໗. ເສລາເຖຣີຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ນຕ຺ຖິ ນິສ຺ສຣຓໍ ໂລເກຕິອາທິກາ ເສລາຍ ເຖຣິຍາ ຄາຖາ. ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາຣາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍໍ ກຸສລໍ ອຸປຈິນນ຺ຕີ ຫໍສວຕີນຄເຣ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ຕາ ມາຕາປິຕູຫິ ສມານຊາຕິກສ຺ສ ກຸລປຸຕ຺ຕສ຺ສ ທິນ຺ນາ, ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ພຫູນິ ວສ຺ສສຕານິ ສຸຂສໍວາສໍ ວສິຕ຺ວາ ຕສ຺ມິໍ ກາລງ຺ກເຕ ສຍມ຺ປິ ອທ຺ຘຄຕາ ວໂຍອນຸປ຺ປຕ຺ຕາ ສໍເວຄຊາຕາ ກິໍກຸສລຄເວສິນີ ກາເລນ ກາລໍ ອາຣາເມນ ອາຣາມໍ ວິຫາເຣນ ວິຫາຣໍ ອນຸວິຈຣຕິ ‘‘ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ໂສສ຺ສາມີ’’ຕິ. ສາ ເອກທິວສໍ ສຕ຺ຖຸ ໂພຘິຣຸກ຺ຂໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ‘‘ຍທິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ອສໂມ ອສມສໂມ ອປ຺ປຏິປຸຄ຺ຄໂລ, ທສ຺ເສຕຸ ເມ ອຍໍ ໂພຘິ ປາຏິຫາຣິຍ’’ນ຺ຕິ ນິສີທິ. ຕສ຺ສາ ຕຖາ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທສມນນ຺ຕຣເມວ ໂພຘິ ປຊ຺ຊລິ, ສພ຺ພໂສວຓ຺ຓມຍາ ສາຂາ ອຸຏ຺ຐຫິໍສຸ, ສພ຺ພາ ທິສາ ວິໂຣຈິໍສຸ. ສາ ຕໍ ປາຏິຫາຣິຍໍ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນມານສາ ຄຣຸຈິຕ຺ຕີກາຣໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ສິຣສິ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄຍ຺ຫ ສຕ຺ຕຣຕ຺ຕິນ຺ທິວໍ ຕຕ຺ເຖວ ນິສີທິ. ສຕ຺ຕເມ ທິວເສ ອຸຬາຣໍ ປູຊາສກ຺ກາຣໍ ອກາສິ. ສາ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ຕີ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ອາຬວີຣຏ຺ເຐ ອາຬວິກສ຺ສ ຣຎ຺ໂຎ ຘີຕາ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ເສລາຕິສ຺ສາ ນາມໍ ອໂຫສິ. ອາຬວິກສ຺ສ ປນ ຣຎ຺ໂຎ ຘີຕາຕິ ກຕ຺ວາ ອາຬວິກາຕິປິ ນໍ ໂວຫຣນ຺ຕິ. ສາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ຕາ ສຕ຺ຖຣິ ອາຬວກໍ ທເມຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ຫຕ຺ເຖ ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ທຕ຺ວາ ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ອາຬວີນຄຣໍ ອຸປຄເຕ ທາຣິກາ ຫຸຕ຺ວາ ຣຎ຺ຎາ ສທ຺ຘິໍ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສທ຺ຘາ ອຸປາສິກາ ອໂຫສິ. ສາ ອປຣຠາເຄ ສຎ຺ຊາຕສໍເວຄາ ຠິກ຺ຂຸນີສຸ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ກຕປຸພ຺ພກິຈ຺ຈາ ວິປສ຺ສນໍ ປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ສງ຺ຂາເຣ ສມ຺ມສນ຺ຕີ ອຸປນິສ຺ສຍສມ຺ປນ຺ນຕ຺ຕາ ປຣິປກ຺ກຎາຓາ ນຈິຣສ຺ເສວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣີ ໒.໒.໖໑-໘໕) –

‘‘ນຄເຣ ຫໍສວຕິຍາ, ຈາຣິກີ ອາສຫໍ ຕທາ;

ອາຣາເມນ ຈ ອາຣາມໍ, ຈຣາມິ ກຸສລຕ຺ຖິກາ.

‘‘ກາຬປກ຺ຂມ຺ຫິ ທິວເສ, ອທ຺ທສໍ ໂພຘິມຸຕ຺ຕມໍ;

ຕຕ຺ຖ ຈິຕ຺ຕໍ ປສາເທຕ຺ວາ, ໂພຘິມູເລ ນິສີທຫໍ.

‘‘ຄຣຸຈິຕ຺ຕໍ ອຸປຏ຺ເຐຕ຺ວາ, ສິເຣ ກຕ຺ວານ ອຎ຺ຊລິໍ;

ໂສມນສ຺ສໍ ປເວເທຕ຺ວາ, ເອວໍ ຈິນ຺ເຕສິ ຕາວເທ.

‘‘ຍທິ ພຸທ຺ໂຘ ອມິຕຄຸໂຓ, ອສມປ຺ປຏິປຸຄ຺ຄໂລ;

ທສ຺ເສຕຸ ປາຏິຫີຣໍ ເມ, ໂພຘິ ໂອຠາສຕຸ ອຍໍ.

‘‘ສຫ ອາວຊ຺ຊິເຕ ມຍ຺ຫໍ, ໂພຘິ ປຊ຺ຊລິ ຕາວເທ;

ສພ຺ພໂສຓ຺ຓມຍາ ອາສິ, ທິສາ ສພ຺ພາ ວິໂຣຈຕິ.

‘‘ສຕ຺ຕຣຕ຺ຕິນ຺ທິວໍ ຕຕ຺ຖ, ໂພຘິມູເລ ນິສີທຫໍ;

ສຕ຺ຕເມ ທິວເສ ປຕ຺ເຕ, ທີປປູຊໍ ອກາສຫໍ.

‘‘ອາສນໍ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ, ປຎ຺ຈທີປານິ ປຊ຺ຊລຸໍ;

ຍາວ ອຸເທຕິ ສູຣິໂຍ, ທີປາ ເມ ປຊ຺ຊລຸໍ ຕທາ.

‘‘ເຕນ ກມ຺ເມນ ສຸກເຕນ, ເຈຕນາປຓິຘີຫິ ຈ;

ຊຫິຕ຺ວາ ມານຸສໍ ເທຫໍ, ຕາວຕິໍສມຄຈ຺ຉຫໍ.

‘‘ຕຕ຺ຖ ເມ ສຸກຕໍ ພ຺ຍມ຺ຫໍ, ປຎ຺ຈທີປາຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ;

ສຏ຺ຐິໂຍຊນມຸພ຺ເພຘໍ, ຕິໍສໂຍຊນວິຕ຺ຖຕໍ.

‘‘ອສງ຺ຂິຍານິ ທີປານິ, ປຣິວາເຣ ຊລິໍສຸ ເມ;

ຍາວຕາ ເທວຠວນໍ, ທີປາໂລເກນ ໂຊຕຕິ.

‘‘ປຣມ຺ມຸຂາ ນິສີທິຕ຺ວາ, ຍທິ ອິຈ຺ຉາມິ ປສ຺ສິຕຸໍ;

ອຸທ຺ຘໍ ອໂຘ ຈ ຕິຣິຍໍ, ສພ຺ພໍ ປສ຺ສາມິ ຈກ຺ຂຸນາ.

‘‘ຍາວຕາ ອຠິກງ຺ຂາມິ, ທຏ຺ຐຸໍ ສຸຄຕທຸຄ຺ຄເຕ;

ຕຕ຺ຖ ອາວຣຓໍ ນຕ຺ຖິ, ຣຸກ຺ເຂສຸ ປພ຺ພເຕສຸ ວາ.

‘‘ອສີຕິເທວຣາຊູນໍ, ມເຫສິຕ຺ຕມກາຣຍິໍ;

ສຕານໍ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີນໍ, ມເຫສິຕ຺ຕມກາຣຍິໍ.

‘‘ຍໍ ຍໍ ໂຍນຸປປຊ຺ຊາມິ, ເທວຕ຺ຕໍ ອຖ ມານຸສໍ;

ທີປສຕສຫສ຺ສານິ, ປຣິວາເຣ ຊລນ຺ຕິ ເມ.

‘‘ເທວໂລກາ ຈວິຕ຺ວານ, ອຸປ຺ປຊ຺ຊິໍ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິຍໍ;

ມາຕຸກຸຈ຺ຉິຄຕາ ສນ຺ຕີ, ອກ຺ຂິ ເມ ນ ນິມີລຕິ.

‘‘ທີປສຕສຫສ຺ສານິ, ປຸຎ຺ຎກມ຺ມສມງ຺ຄິຕາ;

ຊລນ຺ຕິ ສູຕິກາເຄເຫ, ປຎ຺ຈທີປານິທໍ ຜລໍ.

‘‘ປຈ຺ຉິເມ ຠເວ ສມ຺ປຕ຺ເຕ, ມານສໍ ວິນິວຕ຺ຕຍິໍ;

ອຊຣາມຕໍ ສີຕິຠາວໍ, ນິພ຺ພານໍ ຜສ຺ສຍິໍ ອຫໍ.

‘‘ຊາຕິຍາ ສຕ຺ຕວສ຺ສາຫໍ, ອຣຫຕ຺ຕມປາປຸຓິໍ;

ອຸປສມ຺ປາທຍີ ພຸທ຺ໂຘ, ຄຸຓມຎ຺ຎາຍ ໂຄຕໂມ.

‘‘ມຓ຺ຑເປ ຣຸກ຺ຂມູເລ ວາ, ສຸຎ຺ຎາຄາເຣ ວສນ຺ຕິຍາ;

ຕທາ ປຊ຺ຊລເຕ ທີປໍ, ປຎ຺ຈທີປານິທໍ ຜລໍ.

‘‘ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸວິສຸທ຺ຘໍ ເມ, ສມາຘິກຸສລາ ອຫໍ;

ອຠິຎ຺ຎາປາຣມິປ຺ປຕ຺ຕາ, ປຎ຺ຈທີປານິທໍ ຜລໍ.

‘‘ສພ຺ພໂວສິຕໂວສານາ, ກຕກິຈ຺ຈາ ອນາສວາ;

ປຎ຺ຈທີປາ ມຫາວີຣ, ປາເທ ວນ຺ທາມິ ຈກ຺ຂຸມ.

‘‘ສຕສຫສ຺ສິໂຕ ກປ຺ເປ, ຍໍ ທີປມທທິໍ ຕທາ;

ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນາຠິຊານາມິ, ປຎ຺ຈທີປານິທໍ ຜລໍ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ອຣຫຕ຺ຕໍ ປນ ປຕ຺ວາ ເຖຣີ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣນ຺ຕີ ເອກທິວສໍ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ສາວຕ຺ຖິໂຕ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ທິວາວິຫາຣຕ຺ຖາຍ ອນ຺ຘວນໍ ປວິສິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ຣຸກ຺ຂມູເລ ນິສີທິ. ອຖ ນໍ ມາໂຣ ວິເວກໂຕ ວິຈ຺ເຉເທຕຸກາໂມ ອຎ຺ຎາຕກຣູເປນ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ –

໕໗. ‘‘ນຕ຺ຖິ ນິສ຺ສຣຓໍ ໂລເກ, ກິໍ ວິເວເກນ ກາຫສິ;

ຠຸຎ຺ຊາຫິ ກາມຣຕິໂຍ, ມາຫຸ ປຈ຺ຉານຸຕາປິນີ’’ຕິ. – ຄາຖມາຫ;

ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ອິມສ຺ມິໍ ໂລເກ ສພ຺ພສມເຍສຸປິ ອຸປປຣິກ຺ຂີຍມາເນສຸ ນິສ຺ສຣຓໍ ນິພ຺ພານໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ ເຕສໍ ເຕສໍ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ຉນ຺ທໂສ ປຏິຎ຺ຎາຍມານໍ ໂວຫາຣມຕ຺ຕເມເວຕໍ, ຕສ຺ມາ ກິໍ ວິເວເກນ ກາຫສິ ເອວຣູເປ ສມ຺ປນ຺ນປຐມວເຍ ຐິຕາ ອິມິນາ ກາຍວິເວເກນ ກິໍ ກຣິສ຺ສສິ? ອຖ ໂຂ ຠຸຎ຺ຊາຫິ ກາມຣຕິໂຍ ວຕ຺ຖຸກາມກິເລສກາມສນ຺ນິສ຺ສິຕາ ຂິຑ຺ຑາຣຕິໂຍ ປຈ຺ຈນຸໂຠຫິ. ກສ຺ມາ? ມາຫຸ ປຈ຺ຉານຸຕາປິນີ ‘‘ຍທຕ຺ຖໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣາມິ, ຕເທວ ນິພ຺ພານໍ ນຕ຺ຖິ, ເຕເນເວຕໍ ນາຘິຄຕໍ, ກາມໂຠຄາ ຈ ປຣິຫີນາ, ອນຕ຺ໂຖ ວຕ ມຍ຺ຫ’’ນ຺ຕິ ປຈ຺ຉາ ວິປ຺ປຏິສາຣິນີ ມາ ອໂຫສີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ເຖຣີ ‘‘ພາໂລ ວຕາຍໍ ມາໂຣ, ໂຍ ມມ ປຈ຺ຈກ຺ຂຠູຕໍ ນິພ຺ພານໍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ກາເມສຸ ຈ ມໍ ປວາເຣຕິ, ມມ ຂີຓາສວຠາວໍ ນ ຊານາຕິ. ຫນ຺ທ ນໍ ຕໍ ຊານາເປຕ຺ວາ ຕຊ຺ເຊສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ –

໕໘. ‘‘ສຕ຺ຕິສູລູປມາ ກາມາ, ຂນ຺ຘາສໍ ອຘິກຸຏ຺ຏນາ;

ຍໍ ຕ຺ວໍ ກາມຣຕິໍ ພ຺ຣູສິ, ອຣຕີ ທານິ ສາ ມມ.

໕໙. ‘‘ສພ຺ພຕ຺ຖ ວິຫຕາ ນນ຺ທີ, ຕໂມກ຺ຂນ຺ໂຘ ປທາລິໂຕ;

ເອວໍ ຊານາຫິ ປາປິມ, ນິຫໂຕ ຕ຺ວມສິ ອນ຺ຕກາ’’ຕິ. – ອິມໍ ຄາຖາທ຺ວຍມາຫ;

ຕຕ຺ຖ ສຕ຺ຕິສູລູປມາ ກາມາຕິ ກາມາ ນາມ ເຍນ ອຘິຏ຺ຐິຕາ, ຕສ຺ສ ສຕ຺ຕສ຺ສ ວິນິວິຊ຺ຌນໂຕ ນິສິຕສຕ຺ຕິ ວິຍ ສູລໍ ວິຍ ຈ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ຂນ຺ຘາຕິ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ. ອາສນ຺ຕິ ເຕສໍ. ອຘິກຸຏ຺ຏນາຕິ ຉິນ຺ທນາຘິຏ຺ຐານາ, ອຈ຺ຈາທານຏ຺ຐານນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍໂຕ ຂນ຺ເຘ ອຈ຺ຈາທາຍ ສຕ຺ຕາ ກາເມຫິ ເຉຊ຺ຊເຠຊ຺ຊໍ ປາປຸຓນ຺ຕິ. ຍໍ ຕ຺ວໍ ກາມຣຕິໍ ພ຺ຣູສິ, ອຣຕິ ທານິ ສາ ມມາຕິ, ປາປິມ, ຕ຺ວໍ ຍໍ ກາມຣຕິໍ ຣມິຕພ຺ພໍ ເສວິຕພ຺ພໍ ກຕ຺ວາ ວທສິ, ສາ ທານິ ມມ ນິຣຕິຊາຕິກຕ຺ຕາ ມີຬ຺ຫສທິສາ, ນ ຕາຍ ມມ ໂກຈິ ອຕ຺ໂຖ ອຕ຺ຖີຕິ.

ຕຕ຺ຖ ກາຣຓມາຫ ‘‘ສພ຺ພຕ຺ຖ ວິຫຕາ ນນ຺ທີ’’ຕິອາທິນາ. ຕຕ຺ຖ ເອວໍ ຊານາຫີຕິ ‘‘ສພ຺ພໂສ ປຫີນຕຓ຺ຫາວິຊ຺ຊາ’’ຕິ ມໍ ຊານາຫິ, ຕໂຕ ເອວ ພລວິຘມນວິສຍາຕິກ຺ກມເນຫິ ອນ຺ຕກ ລາມກາຈາຣ, ມາຣ, ຕ຺ວໍ ມຍາ ນິຫໂຕ ພາຘິໂຕ ອສິ, ນ ປນາຫໍ ຕຍາ ພາຘິຕພ຺ພາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເອວໍ ເຖຣິຍາ ມາໂຣ ສນ຺ຕຊ຺ຊິໂຕ ຕຕ຺ເຖວນ຺ຕຣຘາຍິ. ເຖຣີປິ ຜລສມາປຕ຺ຕິສຸເຂນ ອນ຺ຘວເນ ທິວສຠາຄໍ ວີຕິນາເມຕ຺ວາ ສາຍນ຺ເຫ ວສນຏ຺ຐານເມວ ຄຕາ.

ເສລາເຖຣີຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.