໓. ທຓ຺ຑສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໓. ຕຕິເຍ ກຸມາຣກາຕິ ທາຣກາ. ອນ຺ຕຣາ ຈ ສາວຕ຺ຖິໍ ອນ຺ຕຣາ ຈ ເຊຕວນນ຺ຕິ ອນ຺ຕຣາສທ຺ໂທ ‘‘ຕທນ຺ຕຣໍ ໂກ ຊາເນຍ຺ຍ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຕຖາຄຕາ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໖.໔໔; ໑໐.໗໕), ‘‘ຊນາ ສງ຺ຄມ຺ມ ມນ຺ເຕນ຺ຕິ, ມຎ຺ຈ ຕ຺ວຎ຺ຈ ກິມນ຺ຕຣ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ (ສໍ. ນິ. ໑.໒໒໘) ກາຣເຓ ອາຄໂຕ. ‘‘ອທ຺ທສາ ມໍ, ຠນ຺ເຕ, ອຎ຺ຎຕຣາ ອິຕ຺ຖີ ວິຊ຺ຊນ຺ຕຣິກາຍ ຠາຊນໍ ໂຘວນ຺ຕີ’’ຕິອາທີສຸ (ມ. ນິ. ໒.໑໔໙) ຂເຓ. ‘‘ຍສ຺ສນ຺ຕຣໂຕ ນ ສນ຺ຕິ ໂກປາ’’ຕິອາທີສຸ (ອຸທາ. ໒໐) ຈິຕ຺ເຕ. ‘‘ອນ຺ຕຣາ ໂວສານມາປາທີ’’ຕິອາທີສຸ ເວມຊ຺ເຌ. ‘‘ອປິຈາຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕໂປທາ ທ຺ວິນ຺ນໍ ມຫານິຣຍານໍ ອນ຺ຕຣິກາຍ ອາຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິອາທີສຸ (ປາຣາ. ໒໓໑) ວິວເຣ. ສ຺ວາຍມິຘາປິ ວິວເຣ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຕສ຺ມາ ສາວຕ຺ຖິຍາ ຈ ເຊຕວນສ຺ສ ຈ ວິວເຣຕິ, ເອວເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອນ຺ຕຣາສທ຺ທໂຍຄໂຕ ເຈຕ຺ຖ ອຸປໂຍຄວຈນໍ ‘‘ອນ຺ຕຣາ ຈ ສາວຕ຺ຖິໍ ອນ຺ຕຣາ ຈ ເຊຕວນ’’ນ຺ຕິ. ອີທິເສສຸ ຐາເນສຸ ອກ຺ຂຣຈິນ຺ຕກາ ‘‘ອນ຺ຕຣາ ຄາມຎ຺ຈ ນທິຎ຺ຈ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ ເອກເມວ ອນ຺ຕຣາສທ຺ທໍ ປຍຸຊ຺ຊນ຺ຕິ, ໂສ ທຸຕິຍປເທນປິ ໂຍເຊຕພ຺ໂພ ໂຫຕິ. ອິຘ ປນ ໂຍເຊຕ຺ວາ ວຸຕ຺ໂຕ.

ອຫິໍ ທຓ຺ເຑນ ຫນນ຺ຕີຕິ ພິລໂຕ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ໂຄຈຣາຍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ກຓ຺ຫສປ຺ປໍ ຉາຕຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອນຸພນ຺ຘິຕ຺ວາ ຍຏ຺ຐີຫິ ໂປເຖນ຺ຕິ. ເຕນ ຈ ສມເຍນ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ເຕ ທາຣເກ ອຫິໍ ທຓ຺ເຑນ ຫນນ຺ເຕ ທິສ຺ວາ ‘‘ກສ຺ມາ ກຸມາຣກາ ອິມໍ ອຫິໍ ທຓ຺ເຑນ ຫນຖາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ຑໍສນຠເຍນ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ຈ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ອິເມ ອຕ຺ຕໂນ ສຸຂໍ ກຣິສ຺ສາມາຕິ ອິມໍ ປຫຣນ຺ຕາ ນິພ຺ພຕ຺ຕຏ຺ຐາເນ ທຸກ຺ຂໍ ອນຸຠວິສ຺ສນ຺ຕິ, ອໂຫ ອວິຊ຺ຊາຍ ນິກຕິໂກສລ຺ລ’’ນ຺ຕິ ຘມ຺ມສໍເວຄໍ ອຸປ຺ປາເທສິ. ເຕເນວ ຈ ຘມ຺ມສໍເວເຄນ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອຖ ໂຂ ຠຄວາ’’ຕິອາທິ.

ຕຕ຺ຖ ເອຕມຕ຺ຖໍ ວິທິຕ຺ວາຕິ ‘‘ອິເມ ທາຣກາ ອຕ຺ຕສຸຂາຍ ປຣທຸກ຺ຂໍ ກໂຣນ຺ຕາ ສຍໍ ປຣຕ຺ຖ ສຸຂໍ ນ ລຠິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ ເອຕມຕ຺ຖໍ ຊານິຕ຺ວາຕິ ເອວເມເກ ວຓ຺ເຓນ຺ຕິ. ອຎ຺ເຎສໍ ທຸປ຺ປຏິປນ຺ນານໍ ສຸຂປຣິເຍສນໍ ອາຍຕິໍ ທຸກ຺ຂາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ, ສຸປ຺ປຏິປນ຺ນານໍ ເອກນ຺ເຕນ ສຸຂາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ. ຕສ຺ມາ ‘‘ປຣວິເຫສາວິນິມຸຕ຺ຕາ ອຈ຺ຈນ຺ຕເມວ ສຸຂຠາຄິໂນ ວຕ ມຍ຺ຫໍ ໂອວາທປ຺ປຏິກຣາ’’ຕິ ໂສມນສ຺ສວເສເນເວຕມ຺ປິ ສຕ຺ຖາ ອຸທານໍ ອຸທາເນສີຕິ ວທນ຺ຕິ. ອປເຣ ປນ ຠຓນ຺ຕິ ‘‘ເອວໍ ເຕຫິ ກຸມາຣເກຫິ ປວຕ຺ຕິຕໍ ປຣວິເຫຐນໍ ສພ຺ພາກາເຣນ ອາທີນວໂຕ ວິທິຕ຺ວາ ປຣວິເຫສາຍ ປຣານຸກມ຺ປາຍ ຈ ຍຖາກ຺ກມໍ ອາທີນວານິສໍສວິຠາວນໍ ອິມໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສີ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ສຸຂກາມານີຕິ ເອກນ຺ເຕເນວ ອຕ຺ຕໂນ ສຸຂສ຺ສ ອິຈ຺ຉນໂຕ ສຸຂານຸຄິທ຺ຘານິ. ຠູຕານີຕິ ປາຓິໂນ. ໂຍ ທຓ຺ເຑນ ວິຫິໍສຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ທຓ຺ເຑນາຕິ ເທສນາມຕ຺ຕໍ, ທຓ຺ເຑນ ວາ ເລຑ຺ຑຸສຕ຺ຖປາຓິປ຺ປຫາຣາທີຫິ ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຖ ວາ ທຓ຺ເຑນາຕິ ທຓ຺ຑເນນ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ໂຍ ສຸຂກາມານິ ສພ຺ພຠູຕານິ ຊາຕິອາທິນາ ຆຏ຺ຏນວເສນ ວຈີທຓ຺ເຑນ ວາ ປາຓິມຸຄ຺ຄຣສຕ຺ຖາທີຫິ ໂປຖນຕາຬນຈ຺ເຉທນາທິວເສນ ສຣີຣທຓ຺ເຑນ ວາ ສຕໍ ວາ ສຫສ຺ສໍ ວາ ຐາປນວເສນ ຘນທຓ຺ເຑນ ວາຕິ ອິເມສຸ ທຓ຺ເຑສຸ ເຍນ ເກນຈິ ທຓ຺ເຑນ ວິຫິໍສຕິ ວິເຫເຐຕິ ທຸກ຺ຂໍ ປາເປຕິ, ອຕ຺ຕໂນ ສຸຂເມສາໂນ, ເປຈ຺ຈ ໂສ ນ ລຠເຕ ສຸຂນ຺ຕິ ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕໂນ ສຸຂໍ ເອສນ຺ໂຕ ຄເວສນ຺ໂຕ ປຕ຺ເຖນ຺ໂຕ ເປຈ຺ຈ ປຣໂລເກ ມນຸສ຺ສສຸຂໍ ທິພ຺ພສຸຂໍ ນິພ຺ພານສຸຂນ຺ຕິ ຕິວິຘມ຺ປິ ສຸຂໍ ນ ລຠຕິ, ອຎ຺ຎທຕ຺ຖຸ ເຕນ ທຓ຺ເຑນ ທຸກ຺ຂເມວ ລຠຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເປຈ຺ຈ ໂສ ລຠເຕ ສຸຂນ຺ຕິ ໂຍ ຂນ຺ຕິເມຕ຺ຕານຸທ຺ທຍສມ຺ປນ຺ໂນ ‘‘ຍຖາຫໍ ສຸຂກາໂມ ທຸກ຺ຂປ຺ປຏິກູໂລ, ເອວໍ ສພ຺ເພປີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ສມ຺ປຕ຺ຕວິຣຕິອາທີສຸ ຐິໂຕ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ເກນຈິ ທຓ຺ເຑນ ສພ຺ພານິປິ ຠູຕານິ ນ ຫິໍສຕິ ນ ພາຘຕິ, ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຣໂລເກ ມນຸສ຺ສຠູໂຕ ມນຸສ຺ສສຸຂໍ, ເທວຠູໂຕ ທິພ຺ພສຸຂໍ, ອຸຠຍໍ ອຕິກ຺ກມນ຺ໂຕ ນິພ຺ພານສຸຂໍ ລຠຕີຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ຕາທິສສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອວສ຺ສໍຠາວິຕາຍ ຕໍ ສຸຂໍ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ວິຍ ໂຫຕີຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ‘‘ລຠເຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຸຣິມຄາຖາຍປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ຕຕິຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.