຓານີຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວິຊ຺ຊຕ຺ຕຍເມເວຕ຺ຖ ເຕສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຘິຄມທສ຺ສນວເສນ ອຸທ຺ຘຏໍ. ຕຖາ ຫິ ເວຣຎ຺ຊສຸຕ຺ເຕ (ອ. ນິ. ໘.໑໑) ຠຄວາ ເວຣຎ຺ຊພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນ ອຘິຄມໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ວິຊ຺ຊຕ຺ຕຍເມວ ເທເສສິ, ນ ທິພ຺ພໂສຕຎາຓາທີນໍ ອຠາວໂຕ. ເອວໍ ເຕສມ຺ປິ ຠິກ຺ຂູນໍ ວິຊ຺ຊມານານິປິ ທິພ຺ພໂສຕຎາຓາທີນິ ນ ອຸທ຺ຘຏານິ. ຉຬຠິຎ຺ຎາ ຫິ ເຕ ຠິກ຺ຂູ. ເອວຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ‘‘ວຄ຺ຄຸມຸທາຍ ນທິຍາ ຕີເຣ ອນ຺ຕຣຫິຕາ ມຫາວເນ ກູຏາຄາຣສາລາຍໍ ຠຄວໂຕ ສມ຺ມຸເຂ ປາຕຸຣເຫສຸ’’ນ຺ຕິ ເຕສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອິທ຺ຘິວຬຎ຺ຊນໍ ວກ຺ຂຕິ.

ຍຖາຠິຣນ຺ຕນ຺ຕິ ຍຖາຠິຣຕິໍ ຍຖາຊ຺ຌາສຍໍ. ພຸທ຺ຘານຎ຺ຫິ ເອກສ຺ມິໍ ຐາເນ ວສນ຺ຕານໍ ຉາຍູທກວິປຕ຺ຕິໍ ວາ ອຜາສຸກເສນາສນໍ ວາ ມນຸສ຺ສານໍ ອສ຺ສທ຺ຘາທິຠາວໍ ວາ ອາຄມ຺ມ ອນຠິຣຕິ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ເຕສໍ ສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ‘‘ຜາສຸໍ ວິຫຣາມາ’’ຕິ ຈິຣວິຫາໂຣປິ ນຕ຺ຖິ. ຍຕ຺ຖ ປນ ຠຄວຕິ ວິຫຣນ຺ເຕ ມນຸສ຺ສາ ສຣເຓສຸ ວາ ປຕິຏ຺ຐຫນ຺ຕິ, ສີລານິ ວາ ສມາທິຍນ຺ຕິ ປພ຺ພຊນ຺ຕິ, ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄາທີນິ ວາ ປາປຸຓນ຺ຕິ, ສຕ຺ຖາ ຕາສຸ ສມ຺ປຕ຺ຕີສຸ ເຕສໍ ປຕິຏ຺ຐາປນຕ຺ຖໍ ວສຕິ, ຕທຠາເວ ປກ຺ກມຕິ. ຕທາ ຫິ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ກຕ຺ຕພ຺ພພຸທ຺ຘກິຈ຺ຈໍ ນາໂຫສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ຍຖາຠິຣນ຺ຕໍ ວິຫຣິຕ຺ວາ ເຍນ ເວສາລີ ເຕນ ຈາຣິກໍ ປກ຺ກາມີ’’ຕິ.

ຈາຣິກໍ ຈຣມາໂນຕິ ອທ຺ຘານຄມນໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ. ຈາຣິກາ ຈ ນາເມສາ ຠຄວໂຕ ທຸວິຘາ ຕຸຣິຕຈາຣິກາ ອຕຸຣິຕຈາຣິກາຕິ. ຕຕ຺ຖ ທູເຣປິ ໂພຘເນຍ຺ຍປຸຄ຺ຄລໍ ທິສ຺ວາ ຕສ຺ສ ໂພຘນຕ຺ຖໍ ສຫສາ ຄມນໍ ຕຸຣິຕຈາຣິກາ ນາມ, ສາ ມຫາກສ຺ສປປຈ຺ຈຸຄ຺ຄມນາທີສຸ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ຍາ ປນ ຄາມນິຄມຣາຊຘານີປຏິປາຏິຍາ ເທວສິກໍ ໂຍຊນທ຺ຘໂຍຊນວເສນ ປິຓ຺ຑປາຕຈຣິຍາທີຫິ ໂລກໍ ອນຸຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ຄຈ຺ຉຕິ, ອຍໍ ອຕຸຣິຕຈາຣິກາ ນາມ, ອຍເມວ ອິຘາຘິປ຺ເປຕາ. ຕທວສຣີຕິ ເຕນ ອວສຣິ, ຕໍ ວາ ອວສຣິ, ຕຕ຺ຖ ອວສຣິ, ປາວິສີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຕຕ຺ຣາຕິ ຕສ຺ສໍ. ສຸທນ຺ຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ. ເວສາລິຍນ຺ຕິ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ວິສາລີຠູຕຕ຺ຕາ ‘‘ເວສາລີ’’ຕິ ລທ຺ຘນາເມ ລິຈ຺ຉວິຣາຊູນໍ ນຄເຣ. ມຫາວເນຕິ ມຫາວນໍ ນາມ ສຍໍຊາຕໍ ອໂຣປິມໍ ສປຣິຈ຺ເຉທໍ ມຫນ຺ຕໍ ວນໍ. ກປິລວຕ຺ຖຸສາມນ຺ຕາ ປນ ມຫາວນໍ ຫິມວນ຺ເຕນ ສຫ ເອກາພທ຺ຘໍ ອປຣິຈ຺ເຉທໍ ຫຸຕ຺ວາ ມຫາສມຸທ຺ທໍ ອາຫຈ຺ຈ ຐິຕໍ. ອິທໍ ຕາທິສໍ ນ ໂຫຕິ, ສປຣິຈ຺ເຉທໍ ມຫນ຺ຕໍ ວນນ຺ຕິ ມຫາວນໍ. ກູຏາຄາຣສາລາຍນ຺ຕິ ຕສ຺ມິໍ ມຫາວເນ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ກເຕ ອາຣາເມ ກູຏາຄາຣໍ ອນ຺ໂຕ ກຕ຺ວາ ຫໍສວຏ຺ຏກຈ຺ຉນ຺ເນນ ກຕາ ສພ຺ພາກາຣສມ຺ປນ຺ນາ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ຄນ຺ຘກຸຏິ ກູຏາຄາຣສາລາ ນາມ, ຕສ຺ສໍ ກູຏາຄາຣສາລາຍໍ. ວຄ຺ຄຸມຸທາຕີຣິຍານນ຺ຕິ ວຄ຺ຄຸມຸທາຕີຣວາສີນໍ. ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ມນສິ ກຣິຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຈິຕ຺ເຕນ ເຕສໍ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິຈ຺ຉິຊ຺ຊ ມນສິ ກຣິຕ຺ວາ, ເຈໂຕປຣິຍຎາເຓນ ວາ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາເຓນ ວາ ເຕຫິ ອຘິຄຕວິເສສໍ ຊານິຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອາໂລກຊາຕາ ວິຍາຕິ ສຎ຺ຊາຕາໂລກາ ວິຍ. ອິຕຣໍ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ, ຈນ຺ທສຫສ຺ສສູຣິຍສຫສ຺ເສຫິ ໂອຠາສິຕາ ວິຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍສ຺ມາ ເຕ ຍໂສຊປ຺ປມຸຂາ ປຎ຺ຈສຕາ ຠິກ຺ຂູ ສພ຺ພໂສ ອວິຊ຺ຊນ຺ຘກາຣວິຘມເນນ ອາໂລກຠູຕາ ໂອຠາສຠູຕາ ຫຸຕ຺ວາ ວິຫຣນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ຠຄວາ ເຕຫິ ຐິຕທິສາຍ ‘‘ອາໂລກຊາຕາ ວິຍ ເມ, ອານນ຺ທ, ເອສາ ທິສາ’’ຕິອາທິນາ ວຓ຺ຓຠຓນາປເທເສນ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ປສໍສຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ຍສ຺ສໍ ທິສາຍໍ ວຄ຺ຄຸມຸທາຕີຣິຍາ ຠິກ຺ຂູ ວິຫຣນ຺ຕີ’’ຕິ. ອປ຺ປຏິກູລາຕິ ນ ປຏິກູລາ, ມນາປາ ມໂນຫຣາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍສ຺ມິຎ຺ຫິ ປເທເສ ສີລາທິຄຸຓສມ຺ປນ຺ນາ ມເຫສິໂນ ວິຫຣນ຺ຕິ, ຕໍ ກິຎ຺ຈາປິ ອຸກ຺ກູລວິກູລວິສມທຸຄ຺ຄາກາຣໍ, ອຖ ໂຂ ມນຸຎ຺ຎໍ ຣມຓີຍເມວ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ –

‘‘ຄາເມ ວາ ຍທິ ວາຣຎ຺ເຎ, ນິນ຺ເນ ວາ ຍທິ ວາ ຖເລ;

ຍຕ຺ຖ ອຣຫນ຺ໂຕ ວິຫຣນ຺ຕິ, ຕໍ ຠູມິຣາມເຓຍ຺ຍກ’’ນ຺ຕິ. (ຘ. ປ. ໙໘);

ປຫິເຓຍ຺ຍາສີຕິ ເປເສຍ຺ຍາສິ. ສຕ຺ຖາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕານໍ ທສ຺ສນກາໂມຕິ ເຕສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ສນ຺ຕິເກ ປເຫຓາກາຣທສ຺ສນໍ. ອິຕິ ຠຄວາ ຍທຕ຺ຖໍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ປຓາເມສິ, ຕມຕ຺ຖໍ ມຕ຺ຖກປ຺ປຕ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ອາຣທ຺ຘຈິຕ຺ໂຕ ເຕສໍ ທສ຺ສນກາມຕໍ ເຖຣສ຺ສ ອາໂຣເຈສິ. ເອວໍ ກິຣສ຺ສ ອໂຫສິ ‘‘ອຫໍ ອິເມ ອຸຈ຺ຈາສທ຺ທມຫາສທ຺ທກຣເຓ ປຓາເມສ຺ສາມິ, ອຖ ເຕ ຠທ຺ໂຣ ອສ຺ສາຊານີໂຍ ວິຍ ກສາຠິຆາເຕນ, ເຕນ ໂຈທິຕາ ສໍເວຄປ຺ປຕ຺ຕາ ມມາຣາຘນຕ຺ຖໍ ອຣຎ຺ຎໍ ປວິສິຕ຺ວາ ຆເຏນ຺ຕາ ວາຍມນ຺ຕາ ຂິປ຺ປເມວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ສຈ຺ຉິກຣິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ. ອິທານິ ເຕ ອຄ຺ຄຜລປ຺ປຕ຺ເຕ ທິສ຺ວາ ຕາຍ ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອາຣາຘິຕຈິຕ຺ໂຕ ເຕສໍ ທສ຺ສນກາໂມ ຫຸຕ຺ວາ ເອວໍ ຘມ຺ມຠຓ຺ຑາຄາຣິກໍ ອາຓາເປສິ.

ໂສ ຠິກ຺ຂູຕິ ອານນ຺ທຕ຺ເຖເຣນ ຕຖາ ອາຓຕ຺ໂຕ ຉຬຠິຎ຺ໂຎ ເອໂກ ຠິກ຺ຂຸ. ປມຸເຂຕິ ສມ຺ມຸເຂ. ອາເນຎ຺ຊສມາຘິນາຕິ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານປາທເກນ ອຄ຺ຄຜລສມາຘິນາ, ‘‘ອຣູປຊ຺ຌານປາທເກນາ’’ຕິປິ ວທນ຺ຕິ. ‘‘ອາເນຎ຺ເຊນ ສມາຘິນາ’’ຕິປິ ປາໂຐ. ກສ຺ມາ ປນ ຠຄວາ ເຕສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອາຄມນໍ ຊານນ຺ໂຕ ປຏິສນ຺ຖາຣໍ ອກຕ຺ວາ ສມາປຕ຺ຕິໍເຍວ ສມາປຊ຺ຊິ? ເຕສໍ ອຕ຺ຕນາ ສມາປນ຺ນສມາປຕ຺ຕິໍ ຊານິຕ຺ວາ ສມາປຊ຺ຊນຕ຺ຖໍ, ເຕສໍ ປຸພ຺ເພ ປຓາມິຕານໍ ອິທານິ ອຕ຺ຕນາ ສມານສມ຺ໂຠຄທສ຺ສນຕ຺ຖໍ, ອານຸຠາວທີປນຕ຺ຖໍ, ວິນາ ວຈີເຠເທນ ອຎ຺ຎພ຺ຍາກຣຓທີປນຕ຺ຖຎ຺ຈ. ອປເຣ ປນາຫຸ ‘‘ປຸພ຺ເພ ປຓາມິຕານໍ ອິທານິ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕິກໍ ອາຄຕານໍ ອນຸຕ຺ຕຣສຸຂຸປ຺ປາທເນນ ອນຎ຺ຎສາຘາຣຓປຏິສນ຺ຖາຣກຣຓຕ຺ຖ’’ນ຺ຕິ. ເຕປິ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ຠຄວໂຕ ອຊ຺ຌາສຍໍ ຎຕ຺ວາ ຕໍເຍວ ສມາປຕ຺ຕິໍ ສມາປຊ຺ຊິໍສຸ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ກຕເມນ ນຸ ໂຂ ຠຄວາ ວິຫາເຣນ ເອຕຣຫິ ວິຫຣຕີ’’ຕິອາທິ.

ເອຕ຺ຖ ຈ ຣູປາວຈຣຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານໍ ໂກສຊ຺ຊາທີນໍ ປາຣິປນ຺ຕິກຘມ຺ມານໍ ສຸວິທູຣຠາວໂຕ ອິທ຺ຘິຍາ ມູລຠູເຕຫິ ອໂນຓມນາທີຫິ ໂສຬສຫິ ໂວທານຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄມນໂຕ ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ຕໍ ສຍໍ ອນິຎ຺ຊນຏ຺ເຐນ ອາເນຎ຺ຊນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ –

‘‘ອໂນຓຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ໂກສຊ຺ເຊ ນ ອິຎ຺ຊຕີຕິ ອາເນຎ຺ຊໍ. ອນຸຓ຺ຓຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸທ຺ຘຈ຺ເຈ ນ ອິຎ຺ຊຕີຕິ ອາເນຎ຺ຊໍ. ອນຠິຣຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຣາເຄ ນ ອິຎ຺ຊຕີຕິ ອາເນຎ຺ຊໍ. ອນປນຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ພ຺ຍາປາເທ ນ ອິຎ຺ຊຕີຕິ ອາເນຎ຺ຊໍ. ອນິສ຺ສິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ທິຏ຺ຐິຍາ ນ ອິຎ຺ຊຕີຕິ ອາເນຎ຺ຊໍ. ອປ຺ປຏິພທ຺ຘໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຉນ຺ທຣາເຄ ນ ອິຎ຺ຊຕີຕິ ອາເນຎ຺ຊໍ. ວິປ຺ປມຸຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ກາມຣາເຄ ນ ອິຎ຺ຊຕີຕິ ອາເນຎ຺ຊໍ. ວິສໍຍຸຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ກິເລເສ ນ ອິຎ຺ຊຕີຕິ ອາເນຎ຺ຊໍ. ວິມຣິຍາທິກຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ກິເລສມຣິຍາທາຍ ນ ອິຎ຺ຊຕີຕິ ອາເນຎ຺ຊໍ. ເອກຕ຺ຕຄຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ນານຕ຺ຕກິເລເສ ນ ອິຎ຺ຊຕີຕິ ອາເນຎ຺ຊໍ. ສທ຺ຘາຍ ປຣິຄ຺ຄຫິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອສ຺ສທ຺ຘິເຍ ນ ອິຎ຺ຊຕີຕິ ອາເນຎ຺ຊໍ. ວີຣິເຍນ ປຣິຄ຺ຄຫິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ໂກສຊ຺ເຊ ນ ອິຎ຺ຊຕີຕິ ອາເນຎ຺ຊໍ. ສຕິຍາ ປຣິຄ຺ຄຫິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ປມາເທ ນ ອິຎ຺ຊຕີຕິ ອາເນຎ຺ຊໍ. ສມາຘິນາ ປຣິຄ຺ຄຫິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸທ຺ຘຈ຺ເຈ ນ ອິຎ຺ຊຕີຕິ ອາເນຎ຺ຊໍ. ປຎ຺ຎາຍ ປຣິຄ຺ຄຫິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອວິຊ຺ຊາຍ ນ ອິຎ຺ຊຕີຕິ ອາເນຎ຺ຊໍ. ໂອຠາສຄຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອວິຊ຺ຊນ຺ຘກາເຣ ນ ອິຎ຺ຊຕີຕິ ອາເນຎ຺ຊ’’ນ຺ຕິ.

ຣູປາວຈຣຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານເມວ ຈ ຣູປວິຣາຄຠາວນາວເສນ ປວຕ຺ຕິຕໍ, ອາຣມ຺ມຓວິຠາເຄນ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ ອຣູປາວຈຣຊ຺ຌານນ຺ຕິ ເອເຕສໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຌານານໍ ອາເນຎ຺ຊໂວຫາໂຣ. ເຕສໍ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ປາທກໍ ກຕ຺ວາ ສມາປນ຺ນາ ອຣຫຕ຺ຕຜລສມາປຕ຺ຕິ ອາເນຎ຺ຊສມາຘີຕິ ໂປຣາຓາ.

ອຠິກ຺ກນ຺ຕາຍາຕິ ອຕີຕາຍ. ນິກ຺ຂນ຺ເຕຕິ ນິຄ຺ຄເຕ, ອປຄເຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຸຓ຺ຫີ ອໂຫສີຕິ ຠຄວາ ອຣິເຍນ ຕຸຓ຺ຫີຠາເວນ ຕຸຓ຺ຫີ ອໂຫສິ. ອຸທ຺ຘສ຺ເຕ ອຣຸເຓຕິ ອຸຄ຺ຄເຕ ອຣຸເຓ, ອຣຸໂຓ ນາມ ປຸຣຕ຺ຖິມທິສາຍ ສູຣິໂຍທຍໂຕ ປຸເຣຕຣເມວ ອຸຏ຺ຐິໂຕຠາໂສ. ນນ຺ທິມຸຂິຍາຕິ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຣຸຓສ຺ສ ອຸຄ຺ຄຕຕ຺ຕາ ເອວ ອຣຸຓປ຺ປຠາຍ ສູຣິຍາໂລກູປຊີວິໂນ ສຕ຺ເຕ ນນ຺ທາປນມຸຂິຍາ ວິຍ ຣຕ຺ຕິຍາ ຊາຕາຍ, ວິຠາຍມານາຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຕມ຺ຫາ ສມາຘິມ຺ຫາ ວຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາຕິ ຍຖາປຣິຈ຺ເຉທໍ ຕໂຕ ອາເນຎ຺ຊສມາຘິໂຕ ອຣຫຕ຺ຕຜລສມາປຕ຺ຕິໂຕ ອຸຏ຺ຐາຍ. ສເຈ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ອານນ຺ທ, ຊາເນຍ຺ຍາສີຕິ ຠຄວາ ‘‘ອິເມ ຈ ຠິກ຺ຂູ ເອຕ຺ຕກໍ ກາລໍ ອິມິນາ ນາມ ສມາປຕ຺ຕິສຸເຂນ ວີຕິນາເມນ຺ຕີ’’ຕິ, ອານນ຺ທ, ຍທິ ຕ຺ວໍ ຊາເນຍ຺ຍາສິ. ເອຕ຺ຕກມ຺ປິ ເຕ ນປ຺ປຏິຠາເສຍ຺ຍາຕິ ໂລກິຍປຏິສມ຺ໂມທນໍ ສນ຺ຘາຍ ຍທິທໍ ເຕ ‘‘ອຠິກ຺ກນ຺ຕາ, ຠນ຺ເຕ, ຣຕ຺ຕີ’’ຕິອາທິນາ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ປຏິຠານໍ ອຸປຏ຺ຐິຕໍ, ຕຍິທໍ ເອຕ຺ຕກມ຺ປິ ເຕ ນ ອຸປຏ຺ຐເຫຍ຺ຍ. ຍສ຺ມາ ຈ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ອານນ຺ທ, ເສກ຺ໂຂ ອເສກ຺ຂໍ ສມາປຕ຺ຕິວິຫາຣໍ ນ ຊານາສິ, ຕສ຺ມາ ມໍ ອິເມສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ໂລກິຍປຏິສມ຺ໂມທນໍ ກາເຣຕຸໍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກໍ ອາປຊ຺ຊິ. ອຫໍ ປນ ອິເມຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ສທ຺ຘິໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣປຏິສມ຺ໂມທເນເນວ ຕິຍາມຣຕ຺ຕິໍ ວີຕິນາເມສິນ຺ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຠຄວາ ອາຫ – ‘‘ອຫຎ຺ຈ, ອານນ຺ທ, ອິມານິ ຈ ປຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂຸສຕານິ ສພ຺ເພວ ອາເນຎ຺ຊສມາຘິນາ ນິສີທິມ຺ຫາ’’ຕິ.

ເອຕມຕ຺ຖໍ ວິທິຕ຺ວາຕິ ເອຕໍ ເຕສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຕ຺ຕນາ ສມໍ ອາເນຎ຺ຊສມາຘິສມາປຊ຺ຊນສມຕ຺ຖຕາສງ຺ຂາຕໍ ວສີຠາວຕ຺ຖໍ ສພ຺ພາກາຣໂຕ ວິທິຕ຺ວາ. ອິມໍ ອຸທານນ຺ຕິ ອິມໍ ເຕສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອນວເສສຣາຄາທິປ຺ປຫານສໍສິທ຺ຘິຕາທິສຠາວທີປນໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ.

ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ສ ຊິໂຕ ກາມກຓ຺ຑໂກຕິ ກຸສລປກ຺ຂວິຊ຺ຌນຏ຺ເຐນ ກຓ຺ຑກຠູໂຕ ກິເລສກາໂມ ເຍນ ອຣິຍປຸຄ຺ຄເລນ ອນວເສສໍ ຊິໂຕ ປຫີໂນ, ເອເຕນສ຺ສ ອນຸນຍາຠາວໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ຄາມກຓ຺ຏໂກ’’ຕິປິ ປາໂຐ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ຄາເມ ກຓ຺ຏໂກ ກຓ຺ຏກຏ຺ຐານິໂຍ ສກໂລ ວຕ຺ຖຸກາໂມ ຍສ຺ສ ຊິໂຕຕິ. ຊໂຍ ຈສ຺ສ ຕປ຺ປຏິພທ຺ຘຉນ຺ທຣາຄປ຺ປຫາເນເນວ ເວທິຕພ຺ໂພ, ເຕນ ເຕສໍ ອນາຄາມິມຄ຺ໂຄ ວຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ. ອກ຺ໂກໂສ ຈ ຊິໂຕຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ວໂຘ ຈ ພນ຺ຘນຎ຺ຈາຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເຕສຸ ອກ຺ໂກສຊເຍນ ວຈີທຸຈ຺ຈຣິຕາຠາໂວ, ອິຕເຣນ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕາຠາໂວ ທສ຺ສິໂຕ. ເຕນ ຕໍນິມິຕ຺ຕກສ຺ສ ພ຺ຍາປາທສ຺ສ ອນວເສສປ຺ປຫາເນນ ຕຕິຍມຄ຺ໂຄ ວຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ. ອຖ ວາ ອກ຺ໂກສາທິຊຍວຈເນນ ຕຕິຍມຄ຺ໂຄ ວຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ອກ຺ໂກສາທີນໍ ອຈ຺ຈນ຺ຕຂມນໍ ຕຕ຺ຖ ປກາສິຕໍ ໂຫຕິ, ອຸຠຍຖາປິ ເນສໍ ວິໂຣຘາຠາວໍ ທສ຺ເສຕິ. ປພ຺ພໂຕ ວິຍ ໂສ ຐິໂຕ ອເນໂຊຕິ ເອຊາ ວຸຈ຺ຈຕິ ຈລນກິເລສປຣິປນ຺ໂຖ, ເອຊາເຫຕູນໍ ອວເສສກິເລສານໍ ອຠາເວນ ອເນໂຊ, ອເນຊຕ຺ຕາເຍວ ສພ຺ພກິເລເສຫິ ປຣວາທວາເຕຫິ ຈ ອກມ຺ປນີຍຕ຺ຕາ ຐິໂຕ ເອກຄ຺ຆນປພ຺ພຕສທິໂສ. ສຸຂທຸກ຺ເຂສຸ ນ ເວຘຕິ ສ ຠິກ຺ຂູຕິ ໂສ ຠິນ຺ນກິເລໂສ ຠິກ຺ຂຸ ສຸຂທຸກ຺ຂນິມິຕ຺ຕໍ ນ ກມ຺ປຕີຕິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອິຕິ ຠຄວາ ເຕສໍ ປຎ຺ຈສຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຣຫຕ຺ຕາຘິຄເມນ ຕາທິຠາວປ຺ປຕ຺ຕິໍ ເອກຊ຺ຌໍ ກຕ຺ວາ ເອກປຸຄ຺ຄລາຘິຏ຺ຐານໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສີຕິ.

ຕຕິຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.