໖. ມຫາປຊາປຕິໂຄຕມີເຖຣີຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ພຸທ຺ຘ ວີຣ ນໂມ ຕ຺ຍຕ຺ຖູຕິອາທິກາ ມຫາປຊາປຕິໂຄຕມິຍາ ຄາຖາ. ອຍມ຺ປິ ກິຣ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ຫໍສວຕີນຄເຣ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ສຸຓນ຺ຕີ ສຕ຺ຖາຣໍ ເອກໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ຣຕ຺ຕຎ຺ຎູນໍ ອຄ຺ຄຏ຺ຐາເນ ຐເປນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ, ອຘິກາຣກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ຕໍ ຐານນ຺ຕຣໍ ປຕ຺ເຖຕ຺ວາ ຍາວຊີວໍ ທານາທີນິ ປຸຎ຺ຎານິ ກຕ຺ວາ ກປ຺ປສຕສຫສ຺ສໍ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣິຕ຺ວາ, ກສ຺ສປສ຺ສ ຈ ຠຄວໂຕ ອນ຺ຕເຣ ອມ຺ຫາກຎ຺ຈ ຠຄວໂຕ ພຸທ຺ຘສຸຎ຺ເຎ ໂລເກ ພາຣາຓສິຍໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ທາສິສຕານໍ ເຊຏ຺ຐິກາ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ອຖ ສາ ວສ຺ສູປນາຍິກສມເຍ ປຎ຺ຈ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ເຘ ນນ຺ທມູລກປພ຺ຠາຣໂຕ ອິສິປຕເນ ໂອຕຣິຕ຺ວາ, ນຄເຣ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ອິສິປຕນເມວ ຄນ຺ຕ຺ວາ, ວສ຺ສູປນາຍິກສມເຍ ກຸຏິຍາ ອຕ຺ຖາຍ ຫຕ຺ຖກມ຺ມໍ ປຣິເຍສນ຺ເຕ ທິສ຺ວາ, ຕາ ທາສິໂຍ ຕາສໍ ອຕ຺ຕໂນ ຈ ສາມິເກ ສມາທເປຕ຺ວາ ຈງ຺ກມາທິປຣິວາຣສມ຺ປນ຺ນາ ປຎ຺ຈ ກຸຏິໂຍ ກາເຣຕ຺ວາ, ມຎ຺ຈປີຐປານີຍປຣິໂຠຊນີຍຠາຊນາທີນິ ອຸປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ເຘ ເຕມາສໍ ຕຕ຺ເຖວ ວສນຕ຺ຖາຍ ປຏິຎ຺ຎໍ ກາເຣຕ຺ວາ ວາຣຠິກ຺ຂໍ ປຏ຺ຐເປສຸໍ. ຍາ ອຕ຺ຕໂນ ວາຣທິວເສ ຠິກ຺ຂໍ ທາຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ຕສ຺ສາ ສຍໍ ສກເຄຫໂຕ ນີຫຣິຕ຺ວາ ເທຕິ. ເອວໍ ເຕມາສໍ ປຏິຊຄ຺ຄິຕ຺ວາ ປວາຣຓາຍ ສມ຺ປຕ຺ຕາຍ ເອເກກໍ ທາສິໍ ເອເກກໍ ສາຏກໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊາເປສິ. ປຎ຺ຈຖູລສາຏກສຕານິ ອເຫສຸໍ. ຕານິ ປຣິວຕ຺ຕາເປຕ຺ວາ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘານໍ ຕິຈີວຣານິ ກຕ຺ວາ ອທາສິ. ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘາ ຕາສໍ ປສ຺ສນ຺ຕີນໍເຍວ ອາກາເສນ ຄນ຺ຘມາທນປພ຺ພຕໍ ອຄມໍສຸ.

ຕາປິ ສພ຺ພາ ຍາວຊີວໍ ກຸສລໍ ກຕ຺ວາ ເທວໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕິໍສຸ. ຕາສໍ ເຊຏ຺ຐິກາ ຕໂຕ ຈວິຕ຺ວາ ພາຣາຓສິຍາ ອວິທູເຣ ເປສກາຣຄາເມ ເປສກາຣເຊຏ຺ຐກສ຺ສ ເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ວາ, ປທຸມວຕິຍາ ປຸຕ຺ເຕ ປຎ຺ຈສເຕ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ເຘ ທິສ຺ວາ ສມ຺ປິຍາຍມານາ ສພ຺ເພ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂໍ ອທາສິ. ເຕ ຠຕ຺ຕກິຈ຺ຈໍ ກຕ຺ວາ ຄນ຺ຘມາທນເມວ ອຄມໍສຸ. ສາປິ ຍາວຊີວໍ ກຸສລໍ ກຕ຺ວາ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ຕີ ອມ຺ຫາກໍ ສຕ຺ຖຸ ນິພ຺ພຕ຺ຕິໂຕ ປຸເຣຕຣເມວ ເທວທຫນຄເຣ ມຫາສຸປ຺ປພຸທ຺ຘສ຺ສ ເຄເຫ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄຓ຺ຫິ, ໂຄຕມີຕິສ຺ສາ ໂຄຕ຺ຕາຄຕເມວ ນາມໍ ອໂຫສິ; ມຫາມາຍາຍ ກນິຏ຺ຐຠຄິນີ. ລກ຺ຂຓປາຐກາປິ ‘‘ອິມາສໍ ທ຺ວິນ຺ນມ຺ປິ ກຸຈ຺ຉິຍໍ ວສິຕາ ທາຣກາ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິໂນ ຠວິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ ພ຺ຍາກຣິໍສຸ. ສຸທ຺ໂຘທນມຫາຣາຊາ ວຍປ຺ປຕ຺ຕກາເລ ທ຺ເວປິ ມງ຺ຄລໍ ກຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ຆຣໍ ອຠິເນສິ.

ອປຣຠາເຄ ອມ຺ຫາກໍ ສຕ຺ຖຣິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕິຕວຣຘມ຺ມຈກ຺ເກ ອນຸປຸພ຺ເພນ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ເວເນຍ຺ຍານໍ ອນຸຄ຺ຄຫໍ ກໂຣນ຺ເຕ ເວສາລິໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ກູຏາຄາຣສາລາຍໍ ວິຫຣນ຺ເຕ ສຸທ຺ໂຘທນມຫາຣາຊາ ເສຕຈ຺ຉຕ຺ຕສ຺ສ ເຫຏ຺ຐາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພາຍິ. ອຖ ມຫາປຊາປຕິໂຄຕມີ ປພ຺ພຊິຕຸກາມາ ຫຸຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣໍ ເອກວາຣໍ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ຍາຈມານາ ອລຠິຕ຺ວາ ທຸຕິຍວາຣໍ ເກເສ ຉິນ຺ທາເປຕ຺ວາ ກາສາຍານິ ອຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ກລຫວິວາທສຸຕ຺ຕນ຺ຕເທສນາປຣິໂຍສາເນ (ສຸ. ນິ. ໘໖໘ ອາທໂຍ) ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິຕານໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ສກ຺ຍກຸມາຣສຕານໍ ປາທປຣິຈາຣິກາຫິ ສທ຺ຘິໍ ເວສາລິໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອານນ຺ທຕ຺ເຖຣໍ ສຕ຺ຖາຣໍ ຍາຈາເປຕ຺ວາ ອຏ຺ຐຫິ ຄຣຸຘມ຺ເມຫິ (ອ. ນິ. ໘.໕໑; ຈູຬວ. ໔໐໓) ປພ຺ພຊ຺ຊຎ຺ຈ ອຸປສມ຺ປທຎ຺ຈ ປຏິລຠິ. ອິຕຣາ ປນ ສພ຺ພາປິ ເອກໂຕອຸປສມ຺ປນ຺ນາ ອເຫສຸໍ. ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ, ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ປເນຕໍ ວຕ຺ຖຸ ປາຬິຍໍ ອາຄຕເມວ.

ເອວໍ ອຸປສມ຺ປນ຺ນາ ປນ ມຫາປຊາປຕິໂຄຕມີ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິ. ອຖສ຺ສາ ສຕ຺ຖາ ຘມ຺ມໍ ເທເສສິ. ສາ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຠາວນມນຸຍຸຎ຺ຊນ຺ຕີ ນ ຈິຣສ຺ເສວ ອຠິຎ຺ຎາປຏິສມ຺ຠິທາປຣິວາຣໍ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ເສສາ ປນ ປຎ຺ຈສຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ນນ຺ທໂກວາທປຣິໂຍສາເນ (ມ. ນິ. ໓.໓໙໘ ອາທໂຍ) ຉຬຠິຎ຺ຎາ ອເຫສຸໍ. ອເຖກທິວສໍ ສຕ຺ຖາ ເຊຕວນມຫາວິຫາເຣ ອຣິຍຄຓມຊ຺ເຌ ນິສິນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຐານນ຺ຕເຣ ຐເປນ຺ໂຕ ມຫາປຊາປຕິໂຄຕມິໍ ຣຕ຺ຕຎ຺ຎູນໍ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອຄ຺ຄຏ຺ຐາເນ ຐເປສິ. ສາ ຜລສຸເຂນ ນິພ຺ພານສຸເຂນ ຈ ວີຕິນາເມນ຺ຕີ ກຕຎ຺ຎຸຕາຍ ຐຕ຺ວາ ເອກທິວສໍ ສຕ຺ຖຸ ຄຸຓາຠິຕ຺ຖວນປຸພ຺ພກອຸປກາຣກວິຠາວນາມຸເຂນ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກໂຣນ຺ຕີ –

໑໕໗. ‘‘ພຸທ຺ຘວີຣ ນໂມ ຕ຺ຍຕ຺ຖຸ, ສພ຺ພສຕ຺ຕານມຸຕ຺ຕມ;

ໂຍ ມໍ ທຸກ຺ຂາ ປໂມເຈສິ, ອຎ຺ຎຎ຺ຈ ພຫຸກໍ ຊນໍ.

໑໕໘. ‘‘ສພ຺ພທຸກ຺ຂໍ ປຣິຎ຺ຎາຕໍ, ເຫຕຸຕຓ຺ຫາ ວິໂສສິຕາ;

ຠາວິໂຕ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ, ນິໂຣໂຘ ຜຸສິໂຕ ມຍາ.

໑໕໙. ‘‘ມາຕາ ປຸຕ຺ໂຕ ປິຕາ ຠາຕາ, ອຍ຺ຍກາ ຈ ປຸເຣ ອຫຸໍ;

ຍຖາຠຸຈ຺ຈມຊານນ຺ຕີ, ສໍສຣິໍຫໍ ອນິພ຺ພິສໍ.

໑໖໐. ‘‘ທິຏ຺ໂຐ ຫິ ເມ ໂສ ຠຄວາ, ອນ຺ຕິໂມຍໍ ສມຸສ຺ສໂຍ;

ວິກ຺ຂີໂຓ ຊາຕິສໍສາໂຣ, ນຕ຺ຖິ ທານິ ປຸນພ຺ຠໂວ.

໑໖໑. ‘‘ອາຣທ຺ຘວີຣິເຍ ປຫິຕຕ຺ເຕ, ນິຈ຺ຈໍ ທຬ຺ຫປຣກ຺ກເມ;

ສມຄ຺ເຄ ສາວເກ ປສ຺ເສ, ເອສາ ພຸທ຺ຘານ ວນ຺ທນາ.

໑໖໒. ‘‘ພຫູນໍ ວຕ ອຕ຺ຖາຍ, ມາຍາ ຊນຍິ ໂຄຕມໍ;

ພ຺ຍາຘິມຣຓຕຸນ຺ນານໍ, ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘໍ ພ຺ຍປານຸທີ’’ຕິ. – ອິມາ ຄາຖາ ອຠາສິ;

ຕຕ຺ຖ ພຸທ຺ຘວີຣາຕິ ຈຕຸສຈ຺ຈພຸທ຺ເຘສຸ ວີຣ, ສພ຺ພພຸທ຺ຘາ ຫິ ອຸຕ຺ຕມວີຣິເຍຫິ ຈຕຸສຈ຺ຈພຸທ຺ເຘຫິ ວາ ຈຕຸພ຺ພິຘສມ຺ມປ຺ປຘານວີຣິຍນິປ຺ຜຕ຺ຕິຍາ ວິຊິຕວິຊຍຕ຺ຕາ ວີຣາ ນາມ. ຠຄວາ ປນ ວີຣິຍປາຣມິປາຣິປູຣິຍາ ຈຕຸຣງ຺ຄສມນ຺ນາຄຕວີຣິຍາຘິຏ຺ຐາເນນ ສາຕິສຍຈຕຸພ຺ພິຘສມ຺ມປ຺ປຘານກິຈ຺ຈນິປ຺ຜຕ຺ຕິຍາ ຕສ຺ສາ ຈ ເວເນຍ຺ຍສນ຺ຕາເນ ສມ຺ມເທວ ປຕິຏ຺ຐາປິຕຕ຺ຕາ ວິເສສໂຕ ວີຣິຍຍຸຕ຺ຕຕາຍ ວີໂຣຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕໍ ອຣຫຕິ. ນໂມ ຕ຺ຍຕ຺ຖູຕິ ນໂມ ນມກ຺ກາໂຣ ເຕ ໂຫຕຸ. ສພ຺ພສຕ຺ຕານມຸຕ຺ຕມາຕິ ອປທາທິເຠເທສຸ ສຕ຺ເຕສຸ ສີລາທິຄຸເຓຫິ ອຸຕ຺ຕໂມ ຠຄວາ. ຕເທກເທສໍ ສຕ຺ຖຸປກາຣຄຸຓໍ ທສ຺ເສຕຸໍ, ‘‘ໂຍ ມໍ ທຸກ຺ຂາ ປໂມເຈສິ, ອຎ຺ຎຎ຺ຈ ພຫຸກໍ ຊນ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ທຸກ຺ຂາ ປມຸຕ຺ຕຠາວໍ ວິຠາເວນ຺ຕີ ‘‘ສພ຺ພທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ ຄາຖມາຫ.

ປຸນ ຍໂຕ ປໂມເຈສິ, ຕໍ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂໍ ເອກເທເສນ ທສ຺ເສນ຺ຕີ ‘‘ມາຕາ ປຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ ຄາຖມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຍຖາຠຸຈ຺ຈມຊານນ຺ຕີຕິ ປວຕ຺ຕິເຫຕຸອາທິໍ ຍຖາຠູຕໍ ອນວພຸຊ຺ຌນ຺ຕີ. ສໍສຣິໍຫໍ ອນິພ຺ພິສນ຺ຕິ ສໍສາຣສມຸທ຺ເທ ປຕິຏ຺ຐໍ ອວິນ຺ທນ຺ຕີ ອລຠນ຺ຕີ ຠວາທີສຸ ອປຣາປຣຸປ຺ປຕ຺ຕິວເສນ ສໍສຣິໍ ອຫນ຺ຕິ ກເຖນ຺ຕີ ອາຫ ‘‘ມາຕາ ປຸຕ຺ໂຕ’’ຕິອາທິ. ຍສ຺ມິໍ ຠເວ ເອຕສ຺ສ ມາຕາ ອໂຫສິ, ຕໂຕ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ຠເວ ຕສ຺ເສວ ປຸຕ຺ໂຕ, ຕໂຕ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ຠເວ ປິຕາ ຠາຕາ ອຫູຕິ ອຕ຺ໂຖ.

‘‘ທິຏ຺ໂຐ ຫິ ເມ’’ຕິ ຄາຖາຍປິ ອຕ຺ຕໂນ ທຸກ຺ຂໂຕ ປມຸຕ຺ຕຠາວເມວ ວິຠາເວຕິ. ຕຕ຺ຖ ທິຏ຺ໂຐ ຫິ ເມ ໂສ ຠຄວາຕິ ໂສ ຠຄວາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ອຕ຺ຕນາ ທິຏ຺ຐໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມທສ຺ສເນນ ຎາຓຈກ຺ຂຸນາ ມຍາ ປຈ຺ຈກ຺ຂໂຕ ທິຏ຺ໂຐ. ໂຍ ຫິ ຘມ຺ມໍ ປສ຺ສຕິ, ໂສ ຠຄວນ຺ຕໍ ປສ຺ສຕິ ນາມ. ຍຖາຫ – ‘‘ໂຍ ໂຂ, ວກ຺ກລິ, ຘມ຺ມໍ ປສ຺ສຕິ, ໂສ ມໍ ປສ຺ສຕີ’’ຕິອາທິ (ສໍ. ນິ. ໓.໘໗).

ອາຣທ຺ຘວີຣິເຍຕິ ປຄ຺ຄຫິຕວີຣິເຍ. ປຫິຕຕ຺ເຕຕິ ນິພ຺ພານໍ ເປສິຕຈິຕ຺ເຕ. ນິຈ຺ຈໍ ທຬ຺ຫປຣກ຺ກເມຕິ ອປຕ຺ຕສ຺ສ ປຕ຺ຕິຍາ ປຕ຺ຕສ຺ສ ເວປຸລ຺ລຕ຺ຖາຍ ສພ຺ພກາລໍ ຖິຣປຣກ຺ກເມ. ສມຄ຺ເຄຕິ ສີລທິຏ຺ຐິສາມຎ຺ເຎນ ສໍຫຕຠາເວນ ສມຄ຺ເຄ. ສຕ຺ຖຸເທສນາຍ ສວນນ຺ເຕ ຊາຕຕ຺ຕາ ສາວເກ, ‘‘ອິເມ ມຄ຺ຄຏ຺ຐາ ອິເມ ຜລຏ຺ຐາ’’ຕິ ຍາຖາວໂຕ ປສ຺ສຕິ. ເອສາ ພຸທ຺ຘານ ວນ຺ທນາຕິ ຍາ ສຕ຺ຖຸ ຘມ຺ມສຣີຣຠູຕສ຺ສ ອຣິຍສາວການໍ ອຣິຍຠາວຠູຕສ຺ສ ຈ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມສ຺ສ ອຕ຺ຕປຈ຺ຈກ຺ຂກິຣິຍາ, ເອສາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘານໍ ສາວກພຸທ຺ຘານຎ຺ຈ ວນ຺ທນາ ຍາຖາວໂຕ ຄຸຓນິນ຺ນຕາ.

‘‘ພຫູນໍ ວຕ ອຕ຺ຖາຍາ’’ຕິ ໂອສານຄາຖາຍປິ ສຕ຺ຖຸ ໂລກສ຺ສ ພຫູປກາຣຕໍເຍວ ວິຠາເວຕິ. ຍໍ ປເນຕ຺ຖ ອຕ຺ຖໂຕ ນ ວິຠຕ຺ຕໍ, ຕໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ອເຖກທາ ມຫາປຊາປຕິໂຄຕມີ ສຕ຺ຖຣິ ເວສາລິຍໍ ວິຫຣນ຺ເຕ ມຫາວເນ ກູຏາຄາຣສາລາຍໍ ສຍໍ ເວສາລິຍໍ ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສເຍ ວິຫຣນ຺ຕີ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ເວສາລິຍໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ຠຕ຺ຕໍ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ທິວາຏ຺ຐາເນ ຍຖາປຣິຈ຺ຉິນ຺ນກາລໍ ຜລສມາປຕ຺ຕິສຸເຂນ ວີຕິນາເມຕ຺ວາ ຜລສມາປຕ຺ຕິໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍ ອຕ຺ຕໂນ ປຏິປຕ຺ຕິໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ ໂສມນສ຺ສຊາຕາ ອຕ຺ຕໂນ ອາຍຸສງ຺ຂາເຣ ອາວຊ຺ເຊນ຺ຕີ ເຕສໍ ຂີຓຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ເອວໍ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ຍໍນູນາຫໍ ວິຫາຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອນຸຊານາເປຕ຺ວາ ມໂນຠາວນີເຍ ຈ ເຖເຣ ສພ຺ເພວ ສພ຺ຣຫ຺ມຈຣິເຍ ອາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ອິເຘວ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພາເຍຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ຍຖາ ຈ ເຖຣິຍາ, ເອວໍ ຕສ຺ສາ ປຣິວາຣຠູຕານໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຠິກ຺ຂຸນິສຕານໍ ປຣິວິຕກ຺ໂກ ອໂຫສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣີ ໒.໒.໙໗-໒໘໘) –

‘‘ເອກທາ ໂລກປຊ຺ໂຊໂຕ, ເວສາລິຍໍ ມຫາວເນ;

ກູຏາຄາເຣ ກຸສາລາຍໍ, ວສເຕ ນຣສາຣຖິ.

‘‘ຕທາ ຊິນສ຺ສ ມາຕຸຈ຺ຉາ, ມຫາໂຄຕມິ ຠິກ຺ຂຸນີ;

ຕຫິໍ ກເຕ ປຸເຣ ຣມ຺ເມ, ວສີ ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສເຍ.

‘‘ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ວິມຸຕ຺ຕາຫິ, ສເຕຫິ ສຫ ປຎ຺ຈຫິ;

ຣໂຫຄຕາຍ ຕສ຺ເສວໍ, ຈິຕສ຺ສາສິ ວິຕກ຺ກິຕໍ.

‘‘ພຸທ຺ຘສ຺ສ ປຣິນິພ຺ພານໍ, ສາວກຄ຺ຄຍຸຄສ຺ສ ວາ;

ຣາຫຸລານນ຺ທນນ຺ທານໍ, ນາຫໍ ລຈ຺ຉາມິ ປສ຺ສິຕຸໍ.

‘‘ພຸທ຺ຘສ຺ສ ປຣິນິພ຺ພານາ, ສາວກຄ຺ຄຍຸຄສ຺ສ ວາ;

ມຫາກສ຺ສປນນ຺ທານໍ, ອານນ຺ທຣາຫຸລານ ຈ.

‘‘ປຏິກຈ຺ຈາຍຸສງ຺ຂາຣໍ, ໂອສຊ຺ຊິຕ຺ວານ ນິພ຺ພຸຕິໍ;

ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍໍ ໂລກນາເຖນ, ອນຸຎ຺ຎາຕາ ມເຫສິນາ.

‘‘ຕຖາ ປຎ຺ຈສຕານມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ວິຕກ຺ກິຕໍ;

ອາສິ ເຂມາທິການມ຺ປິ, ເອຕເທວ ວິຕກ຺ກິຕໍ.

‘‘ຠູມິຈາໂລ ຕທາ ອສິ, ນາທິຕາ ເທວທຸນ຺ທຸຠີ;

ອຸປສ຺ສຍາຘິວຕ຺ຖາໂຍ, ເທວຕາ ໂສກປີຬິຕາ.

‘‘ວິລປນ຺ຕາ ສຸກຣຸຓໍ, ຕຕ຺ຖສ຺ສູນິ ປວຕ຺ຕຍຸໍ;

ມິຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຕາຫິ, ອຸປຄນ຺ຕ຺ວານ ໂຄຕມິໍ.

‘‘ນິປຈ຺ຈ ສິຣສາ ປາເທ, ອິທໍ ວຈນມພ຺ຣວຸໍ;

ຕຕ຺ຖ ໂຕຍລວາສິຕ຺ຕາ, ມຍມຍ຺ເຍ ຣໂຫຄຕາ.

‘‘ສາ ຈລາ ຈລິຕາ ຠູມິ, ນາທິຕາ ເທວທຸນ຺ທຸຠີ;

ປຣິເທວາ ຈ ສຸຍ຺ຍນ຺ເຕ, ກິມຕ຺ຖໍ ນູນ ໂຄຕມີ.

‘‘ຕທາ ອໂວຈ ສາ ສພ຺ພໍ, ຍຖາປຣິວິຕກ຺ກິຕໍ;

ຕາໂຍປິ ສພ຺ພາ ອາຫໍສຸ, ຍຖາປຣິວິຕກ຺ກິຕໍ.

‘‘ຍທິ ເຕ ຣຸຈິຕໍ ອຍ຺ເຍ, ນິພ຺ພານໍ ປຣມໍ ສິວໍ;

ນິພ຺ພາຍິສ຺ສາມ ສພ຺ພາປິ, ພຸທ຺ຘານຸຎ຺ຎາຍ ສຸພ຺ພເຕ.

‘‘ມຍໍ ສຫາວ ນິກ຺ຂນ຺ຕາ, ຆຣາປິ ຈ ຠວາປິ ຈ;

ສຫາເຍວ ຄມິສ຺ສາມ, ນິພ຺ພານໍ ປທມຸຕ຺ຕມໍ.

‘‘ນິພ຺ພານາຍ ວຊນ຺ຕີນໍ, ກິໍ ວກ຺ຂາມີຕິ ສາ ວທໍ;

ສຫ ສພ຺ພາຫິ ນິຄ຺ຄຎ຺ຉິ, ຠິກ຺ຂຸນີນິລຍາ ຕທາ.

‘‘ອຸປສ຺ສເຍ ຍາຘິວຕ຺ຖາ, ເທວຕາ ຕາ ຂມນ຺ຕຸ ເມ;

ຠິກ຺ຂຸນີນິລຍສ຺ເສທໍ, ປຈ຺ຉິມໍ ທສ຺ສນໍ ມມ.

‘‘ນ ຊຣາ ມຈ຺ຈຸ ວາ ຍຕ຺ຖ, ອປ຺ປິເຍຫິ ສມາຄໂມ;

ປິເຍຫິ ນ ວິໂຍໂຄຕ຺ຖິ, ຕໍ ວຊິສ຺ສໍ ອສງ຺ຂຕໍ.

‘‘ອວີຕຣາຄາ ຕໍ ສຸຕ຺ວາ, ວຈນໍ ສຸຄໂຕຣສາ;

ໂສກຏ຺ຏາ ປຣິເທວິໍສຸ, ອໂຫ ໂນ ອປ຺ປປຸຎ຺ຎຕາ.

‘‘ຠິກ຺ຂຸນີນິລໂຍ ສຸຎ຺ໂຎ, ຠູໂຕ ຕາຫິ ວິນາ ອຍໍ;

ປຠາເຕ ວິຍ ຕາຣາໂຍ, ນ ທິສ຺ສນ຺ຕິ ຊິໂນຣສາ.

‘‘ນິພ຺ພານໍ ໂຄຕມີ ຍາຕິ, ສເຕຫິ ສຫ ປຎ຺ຈຫິ;

ນທີສເຕຫິວ ສຫ, ຄງ຺ຄາ ປຎ຺ຈຫິ ສາຄຣໍ.

‘‘ຣຖິຍາຍ ວຊນ຺ຕິໂຍ, ທິສ຺ວາ ສທ຺ຘາ ອຸປາສິກາ;

ຆຣາ ນິກ຺ຂມ຺ມ ປາເທສຸ, ນິປຈ຺ຈ ອິທມພ຺ຣວຸໍ.

‘‘ປສີທສ຺ສຸ ມຫາໂຠເຄ, ອນາຖາໂຍ ວິຫາຍ ໂນ;

ຕຍາ ນ ຍຸຕ຺ຕາ ນິພ຺ພາຕຸໍ, ອິຈ຺ຉຏ຺ຏາ ວິລປິໍສຸ ຕາ.

‘‘ຕາສໍ ໂສກປຫານຕ຺ຖໍ, ອໂວຈ ມຘຸຣໍ ຄິຣໍ;

ຣຸທິເຕນ ອລໍ ປຸຕ຺ຕາ, ຫາສກາໂລຍມຊ຺ຊ ໂວ.

‘‘ປຣິຎ຺ຎາຕໍ ມຍາ ທຸກ຺ຂໍ, ທຸກ຺ຂເຫຕຸ ວິວຊ຺ຊິໂຕ;

ນິໂຣໂຘ ເມ ສຈ຺ຉິກໂຕ, ມຄ຺ໂຄ ຈາປິ ສຸຠາວິໂຕ.

‘‘ປຣິຈິຓ຺ໂຓ ມຍາ ສຕ຺ຖາ, ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນໍ;

ໂອຫິໂຕ ຄຣຸໂກ ຠາໂຣ, ຠວເນຕ຺ຕິ ສມູຫຕາ.

‘‘ຍສ຺ສຕ຺ຖາຍ ປພ຺ພຊິຕາ, ອຄາຣສ຺ມານຄາຣິຍໍ;

ໂສ ເມ ອຕ຺ໂຖ ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ, ສພ຺ພສໍໂຍຊນກ຺ຂໂຍ.

‘‘ພຸທ຺ໂຘ ຕສ຺ສ ຈ ສທ຺ຘມ຺ໂມ, ອນູໂນ ຍາວ ຕິຏ຺ຐຕິ;

ນິພ຺ພາຕຸໍ ຕາວ ກາໂລ ເມ, ມາ ມໍ ໂສຈຖ ປຸຕ຺ຕິກາ.

‘‘ໂກຓ຺ຑຎ຺ຎານນ຺ທນນ຺ທາທີ, ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ ຣາຫຸໂລ ຊິໂນ;

ສຸຂິໂຕ ສຫິໂຕ ສງ຺ໂຆ, ຫຕທພ຺ພາ ຈ ຕິຕ຺ຖິຍາ.

‘‘ໂອກ຺ກາກວໍສສ຺ສ ຍໂສ, ອຸສ຺ສິໂຕ ມາຣມທ຺ທໂນ;

ນນຸ ສມ຺ປຕິ ກາໂລ ເມ, ນິພ຺ພານຕ຺ຖາຍ ປຸຕ຺ຕິກາ.

‘‘ຈິຣປ຺ປຠຸຕິ ຍໍ ມຍ຺ຫໍ, ປຕ຺ຖິຕໍ ອຊ຺ຊ ສິຊ຺ຌເຕ;

ອານນ຺ທເຠຣິກາໂລຍໍ, ກິໍ ໂວ ອສ຺ສູຫິ ປຸຕ຺ຕິກາ.

‘‘ສເຈ ມຍິ ທຍາ ອຕ຺ຖິ, ຍທິ ຈຕ຺ຖິ ກຕຎ຺ຎຸຕາ;

ສທ຺ຘມ຺ມຏ຺ຐິຕິຍາ ສພ຺ພາ, ກໂຣຖ ວີຣິຍໍ ທຬ຺ຫໍ.

‘‘ຖີນໍ ອທາສິ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ, ສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ຍາຈິໂຕ ມຍາ;

ຕສ຺ມາ ຍຖາຫໍ ນນ຺ທິສ຺ສໍ, ຕຖາ ຕມນຸຕິຏ຺ຐຖ.

‘‘ຕາ ເອວມນຸສາສິຕ຺ວາ, ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ປຸຣກ຺ຂຕາ;

ອຸເປຈ຺ຈ ພຸທ຺ຘໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ, ອິທໍ ວຈນມພ຺ຣວິ.

‘‘ອຫໍ ສຸຄຕ ເຕ ມາຕາ, ຕ຺ວຎ຺ຈ ວີຣ ປິຕາ ມມ;

ສທ຺ຘມ຺ມສຸຂທ ນາຖ, ຕຍິ ຊາຕາມ຺ຫິ ໂຄຕມ.

‘‘ສໍວທ຺ຘິໂຕຍໍ ສຸຄຕ, ຣູປກາໂຍ ມຍາ ຕວ;

ອນິນ຺ທິໂຕ ຘມ຺ມກາໂຍ, ມມ ສໍວທ຺ຘິໂຕ ຕຍາ.

‘‘ມຸຫຸຕ຺ຕໍ ຕຓ຺ຫາສມຓໍ, ຂີຣໍ ຕ຺ວໍ ປາຍິໂຕ ມຍາ;

ຕຍາຫໍ ສນ຺ຕມຈ຺ຈນ຺ຕໍ, ຘມ຺ມຂີຣຎ຺ຫິ ປາຍິຕາ.

‘‘ພນ຺ຘນາຣກ຺ຂເຓ ມຍ຺ຫໍ, ອຓໂຓ ຕ຺ວໍ ມຫາມຸເນ;

ປຸຕ຺ຕກາມາ ຖິໂຍ ຍາຈໍ, ລຠນ຺ຕິ ຕາທິສໍ ສຸຕໍ.

‘‘ມນ຺ຘາຕາທິນຣິນ຺ທານໍ, ຍາ ມາຕາ ສາ ຠວຓ຺ຓເວ;

ນິມຸຄ຺ຄາຫໍ ຕຍາ ປຸຕ຺ຕ, ຕາຣິຕາ ຠວສາຄຣາ.

‘‘ຣຎ຺ໂຎ ມາຕາ ມເຫສີຕິ, ສຸລຠໍ ນາມມິຕ຺ຖິນໍ;

ພຸທ຺ຘມາຕາຕິ ຍໍ ນາມໍ, ເອຕໍ ປຣມທຸລ຺ລຠໍ.

‘‘ຕຎ຺ຈ ລທ຺ຘໍ ມຫາວີຣ, ປຓິຘານໍ ມມໍ ຕຍາ;

ອຓຸກໍ ວາ ມຫນ຺ຕໍ ວາ, ຕໍ ສພ຺ພໍ ປູຣິຕໍ ມຍາ.

‘‘ປຣິນິພ຺ພາຕຸມິຈ຺ຉາມິ, ວິຫາເຍມໍ ກເຬວຣໍ;

ອນຸຊານາຫິ ເມ ວີຣ, ທຸກ຺ຂນ຺ຕກຣ ນາຍກ.

‘‘ຈກ຺ກງ຺ກຸສຘຊາກິຓ຺ເຓ, ປາເທ ກມລໂກມເລ;

ປສາເຣຫິ ປຓາມໍ ເຕ, ກຣິສ຺ສໍ ປຸຕ຺ຕອຸຕ຺ຕເມ.

‘‘ສຸວຓ຺ຓຣາສິສງ຺ກາສໍ, ສຣີຣໍ ກຸຣຸ ປາກຏໍ;

ກຕ຺ວາ ເທຫໍ ສຸທິຏ຺ຐໍ ເຕ, ສນ຺ຕິໍ ຄຈ຺ຉາມິ ນາຍກ.

‘‘ທ຺ວຕ຺ຕິໍສລກ຺ຂຓູເປຕໍ, ສຸປ຺ປຠາລງ຺ກຕໍ ຕນຸໍ;

ສຎ຺ຌາຆນາວ ພາລກ຺ກໍ, ມາຕຸຈ຺ຉໍ ທສ຺ສຍີ ຊິໂນ.

‘‘ຜຸລ຺ລາຣວິນ຺ທສໍກາເສ, ຕຣຸຓາທິຈ຺ຈສປ຺ປເຠ;

ຈກ຺ກງ຺ກິເຕ ປາທຕເລ, ຕໂຕ ສາ ສິຣສາ ປຕິ.

‘‘ປຓມາມິ ນຣາທິຈ຺ຈ, ອາທິຈ຺ຈກຸລເກຕຸກໍ;

ປຈ຺ຉິເມ ມຣເຓ ມຍ຺ຫໍ, ນ ຕໍ ອິກ຺ຂາມຫໍ ປຸໂນ.

‘‘ອິຕ຺ຖິໂຍ ນາມ ໂລກຄ຺ຄ, ສພ຺ພໂທສາກຣາ ມຕາ;

ຍທິ ໂກ ຈຕ຺ຖິ ໂທໂສ ເມ, ຂມສ຺ສຸ ກຣຸຓາກຣ.

‘‘ອິຕ຺ຖິການຎ຺ຈ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ, ຫໍ ຕໍ ຍາຈິໍ ປຸນປ຺ປຸນໍ;

ຕຕ຺ຖ ເຈ ອຕ຺ຖິ ໂທໂສ ເມ, ຕໍ ຂມສ຺ສຸ ນຣາສຠ.

‘‘ມຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ວີຣ, ຕວານຸຎ຺ຎາຍ ສາສິຕາ;

ຕຕ຺ຣ ເຈ ອຕ຺ຖິ ທຸນ຺ນີຕໍ, ຕໍ ຂມສ຺ສຸ ຂມາຘິປ.

‘‘ອກ຺ຂນ຺ເຕ ນາມ ຂນ຺ຕພ຺ພໍ, ກິໍ ຠເວ ຄຸຓຠູສເນ;

ກິມຸຕ຺ຕຣໍ ເຕ ວຕ຺ຖາມິ, ນິພ຺ພານາຍ ວຊນ຺ຕິຍາ.

‘‘ສຸທ຺ເຘ ອນູເນ ມມ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆ, ໂລກາ ອິໂຕ ນິສ຺ສຣິຕຸໍ ຂມນ຺ເຕ;

ປຠາຕກາເລ ພ຺ຍສນງ຺ຄຕານໍ, ທິສ຺ວານ ນິຍ຺ຍາຕິວ ຈນ຺ທເລຂາ.

‘‘ຕເທຕຣາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຊິນຄ຺ຄໍ, ຕາຣາວ ຈນ຺ທານຸຄຕາ ສຸເມຣຸໍ;

ປທກ຺ຂິຓໍ ກຈ຺ຈ ນິປຈ຺ຈ ປາເທ, ຐິຕາ ມຸຂນ຺ຕໍ ສມຸທິກ຺ຂມານາ.

‘‘ນ ຕິຕ຺ຕິປຸພ຺ພໍ ຕວ ທສ຺ສເນນ, ຈກ຺ຂຸໍ ນ ໂສຕໍ ຕວ ຠາສິເຕນ;

ຈິຕ຺ຕໍ ມມໍ ເກວລເມກເມວ, ປປ຺ປຸຍ຺ຍ ຕໍ ຘມ຺ມຣເສນ ຕິຕ຺ຕິ.

‘‘ນທໂຕ ປຣິສາຍໍ ເຕ, ວາທິຕພ຺ພປຫາຣິໂນ;

ເຍ ເຕ ທກ຺ຂນ຺ຕິ ວທນໍ, ຘຎ຺ຎາ ເຕ ນຣປຸງ຺ຄວ.

‘‘ທີຆງ຺ຄຸລີ ຕມ຺ພນເຂ, ສຸເຠ ອາຍຕປຓ຺ຫິເກ;

ເຍ ປາເທ ປຓມິສ຺ສນ຺ຕິ, ເຕປິ ຘຎ຺ຎາ ຄຸຓນ຺ຘຣ.

‘‘ມຘຸຣານິ ປຫຏ຺ຐານິ, ໂທສຄ຺ຆານິ ຫິຕານິ ຈ;

ເຍ ເຕ ວາກ຺ຍານິ ສຸຍ຺ຍນ຺ຕິ, ເຕປິ ຘຎ຺ຎາ ນຣຸຕ຺ຕມ.

‘‘ຘຎ຺ຎາຫໍ ເຕ ມຫາວີຣ, ປາທປູຊນຕປ຺ປຣາ;

ຕິຓ຺ຓສໍສາຣກນ຺ຕາຣາ, ສຸວາກ຺ເຍນ ສິຣີມໂຕ.

‘‘ຕໂຕ ສາ ອນຸສາເວຕ຺ວາ, ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆມ຺ປິ ສຸພ຺ພຕາ;

ຣາຫຸລານນ຺ທນນ຺ເທ ຈ, ວນ຺ທິຕ຺ວາ ອິທມພ຺ຣວິ.

‘‘ອາສີວິສາລຍສເມ, ໂຣຄາວາເສ ກເຬວເຣ;

ນິພ຺ພິນ຺ທາ ທຸກ຺ຂສງ຺ຆາເຏ, ຊຣາມຣຓໂຄຈເຣ.

‘‘ນານາກລິມລາກິຓ຺ເຓ, ປຣາຍຕ຺ເຕ ນິຣີຫເກ;

ເຕນ ນິພ຺ພາຕຸມິຈ຺ຉາມິ, ອນຸມຎ຺ຎຖ ປຸຕ຺ຕກາ.

‘‘ນນ຺ໂທ ຣາຫຸລຠທ຺ໂທ ຈ, ວີຕໂສກາ ນິຣາສວາ;

ຐິຕາຈລຏ຺ຐິຕິ ຖິຣາ, ຘມ຺ມຕມນຸຈິນ຺ຕຍຸໍ.

‘‘ຘິຣຕ຺ຖຸ ສງ຺ຂຕໍ ໂລລໍ, ອສາຣໍ ກທລູປມໍ;

ມາຍາມຣີຈິສທິສໍ, ອິຕ຺ຕຣໍ ອນວຏ຺ຐິຕໍ.

‘‘ຍຕ຺ຖ ນາມ ຊິນສ຺ສາຍໍ, ມາຕຸຈ຺ຉາ ພຸທ຺ຘໂປສິກາ;

ໂຄຕມີ ນິຘນໍ ຍາຕິ, ອນິຈ຺ຈໍ ສພ຺ພສງ຺ຂຕໍ.

‘‘ອານນ຺ໂທ ຈ ຕທາ ເສໂຂ, ໂສກຏ຺ໂຏ ຊິນວຈ຺ຉໂລ;