໓. ຕຕິຍໂພຘິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓. ຕຕິເຍ ອນຸໂລມປຏິໂລມນ຺ຕິ ອນຸໂລມຎ຺ຈ ປຏິໂລມຎ຺ຈ, ຍຖາວຸຕ຺ຕອນຸໂລມວເສນ ເຈວ ປຏິໂລມວເສນ ຈາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນນຸ ຈ ປຸພ຺ເພປິ ອນຸໂລມວເສນ ປຏິໂລມວເສນ ຈ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາເທ ມນສິກາຣປ຺ປວຕ຺ຕິ ສຸຕ຺ຕທ຺ວເຍ ວຸຕ຺ຕາ, ອິຘ ກສ຺ມາ ປຸນປິ ຕທຸຠຍວເສນ ມນສິກາຣປ຺ປວຕ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ? ຕທຸຠຍວເສນ ຕຕິຍວາຣໍ ຕຕ຺ຖ ມນສິກາຣສ຺ສ ປວຕ຺ຕິຕຕ຺ຕາ. ກຖໍ ປນ ຕທຸຠຍວເສນ ມນສິກາໂຣ ປວຕ຺ຕິໂຕ? ນ ຫິ ສກ຺ກາ ອປຸພ຺ພໍ ອຈຣິມໍ ອນຸໂລມປຏິໂລມໍ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທສ຺ສ ມນສິກາຣໍ ປວຕ຺ເຕຕຸນ຺ຕິ? ນ ໂຂ ປເນຕໍ ເອວໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ ‘‘ຕທຸຠຍໍ ເອກຊ຺ຌໍ ມນສາກາສີ’’ຕິ, ອຖ ໂຂ ວາເຣນ. ຠຄວາ ຫິ ປຐມໍ ອນຸໂລມວເສນ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທໍ ມນສິ ກຣິຕ຺ວາ ຕທນຸຣູປໍ ປຐມໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ. ທຸຕິຍມ຺ປິ ປຏິໂລມວເສນ ຕໍ ມນສິ ກຣິຕ຺ວາ ຕທນຸຣູປເມວ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ. ຕຕິຍວາເຣ ປນ ກາເລນ ອນຸໂລມໍ ກາເລນ ປຏິໂລມໍ ມນສິກຣຓວເສນ ອນຸໂລມປຏິໂລມໍ ມນສິ ອກາສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ອນຸໂລມປຏິໂລມນ຺ຕິ ອນຸໂລມຎ຺ຈ ປຏິໂລມຎ຺ຈ, ຍຖາວຸຕ຺ຕອນຸໂລມວເສນ ເຈວ ປຏິໂລມວເສນ ຈາ’’ຕິ. ອິມິນາ ມນສິກາຣສ຺ສ ປຄຸຓພລວຠາໂວ ຈ ວສີຠາໂວ ຈ ປກາສິໂຕ ໂຫຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ‘‘ອນຸໂລມໍ ມນສິ ກຣິສ຺ສາມິ, ປຏິໂລມໍ ມນສິ ກຣິສ຺ສາມິ, ອນຸໂລມປຏິໂລມໍ ມນສິ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ເອວໍ ປວຕ຺ຕານໍ ປຸພ຺ພາໂຠຄານໍ ວເສນ ເນສໍ ວິຠາໂຄ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ຕຕ຺ຖ ອວິຊ຺ຊາຍ ຕ຺ເວວາຕິ ອວິຊ຺ຊາຍ ຕຸ ເອວ. ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາຕິ ວິຣາຄສງ຺ຂາເຕນ ມຄ຺ເຄນ ອເສສນິໂຣຘາ, ອຄ຺ຄມຄ຺ເຄນ ອນວເສສອນຸປ຺ປາທປ຺ປຫານາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສງ຺ຂາຣນິໂຣໂຘຕິ ສພ຺ເພສໍ ສງ຺ຂາຣານໍ ອນວເສສໍ ອນຸປ຺ປາທນິໂຣໂຘ. ເຫຏ຺ຐິເມນ ຫິ ມຄ຺ຄຕ຺ຕເຍນ ເກຈິ ສງ຺ຂາຣາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ, ເກຈິ ນ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ ອວິຊ຺ຊາຍ ສາວເສສນິໂຣຘາ. ອຄ຺ຄມຄ຺ເຄນ ປນສ຺ສາ ອນວເສສນິໂຣຘາ ນ ເກຈິ ສງ຺ຂາຣາ ນ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕີຕິ.

ເອຕມຕ຺ຖໍ ວິທິຕ຺ວາຕິ ຍ຺ວາຍໍ ອວິຊ຺ຊາທິວເສນ ສງ຺ຂາຣາທິກສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ສມຸທໂຍ ນິໂຣໂຘ ຈ ອວິຊ຺ຊາທີນໍ ສມຸທຍາ ນິໂຣຘາ ຈ ໂຫຕີຕິ ວຸຕ຺ໂຕ, ສພ຺ພາກາເຣນ ເອຕມຕ຺ຖໍ ວິທິຕ຺ວາ. ອິມໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສີຕິ ອິທໍ ເຍນ ມຄ຺ເຄນ ໂຍ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ສມຸທຍນິໂຣຘສງ຺ຂາໂຕ ອຕ຺ໂຖ ກິຈ຺ຈວເສນ ອາຣມ຺ມຓກິຣິຍາຍ ຈ ວິທິໂຕ, ຕສ຺ສ ອຣິຍມຄ຺ຄສ຺ສ ອານຸຠາວທີປກໍ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ສງ຺ເຂປຕ຺ໂຖ – ຍທາ ຫເວ ປາຕຸຠວນ຺ຕິ ຘມ຺ມາ ອາຕາປິໂນ ຌາຍໂຕ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ, ຕທາ ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ເຕຫິ ອຸປ຺ປນ຺ເນຫິ ໂພຘິປກ຺ຂິຍຘມ຺ເມຫິ ຍສ຺ສ ວາ ອຣິຍມຄ຺ຄສ຺ສ ຈຕຸສຈ຺ຈຘມ຺ມາ ປາຕຸຠູຕາ, ເຕນ ອຣິຍມຄ຺ເຄນ ວິຘູປຍໍ ຕິຏ຺ຐຕິ ມາຣເສນໍ, ‘‘ກາມາ ເຕ ປຐມາ ເສນາ’’ຕິອາທິນາ (ສຸ. ນິ. ໔໓໘; ມຫານິ. ໒໘; ຈູຬນິ. ນນ຺ທມາຓວປຸຈ຺ຉານິທ຺ເທສ ໔໗) ນເຍນ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣໍ ມາຣເສນໍ ວິຘູປຍນ຺ໂຕ ວິຘເມນ຺ໂຕ ວິທ຺ຘໍເສນ຺ໂຕ ຕິຏ຺ຐຕິ. ກຖໍ? ສູຣິໂຍວ ໂອຠາສຍມນ຺ຕລິກ຺ຂໍ, ຍຖາ ສູຣິໂຍ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ປຠາຍ ອນ຺ຕລິກ຺ຂໍ ໂອຠາເສນ຺ໂຕວ ອນ຺ຘກາຣໍ ວິຘເມນ຺ໂຕ ຕິຏ຺ຐຕິ, ເອວໍ ໂສປິ ຂີຓາສວພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ເຕຫິ ຘມ຺ເມຫິ ເຕນ ວາ ອຣິຍມຄ຺ເຄນ ສຈ຺ຈານິ ປຏິວິຊ຺ຌນ຺ໂຕວ ມາຣເສນໍ ວິຘູປຍນ຺ໂຕ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ.

ເອວໍ ຠຄວຕາ ປຐມໍ ປຈ຺ຈຍາກາຣປຊານນສ຺ສ, ທຸຕິຍໍ ປຈ຺ຈຍກ຺ຂຍາຘິຄມສ຺ສ, ຕຕິຍໍ ອຣິຍມຄ຺ຄສ຺ສ ອານຸຠາວປ຺ປກາສນານິ ອິມານິ ຕີຓິ ອຸທານານິ ຕີສຸ ຍາເມສຸ ຠາສິຕານິ. ກຕຣາຍ ຣຕ຺ຕິຍາ? ອຠິສມ຺ໂພຘິໂຕ ສຕ຺ຕມາຍ ຣຕ຺ຕິຍາ. ຠຄວາ ຫິ ວິສາຂປຸຓ຺ຓມາຍ ຣຕ຺ຕິຍາ ປຐມຍາເມ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣິຕ຺ວາ ມຊ຺ຌິມຍາເມ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸໍ ວິໂສເຘຕ຺ວາ ປຈ຺ຉິມຍາເມ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາເທ ຎາຓໍ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ ນານານເຍຫິ ເຕຠູມກສງ຺ຂາເຣ ສມ຺ມສິຕ຺ວາ ‘‘ອິທານິ ອຣຸໂຓ ອຸຄ຺ຄມິສ຺ສຕີ’’ຕິ ສມ຺ມາສມ຺ໂພຘິໍ ປາປຸຓິ, ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕປ຺ປຕ຺ຕິສມນນ຺ຕຣເມວ ຈ ອຣຸໂຓ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉີຕິ. ຕໂຕ ເຕເນວ ປລ຺ລງ຺ເກນ ໂພຘິຣຸກ຺ຂມູເລ ສຕ຺ຕາຫໍ ວີຕິນາເມນ຺ໂຕ ສມ຺ປຕ຺ຕາຍ ປາຏິປທຣຕ຺ຕິຍາ ຕີສຸ ຍາເມສຸ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທໍ ມນສິ ກຣິຕ຺ວາ ຍຖາກ຺ກມໍ ອິມານິ ອຸທານານິ ອຸທາເນສິ.

ຂນ຺ຘເກ ປນ ຕີສຸປິ ວາເຣສຸ ‘‘ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທໍ ອນຸໂລມປຏິໂລມໍ ມນສາກາສີ’’ຕິ (ມຫາວ. ໑) ອາຄຕຕ຺ຕາ ຂນ຺ຘກຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ຕີສຸປິ ຍາເມສຸ ເອວໍ ມນສິ ກຕ຺ວາ ປຐມໍ ອຸທານໍ ປຈ຺ຈຍາກາຣປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວເສນ, ທຸຕິຍໍ ນິພ຺ພານປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວເສນ, ຕຕິຍໍ ມຄ຺ຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວເສນາຕິ ເອວໍ ອິມານິ ຠຄວາ ອຸທານານິ ອຸທາເນສີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕມ຺ປິ ນ ວິຣຸຊ຺ຌຕິ. ຠຄວາ ຫິ ຐເປຕ຺ວາ ຣຕນຆຣສຕ຺ຕາຫໍ ເສເສສຸ ຉສຸ ສຕ຺ຕາເຫສຸ ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ຘມ຺ມໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ວິມຸຕ຺ຕິສຸຂປຏິສໍເວທີ ວິຫາສິ, ຣຕນຆຣສຕ຺ຕາເຫ ປນ ອຠິຘມ຺ມປຣິຈຍວເສເນວ ວິຫາສີຕິ.

ຕຕິຍໂພຘິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.