໔. ທນ຺ຕິກາເຖຣີຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ທິວາວິຫາຣາ ນິກ຺ຂມ຺ມາຕິອາທິກາ ທນ຺ຕິກາຍ ເຖຣິຍາ ຄາຖາ. ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາຣາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍໍ ກຸສລໍ ອຸປຈິນນ຺ຕີ ພຸທ຺ຘສຸຎ຺ຎກາເລ ຈນ຺ທຠາຄາຍ ນທິຍາ ຕີເຣ ກິນ຺ນຣໂຍນິຍໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ສາ ເອກທິວສໍ ກິນ຺ນເຣຫິ ສທ຺ຘິໍ ກີຬນ຺ຕີ ວິຈຣມານາ ອທ຺ທສ ອຎ຺ຎຕຣໍ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘໍ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ຣຸກ຺ຂມູເລ ທິວາວິຫາຣໍ ນິສິນ຺ນໍ. ທິສ຺ວານ ປສນ຺ນມານສາ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ສາລປຸປ຺ເຜຫິ ປູຊໍ ກຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ. ສາ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ຕີ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ໂກສລຣຎ຺ໂຎ ປຸໂຣຫິຕພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ວາ ເຊຕວນປຏິຄ຺ຄຫເຓ ປຏິລທ຺ຘສທ຺ຘາ ອຸປາສິກາ ຫຸຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ມຫາປຊາປຕິໂຄຕມິຍາ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ຣາຊຄເຫ ວສມານາ ເອກທິວສໍ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ຄິຊ຺ຌກູຏໍ ອຠິຣຸຫິຕ຺ວາ ທິວາວິຫາຣໍ ນິສິນ຺ນາ ຫຕ຺ຖາໂຣຫກສ຺ສ ອຠິຣຸຫນຕ຺ຖາຍ ປາທໍ ປສາເຣນ຺ຕໍ ຫຕ຺ຖິໍ ທິສ຺ວາ ຕເທວ ອາຣມ຺ມຓໍ ກຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ສຫ ປຏິສມ຺ຠິທາຫິ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣີ ໒.໒.໘໖-໙໖) –

‘‘ຈນ຺ທຠາຄານທີຕີເຣ, ອໂຫສິໍ ກິນ຺ນຣີ ຕທາ;

ອທ຺ທສໍ ວິຣຊໍ ພຸທ຺ຘໍ, ສຍມ຺ຠຸໍ ອປຣາຊິຕໍ.

‘‘ປສນ຺ນຈິຕ຺ຕາ ສຸມນາ, ເວທຊາຕາ ກຕຎ຺ຊລີ;

ສາລມາລໍ ຄເຫຕ຺ວານ, ສຍມ຺ຠຸໍ ອຠິປູຊຍິໍ.

‘‘ເຕນ ກມ຺ເມນ ສຸກເຕນ, ເຈຕນາປຓິຘີຫິ ຈ;

ຊຫິຕ຺ວາ ກິນ຺ນຣີເທຫໍ, ຕາວຕິໍສມຄຈ຺ຉຫໍ.

‘‘ຉຕ຺ຕິໍສເທວຣາຊູນໍ, ມເຫສິຕ຺ຕມກາຣຍິໍ;

ມນສາ ປຕ຺ຖິຕໍ ມຍ຺ຫໍ, ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ ຍຖິຈ຺ຉິຕໍ.

‘‘ທສນ຺ນໍ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີນໍ, ມເຫສິຕ຺ຕມກາຣຍິໍ;

ໂອຈິຕຕ຺ຕາວ ຫຸຕ຺ວານ, ສໍສຣາມິ ຠເວສ຺ວຫໍ.

‘‘ກຸສລໍ ວິຊ຺ຊເຕ ມຍ຺ຫໍ, ປພ຺ພຊິໍ ອນຄາຣິຍໍ;

ປູຊາຣຫາ ອຫໍ ອຊ຺ຊ, ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕສ຺ສ ສາສເນ.

‘‘ວິສຸທ຺ຘມນສາ ອຊ຺ຊ, ອເປຕມນປາປິກາ;

ສພ຺ພາສວປຣິກ຺ຂີຓາ, ນຕ຺ຖິ ທານິ ປຸນພ຺ຠໂວ.

‘‘ຈຕຸນ຺ນວຸຕິໂຕ ກປ຺ເປ, ຍໍ ພຸທ຺ຘມຠິປູຊຍິໍ;

ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນາຠິຊານາມິ, ສາລມາລາຍິທໍ ຜລໍ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ອຣຫຕ຺ຕໍ ປນ ປຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ປຏິປຕ຺ຕິໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ ປີຕິໂສມນສ຺ສຊາຕາ ອຸທານວເສນ –

໔໘. ‘‘ທິວາວິຫາຣາ ນິກ຺ຂມ຺ມ, ຄິຊ຺ຌກູຏມ຺ຫິ ປພ຺ພເຕ;

ນາຄໍ ໂອຄາຫມຸຕ຺ຕິຓ຺ຓໍ, ນທີຕີຣມ຺ຫິ ອທ຺ທສໍ.

໔໙. ‘‘ປຸຣິໂສ ອງ຺ກຸສມາທາຍ, ‘ເທຫິ ປາທ’ນ຺ຕິ ຍາຈຕິ;

ນາໂຄ ປສາຣຍີ ປາທໍ, ປຸຣິໂສ ນາຄມາຣຸຫິ.

໕໐. ‘‘ທິສ຺ວາ ອທນ຺ຕໍ ທມິຕໍ, ມນຸສ຺ສານໍ ວສໍ ຄຕໍ;

ຕໂຕ ຈິຕ຺ຕໍ ສມາເຘສິໍ, ຂລຸ ຕາຍ ວນໍ ຄຕາ’’ຕິ. – ອິມາ ຄາຖາ ອຠາສິ;

ຕຕ຺ຖ ນາຄໍ ໂອຄາຫມຸຕ຺ຕິຓ຺ຓນ຺ຕິ ຫຕ຺ຖິນາຄໍ ນທິຍໍ ໂອຄາຫໍ ກຕ຺ວາ ໂອຄຍ຺ຫ ຕໂຕ ອຸຕ຺ຕິຓ຺ຓໍ. ‘‘ໂອຄຍ຺ຫ ມຸຕ຺ຕິຓ຺ຓ’’ນ຺ຕິ ວາ ປາໂຐ. ມ-ກາໂຣ ປທສນ຺ຘິກໂຣ. ນທີຕີຣມ຺ຫິ ອທ຺ທສນ຺ຕິ ຈນ຺ທຠາຄາຍ ນທິຍາ ຕີເຣ ອປສ຺ສິໍ.

ກິໍ ກໂຣນ຺ຕນ຺ຕິ ເຈຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ປຸຣິໂສ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ‘ເທຫິ ປາທ’ນ຺ຕິ ຍາຈຕີຕິ ‘‘ປາທໍ ເທຫິ’’ອິຕິ ປິຏ຺ຐິອາໂຣຫນຕ຺ຖໍ ປາທໍ ປສາເຣຕຸໍ ສຎ຺ຎໍ ເທຕິ, ຍຖາປຣິຈິຕຎ຺ຫິ ສຎ຺ຎໍ ເທນ຺ໂຕ ອິຘ ຍາຈຕີຕິ ວຸຕ຺ໂຕ.

ທິສ຺ວາ ອທນ຺ຕໍ ທມິຕນ຺ຕິ ປກຕິຍາ ປຸພ຺ເພ ອທນ຺ຕໍ ອິທານິ ຫຕ຺ຖາຈຣິເຍນ ຫຕ຺ຖິສິກ຺ຂາຍ ທມິຕທມຖໍ ອຸປຄມິຕໍ. ກີທິສໍ ທມິຕໍ? ມນຸສ຺ສານໍ ວສໍ ຄຕໍ ຍໍ ຍໍ ມນຸສ຺ສາ ອາຓາເປນ຺ຕິ, ຕໍ ຕໍ ທິສ຺ວາຕິ ໂຍຊນາ. ຕໂຕ ຈິຕ຺ຕໍ ສມາເຘສິໍ, ຂລຸ ຕາຍ ວນໍ ຄຕາຕິ ຂລູຕິ ອວຘາຣຓຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ. ຕໂຕ ຫຕ຺ຖິທສ຺ສນໂຕ ປຈ຺ຉາ, ຕາຍ ຫຕ຺ຖິໂນ ກິຣິຍາຍ ເຫຕຸຠູຕາຍ, ວນໍ ອຣຎ຺ຎໍ ຄຕາ ຈິຕ຺ຕໍ ສມາເຘສິໍເຍວ. ກຖໍ? ‘‘ອຍມ຺ປິ ນາມ ຕິຣຈ຺ຉານຄໂຕ ຫຕ຺ຖີ ຫຕ຺ຖິທມກສ຺ສ ວເສນ ທມຖໍ ຄໂຕ, ກສ຺ມາ ມນຸສ຺ສຠູຕາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ປຸຣິສທມກສ຺ສ ສຕ຺ຖຸ ວເສນ ທມຖໍ ນ ຄມິສ຺ສຕີ’’ຕິ ສໍເວຄຊາຕາ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ອຄ຺ຄມຄ຺ຄສມາຘິນາ ມມ ຈິຕ຺ຕໍ ສມາເຘສິໍ ອຈ຺ຈນ຺ຕສມາຘາເນນ ສພ຺ພໂສ ກິເລເສ ເຂເປສິນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ທນ຺ຕິກາເຖຣີຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.