໘. ສງ຺ຄາມຊິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘. ອຏ຺ຐເມ ສງ຺ຄາມຊີຕິ ເອວໍນາໂມ. ອຍຎ຺ຫິ ອາຍສ຺ມາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ມຫາວິຠວສ຺ສ ເສຏ຺ຐິໂນ ປຸຕ຺ໂຕ, ວຍປ຺ປຕ຺ຕກາເລ ມາຕາປິຕູຫິ ປຕິຣູເປນ ທາເຣນ ນິໂຍເຊຕ຺ວາ ສາປເຕຍ຺ຍໍ ນິຍ຺ຍາເຕຕ຺ວາ ຆຣພນ຺ຘເນນ ພທ຺ໂຘ ໂຫຕິ. ໂສ ເອກທິວສໍ ສາວຕ຺ຖິວາສິໂນ ອຸປາສເກ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ທານໍ ທຕ຺ວາ ສີລໍ ສມາທິຍິຕ຺ວາ ສາຍນ຺ຫສມເຍ ສຸທ຺ຘວຕ຺ເຖ ສຸທ຺ຘຸຕ຺ຕຣາສງ຺ເຄ ຄນ຺ຘມາລາທິຫຕ຺ເຖ ຘມ຺ມສ຺ສວນຕ຺ຖໍ ເຊຕວນາຠິມຸເຂ ຄຈ຺ຉນ຺ເຕ ທິສ຺ວາ ‘‘ກຕ຺ຖ ຕຸມ຺ເຫ ຄຈ຺ຉຖາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ຘມ຺ມສ຺ສວນຕ຺ຖໍ ເຊຕວເນ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ເຕນ ຫິ ອຫມ຺ປິ ຄມິສ຺ສາມີ’’ຕິ ເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ເຊຕວນໍ ອຄມາສິ. ເຕນ ຈ ສມເຍນ ຠຄວາ ກຎ຺ຈນຄຸຫາຍໍ ສີຫນາທໍ ນທນ຺ໂຕ ເກສຣສີໂຫ ວິຍ ສທ຺ຘມ຺ມມຓ຺ຑເປ ປຎ຺ຎຕ຺ຕວຣພຸທ຺ຘາສເນ ນິສີທິຕ຺ວາ ຈຕຸປຣິສມຊ຺ເຌ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ.

ອຖ ໂຂ ເຕ ອຸປາສກາ ຠຄວນ຺ຕໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ, ສງ຺ຄາມຊິປິ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ ຕສ຺ສາ ປຣິສາຍ ປຣິຍນ຺ເຕ ຘມ຺ມໍ ສຸຓນ຺ໂຕ ນິສີທິ. ຠຄວາ ອນຸປຸພ຺ພິກຖໍ ກເຖຕ຺ວາ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຈ຺ຈານິ ປກາເສສິ, ສຈ຺ຈປຣິໂຍສາເນ ອເນເກສໍ ປາຓສຫສ຺ສານໍ ຘມ຺ມາຠິສມໂຍ ອໂຫສິ. ສງ຺ຄາມຊິປິ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລໍ ປຕ຺ວາ ປຣິສາຍ ວຸຏ຺ຐິຕາຍ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ຍາຈິ ‘‘ປພ຺ພາເຊຖ ມໍ ຠຄວາ’’ຕິ. ‘‘ອນຸຎ຺ຎາໂຕສິ ປນ ຕ຺ວໍ ມາຕາປິຕູຫິ ປພ຺ພຊ຺ຊາຍາ’’ຕິ? ‘‘ນາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ອນຸຎ຺ຎາໂຕ’’ຕິ. ‘‘ນ ໂຂ, ສງ຺ຄາມຊິ, ຕຖາຄຕາ ມາຕາປິຕູຫິ ອນນຸຎ຺ຎາຕໍ ປຸຕ຺ຕໍ ປພ຺ພາເຊນ຺ຕີ’’ຕິ. ‘‘ໂສຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຕຖາ ກຣິສ຺ສາມິ, ຍຖາ ມໍ ມາຕາປິຕໂຣ ປພ຺ພຊິຕຸໍ ອນຸຊານນ຺ຕີ’’ຕິ. ໂສ ຠຄວນ຺ຕໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ມາຕາປິຕໂຣ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ, ‘‘ອມ຺ມຕາຕາ, ອນຸຊານາຖ ມໍ ປພ຺ພຊິຕຸ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ຕໂຕ ປຣໍ ຣຏ຺ຐປາລສຸຕ຺ເຕ (ມ. ນິ. ໒.໒໙໓ ອາທໂຍ) ອາຄຕນເຍນ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ອຖ ໂສ ‘‘ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕານໍ ທສ຺ເສສ຺ສາມີ’’ຕິ ປຏິຎ຺ຎໍ ທຕ຺ວາ ອນຸຎ຺ຎາໂຕ ມາຕາປິຕູຫິ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ຍາຈິ. ອລຕ຺ຖ ໂຂ ຈ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ອຸປສມ຺ປທຎ຺ຈ, ອຈິຣູປສມ຺ປນ຺ໂນ ຈ ປນ ໂສ ອຸປຣິມຄ຺ຄຕ຺ຖາຍ ຆເຏນ຺ໂຕ ວາຍມນ຺ໂຕ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ອຣຎ຺ຎາວາເສ ວສ຺ສໍ ວສິຕ຺ວາ ຉຬຠິຎ຺ໂຎ ຫຸຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຖວສ຺ໂສ ຠຄວນ຺ຕໍ ທສ຺ສນາຍ ມາຕາປິຕູນຎ຺ຈ ປຏິສ຺ສວໂມຈນຕ຺ຖໍ ສາວຕ຺ຖິໍ ອຄມາສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມາ ສງ຺ຄາມຊິ ສາວຕ຺ຖິໍ ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ ໂຫຕີ’’ຕິ.

ໂສ ຫາຍສ຺ມາ ຘຸຣຄາເມ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ໂຕ ເຊຕວນໍ ປວິສິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວຕາ ສທ຺ຘິໍ ກຕປຏິສນ຺ຖາໂຣ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກຣິຕ຺ວາ ປຸນ ຠຄວນ຺ຕໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ຣຸກ຺ຂມູເລ ທິວາວິຫາຣໍ ນິສີທິ. ອຖສ຺ສ ມາຕາປິຕໂຣ ຎາຕິມິຕ຺ຕາ ຈສ຺ສ ອາຄມນໍ ສຸຕ຺ວາ, ‘‘ສງ຺ຄາມຊິ, ກິຣ ອິຘາຄໂຕ’’ຕິ ຫຏ຺ຐຕຸຏ຺ຐາ ຕຸຣິຕຕຸຣິຕາ ວິຫາຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຣິເຍສນ຺ຕາ ນໍ ຕຕ຺ຖ ນິສິນ຺ນໍ ທິສ຺ວາ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຏິສນ຺ຖາຣໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ມາ ອປຸຕ຺ຕກໍ ສາປເຕຍ຺ຍໍ ຣາຊາໂນ ຫເຣຍ຺ຍຸໍ, ອປ຺ປິຍາ ທາຍາທາ ວາ ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍຸໍ, ນາລໍ ປພ຺ພຊ຺ຊາຍ, ເອຫິ, ຕາຕ, ວິພ຺ຠມາ’’ຕິ ຍາຈິໍສຸ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ເຖໂຣ ‘‘ອິເມ ມຍ຺ຫໍ ກາເມຫິ ອນຕ຺ຖິກຠາວໍ ນ ຊານນ຺ຕິ, ຄູຖຘາຣີ ວິຍ ຄູຖປິຓ຺ເຑ ກາເມສຸເຍວ ອລ຺ລີຍນໍ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ, ນຍິເມ ສກ຺ກາ ຘມ຺ມກຖາຍ ສຎ຺ຎາເປຕຸ’’ນ຺ຕິ ອສ຺ສຸຓນ຺ໂຕ ວິຍ ນິສີທິ. ເຕ ນານປ຺ປກາຣໍ ຍາຈິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ວຈນໍ ອຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ຆຣໍ ປວິສິຕ຺ວາ ປຸຕ຺ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ຕສ຺ສ ຠຣິຍໍ ສປຣິວາຣໍ ອຸຍ຺ໂຍເຊສຸໍ ‘‘ມຍໍ ນານປ຺ປກາຣໍ ຕໍ ຍາຈນ຺ຕາປິ ຕສ຺ສ ມນໍ ອລຠິຕ຺ວາ ອາຄຕາ, ຄຈ຺ຉ ຕ຺ວໍ, ຠທ຺ເທ, ຕວ ຠຕ຺ຕາຣໍ ປຸຕ຺ຕສນ຺ທສ຺ສເນນ ຍາຈິຕ຺ວາ ສຎ຺ຎາເປຫີ’’ຕິ. ຕາຍ ກິຣ ອາປນ຺ນສຕ຺ຕາຍ ອຍມາຍສ຺ມາ ປພ຺ພຊິໂຕ. ສາ ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕ຺ວາ ທາຣກມາທາຍ ມຫຕາ ປຣິວາເຣນ ເຊຕວນໍ ອຄມາສິ. ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ອສ຺ໂສສິ ໂຂ ອາຍສ຺ມໂຕ ສງ຺ຄາມຊິສ຺ສາ’’ຕິອາທິ.

ຕຕ຺ຖ ປຸຣາຓທຸຕິຍິກາຕິ ປຸພ຺ເພ ຄິຫິກາເລ ປາທປຣິຈຣຓວເສນ ທຸຕິຍິກາ, ຠຣິຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຍ຺ໂຍຕິ ‘‘ອຍ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ປພ຺ພຊິຕານໍ ອນຸຈ຺ຉວິກໂວຫາເຣນ ວທຕິ. ກິຣາຕິ ອນຸສ຺ສວນຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ, ຕສ຺ສ ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ ກິຣາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຂຸທ຺ທປຸຕ຺ຕຎ຺ຫິ ສມຓ, ໂປສ ມນ຺ຕິ ອາປນ຺ນສຕ຺ຕເມວ ມໍ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິໂຕ, ສາຫໍ ເອຕຣຫິ ຂຸທ຺ທປຸຕ຺ຕາ, ຕາທິສໍ ມໍ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາວ ຕວ ສມຓຘມ຺ມກຣຓໍ ອຍຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ, ສມຓ, ປຸຕ຺ຕທຸຕິຍໍ ມໍ ຆາສຈ຺ຉາທນາທີຫິ ຠຣສ຺ສູຕິ. ອາຍສ຺ມາ ປນ, ສງ຺ຄາມຊິ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຕໍ ເນວ ໂອໂລເກຕິ, ນາປິ ອາລປຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ອາຍສ຺ມາ ສງ຺ຄາມຊິ ຕຸຓ຺ຫີ ອໂຫສີ’’ຕິ.

ສາ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຕເຖວ ວຕ຺ວາ ຕຸຓ຺ຫີຠູຕເມວ ຕໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ປຸຣິສາ ນາມ ຠຣິຍາສຸ ນິຣເປກ຺ຂາປິ ປຸຕ຺ເຕສຸ ສາເປກ຺ຂາ ໂຫນ຺ຕິ, ປຸຕ຺ຕສິເນໂຫ ປິຕຸ ອຏ຺ຐິມິຎ຺ຊໍ ອາຫຈ຺ຈ ຕິຏ຺ຐຕິ, ຕສ຺ມາ ປຸຕ຺ຕເປເມນາປິ ມຍ຺ຫໍ ວເສ ວຕ຺ເຕຍ຺ຍາ’’ຕິ ມຎ຺ຎມານາ ປຸຕ຺ຕໍ ເຖຣສ຺ສ ອງ຺ເກ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອປກ຺ກມ຺ມ ‘‘ເອໂສ ເຕ, ສມຓ, ປຸຕ຺ໂຕ, ໂປສ ນ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ໂຖກໍ ອຄມາສິ. ສາ ກິຣ ສມຓເຕເຊນສ຺ສ ສມ຺ມຸເຂ ຐາຕຸໍ ນາສກ຺ຂິ. ເຖໂຣ ທາຣກມ຺ປິ ເນວ ໂອໂລເກຕິ ນາປິ ອາລປຕິ. ອຖ ສາ ອິຕ຺ຖີ ອວິທູເຣ ຐຕ຺ວາ ມຸຂໍ ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ໂອໂລເກນ຺ຕີ ເຖຣສ຺ສ ອາກາຣໍ ຎຕ຺ວາ ປຏິນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ‘‘ປຸຕ຺ເຕນປິ ອຍໍ ສມໂຓ ອນຕ຺ຖິໂກ’’ຕິ ທາຣກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມໂຕ ສງ຺ຄາມຊິສ຺ສ ປຸຣາຓທຸຕິຍິກາ’’ຕິອາທິ.

ຕຕ຺ຖ ປຸຕ຺ເຕນປີຕິ ອຍໍ ສມໂຓ ອຕ຺ຕໂນ ໂອຣສປຸຕ຺ເຕນປິ ອນຕ຺ຖິໂກ, ປເຄວ ອຎ຺ເຎຫີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ທິພ຺ເພນາຕິ ເອຕ຺ຖ ທິພ຺ພສທິສຕ຺ຕາ ທິພ຺ພໍ. ເທວຕານຎ຺ຫິ ສຸຈຣິຕກມ຺ມນິພ຺ພຕ຺ຕໍ ປິຕ຺ຕເສມ຺ຫຣຸຫິຣາທີຫິ ອປລິພຸທ຺ຘໍ ທູເຣປິ ອາຣມ຺ມຓສມ຺ປຏິຈ຺ຉນສມຕ຺ຖໍ ທິພ຺ພໍ ປສາທຈກ຺ຂຸ ໂຫຕິ. ອິທມ຺ປິ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານສມາຘິນິພ຺ພຕ຺ຕໍ ອຠິຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸໍ ຕາທິສນ຺ຕິ ທິພ຺ພໍ ວິຍາຕິ ທິພ຺ພໍ, ທິພ຺ພວິຫາຣສນ຺ນິສ຺ສເຍນ ລທ຺ຘຕ຺ຕາ ວາ ທິພ຺ພໍ, ມຫາຊຸຕິກຕ຺ຕາ ມຫາຄຕິກຕ຺ຕາ ວາ ທິພ຺ພໍ, ເຕນ ທິພ຺ເພນ. ວິສຸທ຺ເຘນາຕິ ນີວຣຓາທິສໍກິເລສວິຄເມນ ສຸປຣິສຸທ຺ເຘນ. ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສເກນາຕິ ມນຸສ຺ສານໍ ວິສຍາຕີເຕນ. ອິມໍ ເອວຣູປໍ ວິປ຺ປກາຣນ຺ຕິ ອິມໍ ເອວໍ ວິປ຺ປກາຣໍ ຍຖາວຸຕ຺ຕໍ ປພ຺ພຊິເຕສຸ ອສາຣຸປ຺ປໍ ອງ຺ເກ ປຸຕ຺ຕຏ຺ຐປນສງ຺ຂາຕໍ ວິຣູປກິຣິຍໍ.

ເອຕມຕ຺ຖນ຺ຕິ ເອຕໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ສງ຺ຄາມຊິສ຺ສ ປຸຕ຺ຕທາຣາທີສຸ ສພ຺ພຕ຺ຖ ນິຣເປກ຺ຂຠາວສງ຺ຂາຕໍ ອຕ຺ຖໍ ສພ຺ພາກາຣໂຕ ວິທິຕ຺ວາ. ອິມໍ ອຸທານນ຺ຕິ ອິມໍ ຕສ຺ສ ອິຏ຺ຐານິຏ຺ຐາທີສຸ ຕາທິຠາວທີປກໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ.

ຕຕ຺ຖ ອາຍນ຺ຕິນ຺ຕິ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິໍ, ປຸຣາຓທຸຕິຍິກນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ນາຠິນນ຺ທຕີຕິ ທຏ຺ຐຸໍ ມໍ ອາຄຕາຕິ ນ ນນ຺ທຕິ ນ ຕຸສ຺ສຕິ. ປກ຺ກມນ຺ຕິນ຺ຕິ ສາ ອຍໍ ມຍາ ອສມ຺ໂມທິຕາວ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິໍ. ນ ໂສຈຕີຕິ ນ ຈິຕ຺ຕສນ຺ຕາປມາປຊ຺ຊຕິ. ເຍນ ປນ ກາຣເຓນ ເຖໂຣ ເອວໍ ນາຠິນນ຺ທຕິ ນ ໂສຈຕິ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ສງ຺ຄາ ສງ຺ຄາມຊິໍ ມຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ສງ຺ຄາຕິ ຣາຄສງ຺ໂຄ ໂທສໂມຫມານທິຏ຺ຐິສງ຺ໂຄຕິ ປຎ຺ຈວິຘາປິ ສງ຺ຄາ ສມຸຈ຺ເຉທປ຺ປຏິປສ຺ສທ຺ຘິວິມຸຕ຺ຕີຫິ ວິມຸຕ຺ຕໍ ສງ຺ຄາມຊິໍ ຠິກ຺ຂຸໍ. ຕມຫໍ ພ຺ຣູມິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓນ຺ຕິ ຕໍ ຕາທິຠາວປ຺ປຕ຺ຕໍ ຂີຓາສວໍ ອຫໍ ສພ຺ພໂສ ພາຫິຕປາປຕ຺ຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓນ຺ຕິ ວທາມີຕິ.

ອຏ຺ຐມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.