໗. ອຊກລາປກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໗. ສຕ຺ຕເມ ປາວາຍນ຺ຕິ ເອວໍນາມເກ ມລ຺ລຣາຊູນໍ ນຄເຣ. ອຊກລາປເກ ເຈຕິເຍຕິ ອຊກລາປເກນ ນາມ ຍກ຺ເຂນ ປຣິຄ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ ‘‘ອຊກລາປກ’’ນ຺ຕິ ລທ຺ຘນາເມ ມນຸສ຺ສານໍ ຈິຕ຺ຕີກຕຏ຺ຐາເນ. ໂສ ກິຣ ຍກ຺ໂຂ ອເຊ ກລາເປ ກຕ຺ວາ ພນ຺ຘເນນ ອຊໂກຏ຺ຐາເສນ ສທ຺ຘິໍ ພລິໍ ປຏິຈ຺ຉຕິ, ນ ອຎ຺ຎຖາ, ຕສ຺ມາ ‘‘ອຊກລາປໂກ’’ຕິ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ. ເກຈິ ປນາຫຸ – ອຊເກ ວິຍ ສຕ຺ເຕ ລາເປຕີຕິ ອຊກລາປໂກຕິ. ຕສ຺ສ ກິຣ ສຕ຺ຕາ ພລິໍ ອຸປເນຕ຺ວາ ຍທາ ອຊສທ຺ທໍ ກຕ຺ວາ ພລິໍ ອຸປຫຣນ຺ຕິ, ຕທາ ໂສ ຕຸສ຺ສຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ອຊກລາປໂກ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ. ໂສ ປນ ຍກ຺ໂຂ ອານຸຠາວສມ຺ປນ຺ໂນ ກກ຺ຂໂຬ ຜຣຸໂສ ຕຕ຺ຖ ຈ ສນ຺ນິຫິໂຕ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ຐານໍ ມນຸສ຺ສາ ຈິຕ຺ຕິໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ກາເລນ ກາລໍ ພລິໍ ອຸປຫຣນ຺ຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອຊກລາປເກ ເຈຕິເຍ’’ຕິ. ອຊກລາປກສ຺ສ ຍກ຺ຂສ຺ສ ຠວເນຕິ ຕສ຺ສ ຍກ຺ຂສ຺ສ ວິມາເນ.

ຕທາ ກິຣ ສຕ຺ຖາ ຕໍ ຍກ຺ຂໍ ທເມຕຸກາໂມ ສາຍນ຺ຫສມເຍ ເອໂກ ອທຸຕິໂຍ ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ອາທາຍ ອຊກລາປກສ຺ສ ຍກ຺ຂສ຺ສ ຠວນທ຺ວາຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ໂທວາຣິກໍ ຠວນປວິສນຕ຺ຖາຍ ຍາຈິ. ໂສ ‘‘ກກ຺ຂໂຬ, ຠນ຺ເຕ, ອຊກລາປໂກ ຍກ຺ໂຂ, ສມໂຓຕິ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓຕິ ວາ ຄາຣວໍ ນ ກໂຣຕິ, ຕສ຺ມາ ຕຸມ຺ເຫ ເອວ ຊານາຖ, ມຍ຺ຫໍ ປນ ຕສ຺ສ ອນາໂຣຈນໍ ນ ຍຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ຕາວເທວ ຍກ຺ຂສມາຄມໍ ຄຕສ຺ສ ອຊກລາປກສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ວາຕເວເຄນ ອຄມາສິ. ສຕ຺ຖາ ອນ຺ໂຕຠວນໍ ປວິສິຕ຺ວາ ອຊກລາປກສ຺ສ ນິສີທນມຓ຺ຑເປ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາສເນ ນິສີທິ. ຍກ຺ຂສ຺ສ ໂອໂຣຘາ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐໍສຸ. ສຕ຺ຖາ ຕາສໍ ກາລຍຸຕ຺ຕໍ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກເຖສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ປາວາຍໍ ວິຫຣຕິ ອຊກລາປເກ ເຈຕິເຍ ອຊກລາປກສ຺ສ ຍກ຺ຂສ຺ສ ຠວເນ’’ຕິ.

ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ສາຕາຄິຣເຫມວຕາ ອຊກລາປກສ຺ສ ຠວນມຕ຺ຖເກນ ຍກ຺ຂສມາຄມໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕາ ອຕ຺ຕໂນ ຄມເນ ອສມ຺ປຊ຺ຊມາເນ ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ ກາຣຓ’’ນ຺ຕິ ອາວຊ຺ເຊນ຺ຕາ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຊກລາປກສ຺ສ ຠວເນ ນິສິນ຺ນໍ ທິສ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ‘‘ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ຍກ຺ຂສມາຄມໍ ຄມິສ຺ສາມາ’’ຕິ ອາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ຄຕາ ຍກ຺ຂສນ຺ນິປາເຕ ອຊກລາປກໍ ທິສ຺ວາ ຕຸຏ຺ຐິໍ ປເວທຍິໍສຸ ‘‘ລາຠາ ເຕ, ອາວຸໂສ, ອຊກລາປກ, ຍສ຺ສ ເຕ ຠວເນ ສເທວເກ ໂລເກ ອຄ຺ຄປຸຄ຺ຄໂລ ຠຄວາ ນິສິນ຺ໂນ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ປຍິຣຸປາສສ຺ສຸ, ຘມ຺ມຎ຺ຈ ສຸຓາຫີ’’ຕິ. ໂສ ເຕສໍ ກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ອິເມ ຕສ຺ສ ມຸຓ຺ຑກສ຺ສ ສມຓກສ຺ສ ມມ ຠວເນ ນິສິນ຺ນຠາວໍ ກເຖນ຺ຕີ’’ຕິ ໂກຘາຠິຠູໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ‘‘ອຊ຺ຊ ມຍ຺ຫໍ ເຕນ ສມເຓນ ສທ຺ຘິໍ ສງ຺ຄາໂມ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ຍກ຺ຂສນ຺ນິປາຕໂຕ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ທກ຺ຂິຓໍ ປາທໍ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ສຏ຺ຐິໂຍຊນມຕ຺ຕໍ ປພ຺ພຕກູຏໍ ອກ຺ກມິ, ຕໍ ຠິຊ຺ຊິຕ຺ວາ ທ຺ວິຘາ ອໂຫສິ. ເສສໍ ເອຕ຺ຖ ຍໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ຕໍ ອາຬວກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາຍໍ (ສໍ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໑.໑.໒໔໖) ອາຄຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ອຊກລາປກສ຺ສ ສມາຄໂມ ຫິ ອາຬວກສມາຄມສທິໂສວ ຐເປຕ຺ວາ ປຎ຺ຫກຣຓໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ຠວນໂຕ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ນິກ຺ຂມນໍ ປເວສນຎ຺ຈ. ອຊກລາປໂກ ຫິ ອາຄຈ຺ຉນ຺ໂຕເຍວ ‘‘ເອເຕຫິເຍວ ຕໍ ສມຓໍ ປລາເປສ຺ສາມີ’’ຕິ ວາຕມຓ຺ຑລາທິເກ ນວວສ຺ເສ ສມຸຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ເຕຫິ ຠຄວໂຕ ຈລນມຕ຺ຕມ຺ປິ ກາຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ນານາວິຘປ຺ປຫຣຓຫຕ຺ເຖ ອຕິວິຍ ຠຍານກຣູເປ ຠູຕຄເຓ ນິມ຺ມິນິຕ຺ວາ ເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອນ຺ຕນ຺ເຕເນວ ຈຣນ຺ໂຕ ສພ຺ພຣຕ຺ຕິໍ ນານປ຺ປກາຣໍ ວິປ຺ປກາຣໍ ກຕ຺ວາປິ ຠຄວໂຕ ກິຎ຺ຈິ ເກສຄ຺ຄມຕ຺ຕມ຺ປິ ນິສິນ຺ນຏ຺ຐານໂຕ ຈລນໍ ກາຕຸໍ ນາສກ຺ຂິ. ເກວລໍ ປນ ‘‘ອຍໍ ສມໂຓ ມໍ ອນາປຸຈ຺ຉາ ມຍ຺ຫໍ ຠວນໍ ປວິສິຕ຺ວາ ນິສີທຕີ’’ຕິ ໂກຘວເສນ ປຊ຺ຊລິ. ອຖສ຺ສ ຠຄວາ ຈິຕ຺ຕປ຺ປວຕ຺ຕິໍ ຎຕ຺ວາ ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ຈຓ຺ຑສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຣສ຺ສ ນາສາຍ ປິຕ຺ຕໍ ຠິນ຺ເທຍ຺ຍ, ເອວໍ ໂສ ຠິຍ຺ໂຍໂສມຕ຺ຕາຍ ຈຓ຺ຑຕໂຣ ອສ຺ສ, ເອວເມວາຍໍ ຍກ຺ໂຂ ມຍິ ອິຘ ນິສິນ຺ເນ ຈິຕ຺ຕໍ ປທູເສຕິ, ຍໍນູນາຫໍ ພຫິ ນິກ຺ຂເມຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ສຍເມວ ຠວນໂຕ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ອພ຺ໂຠກາເສ ນິສີທິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠຄວາ ຣຕ຺ຕນ຺ຘກາຣຕິມິສາຍໍ ອພ຺ໂຠກາເສ ນິສິນ຺ໂນ ໂຫຕີ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຣຕ຺ຕນ຺ຘກາຣຕິມິສາຍນ຺ຕິ ຣຕ຺ຕິຍໍ ອນ຺ຘກຣຓຕມສິ, ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓຸປ຺ປຕ຺ຕິວິຣຫິເຕ ພຫລນ຺ຘກາເຣຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຈຕຸຣງ຺ຄສມນ຺ນາຄໂຕ ກິຣ ຕທາ ອນ຺ຘກາໂຣ ປວຕ຺ຕີຕິ. ເທໂວຕິ ເມໂຆ ເອກເມກໍ ຜຸສິຕກໍ ອຸທກພິນ຺ທຸໍ ປາເຕຕິ. ອຖ ຍກ຺ໂຂ ‘‘ອິມິນາ ສທ຺ເທນ ຕາເສຕ຺ວາ ອິມໍ ສມຓໍ ປລາເປສ຺ສາມີ’’ຕິ ຠຄວໂຕ ສມີປໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ອກ຺ກຸໂລ’’ຕິອາທິນາ ຕໍ ຠິໍສນໍ ອກາສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອຖ ໂຂ ອຊກລາປໂກ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ຠຍນ຺ຕິ ຈິຕ຺ຕຸຕ຺ຣາສໍ, ຉມ຺ຠິຕຕ຺ຕນ຺ຕິ ອູຣຸຕ຺ຖມ຺ຠກສຣີຣສ຺ສ ຉມ຺ຠິຕຠາວໍ. ໂລມຫໍສນ຺ຕິ ໂລມານໍ ປຫຏ຺ຐຠາວໍ, ຕີຫິປິ ປເທຫິ ຠຍຸປ຺ປຕ຺ຕິເມວ ທສ຺ເສຕິ. ອຸປສງ຺ກມີຕິ ກສ຺ມາ ປນາຍໍ ເອວມຘິປ຺ປາໂຍ ອຸປສງ຺ກມິ, ນນຸ ປຸພ຺ເພ ອຕ຺ຕນາ ກາຕພ຺ພໍ ວິປ຺ປກາຣໍ ອກາສີຕິ? ສຈ຺ຈມກາສິ, ຕໍ ປເນສ ‘‘ອນ຺ໂຕຠວເນ ເຂມຏ຺ຐາເນ ຖິຣຠູມິຍໍ ຐິຕສ຺ສ ນ ກິຎ຺ຈິ ກາຕຸໍ ອສກ຺ຂິ, ອິທານິ ພຫິ ຐິຕໍ ເອວໍ ຠິໍສາເປຕ຺ວາ ປລາເປຕຸໍ ສກ຺ກາ’’ຕິ ມຎ຺ຎມາໂນ ອຸປສງ຺ກມິ. ອຍຎ຺ຫິ ຍກ຺ໂຂ ອຕ຺ຕໂນ ຠວນໍ ‘‘ຖິຣຠູມີ’’ຕິ ມຎ຺ຎຕິ, ‘‘ຕຕ຺ຖ ຐິຕຕ຺ຕາ ອຍໍ ສມໂຓ ນ ຠາຍຕີ’’ຕິ ຈ.

ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ‘‘ອກ຺ກຸໂລ ປກ຺ກຸໂລ’’ຕິ ອກ຺ກຸລປກ຺ກຸລິກໍ ອກາສີຕິ ຕໂຍ ວາເຣ ‘‘ອກ຺ກຸໂລ ປກ຺ກຸໂລ’’ຕິ ຠິໍສາເປຕຸກາມຕາຍ ເອວຣູປໍ ສທ຺ທໍ ອກາສິ. ອນຸກຣຓສທ຺ໂທ ຫິ ອຍໍ. ຕທາ ຫິ ໂສ ຍກ຺ໂຂ ສິເນຣຸໍ ອຸກ຺ຂິປນ຺ໂຕ ວິຍ ມຫາປຖວິໍ ປຣິວຕ຺ເຕນ຺ໂຕ ວິຍ ຈ ມຫຕາ ອຸສ຺ສາເຫນ ອສນິສຕສທ຺ທສງ຺ຆາຏໍ ວິຍ ເອກສ຺ມິໍ ຐາເນ ປຸຎ຺ຊີກຕໍ ຫຸຕ຺ວາ ວິນິຈ຺ຉຣນ຺ຕໍ ທິສາຄຊານໍ ຫຕ຺ຖິຄຊ຺ຊິຕໍ, ເກສຣສີຫານໍ ສີຫນິນ຺ນາທໍ, ຍກ຺ຂານໍ ຫິໍກາຣສທ຺ທໍ, ຠູຕານໍ ອຏ຺ຏຫາສໍ, ອສຸຣານໍ ອປ຺ໂຜຏນໂຆສໍ, ອິນ຺ທສ຺ສ ເທວຣຎ຺ໂຎ ວຊິຣນິຄ຺ຆາຕນິຄ຺ໂຆສໍ, ອຕ຺ຕໂນ ຄມ຺ຠີຣຕາຍ ວິປ຺ຜາຣິກຕາຍ ຠຍານກຕາຍ ຈ ອວເສສສທ຺ທໍ ອວຫສນ຺ຕມິວ ອຠິຠວນ຺ຕມິວ ຈ ກປ຺ປວຸຏ຺ຐານມຫາວາຕມຓ຺ຑລິກາຍ ວິນິຄ຺ໂຆສໍ ປຸຖຸຊ຺ຊນານໍ ຫທຍໍ ຜາເລນ຺ຕໍ ວິຍ ມຫນ຺ຕໍ ປຏິຠຍນິຄ຺ໂຆສໍ ອພ຺ຍຕ຺ຕກ຺ຂຣໍ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ອຕ຺ຕໂນ ຍກ຺ຂຄຊ຺ຊິຕໍ ຄຊ຺ຊິ ‘‘ເອເຕນ ອິມໍ ສມຓໍ ຠິໍສາເປຕ຺ວາ ປລາເປສ຺ສາມີ’’ຕິ. ຍໍ ຍໍ ນິຈ຺ຉຣຕິ, ເຕນ ເຕນ ປພ຺ພຕາ ປປຏິກໍ ມຸຎ຺ຈິໍສຸ, ວນປ຺ປຕິເຊຏ຺ຐເກ ອຸປາທາຍ ສພ຺ເພສຸ ຣຸກ຺ຂລຕາຄຸມ຺ເພສຸ ປຕ຺ຕຜລປຸປ຺ຜານິ ສີທຍິໍສຸ, ຕິໂຍຊນສຫສ຺ສວິຕ຺ຖໂຕປິ ຫິມວນ຺ຕປພ຺ພຕຣາຊາ ສງ຺ກມ຺ປິ ສມ຺ປກມ຺ປິ ສມ຺ປເວຘິ, ຠຸມ຺ມເທວຕາ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ເທວຕານມ຺ປິ ອຫຸເທວ ຠຍໍ ຉມ຺ຠິຕຕ຺ຕໍ ໂລມຫໍໂສ, ປເຄວ ມນຸສ຺ສານໍ. ອຎ຺ເຎສຎ຺ຈ ອປທທ຺ວິປທຈຕຸປ຺ປທານໍ ມຫາປຖວິຍາ ອຸນ຺ທ຺ຣິຍນກາໂລ ວິຍ ມຫຕີ ວິຠິໍສນກາ ອໂຫສິ, ສກລສ຺ມິໍ ຊມ຺ພຸທີປຕເລ ມຫນ຺ຕໍ ໂກລາຫລໍ ອຸທປາທິ. ຠຄວາ ປນ ຕໍ ສທ຺ທໍ ‘‘ກິມີ’’ຕິ ອມຎ຺ຎມາໂນ ນິຈ຺ຈໂລ ນິສີທິ, ‘‘ມາ ກສ຺ສຈິ ອິມິນາ ອນ຺ຕຣາໂຍ ໂຫຕູ’’ຕິ ອຘິຏ຺ຐາສິ.

ຍສ຺ມາ ປນ ໂສ ສທ຺ໂທ ‘‘ອກ຺ກຸລ ປກ຺ກຸລ’’ ອິຕິ ອິມິນາ ອາກາເຣນ ສຕ຺ຕານໍ ໂສຕປຖໍ ອຄມາສິ, ຕສ຺ມາ ຕສ຺ສ ອນຸກຣຓວເສນ ‘‘ອກ຺ກຸໂລ ປກ຺ກຸໂລ’’ຕິ, ຍກ຺ຂສ຺ສ ຈ ຕສ຺ສໍ ນິຄ຺ໂຆສນິຈ຺ຉາຣຓາຍໍ ອກ຺ກຸລປກ຺ກຸລກຣຓໍ ອຕ຺ຖີຕິ ກຕ຺ວາ ‘‘ອກ຺ກຸລປກ຺ກຸລິກໍ ອກາສີ’’ຕິ ສງ຺ຄຫໍ ອາໂຣປຍິໍສຸ. ເກຈິ ປນ ‘‘ອາກຸລພ຺ຍາກຸລ ອິຕິ ປທທ຺ວຍສ຺ສ ປຣິຍາຍາຠິຘານວເສນ ອກ຺ກຸໂລ ພກ຺ກຸໂລຕິ ອຍໍ ສທ຺ໂທ ວຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ ຍຖາ ‘‘ເອກໍ ເອກກ’’ນ຺ຕິ. ຍສ຺ມາ ເອກວາຣໍ ຊາໂຕ ປຐມຸປ຺ປຕ຺ຕິວເສເນວ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອາກຸໂລຕິ ອາທິອຕ຺ໂຖ ອາກາໂຣ, ຕສ຺ສ ຈ ກກາຣາຄມໍ ກຕ຺ວາ ຣສ຺ສຕ຺ຕໍ ກຕນ຺ຕິ. ທ຺ເວ ວາເຣ ປນ ຊາໂຕ ພກ຺ກຸໂລ, ກຸລສທ຺ໂທ ເຈຕ຺ຖ ຊາຕິປຣິຍາໂຍ ໂກລໍໂກໂລຕິອາທີສຸ ວິຍ. ວຸຕ຺ຕອຘິປ຺ປາຍານຸວິຘາຍີ ຈ ສທ຺ທປ຺ປໂຍໂຄຕິ ປຐເມນ ປເທນ ຊລາພຸຊສີຫພ຺ຍຄ຺ຆາທໂຍ, ທຸຕິເຍນ ອຓ຺ຑຊອາສີວິສກຓ຺ຫສປ຺ປາທໂຍ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ສີຫາທິໂກ ວິຍ ອາສີວິສາທິໂກ ວິຍ ຈ ‘‘ອຫໍ ເຕ ຊີວິຕຫາຣໂກ’’ຕິ ອິມໍ ອຕ຺ຖໍ ຍກ຺ໂຂ ປທທ຺ວເຍນ ທສ຺ເສຕີຕິ ອຎ຺ເຎ. ອປເຣ ປນ ‘‘ອກ຺ຂຸໂລ ຠກ຺ຂຸໂລ’’ຕິ ປາຬິໍ ວຕ຺ວາ ‘‘ອກ຺ເຂຕຸໍ ເຂເປຕຸໍ ວິນາເສຕຸໍ ອຸລຕິ ປວຕ຺ເຕຕີຕິ ອກ຺ຂຸໂລ, ຠກ຺ຂິຕຸໍ ຂາທິຕຸໍ ອຸລຕີຕິ ຠກ຺ຂຸໂລ. ໂກ ປເນໂສ? ຍກ຺ຂຣກ຺ຂສປິສາຈສີຫພ຺ຍຄ຺ຆາທີສຸ ອຎ຺ຎຕໂຣ ໂຍ ໂກຈິ ມນຸສ຺ສານໍ ອນຕ຺ຖາວໂຫ’’ຕິ ຕສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ວທນ຺ຕິ. ອິຘາປິ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ອຘິປ຺ປາຍໂຍຊນາ ເວທິຕພ຺ພາ.

ເອໂສ ເຕ, ສມຓ, ປິສາໂຈຕິ ‘‘ອມ຺ໂຠ, ສມຓ, ຕວ ປິສິຕາສໂນ ປິສາໂຈ ອຸປຏ຺ຐິໂຕ’’ຕິ ມຫນ຺ຕໍ ເຠຣວຣູປໍ ອຠິນິມ຺ມິນິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ປຸຣໂຕ ຐຕ຺ວາ ອຕ຺ຕານໍ ສນ຺ຘາຍ ຍກ຺ໂຂ ວທຕິ.

ເອຕມຕ຺ຖໍ ວິທິຕ຺ວາຕິ ເອຕໍ ເຕນ ຍກ຺ເຂນ ກາຍວາຈາຫິ ປວຕ຺ຕິຍມານໍ ວິປ຺ປກາຣໍ. ເຕນ ຈ ອຕ຺ຕໂນ ອນຠິຠວນີຍສ຺ສ ເຫຕຸຠູຕໍ ໂລກຘມ຺ເມສຸ ນິຣຸປກ຺ກິເລສຕໍ ສພ຺ພາກາຣໂຕ ວິທິຕ຺ວາ. ຕາຍໍ ເວລາຍນ຺ຕິ ຕສ຺ສໍ ວິປ຺ປກາຣກຣຓເວລາຍໍ. ອິມໍ ອຸທານນ຺ຕິ ຕໍ ວິປ຺ປກາຣໍ ອຄເຓຕ຺ວາ ອສ຺ສ ອຄຓນເຫຕຸຠູຕໍ ຘມ຺ມານຸຠາວທີປກໍ ອິມໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ.

ຕຕ຺ຖ ຍທາ ສເກສຸ ຘມ຺ເມສູຕິ ຍສ຺ມິໍ ກາເລ ສກອຕ຺ຕຠາວສງ຺ຂາເຕສຸ ປຎ຺ຈສຸ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘຘມ຺ເມສຸ. ປາຣຄູຕິ ປຣິຎ຺ຎາຠິສມຍປາຣິປູຣິວເສນ ປາຣງ຺ຄໂຕ, ຕໂຕເຍວ ເຕສໍ ເຫຕຸຠູເຕ ສມຸທເຍ, ຕທປ຺ປວຕ຺ຕິລກ຺ຂເຓ ນິໂຣເຘ, ນິໂຣຘຄາມິນິຍາ ປຏິປທາຍ ຈ ປຫານສຈ຺ຉິກິຣິຍາຠາວນາຠິສມຍປາຣິປູຣິວເສນ ປາຣຄໂຕ. ໂຫຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓຕິ ເອວໍ ສພ຺ພໂສ ພາຫິຕປາປຕ຺ຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ນາມ ໂຫຕິ, ສພ຺ພໂສ ສກອຕ຺ຕຠາວາວໂພຘເນປິ ຈຕຸສຈ຺ຈາຠິສມໂຍ ໂຫຕິ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຈຕໍ – ‘‘ອິມສ຺ມິໍເຍວ ພ຺ຍາມມຕ຺ເຕ ກເຬວເຣ ສສຎ຺ຎິມ຺ຫິ ສມນເກ ໂລກຎ຺ຈ ໂລກສມຸທຍຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປມີ’’ຕິອາທິ (ສໍ. ນິ. ໑.໑໐໗; ອ. ນິ. ໔.໔໕). ອຖ ວາ ສເກສຸ ຘມ຺ເມສູຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຘມ຺ເມສຸ, ອຕ຺ຕໂນ ຘມ຺ມາ ນາມ ອຕ຺ຖກາມສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ສີລາທິຘມ຺ມາ. ສີລສມາຘິປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິອາທໂຍ ຫິ ໂວທານຘມ຺ມາ ເອກນ຺ຕຫິຕສຸຂສມ຺ປາທເນນ ປຸຣິສສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນ ຘມ຺ມາ ນາມ, ນ ອນຕ຺ຖາວຫາ ສໍກິເລສຘມ຺ມາ ວິຍ ອສກຘມ຺ມາ. ປາຣຄູຕິ ເຕສໍ ສີລາທີນໍ ປາຣິປູຣິຍາ ປາຣໍ ປຣິຍນ຺ຕໍ ຄໂຕ.

ຕຕ຺ຖ ສີລໍ ຕາວ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣວເສນ ທຸວິຘໍ. ເຕສຸ ໂລກິຍໍ ປຸພ຺ພຠາຄສີລໍ. ຕໍ ສງ຺ເຂປໂຕ ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວຣາທິວເສນ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ, ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ປນ ອເນກປ຺ປເຠທໍ. ໂລກຸຕ຺ຕຣໍ ມຄ຺ຄຜລວເສນ ທຸວິຘໍ, ອຕ຺ຖໂຕ ສມ຺ມາວາຈາສມ຺ມາກມ຺ມນ຺ຕສມ຺ມາອາຊີວາ. ຍຖາ ຈ ສີລໍ, ຕຖາ ສມາຘິປຎ຺ຎາ ຈ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣວເສນ ທຸວິຘາ. ຕຕ຺ຖ ໂລກິຍສມາຘິ ສຫ ອຸປຈາເຣນ ອຏ຺ຐ ສມາປຕ຺ຕິໂຍ, ໂລກຸຕ຺ຕຣສມາຘິ ມຄ຺ຄປຣິຍາປນ຺ໂນ. ປຎ຺ຎາປິ ໂລກິຍາ ສຸຕມຍາ, ຈິນ຺ຕາມຍາ, ຠາວນາມຍາ ຈ ສາສວາ, ໂລກຸຕ຺ຕຣາ ປນ ມຄ຺ຄສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ຜລສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ຈ. ວິມຸຕ຺ຕິ ນາມ ຜລວິມຸຕ຺ຕິ ນິພ຺ພານຎ຺ຈ, ຕສ຺ມາ ສາ ໂລກຸຕ຺ຕຣາວ. ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນໍ ໂລກິຍເມວ, ຕໍ ເອກູນວີສຕິວິຘໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຎາຓຠາວໂຕ. ເອວໍ ເອເຕສໍ ສີລາທິຘມ຺ມານໍ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕາເນ ອຣຫຕ຺ຕຜລາຘິຄເມນ ອນວເສສໂຕ ນິພ຺ພຕ຺ຕປາຣິປູຣິຍາ ປາຣໍ ປຣິຍນ຺ຕໍ ຄໂຕຕິ ສເກສຸ ຘມ຺ເມສຸ ປາຣຄູ.

ອຖ ວາ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລາຘິຄເມນ ສີລສ຺ມິໍ ປາຣຄູ. ໂສ ຫິ ‘‘ສີເລສຸ ປຣິປູຣກາຣີ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ, ໂສຕາປນ຺ນຄ຺ຄຫເຓເນວ ເຈຕ຺ຖ ສກທາຄາມີປິ ຄຫິໂຕ ໂຫຕິ. ອນາຄາມິຜລາຘິຄເມນ ສມາຘິສ຺ມິໍ ປາຣຄູ. ໂສ ຫິ ‘‘ສມາຘິສ຺ມິໍ ປຣິປູຣກາຣີ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ອຣຫຕ຺ຕຜລາຘິຄເມນ ອິຕເຣສຸ ຕີສຸ ປາຣຄູ. ອຣຫາ ຫິ ປຎ຺ຎາເວປຸລ຺ລປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອຄ຺ຄຠູຕາຍ ອກຸປ຺ປາຍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິຍາ ອຘິຄຕຕ຺ຕາ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຎາຓສ຺ສ ຈ ປຣິໂຍສານຄມນໂຕ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສເນສຸ ປາຣຄູ ນາມ ໂຫຕິ. ເອວໍ ສພ຺ພຖາປິ ຈຕູສຸ ອຣິຍສຈ຺ເຈສຸ ຈຕຸມຄ຺ຄວເສນ ປຣິຎ຺ຎາທິໂສຬສວິຘາຍ ກິຈ຺ຈນິປ຺ຜຕ຺ຕິຍາ ຍຖາວຸຕ຺ເຕສຸ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ກາເລ ສເກສຸ ຘມ຺ເມສຸ ປາຣຄໂຕ.

ໂຫຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓຕິ ຕທາ ໂສ ພາຫິຕປາປຘມ຺ມຕາຍ ປຣມຕ຺ຖພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ໂຫຕິ. ອຖ ເອຕໍ ປິສາຈຎ຺ຈ, ປກ຺ກຸລຎ຺ຈາຕິວຕ຺ຕຕີຕິ ຕໂຕ ຍຖາວຸຕ຺ຕປາຣຄມນໂຕ ອຖ ປຈ຺ຉາ, ອຊກລາປກ, ເອຕໍ ຕຍາ ທສ຺ສິຕໍ ປິສິຕາສນຕ຺ຖມາຄຕໍ ປິສາຈໍ ຠຍຊນນຕ຺ຖໍ ສມຸຏ຺ຐາປິຕໍ ອກ຺ກຸລປກ຺ກຸລິກຎ຺ຈ ອຕິວຕ຺ຕຕິ, ອຕິກ຺ກມຕິ, ອຠິຠວຕິ, ຕໍ ນ ຠາຍຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອຍມ຺ປິ ຄາຖາ ອຣຫຕ຺ຕເມວ ອຸລ຺ລປິຕ຺ວາ ກຖິຕາ. ອຖ ອຊກລາປໂກ ອຕ຺ຕນາ ກເຕນ ຕຖາຣູເປນປິ ປຏິຠຍຣູເປນ ວິຠິໍສເນນ ອກມ຺ປນີຍສ຺ສ ຠຄວໂຕ ຕໍ ຕາທິຠາວໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອໂຫ ອຈ຺ຉຣິຍມນຸສ຺ໂສວຕາຍ’’ນ຺ຕິ ປສນ຺ນມານໂສ ໂປຖຸຊ຺ຊນິກາຍ ສທ຺ຘາຍ ອຕ຺ຕນິ ນິວິຏ຺ຐຠາວໍ ວິຠາເວນ຺ໂຕ ສຕ຺ຖຸ ສມ຺ມຸຂາ ອຸປາສກຕ຺ຕໍ ປເວເທສິ.

ສຕ຺ຕມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.