໕. ອຸປາສກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໕. ປຎ຺ຈເມ ອິຈ຺ຉານງ຺ຄລໂກຕິ ອິຈ຺ຉານງ຺ຄລນາມໂກ ໂກສເລສຸ ເອໂກ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄາໂມ, ຕໍນິວາສິຕາຍ ຕຕ຺ຖ ວາ ຊາໂຕ ຠໂວຕິ ວາ ອິຈ຺ຉານງ຺ຄລໂກ. ອຸປາສໂກຕິ ຕີຫິ ສຣຓຄມເນຫິ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ອຸປາສກຠາວສ຺ສ ປເວທິຕຕ຺ຕາ ອຸປາສໂກ ປຎ຺ຈສິກ຺ຂາປທິໂກ ພຸທ຺ຘມາມໂກ, ຘມ຺ມມາມໂກ, ສງ຺ຆມາມໂກ. ເກນຈິເທວ ກຣຓີເຍນາຕິ ອຸທ຺ຘາຣໂສຘາປນາທິນາ ເກນຈິເທວ ກຕ຺ຕພ຺ເພນ. ຕີເຣຕ຺ວາຕິ ນິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ. ອຍໍ ກິຣ ອຸປາສໂກ ປຸພ຺ເພ ອຠິຓ຺ຫໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຍິຣຸປາສຕິ, ໂສ ກຕິປຍໍ ກາລໍ ພຫຸກຣຓີຍຕາຍ ສຕ຺ຖຸ ທສ຺ສນໍ ນາຠິສມ຺ໂຠສິ. ເຕນາຫ ຠຄວາ – ‘‘ຈິຣສ຺ສໍ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ອຸປາສກ, ອິມໍ ປຣິຍາຍມກາສິ, ຍທິທໍ ອິຘາຄມນາຍາ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຈິຣສ຺ສນ຺ຕິ ຈິເຣນ. ປຣິຍາຍນ຺ຕິ ວາຣໍ. ຍທິທນ຺ຕິ ນິປາໂຕ, ໂຍ ອຍນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ອິຘ ມມ ສນ຺ຕິເກ ອາຄມນາຍ ໂຍ ອຍໍ ອຊ຺ຊ ກໂຕ ວາໂຣ, ຕໍ ອິມໍ ຈິເຣນ ປປຎ຺ຈໍ ກຕ຺ວາ ອກາສີຕິ. ຈິຣປຏິກາຫນ຺ຕິ ຈິຣປຏິໂກ ອຫໍ, ຈິຣກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອຫໍ ອຸປສງ຺ກມິຕຸກາໂມຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເກຫິຈິ ເກຫິຈີຕິ ເອກຈ຺ເຈຫິ ເອກຈ຺ເຈຫິ. ອຖ ວາ ເກຫິຈິ ເກຫິຈີຕິ ເຍຫິ ວາ ເຕຫິ ວາ. ຕຕ຺ຖ ຄາຣວໍ ທສ຺ເສຕິ. ສຕ຺ຖຣິ ອຠິປ຺ປສນ຺ນສ຺ສ ຫິ ສຕ຺ຖຸທສ຺ສນຘມ຺ມສ຺ສວເນສຸ ວິຍ ນ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ອາທໂຣ ໂຫຕິ. ກິຈ຺ຈກຣຓີເຍຫີຕິ ເອຕ຺ຖ ອວສ຺ສໍ ກາຕພ຺ພໍ ກິຈ຺ຈໍ, ອິຕຣໍ ກຣຓີຍໍ. ປຐມໍ ວາ ກາຕພ຺ພໍ ກິຈ຺ຈໍ, ປຈ຺ຉາ ກາຕພ຺ພໍ ກຣຓີຍໍ. ຂຸທ຺ທກໍ ວາ ກິຈ຺ຈໍ, ມຫນ຺ຕໍ ກຣຓີຍໍ. ພ຺ຍາວໂຏຕິ ອຸສ຺ສຸກ຺ໂກ. ເອວາຫນ຺ຕິ ເອວໍ ອິມິນາ ປກາເຣນ ອຫໍ ນາສກ຺ຂິໍ ອຸປສງ຺ກມິຕຸໍ, ນ ອຄາຣວາທິນາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ເອຕມຕ຺ຖໍ ວິທິຕ຺ວາຕິ ທຸລ຺ລເຠ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ມນຸສ຺ສຕ຺ຕລາເຠ ຈ ສຕ຺ຕານໍ ສກິຎ຺ຈນຠາເວນ ກິຈ຺ຈປສຸຕຕາຍ ກຸສລນ຺ຕຣາໂຍ ໂຫຕິ, ນ ອກິຎ຺ຈນສ຺ສາຕິ ເອຕມຕ຺ຖໍ ສພ຺ພາກາຣໂຕ ວິທິຕ຺ວາ. ອິມໍ ອຸທານນ຺ຕິ ຕທຕ຺ຖປຣິທີປນເມວ ອິມໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ.

ຕຕ຺ຖ ສຸຂໍ ວຕ ຕສ຺ສ ນ ໂຫຕິ ກິຎ຺ຈີຕິ ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ກິຎ຺ຈິ ຣູປາທີສຸ ເອກວຕ຺ຖຸມ຺ປິ ‘‘ມເມຕ’’ນ຺ຕິ ຕຓ຺ຫາຍ ປຣິຄ຺ຄຫິຕຠາເວນ ນ ໂຫຕິ ນຕ຺ຖິ ນ ວິຊ຺ຊຕິ, ສຸຂໍ ວຕ ຕສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ, ອໂຫ ສຸຂເມວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ນ ໂຫສີ’’ຕິປິ ປາໂຐ, ຕສ຺ສ ອຕີຕກາລວເສນ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເກຈິ ປນ ນ ໂຫຕິ ກິຎ຺ຈີຕິ ປທສ຺ສ ‘‘ຣາຄາທິກິຎ຺ຈນໍ ຍສ຺ສ ນ ໂຫຕີ’’ຕິ ອຕ຺ຖໍ ວຓ຺ເຓນ຺ຕິ, ຕໍ ນ ສຸນ຺ທຣໍ ປຣິຄ຺ຄຫຘມ຺ມວເສນ ເທສນາຍ ອາຄຕຕ຺ຕາ. ຣາຄາທິກິຎ຺ຈນນ຺ຕິ ປຣິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພສ຺ສາປິ ສງ຺ຄເຫ ສຕິ ຍຸຕ຺ຕເມວ ວຸຕ຺ຕໍ ສິຍາ ອຖ ວາ ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ກິຎ຺ຈິ ອປ຺ປມ຺ປິ ກິຎ຺ຈນໍ ປລິໂພຘຊາຕໍ ຣາຄາທິກິຎ຺ຈນາຠາວໂຕ ເອວ ນ ໂຫຕິ, ຕໍ ຕສ຺ສ ອກິຎ຺ຈນຕ຺ຕໍ ສຸຂສ຺ສ ປຈ຺ຈຍຠາວໂຕ ສຸຂໍ ວຕໍ, ອໂຫ ສຸຂນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກສ຺ສ ປນ ນ ໂຫຕິ ກິຎ຺ຈນນ຺ຕິ ເຈ, ອາຫ ‘‘ສງ຺ຂາຕຘມ຺ມສ຺ສ ພຫຸສ຺ສຸຕສ຺ສາ’’ຕິ. ໂຍ ຈຕູຫິປິ ມຄ຺ຄສງ຺ຂາຫິ ໂສຬສກິຈ຺ຈນິປ຺ຜຕ຺ຕິຍາ ສງ຺ຂາຕຘມ຺ໂມ ກຕກິຈ຺ໂຈ, ຕໂຕ ເອວ ປຏິເວຘພາຫຸສຈ຺ເຈນ ພຫຸສ຺ສຸໂຕ, ຕສ຺ສ.

ອິຕິ ຠຄວາ ອກິຎ຺ຈນຠາເວ ອານິສໍສໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ສກິຎ຺ຈນຠາເວ ອາທີນວໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ສກິຎ຺ຈນໍ ປສ຺ສາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ຣາຄາທິກິຎ຺ຈນານໍ ອາມິສກິຎ຺ຈນານຎ຺ຈ ອຕ຺ຖິຕາຍ ສກິຎ຺ຈນໍ, ສກິຎ຺ຈນຕ຺ຕາ ເອວ ອລທ຺ຘານຎ຺ຈ ລທ຺ຘານຎ຺ຈ ກາມານໍ ປຣິເຍສນາຣກ຺ຂຓເຫຕຸ ກິຈ຺ຈກຣຓີຍວເສນ ‘‘ອຫໍ ມມາ’’ຕິ ຄຫຓວເສນ ຈ ວິຫຎ຺ຎມານໍ ວິຆາຕໍ ອາປຊ຺ຊມານໍ ປສ຺ສາຕິ ຘມ຺ມສໍເວຄປ຺ປຕ຺ໂຕ ສຕ຺ຖາ ອຕ຺ຕໂນ ຈິຕ຺ຕໍ ວທຕິ. ຊໂນ ຊນສ຺ມິໍ ປຏິພນ຺ຘຣູໂປຕິ ສຍໍ ອຎ຺ໂຎ ຊໂນ ສມາໂນ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ຊເນ ‘‘ອຫໍ ອິມສ຺ສ, ມມ ອຍ’’ນ຺ຕິ ຕຓ຺ຫາວເສນ ປຏິພນ຺ຘສຠາໂວ ຫຸຕ຺ວາ ວິຫຎ຺ຎຕິ ວິຆາຕໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ‘‘ປຏິພທ຺ຘຈິຕ຺ໂຕ’’ຕິປິ ປາໂຐ. ອຍຎ຺ຈ ອຕ຺ໂຖ –

‘‘ປຸຕ຺ຕາ ມຕ຺ຖິ ຘນມ຺ມຕ຺ຖິ, ອິຕິ ພາໂລ ວິຫຎ຺ຎຕິ;

ອຕ຺ຕາ ຫິ ອຕ຺ຕໂນ ນຕ຺ຖິ, ກຸໂຕ ປຸຕ຺ຕາ ກຸໂຕ ຘນ’’ນ຺ຕິ. (ຘ. ປ. ໖໒) –

ອາທີຫິ ສຸຕ຺ຕປເທຫິ ທີເປຕພ຺ໂພຕິ.

ປຎ຺ຈມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.