໖. ສຸກ຺ກາເຖຣີຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ກິໍເມ ກຕາ ຣາຊຄເຫຕິອາທິກາ ສຸກ຺ກາຍ ເຖຣິຍາ ຄາຖາ. ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາຣາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍໍ ກຸສລໍ ອຸປຈິນນ຺ຕີ ວິປສ຺ສິສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ພນ຺ຘຸມຕີນຄເຣ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ຕາ ອຸປາສິກາຫິ ສທ຺ຘິໍ ວິຫາຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສທ຺ຘາ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ພຫຸສ຺ສຸຕາ ຘມ຺ມຘຣາ ປຏິຠານວຕີ ອໂຫສິ. ສາ ຕຕ຺ຖ ພຫູນິ ວສ຺ສສຫສ຺ສານິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິຕ຺ວາ ປຸຖຸຊ຺ຊນກາລກິຣິຍເມວ ກຕ຺ວາ ຕຸສິເຕ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ຕຖາ ສິຂິສ຺ສ ຠຄວໂຕ, ເວສ຺ສຠຸສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລຕິ ເອວໍ ຕິຓ຺ຓໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘານໍ ສາສເນ ສີລໍ ຣກ຺ຂິຕ຺ວາ ພຫຸສ຺ສຸຕາ ຘມ຺ມຘຣາ ອໂຫສິ, ຕຖາ ກກຸສນ຺ຘສ຺ສ, ໂກຓາຄມນສ຺ສ, ກສ຺ສປສ຺ສ ຈ ຠຄວໂຕ ສາສເນ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ວິສຸທ຺ຘສີລາ ພຫຸສ຺ສຸຕາ ຘມ຺ມກຖິກາ ອໂຫສິ.

ເອວໍ ສາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ພຫຸໍ ປຸຎ຺ຎໍ ອຸປຈິນິຕ຺ວາ ສຸຄຕີສຸເຍວ ສໍສຣນ຺ຕີ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ຣາຊຄຫນຄເຣ ຄຫປຕິມຫາສາລກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ສຸກ຺ກາຕິສ຺ສາ ນາມໍ ອໂຫສິ. ສາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ຕາ ສຕ຺ຖຸ ຣາຊຄຫປເວສເນ ລທ຺ຘປ຺ປສາທາ ອຸປາສິກາ ຫຸຕ຺ວາ ອປຣຠາເຄ ຘມ຺ມທິນ຺ນາຍ ເຖຣິຍາ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ສຎ຺ຊາຕສໍເວຄາ ຕສ຺ສາ ເອວ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາຍ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕີ ນຈິຣສ຺ເສວ ສຫ ປຏິສມ຺ຠິທາຫິ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣີ ໒.໔.໑໑໑-໑໔໒) –

‘‘ເອກນວຸຕິໂຕ ກປ຺ເປ, ວິປສ຺ສີ ນາມ ນາຍໂກ;

ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ ຈາຣຸທສ຺ສໂນ, ສພ຺ພຘມ຺ມວິປສ຺ສໂກ.

‘‘ຕທາຫໍ ພນ຺ຘຸມຕິຍໍ, ຊາຕາ ອຎ຺ຎຕເຣ ກຸເລ;

ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວານ ມຸນິໂນ, ປພ຺ພຊິໍ ອນຄາຣິຍໍ.

‘‘ພຫຸສ຺ສຸຕາ ຘມ຺ມຘຣາ, ປຏິຠານວຕີ ຕຖາ;

ວິຈິຕ຺ຕກຖິກາ ຈາປິ, ຊິນສາສນກາຣິກາ.

‘‘ຕທາ ຘມ຺ມກຖໍ ກຕ຺ວາ, ຫິຕາຍ ຊນຕໍ ພຫຸໍ;

ຕໂຕ ຈຸຕາຫໍ ຕຸສິຕໍ, ອຸປປນ຺ນາ ຍສສ຺ສິນີ.

‘‘ເອກຕ຺ຕິໍເສ ອິໂຕ ກປ຺ເປ, ສິຂີ ວິຍ ສິຂີ ຊິໂນ;

ຕປນ຺ໂຕ ຍສສາ ໂລເກ, ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ ວທຕໍ ວໂຣ.

‘‘ຕທາປິ ປພ຺ພຊິຕ຺ວານ, ພຸທ຺ຘສາສນໂກວິທາ;

ໂຊເຕຕ຺ວາ ຊິນວາກ຺ຍານິ, ຕໂຕປິ ຕິທິວໍ ຄຕາ.

‘‘ເອກຕ຺ຕິໍເສວ ກປ຺ປມ຺ຫິ, ເວສ຺ສຠູ ນາມ ນາຍໂກ;

ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ຖ ມຫາຎາຓີ, ຕທາປິ ຈ ຕເຖວຫໍ.

‘‘ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ຘມ຺ມຘຣາ, ໂຊຕຍິໍ ຊິນສາສນໍ;

ຄນ຺ຕ຺ວາ ມຣຸປຸຣໍ ຣມ຺ມໍ, ອນຸໂຠສິໍ ມຫາສຸຂໍ.

‘‘ອິມມ຺ຫິ ຠທ຺ທເກ ກປ຺ເປ, ກກຸສນ຺ໂຘ ຊິນຸຕ຺ຕໂມ;

ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ ນຣສຣໂຓ, ຕທາປິ ຈ ຕເຖວຫໍ.

‘‘ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ມຸນິມຕໍ, ໂຊຕຍິຕ຺ວາ ຍຖາຍຸກໍ;

ຕໂຕ ຈຸຕາຫໍ ຕິທິວໍ, ອຄໍ ສຠວນໍ ຍຖາ.

‘‘ອິມສ຺ມິໍເຍວ ກປ຺ປມ຺ຫິ, ໂກຓາຄມນນາຍໂກ;

ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ ໂລກສຣໂຓ, ອຣໂຓ ອມຕງ຺ຄໂຕ.

‘‘ຕທາປິ ປພ຺ພຊິຕ຺ວານ, ສາສເນ ຕສ຺ສ ຕາທິໂນ;

ພຫຸສ຺ສຸຕາ ຘມ຺ມຘຣາ, ໂຊຕຍິໍ ຊິນສາສນໍ.

‘‘ອິມສ຺ມິໍເຍວ ກປ຺ປມ຺ຫິ, ກສ຺ສໂປ ມຸນິມຸຕ຺ຕໂມ;

ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ ໂລກສຣໂຓ, ອຣໂຓ ມຣຓນ຺ຕຄູ.

‘‘ຕສ຺ສາປິ ນຣວີຣສ຺ສ, ປພ຺ພຊິຕ຺ວານ ສາສເນ;

ປຣິຍາປຸຏສທ຺ຘມ຺ມາ, ປຣິປຸຈ຺ຉາ ວິສາຣທາ.

‘‘ສຸສີລາ ລຊ຺ຊິນີ ເຈວ, ຕີສຸ ສິກ຺ຂາສຸ ໂກວິທາ;

ພຫຸໍ ຘມ຺ມກຖໍ ກຕ຺ວາ, ຍາວຊີວໍ ມຫາມຸເນ.

‘‘ເຕນ ກມ຺ມວິປາເກນ, ເຈຕນາປຓິຘີຫິ ຈ;

ຊຫິຕ຺ວາ ມານຸສໍ ເທຫໍ, ຕາວຕິໍສມຄຈ຺ຉຫໍ.

‘‘ປຈ຺ຉິເມ ຈ ຠເວ ທານິ, ຄິຣິພ຺ພຊປຸຣຸຕ຺ຕເມ;

ຊາຕາ ເສຏ຺ຐິກຸເລ ຜີເຕ, ມຫາຣຕນສຎ຺ຈເຍ.

‘‘ຍທາ ຠິກ຺ຂຸສຫສ຺ເສນ, ປຣິວຸໂຕ ໂລກນາຍໂກ;

ອຸປາຄມິ ຣາຊຄຫໍ, ສຫສ຺ສກ຺ເຂນ ວຓ຺ຓິໂຕ.

‘‘ທນ຺ໂຕ ທນ຺ເຕຫິ ສຫ ປຸຣາຓຊຏິເລຫິ, ວິປ຺ປມຸຕ຺ໂຕ ວິປ຺ປມຸຕ຺ເຕຫິ;

ສິງ຺ຄີນິກ຺ຂສວຓ຺ໂຓ, ຣາຊຄຫໍ ປາວິສິ ຠຄວາ.

‘‘ທິສ຺ວາ ພຸທ຺ຘານຸຠາວໍ ຕໍ, ສຸຕ຺ວາວ ຄຸຓສຎ຺ຈຍໍ;

ພຸທ຺ເຘ ຈິຕ຺ຕໍ ປສາເທຕ຺ວາ, ປູຊຍິໍ ຕໍ ຍຖາພລໍ.

‘‘ອປເຣນ ຈ ກາເລນ, ຘມ຺ມທິນ຺ນາຍ ສນ຺ຕິເກ;

ອຄາຣາ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວານ, ປພ຺ພຊິໍ ອນຄາຣິຍໍ.

‘‘ເກເສສຸ ຉິຊ຺ຊມາເນສຸ, ກິເລເສ ຌາປຍິໍ ອຫໍ;

ອຸຄ຺ຄຫິໍ ສາສນໍ ສພ຺ພໍ, ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ຈິເຣນຫໍ.

‘‘ຕໂຕ ຘມ຺ມມເທເສສິໍ, ມຫາຊນສມາຄເມ;

ຘມ຺ເມ ເທສິຍມານມ຺ຫິ, ຘມ຺ມາຠິສມໂຍ ອຫຸ.

‘‘ເນກປາຓສຫສ຺ສານໍ, ຕໍ ວິທິຕ຺ວາຕິວິມ຺ຫິໂຕ;

ອຠິປ຺ປສນ຺ໂນ ເມ ຍກ຺ໂຂ, ຠມິຕ຺ວານ ຄິຣິພ຺ພຊໍ.

‘‘ກິໍເມ ກຕາ ຣາຊຄເຫ ມນຸສ຺ສາ, ມຘຸໍ ປີຕາວ ອຈ຺ຉເຣ;

ເຍ ສຸກ຺ກໍ ນ ອຸປາສນ຺ຕິ, ເທເສນ຺ຕິໍ ອມຕໍ ປທໍ.

‘‘ຕຎ຺ຈ ອປ຺ປຏິວານີຍໍ, ອເສຈນກໂມຊວໍ;

ປິວນ຺ຕິ ມຎ຺ເຎ ສປ຺ປຎ຺ຎາ, ວລາຫກມິວທ຺ຘຄູ.

‘‘ອິທ຺ຘີສຸ ຈ ວສີ ໂຫມິ, ທິພ຺ພາຍ ໂສຕຘາຕຸຍາ;

ເຈໂຕປຣິຍຎາຓສ຺ສ, ວສີ ໂຫມິ ມຫາມຸເນ.

‘‘ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ຊານາມິ, ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸ ວິໂສຘິຕໍ;

ສພ຺ພາສວປຣິກ຺ຂີຓາ, ນຕ຺ຖິ ທານິ ປຸນພ຺ຠໂວ.

‘‘ອຕ຺ຖຘມ຺ມນິຣຸຕ຺ຕີສຸ, ປຏິຠາເນ ຕເຖວ ຈ;

ຎາຓໍ ມມ ມຫາວີຣ, ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ຕວ ສນ຺ຕິເກ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ອຣຫຕ຺ຕໍ ປນ ປຕ຺ວາ ປຎ຺ຈສຕຠິກ຺ຂຸນິປຣິວາຣາ ມຫາຘມ຺ມກຖິກາ ອໂຫສິ. ສາ ເອກທິວສໍ ຣາຊຄເຫ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ກຕຠຕ຺ຕກິຈ຺ຈາ ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສຍໍ ປວິສິຕ຺ວາ ສນ຺ນິສິນ຺ນາຍ ມຫຕິຍາ ປຣິສາຍ ມຘຸຠຓ຺ຑໍ ປີເຬຕ຺ວາ ສຸມຘຸຣໍ ປາເຍນ຺ຕີ ວິຍ ອມເຕນ ອຠິສິຎ຺ຈນ຺ຕີ ວິຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ. ປຣິສາ ຈສ຺ສາ ຘມ຺ມກຖໍ ໂອຫິຕໂສຕາ ອວິກ຺ຂິຕ຺ຕຈິຕ຺ຕາ ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ສຸຓາຕິ. ຕສ຺ມິໍ ຂເຓ ເຖຣິຍາ ຈງ຺ກມນໂກຏິຍໍ ຣຸກ຺ເຂ ອຘິວຕ຺ຖາ ເທວຕາ ຘມ຺ມເທສນາຍ ປສນ຺ນາ ຣາຊຄຫໍ ປວິສິຕ຺ວາ ຣຖິຍາຍ ຣຖິຍໍ ສິງ຺ຆາຏເກນ ສິງ຺ຆາຏກໍ ວິຈຣິຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ຄຸຓໍ ວິຠາເວນ຺ຕີ –

໕໔. ‘‘ກິໍເມ ກຕາ ຣາຊຄເຫ ມນຸສ຺ສາ, ມຘຸໍ ປີຕາວ ອຈ຺ຉເຣ;

ເຍ ສຸກ຺ກໍ ນ ອຸປາສນ຺ຕິ, ເທເສນ຺ຕິໍ ພຸທ຺ຘສາສນໍ.

໕໕. ‘‘ຕຎ຺ຈ ອປ຺ປຏິວານີຍໍ, ອເສຈນກໂມຊວໍ;

ປິວນ຺ຕິ ມຎ຺ເຎ ສປ຺ປຎ຺ຎາ, ວລາຫກມິວທ຺ຘຄູ’’ຕິ. –

ອິມາ ທ຺ເວ ຄາຖາ ອຠາສິ.

ຕຕ຺ຖ ກິໍເມ ກຕາ ຣາຊຄເຫ ມນຸສ຺ສາຕິ ອິເມ ຣາຊຄເຫ ມນຸສ຺ສາ ກິໍ ກຕາ, ກິສ຺ມິໍ ນາມ ກິຈ຺ເຈ ພ຺ຍາວຏາ. ມຘຸໍ ປີຕາວ ອຈ຺ຉເຣຕິ ຍຖາ ຠຓ຺ຑມຘຸໍ ຄເຫຕ຺ວາ ມຘຸໍ ປີຕວນ຺ໂຕ ວິສຎ຺ຎິໂນ ຫຸຕ຺ວາ ສີສໍ ອຸກ຺ຂິປິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ເອວໍ ອິເມປິ ຘມ຺ມສຎ຺ຎາຍ ວິສຎ຺ຎິໂນ ຫຸຕ຺ວາ ມຎ຺ເຎ ສີສໍ ອຸກ຺ຂິປິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ເກວລໍ ອຈ຺ຉນ຺ຕິເຍວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຍ ສຸກ຺ກໍ ນ ອຸປາສນ຺ຕິ, ເທເສນ຺ຕິໍ ພຸທ຺ຘສາສນນ຺ຕິ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ສາສນໍ ຍາຖາວໂຕ ເທເສນ຺ຕິໍ ປກາເສນ຺ຕິໍ ສຸກ຺ກໍ ເຖຣິໍ ເຍ ນ ອຸປາສນ຺ຕິ ນ ປຍິຣຸປາສນ຺ຕິ. ເຕ ອິເມ ຣາຊຄເຫ ມນຸສ຺ສາ ກິໍ ກຕາຕິ ໂຍຊນາ.

ຕຎ຺ຈ ອປ຺ປຏິວານີຍນ຺ຕິ ຕຎ຺ຈ ປນ ຘມ຺ມໍ ອນິວຕ຺ຕິຕຠາວາວຫໍ ນິຍ຺ຍານິກໍ, ອຠິກ຺ກນ຺ຕຕາຍ ວາ ຍຖາ ໂສຕຸຊນສວນມໂນຫຣຠາເວນ ອນປນີຍໍ, ອເສຈນກໍ ອນາສິຕ຺ຕກໍ ປກຕິຍາວ ມຫາຣສໍ ຕໂຕ ເອວ ໂອຊວນ຺ຕໍ. ‘‘ໂອສຘ’’ນ຺ຕິປິ ປາຬິ. ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂພ຺ຍາຘິຕິກິຈ຺ຉາຍ ໂອສຘຠູຕໍ. ປິວນ຺ຕິ ມຎ຺ເຎ ສປ຺ປຎ຺ຎາ, ວລາຫກມິວທ຺ຘຄູຕິ ວລາຫກນ຺ຕຣໂຕ ນິກ຺ຂນ຺ຕໍ ອຸທກໍ ນິຣຸທກກນ຺ຕາເຣ ປຖຄາ ວິຍ ຕໍ ຘມ຺ມໍ ສປ຺ປຎ຺ຎາ ປຓ຺ຑິຕປຸຣິສາ ປິວນ຺ຕິ ມຎ຺ເຎ ປິວນ຺ຕາ ວິຍ ສຸຓນ຺ຕິ.

ມນຸສ຺ສາ ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ປສນ຺ນມານສາ ເຖຣິຍາ ສນ຺ຕິກໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ຘມ຺ມໍ ສຸຓິໍສຸ. ອປຣຠາເຄ ເຖຣິຍາ ອາຍຸປຣິໂຍສາເນ ປຣິນິພ຺ພານກາເລ ສາສນສ຺ສ ນິຍ຺ຍານິກຠາວວິຠາວນຕ຺ຖໍ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກໂຣນ຺ຕີ –

໕໖. ‘‘ສຸກ຺ກາ ສຸກ຺ເກຫິ ຘມ຺ເມຫິ, ວີຕຣາຄາ ສມາຫິຕາ;

ຘາເຣຕິ ອນ຺ຕິມໍ ເທຫໍ, ເຊຕ຺ວາ ມາຣໍ ສວາຫນ’’ນ຺ຕິ. – ອິມໍ ຄາຖໍ ອຠາສິ;

ຕຕ຺ຖ ສຸກ຺ກາຕິ ສຸກ຺ກາເຖຣີ ອຕ຺ຕານເມວ ປຣໍ ວິຍ ທສ຺ເສຕິ. ສຸກ຺ເກຫິ ຘມ຺ເມຫີຕິ ສຸປຣິສຸທ຺ເຘຫິ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ເມຫິ. ວີຕຣາຄາ ສມາຫິຕາຕິ ອຄ຺ຄມຄ຺ເຄນ ສພ຺ພໂສ ວີຕຣາຄາ ອຣຫຕ຺ຕຜລສມາຘິນາ ສມາຫິຕາ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

ສຸກ຺ກາເຖຣີຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.